tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/10
Warszawa, 9 lipca 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 10366
Znak sprawy: FN6.054.17.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10366 Pani Poseł Małgorzaty Pępek „w sprawie
skutków rządów PiS dla rynku ubezpieczeń komunikacyjnych oraz konieczności
podjęcia działań naprawczych w tym zakresie” uprzejmie informuję, że kwestie
poruszone w interpelacji zostały skonsultowane z Komisją Nadzoru Finansowego
(KNF / Komisja / organ nadzoru), Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów
(UOKiK) oraz Rzecznikiem Finansowym (RF / Rzecznik). Na podstawie
otrzymanych informacji proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ad. 1.
Odnosząc się do pytania pierwszego Komisja wskazała, że zgodnie ze swoimi
kompetencjami i w ramach realizowanych zadań, KNF nadzoruje proces likwidacji
szkód i w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości po stronie zakładów
ubezpieczeń, wydaje stosowne zalecenia, zobowiązujące do zaniechania naruszania
przepisów prawa lub interesów ubezpieczających, ubezpieczonych lub
uprawnionych z umów ubezpieczenia, a w przypadku naruszenia ustawowych
terminów dotyczących likwidacji szkód komunikacyjnych, wydaje decyzje o
nałożeniu kar pieniężnych.
KNF wyjaśniła, że zgodnie z art. 329 ust. 2 pkt 1 ustawy o działalności
ubezpieczeniowej1, nadzór nad zakładem ubezpieczeń polega m.in. na ochronie
interesów ubezpieczających, ubezpieczonych i uprawnionych z umów
ubezpieczenia, a zgodnie z art. 3 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym i
emerytalnym2 celem nadzoru jest ochrona interesów osób ubezpieczających,
ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia. KNF
została przez ustawodawcę wyposażona zatem w szereg instrumentów,
pozwalających realizować ww. zadania i cele. I tak, zgodnie z art. 330 ust. 1 ustawy

-- 1 of 10 --

2/10
o działalności ubezpieczeniowej1, nadzór nad zakładem ubezpieczeń opiera się na
podejściu prospektywnym i bazującym na ocenie ryzyka. W ramach tego podejścia,
nadzór obejmuje bieżącą weryfikację wykonywania działalności ubezpieczeniowej,
w tym przestrzegania przez zakłady ubezpieczeń przepisów prawa, określających
wymogi związane z tą działalnością. W zakresie nadzoru bieżącego, działania
nadzorcze polegają przede wszystkim na żądaniu od zakładów ubezpieczeń
informacji i wyjaśnień koniecznych z punktu widzenia celów nadzoru, zarówno ad
hoc, jak i w ramach sprawozdawczości kwartalnej i rocznej. KNF może również
przeprowadzać kontrole działalności i stanu majątkowego oraz wizyty nadzorcze w
zakładach ubezpieczeń. Na podstawie informacji uzyskanych w ramach nadzoru
bieżącego i kontroli oraz wizyt nadzorczych, w przypadku zidentyfikowania
nieprawidłowości w działalności zakładu ubezpieczeń, organ nadzoru może
zastosować zarówno środki o charakterze korekcyjnym (zalecenia), jak i o
charakterze sankcyjnym, w szczególności kary pieniężne.
Ponadto, organ nadzoru może wydawać stanowiska oraz rekomendacje
skierowane do zakładów ubezpieczeń w celu m.in. zapewnienia zgodności
działalności zakładów ubezpieczeń z przepisami prawa oraz zapobieżenia
naruszaniu interesów ubezpieczających, ubezpieczonych lub uprawnionych z
umów ubezpieczenia. KNF podkreśliła przy tym, że rekomendacje nie są aktami
powszechnie obowiązującego prawa, gdyż nie zawierają się w katalogu źródeł, o
którym mowa w art. 87 Konstytucji RP3. W drodze rekomendacji, organ nadzoru
kieruje do zakładów ubezpieczeń swoje oczekiwania, dotyczące działań lub
zaniechań w zakresie wykonywanej przez nie działalności. Rekomendacje powinny
być stosowane przez zakłady ubezpieczeń, natomiast zgodnie natomiast z art. 365
ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej1, zakłady ubezpieczeń, które nie
stosują się do rekomendacji Komisji, ani nie zamierzają się do nich zastosować,
informują KNF w jaki sposób zamierzają osiągnąć cele, dla realizacji których
wydane zostały rekomendacje (zasada „zastosuj lub wyjaśnij”).
KNF przypomniała przy tym, że w związku z zaobserwowanymi negatywnymi
zjawiskami na rynku ubezpieczeniowym i w celu m.in. zwiększenia
transparentności procesu likwidacji szkód komunikacyjnych, wydała najpierw
Wytyczne dotyczące likwidacji szkód z ubezpieczeń komunikacyjnych (w 2014 r.), a
następnie - Rekomendacje dotyczące likwidacji szkód z ubezpieczeń
komunikacyjnych (w 2022 r.), które odnoszą się m.in. właśnie do ochrony interesów
poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych. Regulacje te wprowadziły
szereg oczekiwań nadzorczych mających na celu zwiększenie transparentności
procesu likwidacji szkód. Sposób dostosowania się zakładów ubezpieczeń do tych
Wytycznych i Rekomendacji był i jest weryfikowany przez organ nadzoru w ramach
dostępnych ustawowych środków nadzorczych.
KNF podała także, że w latach 2015-2023 nałożyła ona na zakłady ubezpieczeń
łącznie 75 kar pieniężnych, w tym 62 kary dotyczące naruszenia terminów
likwidacji szkód z ubezpieczeń obowiązkowych. Na bazie prowadzonych
postępowań administracyjnych organ nadzoru zaobserwował działania zakładów
ubezpieczeń zmierzające do poprawy jakości systemów likwidacji szkód oraz
obsługi klienta. KNF zapewniła, że w kolejnych latach, w razie wykrycia naruszeń
prawa, będzie korzystać z dostępnych środków nadzorczych, w tym możliwości
nakładania kar pieniężnych.

-- 2 of 10 --

3/10
Rzecznik poinformował natomiast, że podejmuje on działania w ramach swoich
ustawowych kompetencji oraz na bieżąco przekazuje informacje o dostrzeganych
nieprawidłowościach organowi nadzoru (KNF).
RF także wskazał, że rekomendacje KNF w swojej istocie nakierowane są na
zapewnienie zgodności działalności zakładów ubezpieczeń i reasekuracji z
przepisami prawa, ograniczanie ryzyka występującego w działalności tych
zakładów, zapewnienie trwałej ich zdolności do wykonywania zobowiązań oraz
zapobieżenie naruszenia interesów ubezpieczających, ubezpieczonych,
uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia. RF podkreślił, że
rekomendacje Komisji kierowane do zakładów ubezpieczeń stanowią formę
komunikacji ze strony Komisji do uczestników obrotu i wskazówkę dla tych
ostatnich odnośnie sposobu rozumienia i wykładni przez Komisję przepisów prawa,
który powinien być respektowany przez nadzorowane podmioty.
Ad. 2.
Odpowiadając na pytanie drugie KNF wyjaśniła, że zagadnienie jakości części (w
zakresie ruchu drogowego), wprowadzanych do obrotu na terytorium RP jest
określone w ustawie - Prawo o ruchu drogowym4, w rozdziale 1a „Homologacja”
art. 70a – 70zm. Kontrola pojazdów, przedmiotów wyposażenia lub części
przeznaczonych dla konsumentów, w zakresie uzyskania przez producenta
potwierdzenia spełnienia wymagań technicznych, jest zadaniem Inspekcji
Handlowej, przyznanym jej w art. 3 ust 1 pkt 1e) ustawy o Inspekcji Handlowej5.
KNF wskazała także na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2012
r. (sygn. III CZP 85/11), wydane w składzie siedmiu sędziów, w sprawie wynikającej
z zagadnienia prawnego przedstawionego przez Rzecznika Ubezpieczonych,
dotyczącego prawa poszkodowanego do żądania ustalenia odszkodowania z
ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, z uwzględnieniem cen
części oryginalnych, w którym Sąd Najwyższy dokonał analizy dopuszczalności
stosowania części zamiennych w likwidacji szkód komunikacyjnych. Zdaniem Sądu
Najwyższego dopuszczalna jest możliwość zastosowania części zamiennych o
porównywalnej jakości, gdy będzie ona dotyczyć sytuacji, w której część nowa
„o porównywalnej jakości”, objęta gwarancją producenta części, jest pewniejsza i
bardziej użyteczna, niż część oryginalna, która już przed uszkodzeniem była
wyeksploatowana do tego stopnia, że nie może konkurować pod względem
użyteczności i ryzyka nawet z częściami nowymi „o porównywalnej jakości”.
Podobnie, możliwość stosowania części „o porównywalnej jakości” jest
dopuszczalna w wypadku części o prostej konstrukcji, których zdatność do pełnej
restytucji jest możliwa do oceny bez skomplikowanych badań. Jednakże
nawet w omawianych przypadkach należy oceniać – stosownie do poczynionych
wskazań – czy poszkodowany nie ma szczególnego interesu w wykorzystaniu
części oryginalnych, pochodzących od producenta pojazdu.
Systematyka i dopuszczalność stosowania części zamiennych różnych kategorii (O,
P i Q) wynika z praktyki rynkowej i znajduje też potwierdzenie w wyrokach sądów
powszechnych oraz orzeczeń Sądu Najwyższego. Komisja podkreśliła przy tym, że
zarówno praktyka ta, jak i orzecznictwo, zostały uwzględnione w Wytycznych i
Rekomendacjach KNF, a ani wcześniejsze Wytyczne, ani obecnie obowiązujące

-- 3 of 10 --

4/10
Rekomendacje nie dopuszczają części o nieznanej jakości, które nie gwarantują
przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody. Przepisy prawa, regulujące
problematykę sposobu naprawienia szkody, a przy tym ustanawiające zasadę
swobody wyboru przez poszkodowanego sposobu naprawienia szkody, zostały
uwzględnione zarówno we wcześniejszych Wytycznych, jak i w obecnie
obowiązujących Rekomendacjach, w kontekście zasady pełnego odszkodowania. W
Rekomendacjach zostało stwierdzone, że organizacja naprawy pojazdu przez
zakład ubezpieczeń wymaga wyraźnej zgody uprawnionego oraz że uprawniony
powinien otrzymać, między innymi, dane o warsztacie naprawczym, zakresie
naprawy, a także jakości części jakie będą użyte do naprawy.
W trakcie przeprowadzanych przez KNF kontroli zakładów ubezpieczeń
dotyczących procesów likwidacji szkód komunikacyjnych weryfikowane są, na
wybranych próbach szkód, kwestie dotyczące stosowania w kosztorysach
określonych rodzajów części (oryginalnych lub zamienników). KNF podkreśliła, że
w obecnym stanie prawnym wydawanie wiążących rozstrzygnięć w zakresie
stosowanych części zamiennych w postępowaniu likwidacyjnym należy wyłącznie
do kompetencji sądów cywilnych, które rozstrzygają w sprawach spornych, bazując
na ogólnych przepisach prawa cywilnego oraz opiniach biegłych sądowych z
zakresu motoryzacji.
Odnosząc się zaś do kwestii wprowadzenia obowiązkowych niezależnych opinii
rzeczoznawców KNF zwróciła uwagę, że do obowiązków zakładu ubezpieczeń
należy m.in. ustalanie przyczyn i okoliczności wypadków oraz rozmiaru i wysokości
szkody. Nie każda szkoda wymaga opinii certyfikowanych rzeczoznawców, ale i z
takich usług ubezpieczyciele mogą korzystać. Przepisy prawa nie wymagają
również, aby pracownicy zakładów ubezpieczeń odpowiedzialni za likwidację szkód
posiadali specjalistyczne certyfikaty, uprawnienia. Osoba zajmująca się likwidacją
szkód w zakładzie ubezpieczeń powinna być odpowiednio przeszkolona, tak by
reprezentowała jak najwyższy poziom profesjonalizmu w obsłudze klienta.
Przepisy prawa nie wymagają specjalnej licencji w zakresie likwidacji szkód i
wątpliwe wydaje się, by wprowadzenie obowiązku jej posiadania i tworzenie być
może kolejnego zawodu regulowanego, przyczyniło się do poprawy jakości obsługi
klienta. W przypadku bardziej skomplikowanych szkód zakład ubezpieczeń może (i
nierzadko zasięga) opinii niezależnych opinii rzeczoznawców, orzeczników , a także
korzysta z outsourcingu likwidacji szkód, wykorzystując usługi podmiotów
wyspecjalizowanych w likwidacji określonych rodzajów szkód. Takie rozwiązanie,
w ocenie KNF, jest racjonalne z punktu widzenia ekonomiki procesu, a w
konsekwencji kosztów likwidacji szkód, które przekładają się na wysokość składek
ubezpieczeniowych. Zgodnie bowiem z przepisami regulującymi szczególne zasady
rachunkowości zakładów ubezpieczeń koszty likwidacji to bezpośrednie i
pośrednie koszty związane z wykonywaniem czynności określonych w art. 4 ust. 2
pkt 2, ust. 7 pkt 3, ust. 8 pkt 2, 3 i 5 oraz ust. 9 pkt 1 i 2 ustawy o działalności
ubezpieczeniowej1, w tym: wynagrodzenia wraz z narzutami, koszty ekspertyz i
atestów związanych z oceną zaistniałej szkody, koszty obsługi procesu likwidacji
szkody, wypłaty odszkodowania lub innego świadczenia, postępowań regresowych
i windykacyjnych. Zewnętrzne i wewnętrzne koszty likwidacji szkód zaliczane są do
kosztów odszkodowań i świadczeń.
KNF wskazała, że zakłady oferujące ubezpieczenia majątkowe i pozostałe osobowe

-- 4 of 10 --

5/10
zlikwidowały w 2024 roku około 10 mln szkód, a gros z tych szkód to szkody z
ubezpieczeń komunikacyjnych. Komisja podkreśliła przy tym, że wprowadzenie
rozwiązań zobowiązujących na szeroką skalę do wykorzystywania niezależnych
rzeczoznawców w procesie likwidacji szkód może się przyczynić do wzrostu
składek ubezpieczeniowych.
RF natomiast, odnosząc się do kwestii określania wartości wraków, wskazał na
aktualnie obowiązujące rekomendacje KNF dotyczące likwidacji szkód z
ubezpieczeń komunikacyjnych:
„20.4. Zakład ubezpieczeń powinien ustalać rynkową wartość pozostałości pojazdu
w wysokości równej wiążącej ofercie kupna pozostałości pojazdu (np. uzyskanej na
platformie internetowej), chyba że ustalenie rynkowej wartości pozostałości
pojazdu w inny sposób jest uzasadnione szczególnymi względami, np. niską
wartością pojazdu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę lub kosztami
umieszczenia oferty na platformie internetowej. Zakład ubezpieczeń nie powinien
powiększać rynkowej wartości pozostałości pojazdu, w szczególności o marżę od
sprzedaży pozostałości pojazdu.
20.5. W przypadku wystąpienia szkody całkowitej, zakład ubezpieczeń powinien
udzielić uprawnionemu pomocy w zagospodarowaniu pozostałości pojazdu, np. na
prośbę uprawnionego, przedstawić samodzielnie ofertę zakupu pozostałości za
cenę zgodną z zaproponowaną przez zakład ubezpieczeń wyceną bądź wskazać
podmiot, który jest gotów nabyć pozostałości za tę cenę.
20.6. W przypadku braku możliwości sprzedaży pozostałości za cenę zgodną z
zaproponowaną przez zakład ubezpieczeń wyceną, zakład ubezpieczeń powinien
odpowiednio skorygować ustaloną wysokość świadczenia.”
W kwestii natomiast naprawy uszkodzonego pojazdu przy użyciu części
zamiennych, zamiast części oryginalnych Rzecznik także odniósł się do
orzecznictwa Sądu Najwyższego w tym zakresie, wskazując na postanowienie z 20
czerwca 2012 r. W ocenie Rzecznika Sąd Najwyższy jako zasadę uznał, że zakład
ubezpieczeń na żądanie poszkodowanego jest zobowiązany do pokrycia kosztów
nowych części i materiałów, które służą do naprawy uszkodzonego pojazdu i chodzi
tutaj o nowe części, zalecane (wskazywane) do naprawy przez producenta pojazdu,
a zatem o części oryginalne, a nie tzw. zamienniki. Jednocześnie zdaniem Rzecznika
„zastrzeżenie”, jakie pojawiło się w ostatnim zdaniu przywołanej wyżej uchwały
oznacza, iż ww. zasada może ulec ograniczeniu tylko w niektórych, wyjątkowych
sytuacjach (tj. odszkodowanie może ulegać obniżeniu, gdy naprawa z użyciem
nowych części prowadziłaby do wzrostu wartości pojazdu).
Następnie RF wskazał, że kwestia rzeczoznawców została pośrednio na skutek
wniosku Rzecznika Finansowego rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy. Sąd
Najwyższy wydał uchwałę w składzie 7 sędziów z 2.09.2019 r., o sygn. III CZP
99/18, zgodnie z którą: „Poszkodowanemu oraz cesjonariuszowi roszczeń
odszkodowawczych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje od ubezpieczyciela
odpowiedzialności cywilnej zwrot kosztów tzw. prywatnej opinii (ekspertyzy)
rzeczoznawcy, jeżeli jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia
odszkodowania.” Jak pokazuje praktyka obrotu powyższe rozstrzygnięcie
zapewnia poszkodowanym możliwość profesjonalnego zweryfikowania wysokości

-- 5 of 10 --

6/10
odszkodowania przyznanego przez ubezpieczyciela, a następnie odzyskanie
kosztów związanych z wydaniem opinii rzeczoznawcy.
Wskazać także należy, że UOKiK pozytywnie ocenił Rekomendacje Komisji
Nadzoru Finansowego z lipca 2022 r. dotyczące likwidacji szkód z ubezpieczeń
komunikacyjnych. W piśmie UOKiK podkreślone zostało także, że zagadnienie
dotyczące rozliczania kosztów napraw samochodów w ramach likwidacji szkód
komunikacyjnych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów
mechanicznych było przedmiotem prowadzonych przez UOKiK trzech postępowań
wyjaśniających, które miały na celu wstępne ustalenie czy istniały podstawy do
wszczęcia postępowań w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów
albo postępowania w sprawie stosowania niedozwolonych wzorców umów. W
toku tych postępowań jednakże nie stwierdzono naruszenia zbiorowych interesów
konsumentów.
Ad. 3.
Odnosząc się natomiast do kwestii zwiększenia skuteczności nadzoru nad
działalnością największego ubezpieczyciela PZU oraz wymuszenia pełnego
wdrożenia rekomendacji KNF z 2022 r. Komisja wyjaśniła, że działania nadzorcze,
w tym działania podejmowane w zakresie przeciwdziałania praktykom w zakresie
likwidacji szkód z ubezpieczeń komunikacyjnych niezgodnychz prawem
i rekomendacjami są podejmowane wobec wszystkich krajowych zakładów, w tym
także PZU S.A., a także wobec zagranicznych zakładów ubezpieczeń w zakresie
uwzględniającym uprawnienia nadzoru goszczącego. Ze względu na to, że nadzór
nad zakładami ubezpieczeń opiera się na podejściu prospektywnym i bazującym na
ocenie ryzyka, działania nadzorcze są priorytetyzowane m.in. z uwzględnieniem
skali działalności zakładów. PZU S.A. jako największy zakład na polskim rynku
podlega intensywnym działaniom nadzorczym, w tym ocenie BION, zgodnie z
przyjętą metodyką. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości lub naruszeń
prawa w działalności tego zakładu, stosowane są odpowiednie środki nadzorcze w
celu ich wyeliminowania. Komisja podała, że w latach 2015-2023 KNF nałożyła na
PZU S.A. 10 kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia prawa.
Pomimo że rekomendacje nie są aktami powszechnie obowiązującego prawa,
powinny być jednak stosowane przez zakłady ubezpieczeń. Zgodnie z
obowiązującymi przepisami organ nadzoru może nałożyć karę pieniężną m.in. w
przypadku naruszenia powszechnie obowiązującego prawa przez zakład
ubezpieczeń.
RF wskazał natomiast, że w 2024 r. do Biura Rzecznika Finansowego wpłynęło
3015 wniosków o podjęcie interwencji względem ubezpieczycieli dotyczących
ubezpieczeń komunikacyjnych, z czego 962 wnioski dotyczyły PZU S.A. Udział PZU
S.A. w rynku ubezpieczeń Działu II wg stanu na 30.09.2024 r. stanowił 28,5%. RF
podkreślił przy tym, że na bieżąco przekazuje on organowi nadzoru informacje o
dostrzeganych nieprawidłowościach.
Natomiast, w ocenie UOKiK, aby mówić o zawarciu porozumienia ograniczającego
konkurencję, niedozwolonej praktyki muszą dopuszczać się co najmniej dwa

