Interpelacja nr 10422
Interpelacja w sprawie stawki podatku VAT na napoje bezalkoholowe, w tym piwo
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie stawki podatku VAT na napoje bezalkoholowe, w tym piwo
Interpelacja nr 10422
do ministra finansów
w sprawie stawki podatku VAT na napoje bezalkoholowe, w tym piwo
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 19-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w wyniku zmian w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług, które wprowadzono w 2019 roku w Polsce, napoje bezalkoholowe, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego wynosi nie mniej niż 20% składu surowcowego, objęte są obniżoną stawką podatku VAT w wysokości 5%. W skład katalogu napojów opodatkowanych preferencyjnie na mocy ww. przepisu wchodzą m.in. piwa bezalkoholowe oraz inne napoje bezalkoholowe, a także np. napoje energetyczne, o ile oczywiście spełniają one wymóg zawartości nie mniej niż 20% soku owocowego lub warzywnego.
Przedmiotowe przepisy, które w aktualnej formie obowiązują już od prawie 5 lat, miały na celu uproszczenie tzw. matrycy VAT, która wcześniej oparta była na klasyfikacji PKWiU. Co do zasady intencją przysługującą ustawodawcy w odniesieniu do towarów objętych obniżoną stawką podatku VAT były chociażby względy zdrowotne. Z tego też powodu wprowadzono wymóg zawartości co najmniej 20% soków w składach napojów objętych preferencyjną stawką. Można mieć jednak wątpliwości, czy cel zdrowotny, w sytuacji w której preferencyjnie na gruncie podatkowym traktowane są chociażby takie napoje jak piwa bezalkoholowe z dodatkiem soku czy napoje energetyczne, jest realizowany, szczególnie że w powszechnym mniemaniu najzdrowszy napój, czyli woda, objęty jest podstawową stawką podatku VAT w wysokości 23%. Jak wskazują niektórzy eksperci, przyjęte w 2019 roku przepisy mogły doprowadzić do sytuacji, w której wiele napojów bezalkoholowych lub energetycznych zostało poddanych modyfikacjom w zakresie ich składu (dodano do nich soki) w takim celu, aby napoje te zaczęły mieścić się w kategorii traktowanej na gruncie podatkowym preferencyjnie. W takim przypadku mielibyśmy do czynienia niestety z wypaczeniem pierwotnych intencji, jakie przyświecały projektodawcom ustawy i posłom popierającym jej wprowadzenie.
Mając na względzie fakt, że niedługo mija 5 lat, od kiedy obowiązują nowe stawki podatku VAT na napoje, zasadne jest dokonanie dogłębnej analizy skutków obowiązywania tych regulacji zarówno na gruncie czysto fiskalnym, jak i w zakresie polityki zdrowotnej. Aby w przyszłości we właściwy sposób kreować politykę państwa w zakresie promowania zdrowszych produktów spożywczych, niezbędne jest przeanalizowanie, jak aktualnie obowiązujące stawki podatku VAT na poszczególne kategorie napojów wpłynęły na ich konsumpcję wśród Polaków. W szczególności zasadne jest zbadanie, czy preferencyjne traktowanie fiskalne takich napojów jak np. owocowe piwa bezalkoholowe czy napoje energetyczne nie spowodowało wzrostu ich spożycia kosztem innych, niewątpliwie zdrowszych, ale objętych wyższą stawką podatku VAT napojów (np. woda).
Szanowny Panie Ministrze, mając na względzie powyższe, proszę o udzielenie, w porozumieniu z innymi ministerstwami i instytucjami zgodnie z ich właściwością, odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy zdaniem ministerstwa aktualnie obowiązująca tzw. matryca VAT realizuje cele zdrowotne w zakresie preferowania podatkowego określonych kategorii napojów? W szczególności czy cel zdrowotny realizowany jest w sytuacji, w której woda opodatkowana jest podatkiem VAT w wysokości 23%, a np. niektóre piwa bezalkoholowe czy napoje energetyczne stawką obniżoną w wysokości 5%?
Jakie cele przyświecały Ministerstwu Finansów podczas opracowywania przepisów, które wprowadziły objęcie niższą stawką podatku VAT napojów bezalkoholowych zawierających co najmniej 20% soku niezależnie od tego, czy w ich składzie znajdują się substancje takie jak kofeina czy tauryna, a także niezależnie od zawartości w nich cukru lub innych substancji słodzących?
Czy ministerstwo analizowało wpływ uchwalonych w 2019 roku zmian w przepisach dotyczących podatku VAT na preferencje zakupowe Polaków w zakresie napojów? Jeśli tak, to jakie są wnioski z tych analiz? Czy w okresie od wejścia w życie tych przepisów nastąpił wzrost sprzedaży np. napojów energetycznych czy piw bezalkoholowych korzystających z obniżonej stawki podatku VAT? Jeśli nie, to czy ministerstwo zamierza taką analizę przeprowadzić?
Czy ministerstwo posiada dane dotyczące wielkości sprzedaży towarów i sum dochodów z tytułu podatku VAT za lata 2015–2024 w rozbiciu na poszczególne grupy produktów? Jeśli tak, to proszę o przesłanie tych danych z uwzględnieniem następujących informacji:
a) wielkość sprzedaży piw bezalkoholowych oraz suma dochodów z tytułu podatku VAT od nich w poszczególnych latach w ww. okresie w rozbiciu na piwa bezalkoholowe zawierające i niezawierające 20% soków,
b) wielkość sprzedaży napojów energetycznych oraz suma dochodów z tytułu podatku VAT od nich w poszczególnych latach w ww. okresie w rozbiciu na napoje energetyczne zawierające i niezawierające 20% soków,
c) wielkość sprzedaży napojów zawierających 20% soków oraz suma dochodów z tytułu podatku VAT od nich w poszczególnych latach w ww. okresie.
Jakie instytucje i w jaki sposób kontrolują lub weryfikują spełnianie przez poszczególne napoje warunków umożliwiających korzystanie z preferencyjnej stawki VAT w związku z zawartością 20% soków? Czy w proces ten są zaangażowane jakiekolwiek instytucje podległe ministerstwu? Czy weryfikacja ta następuje na podstawie oświadczeń producentów, czy są przeprowadzane w tym zakresie badania, a jeśli tak, to jakie badania i jakie instytucje je realizują? Czy były przypadki, w których organy państwa podważyły deklaracje producentów w zakresie zawartości napojów?
Czy ministerstwo zamierza w najbliższym czasie prowadzić prace nad zmianami w przepisach o podatku VAT mające na celu skuteczniejszą realizację celów zdrowotnych w zakresie opodatkowania napojów?
Interpelacja nr 10422
do ministra finansów
w sprawie stawki podatku VAT na napoje bezalkoholowe, w tym piwo
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 19-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w wyniku zmian w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług, które wprowadzono w 2019 roku w Polsce, napoje bezalkoholowe, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego wynosi nie mniej niż 20% składu surowcowego, objęte są obniżoną stawką podatku VAT w wysokości 5%. W skład katalogu napojów opodatkowanych preferencyjnie na mocy ww. przepisu wchodzą m.in. piwa bezalkoholowe oraz inne napoje bezalkoholowe, a także np. napoje energetyczne, o ile oczywiście spełniają one wymóg zawartości nie mniej niż 20% soku owocowego lub warzywnego.
Przedmiotowe przepisy, które w aktualnej formie obowiązują już od prawie 5 lat, miały na celu uproszczenie tzw. matrycy VAT, która wcześniej oparta była na klasyfikacji PKWiU. Co do zasady intencją przysługującą ustawodawcy w odniesieniu do towarów objętych obniżoną stawką podatku VAT były chociażby względy zdrowotne. Z tego też powodu wprowadzono wymóg zawartości co najmniej 20% soków w składach napojów objętych preferencyjną stawką. Można mieć jednak wątpliwości, czy cel zdrowotny, w sytuacji w której preferencyjnie na gruncie podatkowym traktowane są chociażby takie napoje jak piwa bezalkoholowe z dodatkiem soku czy napoje energetyczne, jest realizowany, szczególnie że w powszechnym mniemaniu najzdrowszy napój, czyli woda, objęty jest podstawową stawką podatku VAT w wysokości 23%. Jak wskazują niektórzy eksperci, przyjęte w 2019 roku przepisy mogły doprowadzić do sytuacji, w której wiele napojów bezalkoholowych lub energetycznych zostało poddanych modyfikacjom w zakresie ich składu (dodano do nich soki) w takim celu, aby napoje te zaczęły mieścić się w kategorii traktowanej na gruncie podatkowym preferencyjnie. W takim przypadku mielibyśmy do czynienia niestety z wypaczeniem pierwotnych intencji, jakie przyświecały projektodawcom ustawy i posłom popierającym jej wprowadzenie.
Mając na względzie fakt, że niedługo mija 5 lat, od kiedy obowiązują nowe stawki podatku VAT na napoje, zasadne jest dokonanie dogłębnej analizy skutków obowiązywania tych regulacji zarówno na gruncie czysto fiskalnym, jak i w zakresie polityki zdrowotnej. Aby w przyszłości we właściwy sposób kreować politykę państwa w zakresie promowania zdrowszych produktów spożywczych, niezbędne jest przeanalizowanie, jak aktualnie obowiązujące stawki podatku VAT na poszczególne kategorie napojów wpłynęły na ich konsumpcję wśród Polaków. W szczególności zasadne jest zbadanie, czy preferencyjne traktowanie fiskalne takich napojów jak np. owocowe piwa bezalkoholowe czy napoje energetyczne nie spowodowało wzrostu ich spożycia kosztem innych, niewątpliwie zdrowszych, ale objętych wyższą stawką podatku VAT napojów (np. woda).
Szanowny Panie Ministrze, mając na względzie powyższe, proszę o udzielenie, w porozumieniu z innymi ministerstwami i instytucjami zgodnie z ich właściwością, odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy zdaniem ministerstwa aktualnie obowiązująca tzw. matryca VAT realizuje cele zdrowotne w zakresie preferowania podatkowego określonych kategorii napojów? W szczególności czy cel zdrowotny realizowany jest w sytuacji, w której woda opodatkowana jest podatkiem VAT w wysokości 23%, a np. niektóre piwa bezalkoholowe czy napoje energetyczne stawką obniżoną w wysokości 5%?
Jakie cele przyświecały Ministerstwu Finansów podczas opracowywania przepisów, które wprowadziły objęcie niższą stawką podatku VAT napojów bezalkoholowych zawierających co najmniej 20% soku niezależnie od tego, czy w ich składzie znajdują się substancje takie jak kofeina czy tauryna, a także niezależnie od zawartości w nich cukru lub innych substancji słodzących?
Czy ministerstwo analizowało wpływ uchwalonych w 2019 roku zmian w przepisach dotyczących podatku VAT na preferencje zakupowe Polaków w zakresie napojów? Jeśli tak, to jakie są wnioski z tych analiz? Czy w okresie od wejścia w życie tych przepisów nastąpił wzrost sprzedaży np. napojów energetycznych czy piw bezalkoholowych korzystających z obniżonej stawki podatku VAT? Jeśli nie, to czy ministerstwo zamierza taką analizę przeprowadzić?
Czy ministerstwo posiada dane dotyczące wielkości sprzedaży towarów i sum dochodów z tytułu podatku VAT za lata 2015–2024 w rozbiciu na poszczególne grupy produktów? Jeśli tak, to proszę o przesłanie tych danych z uwzględnieniem następujących informacji:
a) wielkość sprzedaży piw bezalkoholowych oraz suma dochodów z tytułu podatku VAT od nich w poszczególnych latach w ww. okresie w rozbiciu na piwa bezalkoholowe zawierające i niezawierające 20% soków,
b) wielkość sprzedaży napojów energetycznych oraz suma dochodów z tytułu podatku VAT od nich w poszczególnych latach w ww. okresie w rozbiciu na napoje energetyczne zawierające i niezawierające 20% soków,
c) wielkość sprzedaży napojów zawierających 20% soków oraz suma dochodów z tytułu podatku VAT od nich w poszczególnych latach w ww. okresie.
Jakie instytucje i w jaki sposób kontrolują lub weryfikują spełnianie przez poszczególne napoje warunków umożliwiających korzystanie z preferencyjnej stawki VAT w związku z zawartością 20% soków? Czy w proces ten są zaangażowane jakiekolwiek instytucje podległe ministerstwu? Czy weryfikacja ta następuje na podstawie oświadczeń producentów, czy są przeprowadzane w tym zakresie badania, a jeśli tak, to jakie badania i jakie instytucje je realizują? Czy były przypadki, w których organy państwa podważyły deklaracje producentów w zakresie zawartości napojów?
Czy ministerstwo zamierza w najbliższym czasie prowadzić prace nad zmianami w przepisach o podatku VAT mające na celu skuteczniejszą realizację celów zdrowotnych w zakresie opodatkowania napojów?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 12 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.9 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (12)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11265 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 8 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10422 w sprawie stawki podatku VAT na napoje
bezalkoholowe, w tym piwo
Znak sprawy: PT1.054.17.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji z 25 czerwca 2025 r. nr 10422 posłanek Agnieszki
Ścigaj i Anny Dąbrowskiej-Banaszak w sprawie stawki podatku VAT na napoje
bezalkoholowe, w tym piwo, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Nowa matryca stawek VAT1 stosowana od 1 lipca 2020 r. wprowadziła do ustawy
o VAT2 m.in. nowe wykazy towarów i usług opodatkowanych stawkami obniżonymi
(5% i 8%) oparte o nowy sposób identyfikowania ich na potrzeby opodatkowania
VAT, polegający na odejściu od stosowania do ww. celów Polskiej Klasyfikacji
Wyrobów i Usług (PKWiU 2008) na rzecz Nomenklatury scalonej (CN) lub Polskiej
Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) oraz aktualnej Polskiej Klasyfikacji
Wyrobów i Usług (PKWiU).
Podstawowymi celami ww. ustawy w zakresie stawek podatku VAT było –
w obszarach, w których było to realnie możliwe – uproszczenie systemu stawek
VAT oraz wprowadzenie instrumentu (wiążącej informacji stawkowej)
ułatwiającego podatnikom stosowanie przepisów dotyczących stawek podatku
VAT i zapewniającego im odpowiednią ochronę.
1 Wprowadzona ustawą z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1751, z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 755).
-- 1 of 5 --
2/5
Uproszczenie wprowadzonego systemu stawek przejawia się m.in. w stosowaniu
takiej samej stawki podatku dla całych grup towarowych według zasady: taka sama
stawka dla takich samych/podobnych towarów/usług.
Wyłączenia dla stawek obniżonych w zakresie danych grup towarowych
stosowane były wtedy, gdy było to uzasadnione np. względami budżetowymi lub
innymi czynnikami (np. odmienną budową i systematyką CN oraz PKWiU) oraz nie
naruszało zasady neutralności.
Przy nakreślonych – w sposób wskazany powyżej – celach wprowadzanej matrycy
stawek VAT, inne kwestie, np. aspekt prozdrowotności, były brane pod uwagę
w tych sytuacjach, gdy była możliwość ich uwzględnienia.
W przypadku napojów zawierających soki owocowe lub warzywne pozostawiono
zasadniczo funkcjonujący już wcześniej zakres preferencji.
Obniżoną stawkę VAT w wysokości 5% stosuje się zatem do takich napojów jak
mleko i określone napoje mleczne (jogurt, maślanka, kefir, preparaty dla niemowląt
i małych dzieci i mleko modyfikowane), soki owocowe i warzywne (tzw. soki 100%),
napoje bezalkoholowe, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego
lub owocowo-warzywnego wynosi nie mniej niż 20% składu surowcowego, a także
tzw. napoje roślinne (np. na bazie orzechów czy zbóż)3.
Podkreślić przy tym należy, że stawką obniżoną objęte są wyłącznie napoje
bezalkoholowe, które zawierają co najmniej 20% soku owocowego, warzywnego
lub owocowo-warzywnego, niezależnie od nazwy handlowej nadanej im przez
producentów. O możliwości objęcia danego napoju 5% stawką VAT decyduje skład
produktu. Jeżeli zatem dany produkt bezalkoholowy nie będzie zawierał
wymaganej minimalnej ilości soku z owoców lub warzyw – nie będzie objęty stawką
VAT w wysokości 5%.
Podkreślenia przy tym wymaga, że preferencyjną stawką VAT nie są objęte napoje
alkoholowe. Dostawy takich produktów opodatkowane są podstawową stawką
VAT.
Podobne zasady opodatkowania tego rodzaju napojów obowiązywały przed
wprowadzeniem tzw. nowej matrycy stawek VAT, a zatem stawką VAT
w wysokości 5% objęte były już wcześniej określone napoje bezalkoholowe,
w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-
warzywnego wynosił nie mniej niż 20% składu surowcowego.
Odnosząc się do kwestii wpływu stawek VAT na poziom sprzedaży/konsumpcji
określonych towarów (w tym przypadku piw bezalkoholowych i napojów
energetycznych zawierających co najmniej 20% soków ) pragnę wskazać, że
statystyki i analizy w obszarze spożycia gospodarstw domowych są prowadzone
przez Główny Urząd Statystyczny.
3 Poz. 3, 13, 17 załącznika nr 10 w związku z art. 41 ust. 2a ustawy o VAT.
-- 2 of 5 --
3/5
Dostępne globalne dane na temat spożycia gospodarstw domowych towarów
z zakresu napojów bezalkoholowych zaklasyfikowanych do grupowania PKWiU
11.07.19.04 wskazują na wzrost zakupów w tej grupie towarów o kilka procent,
niemniej jednak należy zauważyć, że wzrost ten dotyczy całej grupy towarowej,
a więc nie można tego przypisać wskazanym w interpelacji konkretnym towarom.
Mając na względzie, że, jak już zostało wskazane, w przypadku napojów
z zawartością soków owocowych lub warzywnych stosowane od 1 lipca 2020 r.
przepisy zasadniczo utrzymały istniejący już wcześniej zakres preferencji, nie
sposób jednoznacznie utożsamiać wzrostu spożycia tego rodzaju napojów w
gospodarstwach domowych z wprowadzeniem tzw. nowej matrycy stawek VAT.
Jeśli zaś chodzi o poziom dochodów budżetowych z tytułu sprzedaży omawianych
napojów, uprzejmie wyjaśniam, że z uwagi na specyfikę, charakter poboru podatku
od towarów i usług oraz klasyfikację budżetową, nie jest możliwe wyodrębnienie
wysokości wpływów podatku VAT z tytułu sprzedaży ww. napojów.
Podatek VAT jest podatkiem wielofazowym, który pobierany jest na wszystkich
szczeblach obrotu. Na poszczególnych etapach obrotu podatek VAT jest
odprowadzany przez podatników, przy czym dzięki mechanizmowi odliczeń
podatku zapłaconego na wcześniejszym etapie obrotu podatnik odprowadza
w istocie podatek od „wartości dodanej”, natomiast faktyczny (ekonomiczny) koszt
VAT ponosi ostateczny konsument.
Czynny podatnik VAT rozlicza podatek VAT w deklaracji podatkowej. W przypadku
powstania nadwyżki podatku należnego (od sprzedaży) nad naliczonym (od zakupu)
dokonuje on wpłaty podatku do urzędu skarbowego lub otrzymuje zwrot, jeżeli
kwota podatku naliczonego jest wyższa od kwoty podatku należnego. Zarówno
wpłaty, jak i zwroty podatku są dokonywane w jednej kwocie zbiorczej, bez
możliwości określenia, jak konkretny zakup/sprzedaż wg danej stawki VAT wpłynął
na wynik rozliczenia.
Odnosząc się natomiast do kwestii weryfikacji spełniania warunków
umożliwiających korzystanie z preferencyjnej stawki VAT (tj. posiadanie przez
określone napoje wymaganego składu surowcowego), uprzejmie wyjaśniam,
że jednym z zadań Krajowej Administracji Skarbowej jest kontrola przestrzegania
przepisów prawa podatkowego. Podległe Ministrowi Finansów organy: naczelnicy
urzędów skarbowych i celno-skarbowych, dokonują weryfikacji zasadności
stosowania obniżonej stawki VAT w trybie kontroli podatkowej i celno-skarbowej.
Działania te prowadzone są przede wszystkim w oparciu o analizę ryzyka
i ewentualne ustalenia czynności sprawdzających. Rolą tych czynności jest bieżąca,
wstępna weryfikacja prawidłowości deklarowanych przez podatników zobowiązań
podatkowych, mająca jak najszybciej zapobiec powstaniu ewentualnych zaległości
podatkowych. Organy Krajowej Administracji Skarbowej w toku czynności
4 Chodzi o napoje:
1. w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego wynosi
nie mniej niż 20% składu surowcowego,
2. zawierające tłuszcz mlekowy, z wyłączeniem napojów, przy przygotowywaniu których
wykorzystywany jest napar z kawy lub herbaty, niezależnie od udziału procentowego tego
naparu w przygotowywanym napoju.
-- 3 of 5 --
4/5
sprawdzających podejmują działania m.in. mające na celu weryfikację
prawidłowości stosowanych stawek podatkowych.
Celem kontroli podatkowych i celno-skarbowych jest sprawdzenie czy podatnicy
wywiązują się z obowiązków wynikających z prawa podatkowego. Każdy
przypadek zastosowania obniżonej stawki podatku VAT jest badany odrębnie
w oparciu o szczegóły konkretnej sprawy. Organ podatkowy ma obowiązek zebrać
materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi na gruncie
obowiązujących przepisów wiążą się skutki prawne. Katalog dowodów jest
otwarty, a ich zebranie ma na celu ustalenie stanu faktycznego w poszczególnej
sprawie. Jednym ze środków dowodowych mogą być wyniki badań
laboratoryjnych. Kontrolującym w ramach kontroli celno-skarbowej przysługuje
uprawnienie do badania towarów, surowców, półproduktów i wyrobów, w tym
pobrania próbek towarów, surowców, półproduktów i wyrobów gotowych, w celu
ich zbadania5. Z kolei kontrolujący w ramach kontroli podatkowej mogą żądać
wydania, na czas trwania kontroli, za pokwitowaniem m.in. próbek towarów6.
Ponadto, weryfikacja składu towaru może być przeprowadzona w ramach
postępowania o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS). W przypadku, gdy
organ wydający WIS7 uzna za niezbędne, w celu dokonania klasyfikacji danego
towaru i wskazania właściwej stawki podatku VAT, przeprowadzenie badania
towaru (np. pod kątem składu surowcowego), może zlecić takie badania
określonym w przepisach podmiotom8. Opłata za przeprowadzenie badań i analiz
niezbędnych do wydania WIS jest uiszczana przez wnioskodawcę9.
Końcowo, pragnę podkreślić, że Rząd na bieżąco analizuje system stawek VAT
i wprowadza w tym zakresie stosowne zmiany, o ile pozwala na to stan finansów
publicznych. Wszelkie decyzje w zakresie zmian w wysokości stawek VAT powinny
opierać się na szacunkach wpływu takiego rozwiązania na konsumentów, jak
również ich kompleksowego wpływu na gospodarkę, w tym budżet państwa.
W kontekście potencjalnych skutków finansowych dla budżetu państwa, należy
mieć na uwadze nie tylko realne możliwości finansowania kluczowych obszarów
działania państwa w dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej
5 Art. 64 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U.
z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.).
6 Art. 286 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111,
z późn. zm.).
7 Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.
8 Zgodnie z art. 42e ust. 2 ustawy o VAT badania lub analizy mogą być wykonywane przez laboratoria
jednostek organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej lub inne akredytowane laboratoria,
Bibliotekę Narodową, Centrum Łukasiewicz i instytuty działające w ramach Sieci Badawczej
Łukasiewicz, a także instytuty naukowe Polskiej Akademii Nauk, instytuty badawcze lub
międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, działające na
terytorium kraju, dysponujące wyposażeniem niezbędnym dla danego rodzaju badań lub analiz.
9 Zgodnie z art. 42e ust. 6 ustawy o VAT wysokość opłaty powinna odpowiadać rzeczywistym
wydatkom poniesionym z tytułu przeprowadzonych badań lub analiz. W przypadku gdy badania lub
analizy są przeprowadzane przez laboratoria jednostek organizacyjnych Krajowej Administracji
Skarbowej, wysokość opłaty powinna odpowiadać ryczałtowym stawkom opłat określonym w
przepisach wydanych na podstawie art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne, jeżeli
stawki te zostały określone w tych przepisach.
-- 4 of 5 --
5/5
i społecznej, ale również okoliczność objęcia Polski procedurą nadmiernego
deficytu.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 5 of 5 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 8 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10422 w sprawie stawki podatku VAT na napoje
bezalkoholowe, w tym piwo
Znak sprawy: PT1.054.17.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji z 25 czerwca 2025 r. nr 10422 posłanek Agnieszki
Ścigaj i Anny Dąbrowskiej-Banaszak w sprawie stawki podatku VAT na napoje
bezalkoholowe, w tym piwo, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Nowa matryca stawek VAT1 stosowana od 1 lipca 2020 r. wprowadziła do ustawy
o VAT2 m.in. nowe wykazy towarów i usług opodatkowanych stawkami obniżonymi
(5% i 8%) oparte o nowy sposób identyfikowania ich na potrzeby opodatkowania
VAT, polegający na odejściu od stosowania do ww. celów Polskiej Klasyfikacji
Wyrobów i Usług (PKWiU 2008) na rzecz Nomenklatury scalonej (CN) lub Polskiej
Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) oraz aktualnej Polskiej Klasyfikacji
Wyrobów i Usług (PKWiU).
Podstawowymi celami ww. ustawy w zakresie stawek podatku VAT było –
w obszarach, w których było to realnie możliwe – uproszczenie systemu stawek
VAT oraz wprowadzenie instrumentu (wiążącej informacji stawkowej)
ułatwiającego podatnikom stosowanie przepisów dotyczących stawek podatku
VAT i zapewniającego im odpowiednią ochronę.
1 Wprowadzona ustawą z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1751, z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 755).
-- 1 of 5 --
2/5
Uproszczenie wprowadzonego systemu stawek przejawia się m.in. w stosowaniu
takiej samej stawki podatku dla całych grup towarowych według zasady: taka sama
stawka dla takich samych/podobnych towarów/usług.
Wyłączenia dla stawek obniżonych w zakresie danych grup towarowych
stosowane były wtedy, gdy było to uzasadnione np. względami budżetowymi lub
innymi czynnikami (np. odmienną budową i systematyką CN oraz PKWiU) oraz nie
naruszało zasady neutralności.
Przy nakreślonych – w sposób wskazany powyżej – celach wprowadzanej matrycy
stawek VAT, inne kwestie, np. aspekt prozdrowotności, były brane pod uwagę
w tych sytuacjach, gdy była możliwość ich uwzględnienia.
W przypadku napojów zawierających soki owocowe lub warzywne pozostawiono
zasadniczo funkcjonujący już wcześniej zakres preferencji.
Obniżoną stawkę VAT w wysokości 5% stosuje się zatem do takich napojów jak
mleko i określone napoje mleczne (jogurt, maślanka, kefir, preparaty dla niemowląt
i małych dzieci i mleko modyfikowane), soki owocowe i warzywne (tzw. soki 100%),
napoje bezalkoholowe, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego
lub owocowo-warzywnego wynosi nie mniej niż 20% składu surowcowego, a także
tzw. napoje roślinne (np. na bazie orzechów czy zbóż)3.
Podkreślić przy tym należy, że stawką obniżoną objęte są wyłącznie napoje
bezalkoholowe, które zawierają co najmniej 20% soku owocowego, warzywnego
lub owocowo-warzywnego, niezależnie od nazwy handlowej nadanej im przez
producentów. O możliwości objęcia danego napoju 5% stawką VAT decyduje skład
produktu. Jeżeli zatem dany produkt bezalkoholowy nie będzie zawierał
wymaganej minimalnej ilości soku z owoców lub warzyw – nie będzie objęty stawką
VAT w wysokości 5%.
Podkreślenia przy tym wymaga, że preferencyjną stawką VAT nie są objęte napoje
alkoholowe. Dostawy takich produktów opodatkowane są podstawową stawką
VAT.
Podobne zasady opodatkowania tego rodzaju napojów obowiązywały przed
wprowadzeniem tzw. nowej matrycy stawek VAT, a zatem stawką VAT
w wysokości 5% objęte były już wcześniej określone napoje bezalkoholowe,
w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-
warzywnego wynosił nie mniej niż 20% składu surowcowego.
Odnosząc się do kwestii wpływu stawek VAT na poziom sprzedaży/konsumpcji
określonych towarów (w tym przypadku piw bezalkoholowych i napojów
energetycznych zawierających co najmniej 20% soków ) pragnę wskazać, że
statystyki i analizy w obszarze spożycia gospodarstw domowych są prowadzone
przez Główny Urząd Statystyczny.
3 Poz. 3, 13, 17 załącznika nr 10 w związku z art. 41 ust. 2a ustawy o VAT.
-- 2 of 5 --
3/5
Dostępne globalne dane na temat spożycia gospodarstw domowych towarów
z zakresu napojów bezalkoholowych zaklasyfikowanych do grupowania PKWiU
11.07.19.04 wskazują na wzrost zakupów w tej grupie towarów o kilka procent,
niemniej jednak należy zauważyć, że wzrost ten dotyczy całej grupy towarowej,
a więc nie można tego przypisać wskazanym w interpelacji konkretnym towarom.
Mając na względzie, że, jak już zostało wskazane, w przypadku napojów
z zawartością soków owocowych lub warzywnych stosowane od 1 lipca 2020 r.
przepisy zasadniczo utrzymały istniejący już wcześniej zakres preferencji, nie
sposób jednoznacznie utożsamiać wzrostu spożycia tego rodzaju napojów w
gospodarstwach domowych z wprowadzeniem tzw. nowej matrycy stawek VAT.
Jeśli zaś chodzi o poziom dochodów budżetowych z tytułu sprzedaży omawianych
napojów, uprzejmie wyjaśniam, że z uwagi na specyfikę, charakter poboru podatku
od towarów i usług oraz klasyfikację budżetową, nie jest możliwe wyodrębnienie
wysokości wpływów podatku VAT z tytułu sprzedaży ww. napojów.
Podatek VAT jest podatkiem wielofazowym, który pobierany jest na wszystkich
szczeblach obrotu. Na poszczególnych etapach obrotu podatek VAT jest
odprowadzany przez podatników, przy czym dzięki mechanizmowi odliczeń
podatku zapłaconego na wcześniejszym etapie obrotu podatnik odprowadza
w istocie podatek od „wartości dodanej”, natomiast faktyczny (ekonomiczny) koszt
VAT ponosi ostateczny konsument.
Czynny podatnik VAT rozlicza podatek VAT w deklaracji podatkowej. W przypadku
powstania nadwyżki podatku należnego (od sprzedaży) nad naliczonym (od zakupu)
dokonuje on wpłaty podatku do urzędu skarbowego lub otrzymuje zwrot, jeżeli
kwota podatku naliczonego jest wyższa od kwoty podatku należnego. Zarówno
wpłaty, jak i zwroty podatku są dokonywane w jednej kwocie zbiorczej, bez
możliwości określenia, jak konkretny zakup/sprzedaż wg danej stawki VAT wpłynął
na wynik rozliczenia.
Odnosząc się natomiast do kwestii weryfikacji spełniania warunków
umożliwiających korzystanie z preferencyjnej stawki VAT (tj. posiadanie przez
określone napoje wymaganego składu surowcowego), uprzejmie wyjaśniam,
że jednym z zadań Krajowej Administracji Skarbowej jest kontrola przestrzegania
przepisów prawa podatkowego. Podległe Ministrowi Finansów organy: naczelnicy
urzędów skarbowych i celno-skarbowych, dokonują weryfikacji zasadności
stosowania obniżonej stawki VAT w trybie kontroli podatkowej i celno-skarbowej.
Działania te prowadzone są przede wszystkim w oparciu o analizę ryzyka
i ewentualne ustalenia czynności sprawdzających. Rolą tych czynności jest bieżąca,
wstępna weryfikacja prawidłowości deklarowanych przez podatników zobowiązań
podatkowych, mająca jak najszybciej zapobiec powstaniu ewentualnych zaległości
podatkowych. Organy Krajowej Administracji Skarbowej w toku czynności
4 Chodzi o napoje:
1. w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego wynosi
nie mniej niż 20% składu surowcowego,
2. zawierające tłuszcz mlekowy, z wyłączeniem napojów, przy przygotowywaniu których
wykorzystywany jest napar z kawy lub herbaty, niezależnie od udziału procentowego tego
naparu w przygotowywanym napoju.
-- 3 of 5 --
4/5
sprawdzających podejmują działania m.in. mające na celu weryfikację
prawidłowości stosowanych stawek podatkowych.
Celem kontroli podatkowych i celno-skarbowych jest sprawdzenie czy podatnicy
wywiązują się z obowiązków wynikających z prawa podatkowego. Każdy
przypadek zastosowania obniżonej stawki podatku VAT jest badany odrębnie
w oparciu o szczegóły konkretnej sprawy. Organ podatkowy ma obowiązek zebrać
materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi na gruncie
obowiązujących przepisów wiążą się skutki prawne. Katalog dowodów jest
otwarty, a ich zebranie ma na celu ustalenie stanu faktycznego w poszczególnej
sprawie. Jednym ze środków dowodowych mogą być wyniki badań
laboratoryjnych. Kontrolującym w ramach kontroli celno-skarbowej przysługuje
uprawnienie do badania towarów, surowców, półproduktów i wyrobów, w tym
pobrania próbek towarów, surowców, półproduktów i wyrobów gotowych, w celu
ich zbadania5. Z kolei kontrolujący w ramach kontroli podatkowej mogą żądać
wydania, na czas trwania kontroli, za pokwitowaniem m.in. próbek towarów6.
Ponadto, weryfikacja składu towaru może być przeprowadzona w ramach
postępowania o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS). W przypadku, gdy
organ wydający WIS7 uzna za niezbędne, w celu dokonania klasyfikacji danego
towaru i wskazania właściwej stawki podatku VAT, przeprowadzenie badania
towaru (np. pod kątem składu surowcowego), może zlecić takie badania
określonym w przepisach podmiotom8. Opłata za przeprowadzenie badań i analiz
niezbędnych do wydania WIS jest uiszczana przez wnioskodawcę9.
Końcowo, pragnę podkreślić, że Rząd na bieżąco analizuje system stawek VAT
i wprowadza w tym zakresie stosowne zmiany, o ile pozwala na to stan finansów
publicznych. Wszelkie decyzje w zakresie zmian w wysokości stawek VAT powinny
opierać się na szacunkach wpływu takiego rozwiązania na konsumentów, jak
również ich kompleksowego wpływu na gospodarkę, w tym budżet państwa.
W kontekście potencjalnych skutków finansowych dla budżetu państwa, należy
mieć na uwadze nie tylko realne możliwości finansowania kluczowych obszarów
działania państwa w dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej
5 Art. 64 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U.
z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.).
6 Art. 286 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111,
z późn. zm.).
7 Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.
8 Zgodnie z art. 42e ust. 2 ustawy o VAT badania lub analizy mogą być wykonywane przez laboratoria
jednostek organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej lub inne akredytowane laboratoria,
Bibliotekę Narodową, Centrum Łukasiewicz i instytuty działające w ramach Sieci Badawczej
Łukasiewicz, a także instytuty naukowe Polskiej Akademii Nauk, instytuty badawcze lub
międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, działające na
terytorium kraju, dysponujące wyposażeniem niezbędnym dla danego rodzaju badań lub analiz.
9 Zgodnie z art. 42e ust. 6 ustawy o VAT wysokość opłaty powinna odpowiadać rzeczywistym
wydatkom poniesionym z tytułu przeprowadzonych badań lub analiz. W przypadku gdy badania lub
analizy są przeprowadzane przez laboratoria jednostek organizacyjnych Krajowej Administracji
Skarbowej, wysokość opłaty powinna odpowiadać ryczałtowym stawkom opłat określonym w
przepisach wydanych na podstawie art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne, jeżeli
stawki te zostały określone w tych przepisach.
-- 4 of 5 --
5/5
i społecznej, ale również okoliczność objęcia Polski procedurą nadmiernego
deficytu.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 5 of 5 --