Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.050.50.2025.AS
3868392.15721877.12636276
Warszawa, 04-08-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji Posłanki Wiolety Tomczak oraz grupy Posłów
w sprawie wsparcia obywateli w inwestowanie w pompy ciepła
(K10INT10427)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania dotyczące realizacji Programu
„Czyste Powietrze” (dalej: Program).
1. Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi nadużyć w ramach dofinansowań
z programu “czyste powietrze”?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska we współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej monitoruje realizację programu „Czyste Powietrze”.
W ramach prowadzonych działań gromadzone są dane dotyczące przebiegu wdrażania
programu, w tym również informacje o potencjalnych i stwierdzonych
nieprawidłowościach. W przypadku stwierdzenia nadużyć, podejmowane są odpowiednie
działania wyjaśniające i korygujące, a sprawy są kierowane do właściwych organów
kontrolnych lub ścigania.
2. Czy podjęte zostały kroki, aby zabezpieczyć program przed nieuczciwymi praktykami
w następnych latach?
Program „Czyste Powietrze” jest stale monitorowany i dostosowywany do pojawiających
się potrzeb. Celem przeprowadzonej w 2024 r. gruntownej reformy programu było jego
usprawnienie, a przede wszystkim zabezpieczenie gospodarstw domowych przed
nadużyciami.
Nowe zasady Programu, które weszły w życie 31.03.2025 r., zostały opracowane, aby:
 zapobiegać nadużyciom
 efektywnie wydatkować środki publiczne;
 równo traktować wszystkich beneficjentów – wprowadzenie jasnych i jednolitych
kryteriów dostępu do dotacji zapewnia transparentność i jednolitość przyznawania
środków;
 zabezpieczyć budżet i realizację celów Programu.
Działania podejmowane w celu przeciwdziałania nieuczciwym praktykom obejmują:

-- 1 of 4 --

1) Działania kontrolne:
Każdego roku działaniom kontrolnym podlega od kilku do kilkunastu procent
przedsięwzięć realizowanych w ramach Programu. W 2024 r. wojewódzkie fundusze
ochrony środowiska i gospodarki wodnej (dalej: wfośigw) przeprowadziły ok. 9,5 tys.
kompleksowych kontroli. W ramach kontroli przeprowadzanych na miejscu inwestycji
weryfikowana jest m.in. zgodność dokumentów oraz stanu faktycznego z wymogami
Programu.
2) Obowiązkowy audyt energetyczny
W ramach zabezpieczenia beneficjentów przed wysokimi rachunkami oraz w celu
optymalnego doboru urządzenia grzewczego dla danego budynku, od 31.03.2025 r.,
wprowadzono obowiązek sporządzenia audytu energetycznego. Nowe wymagania mają
na celu podniesienie jakości dotowanych przedsięwzięć, wyeliminowaniu modernizacji
cząstkowych lub symbolicznych, aby zapewnić lepsze wydatkowanie środków
publicznych. Sporządzony przed rozpoczęciem inwestycji audyt wskaże działania, które
należy wykonać, aby podnieść standard energetyczny nieruchomości i uzyskać minimum
40% redukcji wskaźnika zapotrzebowania na energię do ogrzewania budynku. Tak
określone kryteria zapewnią, że inwestycja realizowana w ramach Programu uchroni
beneficjenta przed zwiększonymi rachunkami za energię i zabezpieczy przez ubóstwem
energetycznym. Audyt energetyczny sporządzony przez osobę wpisaną do Wykazu osób
uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetyki Ministerstwa Rozwoju
i Technologii, jest obowiązkowym załącznikiem do wniosku o dofinansowanie. Natomiast
wykonanie świadectwa charakterystyki energetycznej jest obowiązkowe po zakończeniu
przedsięwzięcia jako potwierdzenie osiągniętego efektu.
3) Lista Zielonych Urządzeń i Materiałów (Lista ZUM)
W celu wyeliminowania pomp ciepła o niskich standardach efektywności, w szczególności
importowanych, dofinansowaniem objęte są jedynie pompy ciepła zamieszczone na liście
ZUM.
Od 2024 r. eksperci Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego
(IOŚ-PIB), na podstawie przesłanych przez producentów/importerów dokumentów,
potwierdzają spełnienie przez dane urządzenie/materiał wymogów zawartych
w rozporządzeniach UE. Wpis urządzenia na listę ZUM możliwy jest na podstawie raportu
z badań wykonanych w laboratorium, zlokalizowanym na terytorium jednego z państw EU
lub EFTA, posiadającym akredytację w odniesieniu do normy ISO/IEC 17025 oraz
stosującym akredytowane metody badawcze zgodne z normami EN 14511, EN 14825, EN
12102, EN 15879, EN 16147 (zależne od rodzaju pompy ciepła).
W celu zapewnienia lepszej dostępności urządzeń beneficjentom Programu, w wersji
regulaminu listy ZUM obowiązującej od 29.04.2025 r., umożliwiono zgłaszanie
gruntowych pomp ciepła, pomp ciepła powietrze/powietrze oraz pomp ciepła do ciepłej
wody użytkowej na podstawie powszechnie uznawanych europejskich znaków jakości HP
Keymark, EHPA Q lub EUROVENT. W tym przypadku zasady są tożsame dla wszystkich
ww. certyfikatów niezależnie od podmiotu certyfikującego, w tym m.in. wymagane jest,
aby certyfikat został uzyskany na podstawie badań wykonanych w akredytowanym
laboratorium zlokalizowanym na terenie UE lub EFTA.
4) Operatorzy Programu Czyste Powietrze
W trosce o najbardziej wrażliwych beneficjentów Programu, przede wszystkim osób
starszych i/lub ubogich energetycznie, wykluczonych cyfrowo, grupy narażonej na

-- 2 of 4 --

działania nierzetelnych wykonawców – nowa odsłona Programu wprowadziła
ogólnopolski mechanizm Operatorów. System nastawiony jest na zaangażowanie gmin,
gdyż to one najlepiej identyfikują potrzeby mieszkańców na danym terenie. Na obszarach,
gdzie gminy nie zdecydują się na przystąpienie do Programu w roli Operatora, funkcję tą
pełni wfośigw. Procedowanie wniosków z udziałem Operatora jest obowiązkowe
w najwyższym poziomie dofinansowania i z prefinansownaiem na poziomach najwyższym i
podwyższonym, a opcjonalna w poziomie podwyższonym.
W uruchomionym przez wfośigw naborze na Operatorów gminnych złożono do
27.06.2025 r. 1378 deklaracji o chęci przystąpienia do systemu i podpisano 1184
porozumienia. W województwach zachodniopomorskim i podkarpackim całkowity udział
gmin w systemie przekroczył 70%. Za pośrednictwem Operatorów złożono 3030
wniosków o dofinansowanie, co stanowi ponad 34% wszystkich złożonych wniosków, od
momentu uruchomiania naboru w nowej odsłonie.
5) Poradnik dla Wykonawców
NFOŚiGW przygotował zestawienie najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi, tak aby
wspomóc firmy i przedsiębiorców, wykonujących prace w ramach Programu, w sprawnej
realizacji inwestycji. Pomocne dla Wykonawców informacje znajdują się na stronie:
https://czystepowietrze.gov.pl/pomocne-narzedzia/poradnik-dla-wykonawcow
3. Czy rozważane jest wprowadzenie kolejnych programów bądź ulg dla osób, które
zdecydują się na instalacje pomp ciepła w swoich budynkach?
Osoby, które chcą zamontować pompę ciepła, mogą otrzymać dofinansowanie
z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Pomoc ta jest
dostępna w dwóch programach, skierowanych do osób fizycznych: „Moje Ciepło” i „Czyste
Powietrze”.
Program „Moje Ciepło” daje możliwość uzyskania dotacji na pompę ciepła dla właścicieli
nowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Kwalifikują się nie tylko budynki
w trakcie budowy, ale również te, dla których złożono zawiadomienie o zakończeniu
budowy lub złożono wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie po
1.01.2021 r. Dofinansowaniu podlega zarówno zakup i montaż powietrznej pompy ciepła
(powietrze/powietrze lub powietrze/woda), jak i gruntowej pompy ciepła (grunt/woda lub
woda/woda).
Program „Czyste Powietrze” wdrażany przez NFOŚiGW we współpracy z wfośigw daje
możliwość uzyskania dotacji na różne rodzaje pomp ciepła (powietrze/woda, powietrze/
powietrze, gruntowe pompa ciepła o podwyższonej klasie efektywności energetycznej).
Wysokość dotacji w Programie jest uzależniona od dochodu beneficjenta i standardu
energetycznego nieruchomości. Dofinansowanie dla pomp w formie dotacji wynosi od
4 480 zł do maksymalnie 18 000 zł dla podstawowego poziomu dofinansowania oraz od
11 200 zł do maksymalnie 45 000 zł dla najwyższego poziomu dofinansowania,
w zależności od rodzaju zainstalowanej pompy.
Ponadto, od kilku lat w ramach podatkowego instrumentu wsparcia promowani są
podatnicy, którzy podejmują proekologiczne działania.
Dzięki obowiązującej od 1 stycznia 2019 r. uldze termomodernizacyjnej możliwe jest
odzyskanie części kosztów poniesionych na zakup i montaż pompy ciepła. Z ulgi
termomodernizacyjnej mogą skorzystać podatnicy opodatkowujący swoje dochody
według skali podatkowej, według jednolitej 19% stawki podatku dla przedsiębiorców,
a także podatnicy opłacający ryczałt od przychodów 2/3 ewidencjonowanych, będący

-- 3 of 4 --

jednocześnie właścicielami lub współwłaścicielami budynku mieszkalnego
jednorodzinnego. Warunkiem zastosowania ulgi termomodernizacyjnej jest realizacja
przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w budynku mieszkalnym jednorodzinnym,
którego podatnik jest właścicielem lub współwłaścicielem. Łączna kwota odliczenia nie
może przekroczyć 53 000 zł w odniesieniu do wszystkich realizowanych przedsięwzięć
termomodernizacyjnych we wszystkich budynkach, których podatnik jest właścicielem
lub współwłaścicielem. Wydatki podlegające odliczeniu w ramach ulgi
termomodernizacyjnej (tj. materiały budowlane, urządzenia i usługi) są określone i zawarte
w rozporządzeniu1.
Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 129a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych2
wolne od podatku dochodowego są świadczenia, w szczególności dotacje oraz kwoty
umorzonych pożyczek, otrzymanych ze środków NFOŚiGW lub WFOŚiGW,
na przygotowanie dokumentacji oraz realizację przedsięwzięcia, w tym otrzymane ze
środków udostępnionych bankom, zgodnie z art. 411 ust. 10 ustawy Prawo ochrony
środowiska3. Zatem ewentualne dotacje na sfinansowanie pomp ciepła, pochodzące
z powyższych środków, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
4. Czy obywatele są informowani, a jeżeli tak, to w jaki sposób o korzyściach
wynikających z inwestycji w pompy ciepła?
W ramach prowadzonych działań edukacyjno-informacyjnych przedstawiane są zarówno
korzyści wynikające z zainstalowania jak i ograniczenia zastosowania wszystkich
technologii dofinansowywanych w Programie „Czyste Powietrze”. Działania te obejmują
także pompy ciepła.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
1 Rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie określenia
wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć
termomodernizacyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 273)
2 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz.
163 z późn. zm.)
3 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647)

-- 4 of 4 --