Interpelacja nr 10377
Interpelacja w sprawie kryterium wieku przy ustalaniu renty wdowiej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie kryterium wieku przy ustalaniu renty wdowiej
Interpelacja nr 10377
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie kryterium wieku przy ustalaniu renty wdowiej
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 17-06-2025
Szanowna Pani Ministro,
w związku z licznymi zgłoszeniami do mojego biura poselskiego od osób, które zgłaszają zastrzeżenia co do wykluczającego charakteru kryterium wiekowego („nabycie prawa do renty rodzinnej nie wcześniej niż w wieku 55 lat – kobiety; 60 lat – mężczyźni”), zwracam się o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
Zgodnie z nowelizacją ustawy o emeryturach i rentach z FUS z dnia 26 lipca 2024 r., która weszła w życie 1 stycznia 2025 r., wprowadza się tzw. rentę wdowią, przyznawaną od 1 lipca 2025 r. Wymagane warunki obejmują: nabycie prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż w dniu ukończenia przez kobietę 55 lat, lub mężczyznę 60 lat.
Warunek ten wyklucza osoby, które owdowiały wcześniej, nawet jeśli nabyły renty jako 50-latki. W efekcie część uprawnionych czuje się pominięta:
- RPO oraz środowiska senioralne kwestionują arbitralność tego rozwiązania oraz wskazują na możliwe naruszenie zasady równości (art. 32 Konstytucji RP),
- specjaliści podnoszą, że różne granice wiekowe dla płci pogłębiają nierówności – co ciekawe, ulgi przyznawane są wcześniej kobietom niż mężczyznom.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania:
Czy rozważane są zmiany dotychczasowego warunku wiekowego (55/60 lat) w zakresie nabycia prawa do renty wdowiej? Jeśli tak – kiedy planowane jest skierowanie do Sejmu projektu zmian legislacyjnych?
Czy ministerstwo analizowało – lub zamierza przeanalizować – wpływ obowiązującego kryterium na sytuację osób, które owdowiały w młodszym wieku (np. 50+) i posiadają rentę rodzinną wcześniej, ale nie mogą skorzystać z renty wdowiej?
Czy przewidziane są działania pomocowe (np. świadczenia wyrównawcze lub formy kompensacyjne) dla osób, które pozostają wykluczone z powodu wieku do nabycia prawa do renty rodzinnej?
W świetle wcześniejszych zapowiedzi rządowych rozszerzenia zakresu renty wdowiej – czy planowane jest objęcie nią pełnej grupy uprawnionych (wdów i wdowców), niezależnie od wieku przejęcia prawa do renty rodzinnej? Jeśli tak, proszę o wskazanie harmonogramu i kamieni milowych legislacyjnych.
Z poważaniem Małgorzata Gromadzka
Interpelacja nr 10377
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie kryterium wieku przy ustalaniu renty wdowiej
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 17-06-2025
Szanowna Pani Ministro,
w związku z licznymi zgłoszeniami do mojego biura poselskiego od osób, które zgłaszają zastrzeżenia co do wykluczającego charakteru kryterium wiekowego („nabycie prawa do renty rodzinnej nie wcześniej niż w wieku 55 lat – kobiety; 60 lat – mężczyźni”), zwracam się o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
Zgodnie z nowelizacją ustawy o emeryturach i rentach z FUS z dnia 26 lipca 2024 r., która weszła w życie 1 stycznia 2025 r., wprowadza się tzw. rentę wdowią, przyznawaną od 1 lipca 2025 r. Wymagane warunki obejmują: nabycie prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż w dniu ukończenia przez kobietę 55 lat, lub mężczyznę 60 lat.
Warunek ten wyklucza osoby, które owdowiały wcześniej, nawet jeśli nabyły renty jako 50-latki. W efekcie część uprawnionych czuje się pominięta:
- RPO oraz środowiska senioralne kwestionują arbitralność tego rozwiązania oraz wskazują na możliwe naruszenie zasady równości (art. 32 Konstytucji RP),
- specjaliści podnoszą, że różne granice wiekowe dla płci pogłębiają nierówności – co ciekawe, ulgi przyznawane są wcześniej kobietom niż mężczyznom.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania:
Czy rozważane są zmiany dotychczasowego warunku wiekowego (55/60 lat) w zakresie nabycia prawa do renty wdowiej? Jeśli tak – kiedy planowane jest skierowanie do Sejmu projektu zmian legislacyjnych?
Czy ministerstwo analizowało – lub zamierza przeanalizować – wpływ obowiązującego kryterium na sytuację osób, które owdowiały w młodszym wieku (np. 50+) i posiadają rentę rodzinną wcześniej, ale nie mogą skorzystać z renty wdowiej?
Czy przewidziane są działania pomocowe (np. świadczenia wyrównawcze lub formy kompensacyjne) dla osób, które pozostają wykluczone z powodu wieku do nabycia prawa do renty rodzinnej?
W świetle wcześniejszych zapowiedzi rządowych rozszerzenia zakresu renty wdowiej – czy planowane jest objęcie nią pełnej grupy uprawnionych (wdów i wdowców), niezależnie od wieku przejęcia prawa do renty rodzinnej? Jeśli tak, proszę o wskazanie harmonogramu i kamieni milowych legislacyjnych.
Z poważaniem Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
16%
Konkretność
84%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5700 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.289.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10377 Pani Posłanki Małgorzaty Gromadzkiej, w sprawie
kryterium wieku przy ustaleniu renty wdowiej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243) wprowadziła od
1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku
z prawem do własnego świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym. Przepisy ustawy
przewidują, że w przypadku zbiegu prawa do tych świadczeń, począwszy od 1 lipca 2025 r.,
jedno świadczenie wypłacane będzie wdowie lub wdowcowi w całości, a drugie w wysokości
25% (w okresie przejściowym, tj. 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. 15%). Tym samym,
przywołany akt wprowadza nową regułę zbiegu prawa do nabytej renty rodzinnej, którą jego
wnioskodawcy nazwali „rentą wdowią”.
Wdowy lub wdowcy ubiegający się o ustalenie nowej reguły zbiegu prawa do renty rodzinnej
po zmarłym małżonku oraz prawa do innego świadczenia emerytalno-rentowego muszą
spełnić warunki:
osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;
nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed
osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
niewstąpienia w nowy związek małżeński (wypłata świadczeń w zbiegu na zasadach tzw.
renty wdowiej będzie ustawała z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego
związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną do jej pobierania).
Ustawa wprowadza limit pobieranych świadczeń w zbiegu w ramach tzw. renty wdowiej do
poziomu trzykrotności najniższej emerytury (od marca 2025 r. 1 878,91 zł) tj. do wysokości
5 636,73 zł.
Wskazane warunki wynikają z konieczności skierowania renty wdowiej do osób najbardziej
potrzebujących, które w sposób dotkliwy również finansowo odczuły stratę osoby bliskiej,
a prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nabyły w końcowym okresie swojej
aktywności zawodowej lub po jej ustaniu, a zatem, ze względu na wiek, praktycznie utraciły
możliwość poprawienia swojej sytuacji majątkowej.
Wprowadzenie warunków jest rozwiązaniem kompromisowym, wynikającym z konieczności
odpowiedzialnego wdrożenia nowego rozwiązania do systemu emerytalno-rentowego,
uwzględniającego zarówno oczekiwania wnioskodawców projektu obywatelskiego, jak
i możliwości Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz budżetu państwa, z którego fundusz
jest dotowany.
Renta wdowia nie jest odrębnym świadczeniem. Stanowi szczególną instytucję w systemie
ubezpieczenia społecznego, wprowadzając uprawnienie do pobierania dwóch świadczeń
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
jednocześnie (jednego w całości, drugiego w części). Ze względu na odmienny charakter tego
uprawnienia od renty rodzinnej, ustawodawca inaczej określił warunki uzyskania prawa do
pobierania tych dwóch świadczeń, uznając, że osobom, które utraciły partnera na późnym
etapie życia trudniej jest dostosować się do nowej sytuacji niż ludziom młodszym. Rzeczone
uprawnienie stanowi inną konstrukcję prawną niż renta rodzinna i z tego względu może
podlegać innym regułom nabywania uprawnień oraz ograniczeniom - jak w przypadku limitu
wysokości pobieranych świadczeń.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej badane są wszystkie postulaty
zgłaszane przez świadczeniobiorców, również te dotyczące zmiany przepisów emerytalno-
rentowych. Zgłaszane uwagi są dla Ministra istotną wskazówka przy podejmowaniu
przyszłych działań, zmierzających do doskonalenia systemu emerytalnego.
Niemniej, ze względu na fakt, że każda zmiana w systemie emerytalnym niesie ze sobą
poważne konsekwencje finansowe i dotyczy wielu osób, wszelkie nowe rozwiązania
dotyczące tego obszaru winny być dokładnie analizowane przed wprowadzeniem ich
w życie. Dotyczy to też rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do renty wdowiej. W każdym
bowiem przypadku - biorąc pod uwagę aktualną i prognozowaną sytuację Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych - będzie się ono wiązało z koniecznością zwiększenia dotacji do
funduszu z budżetu państwa. Kluczowe w tej sprawie pozostaje zatem stanowisko Ministra
Finansów i Gospodarki, zgodnie z którym aktualne rozwiązania są adekwatne do możliwości
budżetu państwa.
Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 26 lipca 2024 r. Rada Ministrów dokona w 2028 roku
weryfikacji wskaźnika wysokości świadczeń w zbiegu, celem oceny zasadności jego
ewentualnego podwyższenia, uwzględniając na tle sytuacji społeczno-gospodarczej kraju
położenie grup osób uprawnionych niniejszą ustawą do wypłaty świadczeń w zbiegu. Będzie
to również okazja do całościowego przeglądu rozwiązań prawnych dotyczących renty
wdowiej, a także szczegółowych analiz, w tym kręgu osób uprawnionych do skorzystania
z tego rozwiązania.
Z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że do 31 lipca 2025 r. ZUS uruchomił
wypłatę świadczeń w zbiegu z rentą rodzinną dla 755,2 tys. osób, a dzięki rencie wdowiej
uprawnieni świadczeniobiorcy zyskają średnio 353,94 zł.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.289.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10377 Pani Posłanki Małgorzaty Gromadzkiej, w sprawie
kryterium wieku przy ustaleniu renty wdowiej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243) wprowadziła od
1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku
z prawem do własnego świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym. Przepisy ustawy
przewidują, że w przypadku zbiegu prawa do tych świadczeń, począwszy od 1 lipca 2025 r.,
jedno świadczenie wypłacane będzie wdowie lub wdowcowi w całości, a drugie w wysokości
25% (w okresie przejściowym, tj. 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. 15%). Tym samym,
przywołany akt wprowadza nową regułę zbiegu prawa do nabytej renty rodzinnej, którą jego
wnioskodawcy nazwali „rentą wdowią”.
Wdowy lub wdowcy ubiegający się o ustalenie nowej reguły zbiegu prawa do renty rodzinnej
po zmarłym małżonku oraz prawa do innego świadczenia emerytalno-rentowego muszą
spełnić warunki:
osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;
nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed
osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
niewstąpienia w nowy związek małżeński (wypłata świadczeń w zbiegu na zasadach tzw.
renty wdowiej będzie ustawała z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego
związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną do jej pobierania).
Ustawa wprowadza limit pobieranych świadczeń w zbiegu w ramach tzw. renty wdowiej do
poziomu trzykrotności najniższej emerytury (od marca 2025 r. 1 878,91 zł) tj. do wysokości
5 636,73 zł.
Wskazane warunki wynikają z konieczności skierowania renty wdowiej do osób najbardziej
potrzebujących, które w sposób dotkliwy również finansowo odczuły stratę osoby bliskiej,
a prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nabyły w końcowym okresie swojej
aktywności zawodowej lub po jej ustaniu, a zatem, ze względu na wiek, praktycznie utraciły
możliwość poprawienia swojej sytuacji majątkowej.
Wprowadzenie warunków jest rozwiązaniem kompromisowym, wynikającym z konieczności
odpowiedzialnego wdrożenia nowego rozwiązania do systemu emerytalno-rentowego,
uwzględniającego zarówno oczekiwania wnioskodawców projektu obywatelskiego, jak
i możliwości Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz budżetu państwa, z którego fundusz
jest dotowany.
Renta wdowia nie jest odrębnym świadczeniem. Stanowi szczególną instytucję w systemie
ubezpieczenia społecznego, wprowadzając uprawnienie do pobierania dwóch świadczeń
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
jednocześnie (jednego w całości, drugiego w części). Ze względu na odmienny charakter tego
uprawnienia od renty rodzinnej, ustawodawca inaczej określił warunki uzyskania prawa do
pobierania tych dwóch świadczeń, uznając, że osobom, które utraciły partnera na późnym
etapie życia trudniej jest dostosować się do nowej sytuacji niż ludziom młodszym. Rzeczone
uprawnienie stanowi inną konstrukcję prawną niż renta rodzinna i z tego względu może
podlegać innym regułom nabywania uprawnień oraz ograniczeniom - jak w przypadku limitu
wysokości pobieranych świadczeń.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej badane są wszystkie postulaty
zgłaszane przez świadczeniobiorców, również te dotyczące zmiany przepisów emerytalno-
rentowych. Zgłaszane uwagi są dla Ministra istotną wskazówka przy podejmowaniu
przyszłych działań, zmierzających do doskonalenia systemu emerytalnego.
Niemniej, ze względu na fakt, że każda zmiana w systemie emerytalnym niesie ze sobą
poważne konsekwencje finansowe i dotyczy wielu osób, wszelkie nowe rozwiązania
dotyczące tego obszaru winny być dokładnie analizowane przed wprowadzeniem ich
w życie. Dotyczy to też rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do renty wdowiej. W każdym
bowiem przypadku - biorąc pod uwagę aktualną i prognozowaną sytuację Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych - będzie się ono wiązało z koniecznością zwiększenia dotacji do
funduszu z budżetu państwa. Kluczowe w tej sprawie pozostaje zatem stanowisko Ministra
Finansów i Gospodarki, zgodnie z którym aktualne rozwiązania są adekwatne do możliwości
budżetu państwa.
Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 26 lipca 2024 r. Rada Ministrów dokona w 2028 roku
weryfikacji wskaźnika wysokości świadczeń w zbiegu, celem oceny zasadności jego
ewentualnego podwyższenia, uwzględniając na tle sytuacji społeczno-gospodarczej kraju
położenie grup osób uprawnionych niniejszą ustawą do wypłaty świadczeń w zbiegu. Będzie
to również okazja do całościowego przeglądu rozwiązań prawnych dotyczących renty
wdowiej, a także szczegółowych analiz, w tym kręgu osób uprawnionych do skorzystania
z tego rozwiązania.
Z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że do 31 lipca 2025 r. ZUS uruchomił
wypłatę świadczeń w zbiegu z rentą rodzinną dla 755,2 tys. osób, a dzięki rencie wdowiej
uprawnieni świadczeniobiorcy zyskają średnio 353,94 zł.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --