Interpelacja nr 10425
Interpelacja w sprawie zadłużenia szpitali powiatowych oraz planowanych działań naprawczych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zadłużenia szpitali powiatowych oraz planowanych działań naprawczych
Interpelacja nr 10425
do ministra zdrowia
w sprawie zadłużenia szpitali powiatowych oraz planowanych działań naprawczych
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 19-06-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie informacji zawartych w artykule opublikowanym na portalu Prawo.pl w dniu 9 czerwca 2025 r., zatytułowanym „Skóbel: Sytuacja finansowa szpitali powiatowych jest krytyczna”, a także innych doniesień medialnych zwracam się z interpelacją dotyczącą pogarszającej się sytuacji finansowej szpitali powiatowych w Polsce.
Z danych Związku Powiatów Polskich wynika, że w 2024 roku jedynie 39 z 219 szpitali powiatowych osiągnęło zysk operacyjny. Średni wynik finansowy netto to strata 6,2 mln zł, a w przypadku szpitali stale notujących straty – nawet 8,5 mln zł. Łączna wartość zobowiązań wymagalnych przekroczyła 1 mld zł, z czego 880 mln zł stanowią zobowiązania wobec dostawców, 72 mln zł wobec ZUS, a 66 mln zł wobec dostawców mediów.
Zadłużenie ponad 200 szpitali powiatowych oraz ryzyko ograniczenia dostępności usług zdrowotnych w regionach stwarzają realne zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli. Wymaga to zdecydowanych działań systemowych, które ustabilizują sytuację finansową tych placówek i zapewnią ciągłość świadczeń medycznych w całym kraju. Szpitale powiatowe pełnią istotną rolę w systemie ochrony zdrowia, zapewniając mieszkańcom mniejszych miejscowości dostęp do podstawowej opieki szpitalnej, w tym w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy. Ich zadłużenie zagraża stabilności systemu oraz dostępności świadczeń zdrowotnych dla milionów obywateli.
Do głównych przyczyn obecnego kryzysu zaliczyć można:
nadmierne uzależnienie przychodów szpitali od kontraktów z NFZ (93% przychodów),
skutki ustawy o wynagrodzeniach z 2022 r., która wymusiła wzrost wynagrodzeń, bez pełnego zabezpieczenia środków w kontraktach z NFZ,
pogarszającą się płynność finansową – aż 124 szpitale powiatowe mają wskaźnik płynności poniżej 0,5,
konieczność korzystania z kosztownego, krótkoterminowego finansowania, co dodatkowo obciąża budżety placówek.
Z doniesień medialnych wynika, że Ministerstwo Zdrowia pracuje nad pakietem ustawowym zawierającym mechanizmy naprawcze oraz wsparcie dla szpitali powiatowych, a także powołało w maju 2024 r. Zespół ds. zmian systemowych w ochronie zdrowia.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia potwierdza dane dotyczące skali zadłużenia szpitali powiatowych oraz ich pogarszającej się sytuacji finansowej?
Jakie działania naprawcze przewiduje resort w najbliższym czasie oraz w jakim horyzoncie czasowym planowane jest ich wdrożenie?
Czy projektowane przepisy zawierają mechanizmy poprawiające płynność szpitali – w tym np. wyższe wyceny świadczeń, rekompensaty kosztów pracy, wsparcie z BGK?
Czy planowana jest zmiana zasad kontraktowania z NFZ, tak aby uwzględnić rzeczywiste koszty świadczeń i podwyżek wynagrodzeń?
W jaki sposób ministerstwo zamierza uwzględnić w projektowanych rozwiązaniach rekomendacje Zespołu ds. zmian systemowych w ochronie zdrowia?
Interpelacja nr 10425
do ministra zdrowia
w sprawie zadłużenia szpitali powiatowych oraz planowanych działań naprawczych
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 19-06-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie informacji zawartych w artykule opublikowanym na portalu Prawo.pl w dniu 9 czerwca 2025 r., zatytułowanym „Skóbel: Sytuacja finansowa szpitali powiatowych jest krytyczna”, a także innych doniesień medialnych zwracam się z interpelacją dotyczącą pogarszającej się sytuacji finansowej szpitali powiatowych w Polsce.
Z danych Związku Powiatów Polskich wynika, że w 2024 roku jedynie 39 z 219 szpitali powiatowych osiągnęło zysk operacyjny. Średni wynik finansowy netto to strata 6,2 mln zł, a w przypadku szpitali stale notujących straty – nawet 8,5 mln zł. Łączna wartość zobowiązań wymagalnych przekroczyła 1 mld zł, z czego 880 mln zł stanowią zobowiązania wobec dostawców, 72 mln zł wobec ZUS, a 66 mln zł wobec dostawców mediów.
Zadłużenie ponad 200 szpitali powiatowych oraz ryzyko ograniczenia dostępności usług zdrowotnych w regionach stwarzają realne zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli. Wymaga to zdecydowanych działań systemowych, które ustabilizują sytuację finansową tych placówek i zapewnią ciągłość świadczeń medycznych w całym kraju. Szpitale powiatowe pełnią istotną rolę w systemie ochrony zdrowia, zapewniając mieszkańcom mniejszych miejscowości dostęp do podstawowej opieki szpitalnej, w tym w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy. Ich zadłużenie zagraża stabilności systemu oraz dostępności świadczeń zdrowotnych dla milionów obywateli.
Do głównych przyczyn obecnego kryzysu zaliczyć można:
nadmierne uzależnienie przychodów szpitali od kontraktów z NFZ (93% przychodów),
skutki ustawy o wynagrodzeniach z 2022 r., która wymusiła wzrost wynagrodzeń, bez pełnego zabezpieczenia środków w kontraktach z NFZ,
pogarszającą się płynność finansową – aż 124 szpitale powiatowe mają wskaźnik płynności poniżej 0,5,
konieczność korzystania z kosztownego, krótkoterminowego finansowania, co dodatkowo obciąża budżety placówek.
Z doniesień medialnych wynika, że Ministerstwo Zdrowia pracuje nad pakietem ustawowym zawierającym mechanizmy naprawcze oraz wsparcie dla szpitali powiatowych, a także powołało w maju 2024 r. Zespół ds. zmian systemowych w ochronie zdrowia.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia potwierdza dane dotyczące skali zadłużenia szpitali powiatowych oraz ich pogarszającej się sytuacji finansowej?
Jakie działania naprawcze przewiduje resort w najbliższym czasie oraz w jakim horyzoncie czasowym planowane jest ich wdrożenie?
Czy projektowane przepisy zawierają mechanizmy poprawiające płynność szpitali – w tym np. wyższe wyceny świadczeń, rekompensaty kosztów pracy, wsparcie z BGK?
Czy planowana jest zmiana zasad kontraktowania z NFZ, tak aby uwzględnić rzeczywiste koszty świadczeń i podwyżek wynagrodzeń?
W jaki sposób ministerstwo zamierza uwzględnić w projektowanych rozwiązaniach rekomendacje Zespołu ds. zmian systemowych w ochronie zdrowia?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
8 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.9 / 1k zn.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10657 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.42.2025.KK
Warszawa, 18 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 10425 Pani Agnieszki Ścigaj oraz Pani Anny Dąbrowskiej-
Banaszek, Posłów na Sejm RP, z dnia 25 czerwca 2025 r. w sprawie zadłużenia szpitali
powiatowych oraz planowanych działań naprawczych, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
Odnosząc się do kwestii związanej z zadłużeniem szpitali powiatowych informuję, że według
wstępnych danych statystycznych za 2024 r. szpitali funkcjonujących w formie
samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, dla których podmiotami
tworzącymi są samorządy szczebla powiatowego, które szpitale te przekazały
po wynikającym z przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości terminie
sporządzenia sprawozdań finansowych, ale przed ustawowym terminem na ich
zatwierdzenie przez właściwe organy, zysk netto za 2024 r. wykazało 87 z 203 jednostek,
tj. 43% ogółu, natomiast stratę netto 116 placówek, tj. 57%. Te same liczby dotyczyły
jednostek, które odnotowały w 2024 r. zysk i stratę z działalności operacyjnej.
Ponadto informuję, że łączny wynik finansowy za 2024 r. dla wszystkich analizowanych
szpitali powiatowych wyniósł -662,2 mln zł, który po podzieleniu przez liczbę 203 szpitali
daje średnią arytmetyczną na poziomie -3,3 mln zł. Z kolei łączne zobowiązania wymagalne
203 szpitali powiatowych wyniosły na koniec 2024 r. 1,2 mld zł, w tym zobowiązania
wymagalne wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowiły 59,4 mln zł, zobowiązania
wymagalne z tytułu zużycia energii, gazu i wody wyniosły 75,2 mln zł, a zobowiązania
wymagalne z tytułu zakupu leków, materiałów medycznych, sprzętu i aparatury medycznej
oraz usług obcych (np. remontowych, transportowych, medycznych) stanowiły 932,6 mln zł.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że zawarta w interpelacji informacja, że 124 szpitale
powiatowe mają wskaźnik płynności poniżej 0,5 nie jest zgodna z danymi będącymi
w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia, z których wynika, że na koniec 2024 r. jednostek, które
posiadały wskaźnik płynności finansowej bieżącej poniżej 0,5 było 60, a szpitali
ze wskaźnikiem płynności finansowej szybkiej poniżej 0,5 było 80.
Reasumując, dane statystyczne za 2024 r. przekazane przez szpitale powiatowe
nie potwierdzają danych i stanu przedstawionego w artykule przywołanym w treści
interpelacji. Wśród szpitali powiatowych istnieje bowiem duże zróżnicowanie pod względem
sytuacji finansowej – występują zarówno jednostki w trudnej, jak i dobrej, a nawet bardzo
dobrej sytuacji finansowej. Obok szpitali wymagających zdecydowanych działań
restrukturyzacyjnych funkcjonują również takie, które notują dodatnie wyniki finansowe
oraz terminowo regulują posiadane zobowiązania, i nie są to przypadki odosobnione.
Jednostki, które nie posiadają zobowiązań wymagalnych, lub zobowiązania te mają
nieznaczną wartość stanowią połowę całej zbiorowości analizowanych szpitali
powiatowych.
W odniesieniu do pytań dotyczących planowanych działań naprawczych należy podkreślić,
że Ministerstwo Zdrowia w sposób ciągły prowadzi prace mające na celu umożliwienie
utrzymania płynności finansowej szpitali. Służy temu m.in. projekt ustawy o zmianie ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych
innych ustaw (UD71), zawierający szereg rozwiązań reformujących system szpitalny
w naszym kraju.
Rozwiązania uelastyczniające funkcjonowanie systemu podstawowego szpitalnego
zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ) polegają na tym, że świadczeniodawcy
uzyskają, za zgodą Prezesa NFZ, możliwość:
zamiany danego profilu w trybie hospitalizacji na hospitalizację planową/leczenie
jednego dnia;
rezygnacji z danego profilu;
Takie zmiany powinny przyczynić się do koncentracji świadczeń szpitalnych, udzielanych
w warunkach pełnej gotowości całodobowej, w ośrodkach dysponujących większym
doświadczeniem i potencjałem kadrowym, a zatem również do lepszego wykorzystania
ograniczonych zasobów, zwłaszcza kadrowych. Wskazany projekt przewiduje również
możliwość tworzenia i prowadzenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej
również przez związki jednostek samorządu terytorialnego, jako podmioty tworzące. Zmiany
obejmują także proces sporządzania, opiniowania i zatwierdzania programów naprawczych
mające na celu podniesienie jakości ich przygotowania oraz zwiększenie nadzoru podmiotów
tworzących w procesie ich przyjmowania.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ponadto pragnę wskazać, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 czerwca 2025 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej wprowadziło przepis umożliwiający wypłatę w 2025 r. specjalnych
dodatków do ryczałtu PSZ świadczeniodawcom, którzy za poprzedni okres rozliczeniowy
(2024 r.) wykazali tzw. nadwykonania tego ryczałtu w wysokości 27% wartości
wypracowanych świadczeń powyżej wartości ryczałtu, z jednoczesnym uwzględnieniem
kwot dodatków wypłaconych w 2024 r. Oznacza to dodatkowe pieniądze dla szpitali PSZ
w wysokości 300 mln zł.
Odnosząc się do kwestii związanej z koniecznością uwzględnienia rzeczywistych kosztów
świadczeń i podwyżek wynagrodzeń, należy zauważyć, że Agencja Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) w ramach prac związanych z przygotowaniem raportu
w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej,
uwzględniającym we wzroście cen jednostek rozliczeniowych skutki realizacji ustawy z dnia
26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia
zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz
niektórych innych ustaw, monitoruje i analizuje sytuację finansową podmiotów
prowadzących działalność leczniczą, w tym w szczególności szpitali z uwzględnieniem
ich kategorii i poziomu w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń
opieki zdrowotnej. Jednym z działań w tym zakresie są prowadzone przez AOTMiT analizy
danych sprawozdawanych w formularzach MZ-BFA, na podstawie których w okresach
kwartalnych monitorowana jest sytuacja finansowo-ekonomiczna podmiotów. Analizowane
są przede wszystkim: struktura i dynamika zmian w zakresie przychodów oraz kosztów
działalności z uwzględnieniem takich elementów jak: koszty osobowe (wynagrodzenia
z tytułu umów o pracę oraz umów cywilnoprawnych), czy koszty zużycia materiałów i energii.
Analizie podlegają również cyklicznie gromadzone informacje o wysokości poszczególnych
składowych wynagrodzenia i wymiarze zatrudnienia osób zatrudnionych w podmiotach
leczniczych na podstawie umowy o pracę lub świadczących usługi na podstawie umowy
cywilnoprawnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło w zakresie, w jakim dane te dotyczą osób
biorących udział w realizacji świadczeń udzielanych w ramach umowy z NFZ o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej.
Mając na względzie powyższe, Minister Zdrowia zatwierdziła do realizacji rekomendację
nr 72/2025 z dnia 24 czerwca 2025 r. Prezesa AOTMiT w sprawie zmiany sposobu lub
poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej w wariancie nr 3, tj.: uwzględniającym
we wzroście cen jednostek rozliczeniowych skutki realizacji ustawy z dnia 26 maja 2022 r.
o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw, oraz
uwzględnienie we wzroście kwot zobowiązania NFZ wzrostu inflacji, dokonanie zmiany
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w wybranych obszarach świadczeń zidentyfikowanych jako wymagające pilnej interwencji
w zakresie zwiększenia poziomu finansowania, określenie współczynników dla wybranych
JGP dotyczących kompleksowych świadczeń onkologicznych, zmianę współczynników
korygujących dla szpitali zakwalifikowanych do pierwszego i drugiego poziomu sieci PSZ
oraz współczynników dla wybranych JGP w przypadku ich realizacji przez szpitale
od trzeciego poziomu w sieci PSZ, uwzględnienie taryf dla świadczeń w obszarze chorób
układu nerwowego, żeńskiego układu rozrodczego i rehabilitacji stacjonarnej oraz
dodatkowe zwiększenie liczby jednostek rozliczeniowych w obszarach o największym
potencjale do wzrostu liczby realizowanych świadczeń, co do których jednocześnie
wystąpiły największe różnice pomiędzy wartością zawartych umów na okres styczeń-
marzec 2025, a wartością udzielonych, sprawozdanych i poprawnie zweryfikowanych
świadczeń w tym okresie. Podkreślenia wymaga, że przyjęty wariant rekomendacji jest
najkorzystniejszy dla placówek medycznych i wiąże się ze wzrostem wydatków płatnika
o 16,9 mld zł w okresie 12 miesięcy od chwili wejścia w życie rekomendacji, co stanowi
11,17% wzrostu wartości umów NFZ (z wyłączeniem leków stosowanych w programach
lekowych i substancji czynnych stosowanych w chemioterapii).
Zatwierdzona rekomendacja została opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej
AOTMiT, pod adresem:
https://bip.aotm.gov.pl/zlecenia-mz-2025/1054-materialy-2025/9080-91-2025-zlc.
Jednocześnie informuję, że przekazanie dodatkowych środków dla NFZ następuje
na podstawie art. 131d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych, zgodnie z którym minister właściwy do spraw zdrowia jest
uprawniony do przekazania NFZ dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu
zapasowego NFZ. Zaplanowana dotacja podmiotowa dla Narodowego Funduszu Zdrowia na
2025 r. wynosi aktualnie 26 979 500 000 zł, co oznacza dotychczasowy wzrost w stosunku
do pierwotnie zaplanowanej kwoty dotacji o 8 629 500 000 zł. Jednocześnie należy wskazać,
że poza ww. środkami, dzięki decyzji Ministra Finansów z dnia 1 lipca 2025 r., zostały
przyznane środki finansowe dla Narodowego Funduszu Zdrowia w kwocie 1 576 000 000 zł,
przeznaczone na zwiększenie funduszu zapasowego NFZ.
Należy zatem podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym Funduszem
Zdrowia oraz Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, systematycznie
podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej podmiotów leczniczych,
uwzględniając aktualne potrzeby.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.42.2025.KK
Warszawa, 18 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 10425 Pani Agnieszki Ścigaj oraz Pani Anny Dąbrowskiej-
Banaszek, Posłów na Sejm RP, z dnia 25 czerwca 2025 r. w sprawie zadłużenia szpitali
powiatowych oraz planowanych działań naprawczych, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
Odnosząc się do kwestii związanej z zadłużeniem szpitali powiatowych informuję, że według
wstępnych danych statystycznych za 2024 r. szpitali funkcjonujących w formie
samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, dla których podmiotami
tworzącymi są samorządy szczebla powiatowego, które szpitale te przekazały
po wynikającym z przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości terminie
sporządzenia sprawozdań finansowych, ale przed ustawowym terminem na ich
zatwierdzenie przez właściwe organy, zysk netto za 2024 r. wykazało 87 z 203 jednostek,
tj. 43% ogółu, natomiast stratę netto 116 placówek, tj. 57%. Te same liczby dotyczyły
jednostek, które odnotowały w 2024 r. zysk i stratę z działalności operacyjnej.
Ponadto informuję, że łączny wynik finansowy za 2024 r. dla wszystkich analizowanych
szpitali powiatowych wyniósł -662,2 mln zł, który po podzieleniu przez liczbę 203 szpitali
daje średnią arytmetyczną na poziomie -3,3 mln zł. Z kolei łączne zobowiązania wymagalne
203 szpitali powiatowych wyniosły na koniec 2024 r. 1,2 mld zł, w tym zobowiązania
wymagalne wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowiły 59,4 mln zł, zobowiązania
wymagalne z tytułu zużycia energii, gazu i wody wyniosły 75,2 mln zł, a zobowiązania
wymagalne z tytułu zakupu leków, materiałów medycznych, sprzętu i aparatury medycznej
oraz usług obcych (np. remontowych, transportowych, medycznych) stanowiły 932,6 mln zł.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że zawarta w interpelacji informacja, że 124 szpitale
powiatowe mają wskaźnik płynności poniżej 0,5 nie jest zgodna z danymi będącymi
w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia, z których wynika, że na koniec 2024 r. jednostek, które
posiadały wskaźnik płynności finansowej bieżącej poniżej 0,5 było 60, a szpitali
ze wskaźnikiem płynności finansowej szybkiej poniżej 0,5 było 80.
Reasumując, dane statystyczne za 2024 r. przekazane przez szpitale powiatowe
nie potwierdzają danych i stanu przedstawionego w artykule przywołanym w treści
interpelacji. Wśród szpitali powiatowych istnieje bowiem duże zróżnicowanie pod względem
sytuacji finansowej – występują zarówno jednostki w trudnej, jak i dobrej, a nawet bardzo
dobrej sytuacji finansowej. Obok szpitali wymagających zdecydowanych działań
restrukturyzacyjnych funkcjonują również takie, które notują dodatnie wyniki finansowe
oraz terminowo regulują posiadane zobowiązania, i nie są to przypadki odosobnione.
Jednostki, które nie posiadają zobowiązań wymagalnych, lub zobowiązania te mają
nieznaczną wartość stanowią połowę całej zbiorowości analizowanych szpitali
powiatowych.
W odniesieniu do pytań dotyczących planowanych działań naprawczych należy podkreślić,
że Ministerstwo Zdrowia w sposób ciągły prowadzi prace mające na celu umożliwienie
utrzymania płynności finansowej szpitali. Służy temu m.in. projekt ustawy o zmianie ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych
innych ustaw (UD71), zawierający szereg rozwiązań reformujących system szpitalny
w naszym kraju.
Rozwiązania uelastyczniające funkcjonowanie systemu podstawowego szpitalnego
zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ) polegają na tym, że świadczeniodawcy
uzyskają, za zgodą Prezesa NFZ, możliwość:
zamiany danego profilu w trybie hospitalizacji na hospitalizację planową/leczenie
jednego dnia;
rezygnacji z danego profilu;
Takie zmiany powinny przyczynić się do koncentracji świadczeń szpitalnych, udzielanych
w warunkach pełnej gotowości całodobowej, w ośrodkach dysponujących większym
doświadczeniem i potencjałem kadrowym, a zatem również do lepszego wykorzystania
ograniczonych zasobów, zwłaszcza kadrowych. Wskazany projekt przewiduje również
możliwość tworzenia i prowadzenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej
również przez związki jednostek samorządu terytorialnego, jako podmioty tworzące. Zmiany
obejmują także proces sporządzania, opiniowania i zatwierdzania programów naprawczych
mające na celu podniesienie jakości ich przygotowania oraz zwiększenie nadzoru podmiotów
tworzących w procesie ich przyjmowania.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ponadto pragnę wskazać, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 czerwca 2025 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej wprowadziło przepis umożliwiający wypłatę w 2025 r. specjalnych
dodatków do ryczałtu PSZ świadczeniodawcom, którzy za poprzedni okres rozliczeniowy
(2024 r.) wykazali tzw. nadwykonania tego ryczałtu w wysokości 27% wartości
wypracowanych świadczeń powyżej wartości ryczałtu, z jednoczesnym uwzględnieniem
kwot dodatków wypłaconych w 2024 r. Oznacza to dodatkowe pieniądze dla szpitali PSZ
w wysokości 300 mln zł.
Odnosząc się do kwestii związanej z koniecznością uwzględnienia rzeczywistych kosztów
świadczeń i podwyżek wynagrodzeń, należy zauważyć, że Agencja Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) w ramach prac związanych z przygotowaniem raportu
w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej,
uwzględniającym we wzroście cen jednostek rozliczeniowych skutki realizacji ustawy z dnia
26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia
zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz
niektórych innych ustaw, monitoruje i analizuje sytuację finansową podmiotów
prowadzących działalność leczniczą, w tym w szczególności szpitali z uwzględnieniem
ich kategorii i poziomu w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń
opieki zdrowotnej. Jednym z działań w tym zakresie są prowadzone przez AOTMiT analizy
danych sprawozdawanych w formularzach MZ-BFA, na podstawie których w okresach
kwartalnych monitorowana jest sytuacja finansowo-ekonomiczna podmiotów. Analizowane
są przede wszystkim: struktura i dynamika zmian w zakresie przychodów oraz kosztów
działalności z uwzględnieniem takich elementów jak: koszty osobowe (wynagrodzenia
z tytułu umów o pracę oraz umów cywilnoprawnych), czy koszty zużycia materiałów i energii.
Analizie podlegają również cyklicznie gromadzone informacje o wysokości poszczególnych
składowych wynagrodzenia i wymiarze zatrudnienia osób zatrudnionych w podmiotach
leczniczych na podstawie umowy o pracę lub świadczących usługi na podstawie umowy
cywilnoprawnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło w zakresie, w jakim dane te dotyczą osób
biorących udział w realizacji świadczeń udzielanych w ramach umowy z NFZ o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej.
Mając na względzie powyższe, Minister Zdrowia zatwierdziła do realizacji rekomendację
nr 72/2025 z dnia 24 czerwca 2025 r. Prezesa AOTMiT w sprawie zmiany sposobu lub
poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej w wariancie nr 3, tj.: uwzględniającym
we wzroście cen jednostek rozliczeniowych skutki realizacji ustawy z dnia 26 maja 2022 r.
o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw, oraz
uwzględnienie we wzroście kwot zobowiązania NFZ wzrostu inflacji, dokonanie zmiany
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w wybranych obszarach świadczeń zidentyfikowanych jako wymagające pilnej interwencji
w zakresie zwiększenia poziomu finansowania, określenie współczynników dla wybranych
JGP dotyczących kompleksowych świadczeń onkologicznych, zmianę współczynników
korygujących dla szpitali zakwalifikowanych do pierwszego i drugiego poziomu sieci PSZ
oraz współczynników dla wybranych JGP w przypadku ich realizacji przez szpitale
od trzeciego poziomu w sieci PSZ, uwzględnienie taryf dla świadczeń w obszarze chorób
układu nerwowego, żeńskiego układu rozrodczego i rehabilitacji stacjonarnej oraz
dodatkowe zwiększenie liczby jednostek rozliczeniowych w obszarach o największym
potencjale do wzrostu liczby realizowanych świadczeń, co do których jednocześnie
wystąpiły największe różnice pomiędzy wartością zawartych umów na okres styczeń-
marzec 2025, a wartością udzielonych, sprawozdanych i poprawnie zweryfikowanych
świadczeń w tym okresie. Podkreślenia wymaga, że przyjęty wariant rekomendacji jest
najkorzystniejszy dla placówek medycznych i wiąże się ze wzrostem wydatków płatnika
o 16,9 mld zł w okresie 12 miesięcy od chwili wejścia w życie rekomendacji, co stanowi
11,17% wzrostu wartości umów NFZ (z wyłączeniem leków stosowanych w programach
lekowych i substancji czynnych stosowanych w chemioterapii).
Zatwierdzona rekomendacja została opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej
AOTMiT, pod adresem:
https://bip.aotm.gov.pl/zlecenia-mz-2025/1054-materialy-2025/9080-91-2025-zlc.
Jednocześnie informuję, że przekazanie dodatkowych środków dla NFZ następuje
na podstawie art. 131d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych, zgodnie z którym minister właściwy do spraw zdrowia jest
uprawniony do przekazania NFZ dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu
zapasowego NFZ. Zaplanowana dotacja podmiotowa dla Narodowego Funduszu Zdrowia na
2025 r. wynosi aktualnie 26 979 500 000 zł, co oznacza dotychczasowy wzrost w stosunku
do pierwotnie zaplanowanej kwoty dotacji o 8 629 500 000 zł. Jednocześnie należy wskazać,
że poza ww. środkami, dzięki decyzji Ministra Finansów z dnia 1 lipca 2025 r., zostały
przyznane środki finansowe dla Narodowego Funduszu Zdrowia w kwocie 1 576 000 000 zł,
przeznaczone na zwiększenie funduszu zapasowego NFZ.
Należy zatem podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym Funduszem
Zdrowia oraz Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, systematycznie
podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej podmiotów leczniczych,
uwzględniając aktualne potrzeby.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --