Interpelacja nr 10392
Interpelacja w sprawie zagrożeń związanych z unijnym projektem "Unii Oszczędności i Inwestycji" zapowiedzianym przez Ursulę von der Leyen
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (38%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zagrożeń związanych z unijnym projektem "Unii Oszczędności i Inwestycji" zapowiedzianym przez Ursulę von der Leyen
Interpelacja nr 10392
do ministra finansów
w sprawie zagrożeń związanych z unijnym projektem "Unii Oszczędności i Inwestycji" zapowiedzianym przez Ursulę von der Leyen
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 18-06-2025
Szanowny Panie Premierze,
przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, zapowiedziała utworzenie tzw. Unii Oszczędności i Inwestycji – projektu, który w warstwie retorycznej ma na celu „uruchomienie kapitału prywatnego”, „zwiększenie inwestycji” i „budowę bardziej zrównoważonej gospodarki”. W rzeczywistości jednak propozycja ta budzi poważne obawy dotyczące centralizacji kontroli nad oszczędnościami obywateli, ich wykorzystania do wspólnotowego finansowania długu oraz kolejnych prób fiskalizacji polityki Unii Europejskiej kosztem państw członkowskich.
Projekt „Unii Oszczędności i Inwestycji” zawiera postulaty stworzenia paneuropejskiego rynku kapitałowego, który może skutkować:
przekazaniem większej kontroli nad oszczędnościami i inwestycjami obywateli w ręce instytucji unijnych;
utworzeniem wspólnych mechanizmów inwestycyjnych opartych o nadzór KE lub EBC;
użyciem prywatnych środków obywateli (np. emerytalnych) do finansowania zadań politycznych wyznaczanych przez Brukselę – bez ich zgody;
faktycznym wprowadzeniem quasi-podatku europejskiego w postaci obowiązkowych wpłat do funduszy inwestycyjnych o „zielonym” lub „społecznym” charakterze.
W przestrzeni publicznej nie brak głosów, że mamy do czynienia z nowym projektem „centralnego planowania 2.0” w wersji brukselskiej. Zapowiadany mechanizm ma przypominać ministerstwo dobrobytu znane z powieści George’a Orwella – gdzie pod płaszczykiem „inwestycji w przyszłość” planuje się ograniczenie suwerenności narodów i wolności obywateli do zarządzania własnym majątkiem.
Projekt „Unii Oszczędności i Inwestycji” to nie tylko technokratyczna reforma rynku kapitałowego – to ideologiczna rewolucja, w której narzuca się obywatelom, co i gdzie mają inwestować, pod pozorem walki o klimat, równość czy „zrównoważony rozwój”. Taka polityka nie tylko zagraża wolności gospodarczej, ale stawia pod znakiem zapytania całą ideę państwowej suwerenności w obszarze finansów.
Dlatego apeluję o pełną transparentność działań rządu i jasne stanowisko – zanim po raz kolejny okaże się, że zafundowano Polakom „cud gospodarczy” za ich własne pieniądze, bez ich zgody i świadomości.
W związku z tym proszę Pana Premiera o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Polska wyraziła poparcie dla utworzenia „Unii Oszczędności i Inwestycji”? Jeśli tak – na jakich warunkach?
Czy rząd RP zamierza poprzeć propozycję, by środki zgromadzone przez obywateli (np. w ramach IKE/IKZE, PPK czy funduszy inwestycyjnych) mogły być wykorzystywane w unijnych planach inwestycyjnych?
Czy Polska otrzymała jakiekolwiek gwarancje, że środki obywateli nie będą przymusowo przenoszone do wspólnych unijnych instrumentów finansowych?
Jakie są przewidywane konsekwencje finansowe dla Polski – czy projekt zakłada utworzenie wspólnej gwarancji inwestycyjnej, podobnie jak w przypadku długu z Funduszu Odbudowy?
Czy rząd planuje jakiekolwiek działania mające na celu ochronę prywatnych oszczędności Polaków przed ich upolitycznionym wykorzystaniem w ramach projektów takich jak Zielony Ład czy Europejski Plan Inwestycyjny?
Czy Ministerstwo Finansów planuje analizę ryzyk związanych z uzależnieniem polskiego sektora inwestycyjnego i emerytalnego od decyzji podejmowanych poza granicami kraju?
Czy Polska wystąpi o klauzulę wyłączenia z ewentualnych obowiązkowych mechanizmów, które mogłyby dotyczyć inwestycji finansowanych z prywatnych oszczędności obywateli?
Interpelacja nr 10392
do ministra finansów
w sprawie zagrożeń związanych z unijnym projektem "Unii Oszczędności i Inwestycji" zapowiedzianym przez Ursulę von der Leyen
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 18-06-2025
Szanowny Panie Premierze,
przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, zapowiedziała utworzenie tzw. Unii Oszczędności i Inwestycji – projektu, który w warstwie retorycznej ma na celu „uruchomienie kapitału prywatnego”, „zwiększenie inwestycji” i „budowę bardziej zrównoważonej gospodarki”. W rzeczywistości jednak propozycja ta budzi poważne obawy dotyczące centralizacji kontroli nad oszczędnościami obywateli, ich wykorzystania do wspólnotowego finansowania długu oraz kolejnych prób fiskalizacji polityki Unii Europejskiej kosztem państw członkowskich.
Projekt „Unii Oszczędności i Inwestycji” zawiera postulaty stworzenia paneuropejskiego rynku kapitałowego, który może skutkować:
przekazaniem większej kontroli nad oszczędnościami i inwestycjami obywateli w ręce instytucji unijnych;
utworzeniem wspólnych mechanizmów inwestycyjnych opartych o nadzór KE lub EBC;
użyciem prywatnych środków obywateli (np. emerytalnych) do finansowania zadań politycznych wyznaczanych przez Brukselę – bez ich zgody;
faktycznym wprowadzeniem quasi-podatku europejskiego w postaci obowiązkowych wpłat do funduszy inwestycyjnych o „zielonym” lub „społecznym” charakterze.
W przestrzeni publicznej nie brak głosów, że mamy do czynienia z nowym projektem „centralnego planowania 2.0” w wersji brukselskiej. Zapowiadany mechanizm ma przypominać ministerstwo dobrobytu znane z powieści George’a Orwella – gdzie pod płaszczykiem „inwestycji w przyszłość” planuje się ograniczenie suwerenności narodów i wolności obywateli do zarządzania własnym majątkiem.
Projekt „Unii Oszczędności i Inwestycji” to nie tylko technokratyczna reforma rynku kapitałowego – to ideologiczna rewolucja, w której narzuca się obywatelom, co i gdzie mają inwestować, pod pozorem walki o klimat, równość czy „zrównoważony rozwój”. Taka polityka nie tylko zagraża wolności gospodarczej, ale stawia pod znakiem zapytania całą ideę państwowej suwerenności w obszarze finansów.
Dlatego apeluję o pełną transparentność działań rządu i jasne stanowisko – zanim po raz kolejny okaże się, że zafundowano Polakom „cud gospodarczy” za ich własne pieniądze, bez ich zgody i świadomości.
W związku z tym proszę Pana Premiera o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Polska wyraziła poparcie dla utworzenia „Unii Oszczędności i Inwestycji”? Jeśli tak – na jakich warunkach?
Czy rząd RP zamierza poprzeć propozycję, by środki zgromadzone przez obywateli (np. w ramach IKE/IKZE, PPK czy funduszy inwestycyjnych) mogły być wykorzystywane w unijnych planach inwestycyjnych?
Czy Polska otrzymała jakiekolwiek gwarancje, że środki obywateli nie będą przymusowo przenoszone do wspólnych unijnych instrumentów finansowych?
Jakie są przewidywane konsekwencje finansowe dla Polski – czy projekt zakłada utworzenie wspólnej gwarancji inwestycyjnej, podobnie jak w przypadku długu z Funduszu Odbudowy?
Czy rząd planuje jakiekolwiek działania mające na celu ochronę prywatnych oszczędności Polaków przed ich upolitycznionym wykorzystaniem w ramach projektów takich jak Zielony Ład czy Europejski Plan Inwestycyjny?
Czy Ministerstwo Finansów planuje analizę ryzyk związanych z uzależnieniem polskiego sektora inwestycyjnego i emerytalnego od decyzji podejmowanych poza granicami kraju?
Czy Polska wystąpi o klauzulę wyłączenia z ewentualnych obowiązkowych mechanizmów, które mogłyby dotyczyć inwestycji finansowanych z prywatnych oszczędności obywateli?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6270 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 9 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10392 w sprawie zagrożeń związanych z unijnym
projektem "Unii Oszczędności i Inwestycji" zapowiedzianym przez
Ursulę von der Leyen
Znak sprawy: FN3.701.5.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10392 Pani Poseł Anny Gembickiej i Pana Posła
Jarosława Sachajko, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Debata na temat niezbędnych środków do stworzenia Unii Rynków Kapitałowych
została zainicjowana na forum unijnym w dokumencie pn.„Zielona księga w sprawie
budowy unii rynków kapitałowych”, opublikowanym przez Komisję Europejską w
2015 r. Powodem podjęcia prac były odczuwalne w dalszym ciągu w gospodarce
europejskiej skutki globalnego kryzysu finansowego oraz notowana niska wartość
przepływów kapitału między krajami członkowskimi. W celu osiągnięcia
odpowiednio funkcjonującej i zintegrowanej Unii Rynków Kapitałowych, Komisja
opublikowała dwa plany działania na rzecz jej utworzenia (w 2015 r. oraz 2020 r.),
składające się z szeregu inicjatyw legislacyjnych, których wdrożenie znacząco
przyczyniło się do postępów we wprowadzaniu podstawowych jej elementów.
Powyższe działania okazały się niewystarczające i w nowo rozpoczętym
europejskim cyklu politycznym rozpoczęła się dyskusja na temat kierunku dalszego
rozwoju Unii Rynków Kapitałowych – pod zmienioną nazwą Unii Oszczędności
i Inwestycji. Celem zmienionej nazwy jest uwypuklenie strategicznych obszarów
polityki wymagających dalszych prac na rzecz rozwoju jednolitych rynków
kapitałowych w Europie.
Idea Unii Oszczędności i Inwestycji opiera się na założeniu, że aby w pełni
wykorzystać potencjał unijnego rynku kapitałowego, konieczne jest nie tylko
pogłębianie integracji instytucjonalnej, ale także stworzenie warunków do
efektywnego angażowania kapitału detalicznego. Celem Unii Oszczędności
i Inwestycji jest poprawa konkurencyjności Unii Europejskiej poprzez mobilizację
oszczędności obywateli i skierowanie ich na inwestycje wspierające gospodarkę,
stanowiąc tym samym ważny element długoterminowej strategii rozwoju.
-- 1 of 3 --
2/3
Najważniejszym oficjalnym dokumentem wskazującym narzędzia budowy Unii
Oszczędności i Inwestycji jest Komunikat Komisji Europejskiej w sprawie przyszłości
Unii Oszczędności i Inwestycji, opublikowany 19 marca 2025 r. Choć komunikat ten
nie stanowi propozycji legislacyjnej, wyznacza jednak kierunki przyszłych działań
Komisji.
Komunikat przedstawia szereg priorytetów, takich jak: poprawa dostępu
inwestorów indywidualnych do rynków kapitałowych, rozwój edukacji finansowej,
tworzenie atrakcyjniejszych produktów inwestycyjnych oraz ułatwianie
transgranicznego przepływu kapitału. Komisja w swoim komunikacie podkreśla
również potrzebę eliminowania barier inwestycyjnych, uproszczenia regulacji tam,
gdzie to możliwe oraz lepszej koordynacji działań na poziomie krajowym i unijnym.
Unia Oszczędności i Inwestycji ma być ważnym elementem szerszej strategii
gospodarczej Unii Europejskiej, strategii odpowiadającej na wyzwania związane
z konkurencją globalną, starzeniem się społeczeństw oraz potrzebami finansowania
transformacji zielonej i cyfrowej.
W ocenie Ministerstwa Finansów, na wsparcie zasługują wskazane w ww.
komunikacie zamierzenia uproszczenia unijnych ram prawnych. Zdaniem resortu
należy ponownie ocenić istniejące ramy regulacyjne, aby zmniejszyć niepotrzebne
obciążenia i koszty transakcyjne dla uczestników rynku. Wszelkie nowe inicjatywy
powinny opierać się na dokładnych ocenach skutków zgodnie z zasadami lepszego
stanowienia prawa, aby wspierać świadome decyzje oparte na łącznych efektach
i szacunkach kosztów, w tym na poziomie krajowym. Ogólnie sprawę ujmując,
zdaniem Ministerstwa Finansów, na obecnym etapie rozwoju Unii Oszczędności
i Inwestycji należy dążyć nie do tworzenia nowych regulacji, a raczej do przeglądu
istniejących i eliminacji barier.
W kwestii inwestycji resort zgadza się, że Unia potrzebuje większego zasobu
kapitału, aby wspierać inwestycje w gospodarkę europejską, co skutkować będzie
także niższymi kosztami finansowania dla europejskich przedsiębiorstw.
Za najważniejsze w tym kontekście, spośród wymienionych w komunikacie,
uważane są kwestie promowania inwestycji w akcje i niektóre alternatywne klasy
aktywów oraz usprawnienie procesu dezinwestycji.
W odniesieniu do konsolidacji infrastruktury przed- i posttransakcyjnej resort
zgadza się, że ewentualne zmiany własnościowe powinny bazować wyłącznie na
mechanizmach rynkowych, a działalność regulacyjna powinna ograniczać się
do usunięcia ewentualnych barier w tym zakresie.
Ministerstwo Finansów podziela pogląd, że zharmonizowany nadzór niekoniecznie
wymaga jednego organu nadzoru we wszystkich przypadkach, a harmonizację
można zasadniczo osiągnąć poprzez konwergencję krajowych praktyk nadzorczych.
Próbując zapewnić wspomnianą wyżej konwergencję, powinniśmy rozpocząć od
zmian dotyczących samych organów nadzoru, aby zapewnić, że będą one lepiej
wykorzystywać istniejące narzędzia w celu osiągnięcia bardziej zintegrowanego
i zharmonizowanego nadzoru.
Jak zauważono powyżej, Komunikat Komisji Europejskiej nie stanowi propozycji
legislacyjnej. W sytuacjach pojawiania się takich propozycji, Ministerstwo Finansów
każdorazowo wypracowuje wobec nich stanowisko po szczegółowej analizie
-- 2 of 3 --
3/3
założeń projektu, z uwzględnieniem zasady subsydiarności oraz kryterium
interesów polskich obywateli. W szczególności dotyczy to ochrony praw własności,
zgodnie z którą środki zgromadzone przez obywateli stanowią własność prywatną,
co wyklucza ich przymusową redystrybucję.
W odniesieniu do samego projektu Unii Oszczędności i Inwestycji Ministerstwo
Finansów za nadrzędne cele uznaje ochronę suwerenności finansowej i praw
obywateli. Wszelkie ewentualnie wypracowane w ramach projektu rozwiązania
wymagają: (i) wyraźnej podstawy prawnej w unijnych traktatach, (ii) mechanizmów
dobrowolności, i (iii) pełnej transparentności.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 9 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10392 w sprawie zagrożeń związanych z unijnym
projektem "Unii Oszczędności i Inwestycji" zapowiedzianym przez
Ursulę von der Leyen
Znak sprawy: FN3.701.5.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10392 Pani Poseł Anny Gembickiej i Pana Posła
Jarosława Sachajko, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Debata na temat niezbędnych środków do stworzenia Unii Rynków Kapitałowych
została zainicjowana na forum unijnym w dokumencie pn.„Zielona księga w sprawie
budowy unii rynków kapitałowych”, opublikowanym przez Komisję Europejską w
2015 r. Powodem podjęcia prac były odczuwalne w dalszym ciągu w gospodarce
europejskiej skutki globalnego kryzysu finansowego oraz notowana niska wartość
przepływów kapitału między krajami członkowskimi. W celu osiągnięcia
odpowiednio funkcjonującej i zintegrowanej Unii Rynków Kapitałowych, Komisja
opublikowała dwa plany działania na rzecz jej utworzenia (w 2015 r. oraz 2020 r.),
składające się z szeregu inicjatyw legislacyjnych, których wdrożenie znacząco
przyczyniło się do postępów we wprowadzaniu podstawowych jej elementów.
Powyższe działania okazały się niewystarczające i w nowo rozpoczętym
europejskim cyklu politycznym rozpoczęła się dyskusja na temat kierunku dalszego
rozwoju Unii Rynków Kapitałowych – pod zmienioną nazwą Unii Oszczędności
i Inwestycji. Celem zmienionej nazwy jest uwypuklenie strategicznych obszarów
polityki wymagających dalszych prac na rzecz rozwoju jednolitych rynków
kapitałowych w Europie.
Idea Unii Oszczędności i Inwestycji opiera się na założeniu, że aby w pełni
wykorzystać potencjał unijnego rynku kapitałowego, konieczne jest nie tylko
pogłębianie integracji instytucjonalnej, ale także stworzenie warunków do
efektywnego angażowania kapitału detalicznego. Celem Unii Oszczędności
i Inwestycji jest poprawa konkurencyjności Unii Europejskiej poprzez mobilizację
oszczędności obywateli i skierowanie ich na inwestycje wspierające gospodarkę,
stanowiąc tym samym ważny element długoterminowej strategii rozwoju.
-- 1 of 3 --
2/3
Najważniejszym oficjalnym dokumentem wskazującym narzędzia budowy Unii
Oszczędności i Inwestycji jest Komunikat Komisji Europejskiej w sprawie przyszłości
Unii Oszczędności i Inwestycji, opublikowany 19 marca 2025 r. Choć komunikat ten
nie stanowi propozycji legislacyjnej, wyznacza jednak kierunki przyszłych działań
Komisji.
Komunikat przedstawia szereg priorytetów, takich jak: poprawa dostępu
inwestorów indywidualnych do rynków kapitałowych, rozwój edukacji finansowej,
tworzenie atrakcyjniejszych produktów inwestycyjnych oraz ułatwianie
transgranicznego przepływu kapitału. Komisja w swoim komunikacie podkreśla
również potrzebę eliminowania barier inwestycyjnych, uproszczenia regulacji tam,
gdzie to możliwe oraz lepszej koordynacji działań na poziomie krajowym i unijnym.
Unia Oszczędności i Inwestycji ma być ważnym elementem szerszej strategii
gospodarczej Unii Europejskiej, strategii odpowiadającej na wyzwania związane
z konkurencją globalną, starzeniem się społeczeństw oraz potrzebami finansowania
transformacji zielonej i cyfrowej.
W ocenie Ministerstwa Finansów, na wsparcie zasługują wskazane w ww.
komunikacie zamierzenia uproszczenia unijnych ram prawnych. Zdaniem resortu
należy ponownie ocenić istniejące ramy regulacyjne, aby zmniejszyć niepotrzebne
obciążenia i koszty transakcyjne dla uczestników rynku. Wszelkie nowe inicjatywy
powinny opierać się na dokładnych ocenach skutków zgodnie z zasadami lepszego
stanowienia prawa, aby wspierać świadome decyzje oparte na łącznych efektach
i szacunkach kosztów, w tym na poziomie krajowym. Ogólnie sprawę ujmując,
zdaniem Ministerstwa Finansów, na obecnym etapie rozwoju Unii Oszczędności
i Inwestycji należy dążyć nie do tworzenia nowych regulacji, a raczej do przeglądu
istniejących i eliminacji barier.
W kwestii inwestycji resort zgadza się, że Unia potrzebuje większego zasobu
kapitału, aby wspierać inwestycje w gospodarkę europejską, co skutkować będzie
także niższymi kosztami finansowania dla europejskich przedsiębiorstw.
Za najważniejsze w tym kontekście, spośród wymienionych w komunikacie,
uważane są kwestie promowania inwestycji w akcje i niektóre alternatywne klasy
aktywów oraz usprawnienie procesu dezinwestycji.
W odniesieniu do konsolidacji infrastruktury przed- i posttransakcyjnej resort
zgadza się, że ewentualne zmiany własnościowe powinny bazować wyłącznie na
mechanizmach rynkowych, a działalność regulacyjna powinna ograniczać się
do usunięcia ewentualnych barier w tym zakresie.
Ministerstwo Finansów podziela pogląd, że zharmonizowany nadzór niekoniecznie
wymaga jednego organu nadzoru we wszystkich przypadkach, a harmonizację
można zasadniczo osiągnąć poprzez konwergencję krajowych praktyk nadzorczych.
Próbując zapewnić wspomnianą wyżej konwergencję, powinniśmy rozpocząć od
zmian dotyczących samych organów nadzoru, aby zapewnić, że będą one lepiej
wykorzystywać istniejące narzędzia w celu osiągnięcia bardziej zintegrowanego
i zharmonizowanego nadzoru.
Jak zauważono powyżej, Komunikat Komisji Europejskiej nie stanowi propozycji
legislacyjnej. W sytuacjach pojawiania się takich propozycji, Ministerstwo Finansów
każdorazowo wypracowuje wobec nich stanowisko po szczegółowej analizie
-- 2 of 3 --
3/3
założeń projektu, z uwzględnieniem zasady subsydiarności oraz kryterium
interesów polskich obywateli. W szczególności dotyczy to ochrony praw własności,
zgodnie z którą środki zgromadzone przez obywateli stanowią własność prywatną,
co wyklucza ich przymusową redystrybucję.
W odniesieniu do samego projektu Unii Oszczędności i Inwestycji Ministerstwo
Finansów za nadrzędne cele uznaje ochronę suwerenności finansowej i praw
obywateli. Wszelkie ewentualnie wypracowane w ramach projektu rozwiązania
wymagają: (i) wyraźnej podstawy prawnej w unijnych traktatach, (ii) mechanizmów
dobrowolności, i (iii) pełnej transparentności.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --