Interpelacja w sprawie planów modernizacji Centralnej Magistrali Kolejowej do prędkości 250 km/h
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10417
do ministra infrastruktury
w sprawie planów modernizacji Centralnej Magistrali Kolejowej do prędkości 250 km/h
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 19-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracamy się z interpelacją w sprawie planów modernizacji Centralnej Magistrali Kolejowej do prędkości 250 km/h.
Centralna Magistrala Kolejowa (CMK), linia nr 4 łącząca Grodzisk Mazowiecki z Zawierciem, jest kluczową arterią komunikacyjną Polski, umożliwiającą szybkie połączenia między Warszawą a południem kraju, w tym Krakowem i Katowicami. Zaprojektowana w latach 70. XX wieku z myślą o prędkościach 200–250 km/h, CMK od lat przechodzi modernizację, która ma pozwolić na osiągnięcie prędkości maksymalnej 250 km/h, skrócenie czasu podróży, zwiększenie bezpieczeństwa i poprawę konkurencyjności kolei wobec transportu drogowego i lotniczego. Projekt ten wpisuje się w strategiczne cele rozwoju kolei w Polsce, w tym program Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK), i jest zgodny z unijnymi standardami interoperacyjności.
Z informacji publicznych wynika, że modernizacja CMK obejmuje wymianę torów, modernizację obiektów inżynieryjnych, instalację systemu ERTMS/ETCS poziomu 2 oraz szlifowanie szyn, z planowanym zakończeniem kluczowych prac w 2025 roku. Jednak wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak w lipcu 2024 roku przyznał, że osiągnięcie prędkości 250 km/h w 2025 roku jest nierealne z powodu opóźnień w realizacji systemu GSM-R i ETCS poziomu 2, przesuwając termin na najwcześniej 2027 rok[1]. Całkowity koszt inwestycji szacowany jest na blisko 1,8 mld zł, finansowany z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) i środków krajowych, ale brak szczegółowych danych o wydatkach utrudnia ocenę efektywności projektu[2]. Ponadto niejasne pozostają plany zmiany zasilania z 3 kV DC na 25 kV AC, niezbędnej dla osiągnięcia pełnej prędkości 250 km/h.
Jako posłowie opozycji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości, które w latach 2015–2023 konsekwentnie wspierało rozwój infrastruktury kolejowej, w tym modernizację CMK i program CPK, wyrażamy zaniepokojenie opóźnieniami w realizacji tego strategicznego projektu. Niedostateczna komunikacja rządu Koalicji Obywatelskiej oraz brak precyzyjnych informacji o harmonogramie i finansowaniu rodzą pytania o skuteczność zarządzania inwestycją, szczególnie w kontekście zapowiedzianej na lipiec 2025 roku rekonstrukcji rządu. Mieszkańcy Mazowsza, Łódzkiego, Świętokrzyskiego i Śląska, a także podróżni z całej Polski, oczekują rzetelnych odpowiedzi na temat przyszłości CMK i realnych korzyści płynących z modernizacji.
W związku z powyższym, zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Aktualny stan prac modernizacyjnych
Jaki jest obecny stan zaawansowania prac modernizacyjnych na Centralnej Magistrali Kolejowej w zakresie osiągnięcia prędkości 250 km/h? Proszę o szczegółowe wskazanie zakończonych i trwających działań, takich jak wymiana torów, modernizacja obiektów inżynieryjnych, instalacja systemu ERTMS/ETCS poziomu 2, szlifowanie szyn oraz certyfikacja infrastruktury, z podziałem na odcinki linii (np. Grodzisk Mazowiecki–Idzikowice, Psary–Zawiercie).
Harmonogram realizacji
Proszę przedstawić szczegółowy harmonogram realizacji modernizacji CMK do prędkości 250 km/h, w tym terminy zakończenia kluczowych etapów (np. prace torowe, wdrożenie ERTMS/ETCS poziomu 2, zmiana zasilania na 25 kV AC, certyfikacja infrastruktury). Jakie działania podejmie Ministerstwo Infrastruktury, aby zminimalizować opóźnienia, szczególnie w realizacji systemu GSM-R i ETCS poziomu 2, które przesunęły termin z 2025 na 2027 rok?
Finansowanie inwestycji
Jakie środki finansowe zostały dotychczas wydatkowane na modernizację CMK do prędkości 250 km/h, a jakie są planowane do końca projektu? Proszę wskazać źródła finansowania (np. Krajowy Plan Odbudowy, budżet państwa, środki własne PKP PLK) oraz podać szczegółowy podział kosztów na poszczególne etapy inwestycji (np. prace torowe, systemy sterowania, obiekty inżynieryjne).
Termin osiągnięcia prędkości 250 km/h
Kiedy pierwszy pociąg pasażerski będzie mógł przejechać CMK z prędkością rozkładową 250 km/h? Proszę wskazać konkretny rok i miesiąc, w którym prędkość ta zostanie wdrożona w rozkładzie jazdy, oraz wyjaśnić, jakie warunki muszą zostać spełnione, aby to umożliwić (np. zakończenie certyfikacji, zmiana zasilania).
Czas podróży po modernizacji
Ile będzie wynosił czas podróży pociągiem pasażerskim pomiędzy Warszawą a Katowicami oraz Warszawą a Krakowem po zakończeniu modernizacji CMK do prędkości 250 km/h? Proszę podać szacunkowe czasy dla pociągów kategorii EIP (Pendolino) oraz IC/TLK, uwzględniając postoje na stacjach pośrednich.
Działania naprawcze i nadzór nad PKP PLK
Jakie konkretne działania nadzorcze Ministerstwo Infrastruktury podjęło wobec PKP Polskich Linii Kolejowych SA, aby zapewnić terminową realizację modernizacji CMK? Proszę wskazać, czy przeprowadzono audyt postępów w realizacji projektu po stwierdzeniu opóźnień oraz jakie wnioski z niego wynikają.
Prosimy o szczegółowe i merytoryczne odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą ocenić stan modernizacji Centralnej Magistrali Kolejowej oraz jej wpływ na poprawę dostępności i konkurencyjności transportu kolejowego w Polsce. Opóźnienia w realizacji projektu, przesuwające termin osiągnięcia prędkości 250 km/h z 2025 na 2027 rok, oraz brak jasnych informacji o finansowaniu i zmianie zasilania świadczą o niedostatecznej skuteczności rządu Koalicji Obywatelskiej w zarządzaniu strategiczną inwestycją. Jako posłowie opozycji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości, które zainicjowało ambitne projekty kolejowe, takie jak CPK, oczekujemy od rządu pilnego przedstawienia planu działań naprawczych, harmonogramu i budżetu, aby CMK mogła jak najszybciej osiągnąć prędkość 250 km/h, przynosząc realne korzyści pasażerom. W kontekście zapowiedzianej na lipiec 2025 roku rekonstrukcji rządu, mieszkańcy Polski zasługują na rzetelne informacje o przyszłości tej kluczowej inwestycji.
Z wyrazami szacunku
Źródła:[1] Rynek Kolejowy, „Malepszak: Ponad 200 km/h na CMK najwcześniej w 2027 r.”, 2024 r., https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/kiedy-bedzie-250-kmh-na-cmk-119749.html [2] PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., „Prace na CMK dla szybszych podróży koleją”, 2024 r., https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/prace-na-cmk-dla-szybszych-podrozy-koleja-9473
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5540 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-5-1.054.125.2025
Warszawa, 07 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 10417 Posła na Sejm RP Pana Michała Moskala, w sprawie
planów modernizacji Centralnej Magistrali Kolejowej do prędkości 250 km/h, poniżej
przedstawiam następujące informacje.
Uprzejmie informuję, że na Centralnej Magistrali Kolejowej (dalej CMK) zakończono
zasadnicze roboty budowlane obejmujące m.in. prace torowe, modernizację układu
zasilania trakcyjnego, a także przebudowę stacji oraz obiektów inżynieryjnych, których
celem było dostosowanie linii do prędkości 250 km/h.
Ponadto w grudniu 2024 r. zakończono szlifowanie szyn na odcinku Grodzisk Mazowiecki
– Zawiercie, w tym rozjazdów zlokalizowanych na stacjach: Korytów, Szeligi, Strzałki,
Idzikowice, Opoczno Płd., Włoszczowa Północ.
W realizacji pozostają natomiast umowy na wdrożenie systemu ERTMS/ETCS poziom 2,
działania związane z procesem certyfikacji oraz umowa na budowę elementów
infrastruktury technicznej wzdłuż linii kolejowej nr 4, wskazanych w decyzji
środowiskowej.
W 2025 r. planowane jest uruchomienie sterowania ruchem kolejowym z LCS Idzikowice
na odcinku Korytów – Zawiercie.
Po wykonaniu wszystkich niezbędnych prac, uruchomieniu systemów: ERTMS/GSM-R,
ERTMS/ETCS poziom 2, a także przeprowadzeniu procesu certyfikacji oraz uzyskaniu
zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji całej linii CMK, możliwe będzie prowadzenie
ruchu pociągów z prędkością do 250 km/h.
Niemniej jednak ostateczny termin podniesienia prędkości na CMK uzależniony jest
od terminu dostępności systemu ERTMS/GSM-R, wdrażanego w ramach odrębnego
zadania inwestycyjnego, w odniesieniu do którego w dalszym ciągu trwają mediacje
pomiędzy PKP PLK S.A. a wykonawcą, z udziałem Prokuratorii Generalnej RP.
Na obecnym etapie priorytetem pozostaje podniesienie prędkości do 250 km/h,
w związku z czym PKP PLK S.A. dokłada wszelkich starań oraz podejmuje intensywne
działania, również we współpracy z wykonawcą systemu GSM-R, aby osiągnąć ten cel
w możliwie najkrótszym terminie.
Dodatkowo informuję, że modernizacja linii kolejowej nr 4 realizowana jest w ramach
dwóch projektów tj.:
„Dostosowanie CMK do prędkości 250 km/h” – realizowanego ze środków KPO
o wartości 224 mln zł (zaawansowanie finansowe ok. 11%),
-- 1 of 2 --
2
„Modernizacja linii kolejowej nr 4 – Centralna Magistrala Kolejowa etap II” –
realizowanego w ramach Krajowego Programu Kolejowego ze środków budżetu
państwa o wartości 1,59 mld zł (zaawansowanie finansowe ok. 99%).
Warto podkreślić, że podniesienie prędkości do 250 km/h na CMK umożliwi skrócenie
czasów przejazdu przy zachowaniu dotychczasowych postojów. Poniżej przedstawiam
przybliżone wartości skrócenia czasu dla poszczególnych relacji i typów pociągów.
W przypadku pociągów Pendolino (ED 250) w relacji:
Warszawa Centralna – Katowice czas przejazdu ulegnie skróceniu z 2 h 31 min (przy
obecnej Vmax=160 km/h) do 1 h 54 min, tj. o 37 min,
Warszawa Centralna – Kraków Główny czas przejazdu ulegnie skróceniu z 2 h 23 min
(przy obecnej Vmax=160 km/h) do 1 h 56 min, tj. o 27 min.
Natomiast dla pociągów kategorii IC w relacji:
Warszawa Centralna – Katowice czas przejazdu ulegnie skróceniu z 2 h 38 min (skład
wagonowy) do 2 h 04 min, tj. o 34 min (przy Vmax=200 km/h),
Warszawa Centralna – Kraków Główny czas przejazdu ulegnie skróceniu z 2 h 37 min
(skład wagonowy) do 2 h 06 min, tj. o 31 min. (przy Vmax=200 km/h).
Podane skrócenie czasów jazdy dotyczy prac na CMK oraz prac na odcinku Będzin –
Katowice linii nr 1 (względem stanu obecnego).
Ministerstwo Infrastruktury prowadzi bieżący monitoring całościowy realizacji Krajowego
Programu Kolejowego, w ramach którego realizowane są inwestycje związane
z podniesieniem prędkości na CMK. Natomiast do zadań Ministerstwa nie należy
prowadzenie bezpośredniego nadzoru na realizacją poszczególnych prac. Nadzór
bezpośredni nad wykonawcami prac sprawuje bowiem inwestor, tj. spółka PKP PLK S.A.
Ponadto z ramienia resortu infrastruktury realizację projektu finansowanego w ramach
KPO nadzoruje na bieżąco wyspecjalizowana jednostka, tj. Centrum Unijnych Projektów
Transportowych.
Niemniej, w przypadku realizacji prac na CMK, Ministerstwo Infrastruktury podejmowało
wielokrotnie działania nadzorcze w celu zapewnienia terminowej realizacji tej inwestycji.
Między innymi w wyniku interwencji Ministerstwa Infrastruktury na etapie planowania tej
inwestycji, Spółka zleciła wykonanie prac studialnych w zakresie optymalnego
zaplanowania prac polegających na migracji z systemu ETCS poziom 1 do ETCS poziom 2.
Sposób przeprowadzenia tej inwestycji został wówczas szczegółowo przeanalizowany,
a wybór wariantu realizacyjnego stanowił najlepszą dostępną opcję. Z uwagi na złożoność
projektu i jego powiązanie z projektem sieciowym związanym z realizacją
bezprzewodowego systemu łączności kolejowej (GSM-R), projekt obarczony jest
szczególnym ryzykiem związanym z ograniczoną liczbą wykonawców zdolnych
do realizacji tego zamówienia. Jak wspomniano powyżej, w związku z problemami jakie
wystąpiły w trakcie realizacji tego projektu, prowadzone są mediacje pomiędzy
inwestorem a wykonawcą, przy udziale Prokuratorii Generalnej RP.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --