Interpelacja w sprawie sytuacji w spółce PKP Cargo
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10374
do ministra infrastruktury
w sprawie sytuacji w spółce PKP Cargo
Zgłaszający: Marcin Horała
Data wpływu: 17-06-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Mniej więcej rok temu, przy dużym sprzeciwie społecznym, ówczesne władze spółki PKP Cargo przeprowadziły program restrukturyzacji spółki oparty na grupowych zwolnieniach. Po roku sytuacja w spółce uległa dalszemu pogorszeniu a nowe władze spółki zapowiadają kolejne zwolnienia.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o informację, jakie działania podjęto od stycznia 2024 roku i jakie działania są zaplanowane na najbliższy rok, które prowadziłyby do trwałej poprawy sytuacji PKP Cargo poprzez zwiększenie przychodów, pozyskanie nowych kontraktów, wejście na nowe rynki i jakiekolwiek inne działania prorozwojowe inne niż masowe zwolnienia?
Z poważaniem Marcin Horała
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8889 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.28.2025
Warszawa, 11 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10374 Posła na Sejm RP Pana Marcina Horały, w sprawie
sytuacji w spółce PKP CARGO, poniżej pozwalam sobie odnieść się do zawartych
w wystąpieniu kwestii.
Sytuacja w jakiej znalazło się PKP CARGO SA w restrukturyzacji (dalej: PKP CARGO lub
Spółka), grupowe zwolnienia i niezbędne działania restrukturyzacyjne są następstwem
szeregu błędnych decyzji biznesowych i nieefektywnego zarządzania Spółką w latach
2015-2024, jak również tzw. „decyzji węglowej” byłego Premiera i sposobu jej realizacji
przez ówczesny Zarząd Spółki, co dobitnie wskazuje na chaotyczne zarządzanie
i niedostateczny nadzór nad narodowym przewoźnikiem towarowym w tamtym okresie.
Konsekwencje powyższego uderzają obecnie bezpośrednio w pracowników całej grupy
kapitałowej Spółki. Wykonana przez Spółkę decyzja węglowa doprowadziła do utraty
klientów i rentownych kontraktów aby bez zabezpieczenia ryzyk realizować polityczne
zlecenie.
Wobec obecnej sytuacji PKP CARGO nie sposób nie odnieść się do danych z lat 2015-2024.
Spółka, działająca z powodzeniem na stabilnym wówczas rynku przewozów towarowych,
w latach 2015-2024 straciła ok 43% wolumenu przewożonej masy towarowej, ze 108 mln
ton w 2015 r., stanowiących 48% udział w rynku do 62 mln ton w 2024 r., tj. 26,3% udziału
w rynku.
Utracony przez PKP CARGO udział w rynku przewozów towarowych został przejęty przez
konkurencyjne podmioty, co bezpośrednio wynikało z nieudolnego zarządzania, działań
realizujących decyzje polityczne oraz nacisków części partnerów społecznych.
Dobitnym przykładem następstw błędnych decyzji biznesowych i nieefektywnego
zarządzania Spółką w latach 2015-2024 jest to, że maszynista w PKP CARGO przejeżdża
rocznie 9,5 tys. km., zaś maszynista w konkurencyjnych spółkach przewozowych na rynku
Cargo przejeżdża ok. 25 tys. km rocznie, co już wcześniej akcentowałem podczas
posiedzenia Komisji Infrastruktury w dniu 22 lipca 2025 r.
Powyższe dane wskazują na skalę nieefektywności mierzoną masą towarową, pracą
przewozową na pracownika, co ma obecnie duży wpływ na funkcjonowanie PKP CARGO,
na bardzo konkurencyjnym otwartym rynku przewozów towarowych w Polsce.
Rabunkowa gospodarka w latach 2015-2024 spowodowała, że PKP CARGO bez głębokiej
restrukturyzacji nie jest w stanie przetrwać z tak przerośniętym stanem majątkowym
-- 1 of 3 --
2
i osobowym, co uczyniło ją mało elastyczną na wciąż zmieniającym się rynku przewozu
towarów koleją. Powyższe ma odzwierciedlenie w danych podawanych przez Urząd
Transportu Kolejowego, gdzie wykazano że udział PKP CARGO, wśród kolejowych
przewoźników towarowych, wg. liczby zatrudnionych pracowników na umowę o pracę
wynosił na koniec 2024 r. ponad 43%, gdy kolejne wiodące spółki, wg. masy
przewiezionych towarów, udział ten mają na poziomie ok. 6 do 7 %.
Ten okres zarządzania PKP CARGO był prowadzony bez jakichkolwiek przemyśleń co do
przyszłości Spółki i funkcjonowania na trudnym rynku przewozu towarów, na którym
oprócz dotychczasowych podmiotów pojawiają się ciągle nowi przewoźnicy, bardziej
elastyczni i wykorzystujący w maksymalny sposób czas pracy oraz posiadany tabor.
PKP CARGO od dłuższego czasu była w trudnej sytuacji płynnościowej, a zadłużenie
systematycznie rosło. W ciągu 5 lat - pomiędzy 2018 a 2023 rokiem zobowiązania urosły
o około 2 mld zł (z 2,67 mld zł do 4,63 mld zł).
Spółka wydawała środki, których nie posiadała, a pod koniec 2023 roku ówczesny zarząd
uzgodnił z partnerami społecznymi podwyżki wynagrodzeń, w kwocie ok. 170 mln zł, które
zostały sfinansowane leasingiem zwrotnym najlepszych lokomotyw (umowa leasingu
zwrotnego na 200 mln zł z września 2023 roku).
Już w 2023 r. Spółka była poważnie zadłużona, jej bieżąca płynność finansowa
systematycznie spadała - wskaźnik płynności na koniec 2019 roku wynosił 0,86 aby w
2023 r. osiągnąć poziom 0,36. Tymczasem optymalna płynność spółki powinna plasować
wskaźnik na poziomie od 1,2 do 2. Co istotne, ten wskaźnik pokazuje, że majątek obrotowy
firmy jest od 1,2 do 2 razy większy niż jej zobowiązania krótkoterminowe, co świadczy
o dobrej zdolności do regulowania bieżących należności. Tymczasem ówczesny zarząd nie
podjął żadnych, skutecznych działań, żeby zatrzymać tak niepokojący, spadkowy trend.
Zadłużenie się pogłębiało; w połowie 2024 roku, przed złożeniem przez PKP CARGO
wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego, Spółka miała 3 mld zł zobowiązań
handlowych i finansowych. Tylko od momentu złożenia wniosku o otwarcie sanacji do dziś
spłacono już blisko 200 mln zł zobowiązań zabezpieczonych rzeczowo oraz leasingów.
Wszelkie podejmowane od 2024 roku działania, zmierzające do odzyskania przez PKP
CARGO utraconego rynku przewozów towarowych, pozostające w gestii Zarządu Spółki,
są dodatkowo determinowane ogólną sytuacją na rynku przewozów towarowych,
spadkiem wolumenu przewozów i zmniejszeniem zapotrzebowania na pracę
przewozową.
Niewątpliwy wpływ na sytuację PKP CARGO w najbliższych latach będzie miał Plan
Restrukturyzacyjny, który w dniu 30 czerwca 2025 r. zarządca masy sanacyjnej złożył
do właściwego sądu, a opinia rady wierzycieli dla sędziego komisarza ma być wyrażona
do 15 września 2025 roku. Integralną część Planu Restrukturyzacyjnego stanowią
propozycje układowe dla wierzycieli. Należy wyraźnie podkreślić, że plan jest
dokumentem poufnym i dostępnym tylko dla wierzycieli. Natomiast można zapoznać
się z założeniami zarówno planu restrukturyzacyjnego, jak i propozycji układowych, które
są opublikowane na stronie internetowej PKP CARGO.
Jak wynika z opublikowanych informacji, trwają rozmowy ze związkami zawodowymi
w zakresie założonych w Programie Restrukturyzacyjnym kwestii pracowniczych.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom związków zawodowych i pracowników w zakresie
ochrony miejsc pracy Zarząd PKP CARGO S.A. w restrukturyzacji przedstawił także
-- 2 of 3 --
3
alternatywne, względem pierwotnych rozwiązania, które niestety nie znalazły akceptacji
partnerów społecznych.
Tak jak dotychczas w toku procesu restrukturyzacji Zarząd PKP CARGO podejmuje wszelkie
możliwe działania łagodzące ewentualne negatywne skutki społeczne, w tym obejmujące
zapewnienie kontynuacji zatrudnienia, m.in. dzięki porozumieniom z innymi podmiotami
gotowymi oferować pokrewny profil pracowniczy. Pomoc ze strony Spółki obejmie także
szerokie działania ułatwiające dostęp do informacji i dostępnych na rynku innych narzędzi
zabezpieczenia społecznego, pozostających w gestii właściwych podmiotów i organów
państwa.
Ministerstwo Infrastruktury będzie kładło nacisk na rozwiązania systemowe
wzmacniające zaangażowanie kolei jako strategicznego sektora transportu. Wyrazem
tego są plany związane z zapewnieniem stabilnego finansowania infrastruktury kolejowej,
zarówno pod względem jej utrzymania jak i modernizacji czy budowy nowych linii
kolejowych.
Wszelkie środki wydatkowane obecnie na infrastrukturę kolejową będą procentować
w przyszłości w postaci nie tylko lepszego skomunikowania kolejowego transportu
pasażerskiego, lecz również wykorzystania nowoczesnej infrastruktury przez
przewoźników towarowych.
Obecnie szansą zarówno dla PKP CARGO, jak i spółek z sektora kolejowych przewoźników
towarów, jest realizacja planowanych dużych inwestycji infrastrukturalnych, np. budowa
CPK, kolei dużych prędkości czy dalsza realizacji Krajowego Programu Kolejowego
i związanym z tym wzmożonym przewozem materiałów niezbędnych do realizacji
inwestycji.
Oczekuję, że przewóz materiałów, dla potrzeb realizowanych i planowanych do realizacji
inwestycji będzie mógł być zrealizowany poprzez transport kolejowy, co w dużym stopniu
wpłynie na zwiększenie masy i pracy przewozowej oraz wykorzystanie taboru przez
przewoźników kolejowych, w tym również przez PKP CARGO.
Jak już zostało wskazane na posiedzeniu w dniu 22 lipca 2025 r. Sejmowej Komisji
Infrastruktury, poświęconej PKP CARGO, mimo niepokojących statystyk pojawiają się też
pierwsze oznaki poprawy. W ciągu pierwszego półrocza 2025 roku PKP CARGO zawarło
aż 360 nowych umów – zarówno z nowymi klientami, jak i z firmami, z którymi już
współpracowano. Te działania, to kolejny krok w kierunku odbudowy pozycji Spółki.
Zatem podsumowując, zwalniani pracownicy Spółki zawdzięczają swoją dramatyczną
sytuację poprzednim zarządzającym PKP CARGO, którzy działaniem bądź zaniechaniem
doprowadzili Spółkę na granicę upadłości i bezpośrednio przyczynili się do
nieodwracalnych strat w zakresie infrastruktury, zasobów kadrowych i strategicznej roli
tego przewoźnika kolejowego.
Łączę wyrazy szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --