Interpelacja w sprawie zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych z podatków PIT i CIT oraz utworzenia specjalnego funduszu wsparcia gmin uzdrowiskowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10370
do ministra zdrowia
w sprawie zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych z podatków PIT i CIT oraz utworzenia specjalnego funduszu wsparcia gmin uzdrowiskowych
Zgłaszający: Urszula Nowogórska
Data wpływu: 17-06-2025
Szanowna Pani Minister, gminy uzdrowiskowe pełnią szczególną rolę w systemie ochrony zdrowia, lecznictwa, a także rozpoznawalności regionu. Wypełniają one specyficzne zadania, wynikające z przepisów prawa, m.in. związane z ochroną środowiska, klimatu oraz utrzymaniem statusu uzdrowiska, co wiąże się z istotnymi ograniczeniami urbanistycznymi i dodatkowymi kosztami. Obowiązujący system finansowania samorządów, w tym sposób podziału wpływów z podatków dochodowych PIT i CIT, nie uwzględnia dostatecznie tych szczególnych uwarunkowań. W konsekwencji wiele gmin uzdrowiskowych, takich jak Piwniczna-Zdrój, Krynica-Zdrój czy Muszyna, mierzy się z trudnościami finansowymi, które utrudniają nie tylko realizację podstawowych zadań własnych, ale i rozwój usług prozdrowotnych oraz infrastruktury przyjaznej mieszkańcom i kuracjuszom. W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: 1. Czy planuje się analizę obecnego systemu redystrybucji dochodów z PIT i CIT pod kątem jego dostosowania do specyfiki gmin uzdrowiskowych?
2. Czy w najbliższym czasie rozważane jest stworzenie odrębnego instrumentu wsparcia finansowego dla gmin realizujących funkcje prozdrowotne (np. fundusz celowy)?
3. Czy rozpatrywana jest możliwość wprowadzenia zachęt podatkowych dla sanatoriów działających w gminach uzdrowiskowych? Z poważaniem
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10064 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.28.2025.EMK
Warszawa, 14 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację (nr 10370) Pani Poseł Urszuli
Nowogórskiej, przekazaną przy piśmie z dnia 23 czerwca 2025 r., w sprawie zwiększenia
udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych z podatków PIT i CIT oraz
utworzenia specjalnego funduszu wsparcia gmin uzdrowiskowych, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższego.
Przedstawione przez Panią Poseł zagadnienia w przedmiocie analizy obecnego systemu
redystrybucji dochodów z podatków PIT i CIT pod kątem jego dostosowania do specyfiki
gmin uzdrowiskowych, czy też stworzenie odrębnego instrumentu wsparcia finansowego dla
gmin uzdrowiskowych bądź wprowadzenie zachęt podatkowych dla sanatoriów działających
w gminach uzdrowiskowych to inicjatywa, której realizacja pozostaje poza kompetencjami
ministra właściwego do spraw zdrowia.
Ministerstwo Zdrowia w pełni popiera wszelkie działania, które będą miały realny wpływ na
rozwój uzdrowisk w Polsce, jednakże zakres kompetencyjny ministra właściwego do spraw
zdrowia obejmuje zadanie polegające na sprawowaniu nadzory nad lecznictwem
uzdrowiskowym rozumianym jako dbałość o jakość udzielanych świadczeń opieki
zdrowotnej z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego, jak również bezpieczeństwo zdrowotne
pacjentów.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach
ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1420) –
w zakresie wsparcia gmin uzdrowiskowych – wprowadziła mechanizm polegający na
możliwości poboru opłaty uzdrowiskowej (w miejscowościach, którym nadano status
uzdrowiska), jak również uzyskiwania dotacji z budżetu państwa w związku z realizacją zadań
związanych z zachowaniem funkcji leczniczych uzdrowiska. Natomiast ewentualne
dodatkowe możliwości w obszarze zwiększenia dochodów gmin uzdrowiskowych pozostają
de facto w kompetencji ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
W tym miejscu chciałbym przedstawić stanowisko, jakie zostało przedłożone przez
Ministerstwo Finansów w korespondencji kierowanej do resortu zdrowia, m.in. przy piśmie
przy piśmie z dnia 13 maja 2025 r. (znak: ST1.4761.1.3.2025), w zakresie dotyczącym
właściwości resortu finansów publicznych.
Odnosząc się do kwestii zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach
publicznych z podatków z PIT i CIT, należy zauważyć, że dochody jednostek samorządu
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
terytorialnego (JST), w tym gmin uzdrowiskowych od roku 2025 naliczane są zgodnie
z przepisami ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 i 1717). Założeniem reformy finansów samorządu
terytorialnego było, aby dochody samorządów zwiększały się w sposób przewidywalny.
Nowy system dochodów JST, uwzględnia m.in. specyfikę poszczególnych kategorii JST,
obejmując przy tym nie tylko kwestię zróżnicowań dochodowych, ale również kwestię
potrzeb wydatkowych JST wynikających z realizowanych zadań. Zgodnie z przyjętymi
rozwiązaniami, głównym źródłem dochodów jednostek samorządu terytorialnego
są dochody podatkowe. Nastąpiła jakościowa zmiana w strukturze dochodów budżetów
samorządowych. Ustawa zwiększyła dochody własne jednostek samorządu terytorialnego,
dochody odzyskały swój podstawowy i stymulacyjny charakter. System zasilania
finansowego został oparty na lokalnej bazie podatników podatku dochodowego od osób
fizycznych (PIT) oraz podatników podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Dochody
JST z tytułu udziału w podatkach dochodowych (PIT iCIT) są liczone jako procent
od dochodów podatników danego podatku z terenu jednostki samorządu terytorialnego
(do 2024 r. dochód samorządów z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT naliczany był
na podstawie podatku należnego). Rozszerzony został również katalog dochodów z PIT,
w których samorządy terytorialne partycypują, o podatek PIT pobierany w formie ryczałtu
od przychodów ewidencjonowanych. W ustawie wprowadzono pojęcie potrzeb finansowych
JST, które to potrzeby podlegają finansowaniu zwiększonymi dochodami z tytułu PIT i CIT
i w mniejszym stopniu subwencją ogólną. Potrzeby finansowe są elementem kalkulacyjnym
do ustalenia subwencji ogólnej z budżetu państwa.
Nowa ustawa wprowadziła także dodatkowy mechanizm uzupełniania dochodów
samorządów. Zgodnie z art. 34 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
w budżecie państwa tworzy się rezerwę na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu
terytorialnego w wysokości stanowiącej równowartość 1% kwoty potrzeb finansowych
ustalonych dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego. Ustawa określa obszary
i przypadki, według których rozdzielane będą środki tej rezerwy. Nowy system finansowania
samorządu terytorialnego przewiduje udział organizacji samorządowych we wsparciu
jednostek samorządu terytorialnego środkami pochodzącymi z ww. rezerwy. Podziału części
rezerwy w kwocie stanowiącej 80% jej wysokości dokonuje minister właściwy do spraw
finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym w zakresie danego obszaru,
po uzgodnieniu z reprezentacją jednostek samorządu terytorialnego obszarów
i przypadków, według których rozdzielane będą środki rezerwy.
Należy zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z nowej ustawy jest dla JST
pozytywny i oznacza zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku 2025 w stosunku
do poprzedniego systemu, a w perspektywie najbliższej dekady o ponad 345 mld zł.
Jest to realizacja jednego z celów reformy finansów samorządu terytorialnego dotyczącego
wzmocnienia i ustabilizowania finansów JST poprzez zwiększenie dochodów własnych,
od których zależą możliwości realizacji zadań i rozwoju samorządów. Tym samym zwiększyła
się samodzielność finansowa samorządów, które w większym stopniu mogą decydować
o tym, ile i na co przeznaczyć dochodów uzyskanych w wyniku zmian systemowych. Dotyczy
to także gmin o statusie uzdrowiska.
W kwestii wsparcia dla gmin uzdrowiskowych Ministerstwo Finansów wskazało,
że stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego,
w roku 2025 dla gmin uzdrowiskowych przewidziana została rezerwa na uzupełnienie
dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Rezerwa, która w 2025 r. wynosi 30 000 tys.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zł, została podzielona między gminy uzdrowiskowe, o których mowa w ustawie o lecznictwie
uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach
uzdrowiskowych, których obszarowi lub jego części został nadany status uzdrowiska
w trybie określonym w tej ustawie.
Warto także zauważyć, że gmina uzdrowiskowa, w celu realizacji zadań ma prawo
do pobierania opłaty uzdrowiskowej, o której mowa w art. 48 ustawy uzdrowiskowej, której
wysokość wpływa na ustalaną dotację z budżetu państwa określoną w art. 49 tej ustawy.
Gminy uzdrowiskowe mają możliwość wprowadzenia na mocy uchwały rady gminy opłaty
uzdrowiskowej od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych,
turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach znajdujących się
na obszarach, którym nadano status uzdrowiska – za każdą rozpoczętą dobę pobytu. Stawka
opłaty uzdrowiskowej w 2025 r. nie może przekroczyć 6,38 zł dziennie, zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2025 r. poz.707).
Dotacja z budżetu państwa, o której mowa w ww. art. 49 to dodatkowe źródło finansowania
zadań własnych gminy związanych z zachowaniem funkcji leczniczych uzdrowiska, w tym
tworzenia i modernizacji infrastruktury uzdrowisk czy ochrony warunków naturalnych,
którą otrzymują w wysokości równej wpływom z tytułu opłaty uzdrowiskowej pobranej
w uzdrowisku w roku bazowym w rozumieniu ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego. Zatem gmina uzdrowiskowa została wyposażona we właściwe uprawnienia
ustawowe dające możliwość uzyskania dodatkowych środków.
Odnosząc się natomiast do kwestii zachęt podatkowych dla przedsiębiorców działających
w sektorze turystyki zdrowotnej, sanatoriów i usług prozdrowotnych na obszarze gmin
uzdrowiskowych należy zwrócić uwagę, że możliwości w zakresie tworzenia takich zachęt
od dawna obowiązują. Trzeba tu wskazać na ustawowe upoważnienie rad gmin, w tym rad
gmin uzdrowiskowych, do podejmowania uchwał ustanawiających preferencje podatkowe
w zakresie podatku od nieruchomości (art. 5 ust 2-4 oraz art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych) oraz podatku od środków transportowych (art. 10 ust. 2 oraz art. 12
ust. 4 powyżej przywołanej ustawy).
Wprowadzone preferencje mogą przyczynić się do rozwoju lokalnej gospodarki, wzrostu
zatrudnienia i dochodów przedsiębiorstw korzystających z takich preferencji, a tym samym
do wzrostu dochodów gminy z tytułu udziału w dochodach budżetowych z PIT lub CIT.
Poza tym, przedsiębiorcy prowadzący działalność w obszarach turystyki, w tym również
turystki zdrowotnej, mogą korzystać z ulg, które nie są warunkowane koniecznością
prowadzenia działalności na terenie gmin uzdrowiskowych. Mogą korzystać z dostępnych
na zasadach ogólnych preferencji podatkowych, o ile spełniają ustawowe kryteria i warunki
przewidziane dla tych instrumentów, np. z ulgi polegającej na zwolnieniu dochodów
uzyskanych z tytułu wynajmu pokoi gościnnych, w budynkach mieszkalnych położonych
na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym, osobom przebywającym na wypoczynku
oraz dochodów uzyskanych z tytułu wyżywienia tych osób, jeżeli liczba wynajmowanych
pokoi nie przekracza 5 (art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy z dni 26 lipca 1991 r, o podatku
dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163)).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --