Interpelacja nr 10426
Interpelacja w sprawie wprowadzania w błąd opinii publicznej w kwestii terminów i wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz katastrofalnych konsekwencji dla finansów publicznych w związku z koniecznością spłaty całej zaciągniętej pożyczki
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wprowadzania w błąd opinii publicznej w kwestii terminów i wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz katastrofalnych konsekwencji dla finansów publicznych w związku z koniecznością spłaty całej zaciągniętej pożyczki
Interpelacja nr 10426
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie wprowadzania w błąd opinii publicznej w kwestii terminów i wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz katastrofalnych konsekwencji dla finansów publicznych w związku z koniecznością spłaty całej zaciągniętej pożyczki
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 19-06-2025
Szanowna Pani Minister,
z wielkim zaniepokojeniem i stanowczym sprzeciwem obserwuję forsowaną przez obecny rząd narrację dotyczącą Krajowego Planu Odbudowy (KPO), która jest niczym innym, jak jawną manipulacją i celowym wprowadzaniem w błąd obywateli Rzeczypospolitej Polskiej (https://www.youtube.com/watch?v=GL-WLMLXLkk).
Publiczne oświadczenia Pani Minister oraz innych przedstawicieli rządu o rzekomym przedłużeniu terminu realizacji KPO są oczywistą nieprawdą i fałszywą narracją stojącą w sprzeczności z faktami i zapisami rozporządzenia unijnego o funduszu odbudowy.
Nie ma żadnego „wielkiego sukcesu” w kwestii przedłużenia terminu wykorzystania środków. Polska nie otrzymała „ani jednego dnia więcej niż inne kraje Unii Europejskiej”, a ostateczny termin rozliczenia zarówno dotacji, jak i pożyczek z KPO przypada niezmiennie na 31 grudnia 2026 roku. Włączenie elementu REPowerEU do KPO w żaden sposób nie zmienia tej kluczowej daty. Co więcej, szkodliwe i nieprawdziwe są również stwierdzenia, jakoby środki z komponentu pożyczkowego mogły być realizowane do roku 2030; rok ten dotyczy wyłącznie technicznego okresu spłaty zadłużenia, a nie terminu realizacji inwestycji. Takie komunikaty to absolutna nieprawda niezgodna z zapisem rozporządzenia i stanowią ewidentne mydlenie oczu społeczeństwu, stwarzając fałszywe poczucie bezpieczeństwa i czasu, podczas gdy rzeczywistość jest drastycznie inna.
Podczas gdy rząd triumfalnie ogłasza odblokowanie KPO, rzeczywiste tempo wydatkowania funduszy woła o pomstę do nieba. Z blisko 380 miliardów złotych do wydania do końca przyszłego roku obecne miesięczne wydatki wynoszą zaledwie 1 do 1,5 miliarda złotych, podczas gdy aby wykorzystać środki, należałoby wydawać co najmniej 13 miliardów złotych miesięcznie. Brak jakichkolwiek ułatwień biurokratycznych czy przyspieszeń w kluczowych komponentach KPO, takich jak energetyka, cyfryzacja, zdrowie czy transport, utwierdza w przekonaniu, że przyspieszenie wydatkowania do wymaganego poziomu to absolutna fikcja.
Ten katastrofalny brak tempa i świadome wprowadzanie w błąd co do terminów prowadzi do nieuchronnego scenariusza, w którym Polska, jak wskazują eksperci, wykorzysta „nie więcej niż 60%” dostępnych środków. Co gorsza, nawet w przypadku niewykorzystania całości funduszy Polska będzie zobowiązana do spłaty „całej zaciągniętej pożyczki” wraz z odsetkami, co dodatkowo pogłębi ogromny deficyt budżetowy i grozi przekroczeniem konstytucyjnego progu zadłużenia wynoszącego 60% PKB, bez jakichkolwiek widocznych zasadniczych reform wydatkowych.
W obliczu tych alarmujących faktów domagam się natychmiastowych i transparentnych wyjaśnień, a także podjęcia realnych działań zamiast kontynuowania polityki zaklinania rzeczywistości i dezinformacji.
Czy potwierdza Pani Minister, że termin rozliczenia środków z KPO, zarówno w części dotacyjnej, jak i pożyczkowej, pozostaje niezmieniony i przypada na 31 grudnia 2026 roku, zgodnie z rozporządzeniem unijnym o funduszu odbudowy?
W jaki sposób rząd uzasadnia narrację o przedłużeniu terminu realizacji KPO, skoro eksperci wskazują, że włączenie elementu REPowerEU do KPO nie zmienia ostatecznego terminu, który jest taki sam dla całej Unii Europejskiej?
Czy prawdą jest, że inwestycje finansowane z komponentu pożyczkowego również muszą zostać zrealizowane i rozliczone do 31 grudnia 2026 roku, a rok 2030 dotyczy wyłącznie technicznego okresu spłaty zadłużenia, a nie terminu realizacji inwestycji, jak podają źródła eksperckie? Jeśli tak, dlaczego wiceminister Jan Szyszko przekazywał inną informację?
Jaki jest aktualny rzeczywisty miesięczny poziom wydatkowania środków z KPO? Eksperci wskazują, że Polska wydaje obecnie między 1 a 1,5 miliarda złotych miesięcznie, podczas gdy aby wykorzystać dostępne środki (blisko 380 miliardów złotych do końca przyszłego roku), należałoby wydawać co najmniej 13 miliardów złotych miesięcznie.
Jakie konkretne kroki podejmuje rząd, aby przyspieszyć proces wydatkowania i rozliczania funduszy, biorąc pod uwagę znaczne opóźnienia i brak sygnalizowanych ułatwień biurokratycznych oraz przyspieszeń w żadnym z komponentów KPO (energetyka, cyfryzacja, zdrowie, transport)?
Czy rząd zgadza się z pesymistycznymi prognozami ekspertów, że realnie Polska może wykorzystać nie więcej niż 60% dostępnych środków z KPO, co oznaczałoby niewykorzystanie około 40% funduszy?
W jaki sposób rząd zamierza zarządzać zobowiązaniami finansowymi wynikającymi z KPO, biorąc pod uwagę, że nawet w przypadku niewykorzystania wszystkich środków Polska będzie zobowiązana do spłaty całej zaciągniętej pożyczki, gdyż finansowanie KPO opiera się na europejskich obligacjach, do których spłaty zobowiązały się wszystkie państwa członkowskie?
Jakie są plany rządu w obliczu rosnącego deficytu budżetowego i ryzyka przekroczenia konstytucyjnego progu zadłużenia wynoszącego 60% PKB, szczególnie w kontekście dodatkowych obciążeń związanych ze spłatą odsetek od KPO, które powiększą deficyt? Czy przewidywane są zasadnicze reformy po stronie wydatkowej budżetu?
Interpelacja nr 10426
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie wprowadzania w błąd opinii publicznej w kwestii terminów i wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz katastrofalnych konsekwencji dla finansów publicznych w związku z koniecznością spłaty całej zaciągniętej pożyczki
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 19-06-2025
Szanowna Pani Minister,
z wielkim zaniepokojeniem i stanowczym sprzeciwem obserwuję forsowaną przez obecny rząd narrację dotyczącą Krajowego Planu Odbudowy (KPO), która jest niczym innym, jak jawną manipulacją i celowym wprowadzaniem w błąd obywateli Rzeczypospolitej Polskiej (https://www.youtube.com/watch?v=GL-WLMLXLkk).
Publiczne oświadczenia Pani Minister oraz innych przedstawicieli rządu o rzekomym przedłużeniu terminu realizacji KPO są oczywistą nieprawdą i fałszywą narracją stojącą w sprzeczności z faktami i zapisami rozporządzenia unijnego o funduszu odbudowy.
Nie ma żadnego „wielkiego sukcesu” w kwestii przedłużenia terminu wykorzystania środków. Polska nie otrzymała „ani jednego dnia więcej niż inne kraje Unii Europejskiej”, a ostateczny termin rozliczenia zarówno dotacji, jak i pożyczek z KPO przypada niezmiennie na 31 grudnia 2026 roku. Włączenie elementu REPowerEU do KPO w żaden sposób nie zmienia tej kluczowej daty. Co więcej, szkodliwe i nieprawdziwe są również stwierdzenia, jakoby środki z komponentu pożyczkowego mogły być realizowane do roku 2030; rok ten dotyczy wyłącznie technicznego okresu spłaty zadłużenia, a nie terminu realizacji inwestycji. Takie komunikaty to absolutna nieprawda niezgodna z zapisem rozporządzenia i stanowią ewidentne mydlenie oczu społeczeństwu, stwarzając fałszywe poczucie bezpieczeństwa i czasu, podczas gdy rzeczywistość jest drastycznie inna.
Podczas gdy rząd triumfalnie ogłasza odblokowanie KPO, rzeczywiste tempo wydatkowania funduszy woła o pomstę do nieba. Z blisko 380 miliardów złotych do wydania do końca przyszłego roku obecne miesięczne wydatki wynoszą zaledwie 1 do 1,5 miliarda złotych, podczas gdy aby wykorzystać środki, należałoby wydawać co najmniej 13 miliardów złotych miesięcznie. Brak jakichkolwiek ułatwień biurokratycznych czy przyspieszeń w kluczowych komponentach KPO, takich jak energetyka, cyfryzacja, zdrowie czy transport, utwierdza w przekonaniu, że przyspieszenie wydatkowania do wymaganego poziomu to absolutna fikcja.
Ten katastrofalny brak tempa i świadome wprowadzanie w błąd co do terminów prowadzi do nieuchronnego scenariusza, w którym Polska, jak wskazują eksperci, wykorzysta „nie więcej niż 60%” dostępnych środków. Co gorsza, nawet w przypadku niewykorzystania całości funduszy Polska będzie zobowiązana do spłaty „całej zaciągniętej pożyczki” wraz z odsetkami, co dodatkowo pogłębi ogromny deficyt budżetowy i grozi przekroczeniem konstytucyjnego progu zadłużenia wynoszącego 60% PKB, bez jakichkolwiek widocznych zasadniczych reform wydatkowych.
W obliczu tych alarmujących faktów domagam się natychmiastowych i transparentnych wyjaśnień, a także podjęcia realnych działań zamiast kontynuowania polityki zaklinania rzeczywistości i dezinformacji.
Czy potwierdza Pani Minister, że termin rozliczenia środków z KPO, zarówno w części dotacyjnej, jak i pożyczkowej, pozostaje niezmieniony i przypada na 31 grudnia 2026 roku, zgodnie z rozporządzeniem unijnym o funduszu odbudowy?
W jaki sposób rząd uzasadnia narrację o przedłużeniu terminu realizacji KPO, skoro eksperci wskazują, że włączenie elementu REPowerEU do KPO nie zmienia ostatecznego terminu, który jest taki sam dla całej Unii Europejskiej?
Czy prawdą jest, że inwestycje finansowane z komponentu pożyczkowego również muszą zostać zrealizowane i rozliczone do 31 grudnia 2026 roku, a rok 2030 dotyczy wyłącznie technicznego okresu spłaty zadłużenia, a nie terminu realizacji inwestycji, jak podają źródła eksperckie? Jeśli tak, dlaczego wiceminister Jan Szyszko przekazywał inną informację?
Jaki jest aktualny rzeczywisty miesięczny poziom wydatkowania środków z KPO? Eksperci wskazują, że Polska wydaje obecnie między 1 a 1,5 miliarda złotych miesięcznie, podczas gdy aby wykorzystać dostępne środki (blisko 380 miliardów złotych do końca przyszłego roku), należałoby wydawać co najmniej 13 miliardów złotych miesięcznie.
Jakie konkretne kroki podejmuje rząd, aby przyspieszyć proces wydatkowania i rozliczania funduszy, biorąc pod uwagę znaczne opóźnienia i brak sygnalizowanych ułatwień biurokratycznych oraz przyspieszeń w żadnym z komponentów KPO (energetyka, cyfryzacja, zdrowie, transport)?
Czy rząd zgadza się z pesymistycznymi prognozami ekspertów, że realnie Polska może wykorzystać nie więcej niż 60% dostępnych środków z KPO, co oznaczałoby niewykorzystanie około 40% funduszy?
W jaki sposób rząd zamierza zarządzać zobowiązaniami finansowymi wynikającymi z KPO, biorąc pod uwagę, że nawet w przypadku niewykorzystania wszystkich środków Polska będzie zobowiązana do spłaty całej zaciągniętej pożyczki, gdyż finansowanie KPO opiera się na europejskich obligacjach, do których spłaty zobowiązały się wszystkie państwa członkowskie?
Jakie są plany rządu w obliczu rosnącego deficytu budżetowego i ryzyka przekroczenia konstytucyjnego progu zadłużenia wynoszącego 60% PKB, szczególnie w kontekście dodatkowych obciążeń związanych ze spłatą odsetek od KPO, które powiększą deficyt? Czy przewidywane są zasadnicze reformy po stronie wydatkowej budżetu?
Odpowiedź urzędowa
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8.5 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6121 znaków
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 18 lipca 2025 r.
znak sprawy: DKK-IVa.5208.1.2025.AG
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 10426 Pani Poseł Anny Gembickiej
i Pana Posła Jarosława Sachajko
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje w zakresie
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, stanowiące odpowiedzi na pytania
nr 1-6. Jednocześnie informuję, że odpowiedzi na pytania nr 7-8 należą
do kompetencji Ministra Finansów.
Do momentu opublikowania komunikatu NextGenerationEU - The road to 2026
nie było wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących końcowej daty
kwalifikowalności działań realizowanych w ramach Instrumentu na rzecz
Odbudowy i Zwiększania Odporności (ang. Recovery and Resilience Facility, RRF).
Państwa członkowskie, bazując na przepisach rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającego
Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, zgodnie z którymi
reformy i inwestycje należy zakończyć do 31 sierpnia 2026 r., przyjmowały w tym
względzie różne interpretacje – niektóre bardziej elastyczne, inne bardziej
konserwatywne. Polska przyjęła podejście, zgodnie z którym data 31 sierpnia
2026 r. odnosi się do ostatnich płatności w ramach realizowanych projektów
i inwestycji KPO.
W toku bilateralnych konsultacji Komisja Europejska poinformowała, że data
31 sierpnia 2026 r. odnosi się do dowodów potwierdzających osiągnięcie kamieni
milowych/wartości docelowych określonych w decyzji implementacyjnej Rady
w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Polski,
a nie dokonanych płatności w ramach projektów/inwestycji. Tym samym – pod
-- 1 of 3 --
2
warunkiem, że do 31 sierpnia 2026 r. zostanie udokumentowane zrealizowanie
wszystkich kamieni milowych/wartości docelowych – po 31 sierpnia 2026 r.
możliwe będzie dokonywanie finalnych płatności na rzecz
wykonawców/ostatecznych odbiorców wsparcia. Stanowisko KE pozwoli zatem
MFiPR i resortom przyjąć bardziej elastyczne podejście, umożliwiając instytucjom
wspierającym i ostatecznym odbiorcom wsparcia wydłużenie czasu na finalizację
i końcowe rozliczenie inwestycji i projektów KPO.
Jednocześnie zwracam uwagę, że art. 24 ust. 1 rozporządzenia 2021/241
stanowi, że Komisja Europejska dokonuje płatności wkładów finansowych oraz,
w stosownych przypadkach, pożyczek na rzecz danego państwa członkowskiego
do dnia 31 grudnia 2026 r. Data ta nie odnosi się jednak do rozliczania
poszczególnych projektów wdrażanych w ramach Instrumentu. KE jednoznacznie
stwierdziła, że o ile opis kamienia milowego/wartości docelowej nie wymaga
inaczej, dla pozytywnej oceny zadowalającego wypełnienia danego miernika nie
ma znaczenia, kiedy zostaną dokonane płatności na rzecz ostatecznych
odbiorców wsparcia. Wynika to z faktu, że RRF jest instrumentem opartym
na wynikach, w ramach którego płatności na rzecz beneficjentów (państw
członkowskich) są dokonywane po osiągnięciu uprzednio zdefiniowanych
kamieni milowych i wartości docelowych, niezależnie od wydatków poniesionych
na wdrożenie danych działań. W związku z powyższym, koncepcja poniesionych
kosztów kwalifikowanych, która jest stosowana w większości programów
unijnych, nie ma zastosowania w ramach RRF.
Mając na uwadze, że wskazana w rozporządzeniu 2021/241 data 31 sierpnia
2026 r. odnosi się do osiągnięcia kamieni milowych i wartości docelowych
określonych dla poszczególnych działań KPO, w przypadku części inwestycji KPO,
w tym tzw. instrumentów finansowych, możliwe będzie realizowanie projektów
po 2026 r. Taki mechanizm ma zastosowanie dla inwestycji: A2.7.1 Inwestycje –
Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności; B2.1.1. Inwestycje w technologie
wodorowe, wytwarzanie, magazynowanie i transport wodoru; B3.4.1 Inwestycje
na rzecz zielonej transformacji miast; C4.1.1 Wspieranie zaawansowanej
transformacji cyfrowej; E1.1.1 Wsparcie dla gospodarki niskoemisyjnej;
G3.1.4. Wsparcie na rzecz krajowego systemu energetycznego (Fundusz Wsparcia
Energetyki) oraz G3.1.5. Budowa morskich farm wiatrowych (Fundusz na rzecz
morskiej energetyki wiatrowej). W przypadku ww. inwestycji realizowanych
np. w komponencie G – zgodnie z zasadami przyjętymi przez Bank Gospodarstwa
Krajowego – ostatni rok zwrotu środków pożyczki przez odbiorców wsparcia
przypada na 2053 r. Jednocześnie należy podkreślić, że termin na spłatę pożyczki
zaciągniętej na realizację RRF określony dla Polski mija w 2058 r.
Odpowiadając na pytania o działania podejmowane z myślą o efektywnej
implementacji KPO, uprzejmie informuję, że Rząd RP jest w stałym dialogu
z Komisją Europejską, w ramach którego prowadzone są negocjacje dotyczące
przesuwania terminów niektórych kamieni milowych i wartości docelowych,
jak również zmian ich zakresu, tak aby zapewnić optymalną realizację refom
-- 2 of 3 --
3
i inwestycji oraz zminimalizować ryzyko otrzymania niepełnych refundacji
za przedkładane wnioski o płatność. W opublikowanym w dniu 4 czerwca br.
komunikacie pn. NextGenerationEU - The road to 2026 Komisja Europejska
przedstawiła rozwiązania umożliwiające wprowadzanie uproszczeń w realizacji
inwestycji oraz wskazujące możliwości zabezpieczenia przyznanej w ramach RRF
alokacji, które Rząd RP planuje wykorzystać.
Odnosząc się do pytania o poziom wydatkowania, pozwalam sobie zwrócić
uwagę, że jest on pochodną procesu kontraktacji. Po dwóch latach opóźnień
w realizacji KPO proces kontraktacji rozpoczął się w pełnym wymiarze w 2024 r. –
do chwili obecnej zakontraktowano ponad 50% środków z KPO.
Pragnę podkreślić, że na bieżąco realizowane są wypłaty na rzecz ostatecznych
odbiorców wsparcia – dotychczas wypłacono ponad 25 mld zł. W kontekście
powyższego jednocześnie informuję, że otrzymanie pełnej refundacji z KE
w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności nie jest
uzależnione od wydatkowania 100% przyznanej Polsce alokacji.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 18 lipca 2025 r.
znak sprawy: DKK-IVa.5208.1.2025.AG
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 10426 Pani Poseł Anny Gembickiej
i Pana Posła Jarosława Sachajko
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje w zakresie
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, stanowiące odpowiedzi na pytania
nr 1-6. Jednocześnie informuję, że odpowiedzi na pytania nr 7-8 należą
do kompetencji Ministra Finansów.
Do momentu opublikowania komunikatu NextGenerationEU - The road to 2026
nie było wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących końcowej daty
kwalifikowalności działań realizowanych w ramach Instrumentu na rzecz
Odbudowy i Zwiększania Odporności (ang. Recovery and Resilience Facility, RRF).
Państwa członkowskie, bazując na przepisach rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającego
Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, zgodnie z którymi
reformy i inwestycje należy zakończyć do 31 sierpnia 2026 r., przyjmowały w tym
względzie różne interpretacje – niektóre bardziej elastyczne, inne bardziej
konserwatywne. Polska przyjęła podejście, zgodnie z którym data 31 sierpnia
2026 r. odnosi się do ostatnich płatności w ramach realizowanych projektów
i inwestycji KPO.
W toku bilateralnych konsultacji Komisja Europejska poinformowała, że data
31 sierpnia 2026 r. odnosi się do dowodów potwierdzających osiągnięcie kamieni
milowych/wartości docelowych określonych w decyzji implementacyjnej Rady
w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Polski,
a nie dokonanych płatności w ramach projektów/inwestycji. Tym samym – pod
-- 1 of 3 --
2
warunkiem, że do 31 sierpnia 2026 r. zostanie udokumentowane zrealizowanie
wszystkich kamieni milowych/wartości docelowych – po 31 sierpnia 2026 r.
możliwe będzie dokonywanie finalnych płatności na rzecz
wykonawców/ostatecznych odbiorców wsparcia. Stanowisko KE pozwoli zatem
MFiPR i resortom przyjąć bardziej elastyczne podejście, umożliwiając instytucjom
wspierającym i ostatecznym odbiorcom wsparcia wydłużenie czasu na finalizację
i końcowe rozliczenie inwestycji i projektów KPO.
Jednocześnie zwracam uwagę, że art. 24 ust. 1 rozporządzenia 2021/241
stanowi, że Komisja Europejska dokonuje płatności wkładów finansowych oraz,
w stosownych przypadkach, pożyczek na rzecz danego państwa członkowskiego
do dnia 31 grudnia 2026 r. Data ta nie odnosi się jednak do rozliczania
poszczególnych projektów wdrażanych w ramach Instrumentu. KE jednoznacznie
stwierdziła, że o ile opis kamienia milowego/wartości docelowej nie wymaga
inaczej, dla pozytywnej oceny zadowalającego wypełnienia danego miernika nie
ma znaczenia, kiedy zostaną dokonane płatności na rzecz ostatecznych
odbiorców wsparcia. Wynika to z faktu, że RRF jest instrumentem opartym
na wynikach, w ramach którego płatności na rzecz beneficjentów (państw
członkowskich) są dokonywane po osiągnięciu uprzednio zdefiniowanych
kamieni milowych i wartości docelowych, niezależnie od wydatków poniesionych
na wdrożenie danych działań. W związku z powyższym, koncepcja poniesionych
kosztów kwalifikowanych, która jest stosowana w większości programów
unijnych, nie ma zastosowania w ramach RRF.
Mając na uwadze, że wskazana w rozporządzeniu 2021/241 data 31 sierpnia
2026 r. odnosi się do osiągnięcia kamieni milowych i wartości docelowych
określonych dla poszczególnych działań KPO, w przypadku części inwestycji KPO,
w tym tzw. instrumentów finansowych, możliwe będzie realizowanie projektów
po 2026 r. Taki mechanizm ma zastosowanie dla inwestycji: A2.7.1 Inwestycje –
Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności; B2.1.1. Inwestycje w technologie
wodorowe, wytwarzanie, magazynowanie i transport wodoru; B3.4.1 Inwestycje
na rzecz zielonej transformacji miast; C4.1.1 Wspieranie zaawansowanej
transformacji cyfrowej; E1.1.1 Wsparcie dla gospodarki niskoemisyjnej;
G3.1.4. Wsparcie na rzecz krajowego systemu energetycznego (Fundusz Wsparcia
Energetyki) oraz G3.1.5. Budowa morskich farm wiatrowych (Fundusz na rzecz
morskiej energetyki wiatrowej). W przypadku ww. inwestycji realizowanych
np. w komponencie G – zgodnie z zasadami przyjętymi przez Bank Gospodarstwa
Krajowego – ostatni rok zwrotu środków pożyczki przez odbiorców wsparcia
przypada na 2053 r. Jednocześnie należy podkreślić, że termin na spłatę pożyczki
zaciągniętej na realizację RRF określony dla Polski mija w 2058 r.
Odpowiadając na pytania o działania podejmowane z myślą o efektywnej
implementacji KPO, uprzejmie informuję, że Rząd RP jest w stałym dialogu
z Komisją Europejską, w ramach którego prowadzone są negocjacje dotyczące
przesuwania terminów niektórych kamieni milowych i wartości docelowych,
jak również zmian ich zakresu, tak aby zapewnić optymalną realizację refom
-- 2 of 3 --
3
i inwestycji oraz zminimalizować ryzyko otrzymania niepełnych refundacji
za przedkładane wnioski o płatność. W opublikowanym w dniu 4 czerwca br.
komunikacie pn. NextGenerationEU - The road to 2026 Komisja Europejska
przedstawiła rozwiązania umożliwiające wprowadzanie uproszczeń w realizacji
inwestycji oraz wskazujące możliwości zabezpieczenia przyznanej w ramach RRF
alokacji, które Rząd RP planuje wykorzystać.
Odnosząc się do pytania o poziom wydatkowania, pozwalam sobie zwrócić
uwagę, że jest on pochodną procesu kontraktacji. Po dwóch latach opóźnień
w realizacji KPO proces kontraktacji rozpoczął się w pełnym wymiarze w 2024 r. –
do chwili obecnej zakontraktowano ponad 50% środków z KPO.
Pragnę podkreślić, że na bieżąco realizowane są wypłaty na rzecz ostatecznych
odbiorców wsparcia – dotychczas wypłacono ponad 25 mld zł. W kontekście
powyższego jednocześnie informuję, że otrzymanie pełnej refundacji z KE
w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności nie jest
uzależnione od wydatkowania 100% przyznanej Polsce alokacji.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --