+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.35.2024
Warszawa, 10 kwietnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1043 Posła na Sejm RP Pana Czesława Hoca w sprawie
utrzymania zapisów nowelizacji ustawy o kuratorach sądowych w kwestii powoływania
kuratora okręgowego przez Ministra Sprawiedliwości na nie więcej niż dwie kadencje oraz
wyboru rzecznika dyscyplinarnego na 4-letnią kadencję przez prezesa sądu okręgowego,
a także nowego wymiaru funkcjonowania i nowej jakości Krajowej Rady Kuratorów,
uprzejmie informuję, co następuje.
Rozwiązania, których dotyczy interpelacja, zostały wprowadzone do ustawy z dnia 27 lipca
2001 r. o kuratorach sądowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1095 j.t.), zwanej dalej „u.k.s.”,
na mocy ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o kuratorach sądowych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 27), zwanej dalej: „ustawą zmieniającą”, która weszła w życie w dniu
5 kwietnia 2023 r.
Przed wejściem w życie ustawy zmieniającej kuratora okręgowego powoływał, na 6-letnią
kadencję, prezes sądu okręgowego spośród kandydatów wybranych przez okręgowe
zgromadzenie kuratorów ze swego grona, bezwzględną większością głosów w obecności
co najmniej połowy członków zgromadzenia. Natomiast obecnie, zgodnie z art. 36 ust. 1
i 3 u.k.s., kuratora okręgowego powołuje Minister Sprawiedliwości spośród kuratorów
zawodowych zatrudnionych w danym okręgu sądowym albo mając na względzie dobro
kuratorskiej służby sądowej – spośród kuratorów zawodowych zatrudnionych poza tym
okręgiem. Kurator okręgowy jest powoływany na 4-letnią kadencję, na nie więcej niż dwie
kolejne kadencje i nie może być powołany na stanowisko kuratora okręgowego oraz
zastępcy kuratora okręgowego albo delegowany na podstawie art. 38 ust. 2, przed
upływem 6 lat od zakończenia pełnienia tej funkcji.
Rozwiązania kształtujące formalną podległość kuratora okręgowego, w tym prawo jego
powoływania i odwoływania, prezesowi sądu okręgowego zdecydowanie nie sprzyjały
jakości i efektywności pracy kuratora okręgowego. Jednocześnie należy podkreślić,
że Minister Sprawiedliwości, jako organ organizacyjnie usytuowany na najwyższym
szczeblu nadzoru administracyjnego nad sądownictwem, odpowiedzialny za prawidłowe
funkcjonowanie kuratorskiej służby sadowej, powinien mieć narzędzia gwarantujące
mu realny wpływ na obsadę kadry zarządzającej służbą podległą jego nadzorowi.

-- 1 of 2 --

Natomiast zgodnie z art. 58 ust. 2 u.k.s. rzecznika dyscyplinarnego i zastępcę rzecznika
dyscyplinarnego powołuje na 4-letnią kadencję prezes sądu okręgowego spośród
kuratorów zawodowych pełniących służbę w danym okręgu. Uprzednio rzecznika
dyscyplinarnego wybierało okręgowe zgromadzenie kuratorów spośród swoich członków,
na 6-letnią kadencję. W aktualnej na chwilę obecną ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości
powoływanie rzecznika dyscyplinarnego przez prezesa sądu okręgowego jest
rozwiązaniem racjonalnym, gwarantującym przy tym skuteczną realizację zadań.
Nie ulega wątpliwości, że ww. instytucje są bardzo ważne, dlatego ich wpływ
na prawidłowe funkcjonowanie kuratorskiej służby sądowej jest monitorowany przez
resort sprawiedliwości. Jednak z uwagi na to, że wskazane rozwiązania obowiązują
w porządku prawnym dopiero od kilku miesięcy, dokonanie obiektywnej i rzetelnej oceny
ich skutków nie wydaje się być jeszcze możliwe.
Rola kuratorskiej służby sądowej w realizacji polityki państwa wobec przeciwdziałania
zjawiskom przestępczości, przemocy i patologii społecznej jest niezwykle istotna, dlatego
też tworzenie warunków sprzyjających realizacji przez kuratorów sądowych
ich ustawowych zadań jest dla resortu sprawiedliwości kwestią niezwykle istotną. Należy
jednocześnie podkreślić, że Ministerstwo Sprawiedliwości współpracowało i w dalszym
ciągu będzie współpracować ze środowiskiem kuratorów sądowych, a żadne zmiany
w u.k.s., w tym te, które dotyczyłyby rozwiązań, o jakich mowa w interpelacji, nie zostaną
przeprowadzone bez konsultowania ich ze środowiskiem kuratorskim.
Ponadto pragnę zaznaczyć, że zgodnie z zasadami techniki prawodawczej podjęcie
interwencji legislacyjnej winna poprzedzać dogłębna analiza obowiązującego stanu
prawnego oraz ustalenie możliwości podjęcia środków interwencji organów władzy
publicznej, alternatywnych w stosunku do nowelizacji.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 2 of 2 --