-- 6 of 10 --

7/10
podmioty. Powszechnie dostępne informacje nie uprawdopodabniają natomiast, by
PZU dokonała niedozwolonych uzgodnień z przedsiębiorcami ze swojej sieci
współpracy. UOKiK wyjaśnił też, że posiadanie sieci współpracy (sieci partnerskiej)
nie jest samo w sobie zabronione z punktu widzenia ustawy o ochronie konkurencji
i konsumentów. Takie rozwiązanie dość często występuje w przypadku usług
świadczonych przez ubezpieczycieli i ma być w stosunku do nich „wartością
dodaną”, usprawniając proces wyboru zleceniobiorcy.
Ponadto UOKiK zauważył, że wskazane działania ubezpieczyciela polegające na
tworzeniu sieci współpracy można oceniać jako próbę ograniczenia kosztów
usuwania szkód objętych ubezpieczeniem, a więc działanie racjonalne i
uzasadnione ekonomicznie. Wysokość stawek wskazywanych przez podmioty z
sieci partnerskiej może natomiast stanowić wynik wolumenu zlecanych usług.
Odnosząc się do kwestii nadużywania przez PZU pozycji dominującej na ryku
ubezpieczeń komunikacyjnych, UOKiK wyjaśnił że zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy o
ochronie konkurencji i konsumentów6, przez taką pozycję rozumie się pozycję
przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku
właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie
niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Przepis ten
wprowadza domniemanie istnienia pozycji dominującej, gdy udział przedsiębiorcy
w rynku właściwym przekracza 40%. Pozycję dominującą dany przedsiębiorca
może zajmować na rynku, a nie w stosunku do określonego podmiotu w relacjach
dwustronnych. Stąd, nawet jeśli w konkretnej relacji o charakterze handlowym
kontrahent jest ekonomicznie słabszą stroną umowy, nie można uznać, że strona
silniejsza posiada wobec niego pozycję dominującą. Równocześnie, samo
posiadanie pozycji dominującej nie stanowi wystarczających podstaw do podjęcia
wobec danego podmiotu działań przewidzianych ww. ustawą. Prezes UOKiK może
kwestionować jedynie te praktyki dominanta, które można zakwalifikować jako
nadużywanie posiadanej pozycji rynkowej.
Jeżeli chodzi o rynek ubezpieczeń komunikacyjnych UOKiK podkreślił na rynku
ubezpieczeniowy funkcjonuje wiele podmiotów, które wywierają na siebie
wzajemnie istotną presję konkurencyjną. W związku z tym, w cenie UOKiK, w
przedmiotowym stanie faktycznym brak jest obecnie przesłanek dla stwierdzenia,
że może dochodzić do naruszenia zakazu nadużywania pozycji dominującej przez
wskazaną spółkę, jak również nie uprawdopodobniono by PZU dopuszczało się
działań naruszający art. 6 lub art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów6.
Ad. 4.
Odpowiadając na pytanie czwarte dotyczące rozważanych działań na poziomie
ustawowym lub regulacyjnym, które zapewnią większą transparentność aukcji
wraków, centralny rejestr pojazdów powypadkowych oraz ułatwią dochodzenie
roszczeń przez poszkodowanych RF wskazał, że informacje o szkodach istotnych są
gromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów ustanowionej w art. 80a. ustawy
Prawo o ruchu drogowym4. Zgodnie z art. 80b. ust. 1.ustawy prawo o ruchu
drogowym4:
„W ewidencji gromadzi się następujące dane: (…)
10) o badaniach technicznych pojazdu;
11) o szkodach istotnych (…)”

-- 7 of 10 --

8/10
Ponadto w przypadku wystąpienia szkody istotnej ustawa nakłada obowiązek
przeprowadzenia dodatkowego badania technicznego pojazdu. Zgodnie z art. 2
pkt. 10a) ustawy Prawo o ruchu drogowym4 określenie „szkoda istotna” oznacza –
szkodę w zakresie elementów układu nośnego, hamulcowego lub kierowniczego
pojazdu mającą wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, kwalifikującą pojazd
do dodatkowego badania technicznego i stwierdzoną przez Ubezpieczeniowy
Fundusz Gwarancyjny lub przez zakład ubezpieczeń w związku z otrzymanym
zgłoszeniem szkody z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia, o którym mowa w
dziale II w grupach 3 i 10 załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej1.
RF zwrócił także uwagę, że nie wszystkie problemy związane z dochodzeniem
roszczeń odszkodowawczych mogą być rozwiązane za pomocą narzędzi prawno-
administracyjnych. Systemowo to głównie sądy powszechne są właściwe do
rozwiązywania sporów prawnych między podmiotami prywatnymi. W ocenie RF,
do największej poprawy sytuacji poszkodowanych doprowadziłoby przyśpieszenie
procedowania spraw spornych w ramach wymiaru sprawiedliwości bowiem to
możliwość wydania wyroku w krótkim czasie oraz poniesienia kosztów procesu
dalece motywowałyby ubezpieczycieli do terminowej i rzetelnej wypłaty
świadczenia.
Ad. 5.
W kontekście poprawienia standardów napraw w Polsce, w szczególności w
zakresie jakości części, kontroli warsztatów i eliminacji niebezpiecznych praktyk,
które zagrażają bezpieczeństwu publicznemu należy wskazać, że kwestie te
pozostają poza zakresem właściwości Ministerstwa Finansów. Zwrócił na to
również uwagę RF dodając, że o sposobie naprawy szkody zawsze ostatecznie
decyduje właściciel pojazdu. Jednocześnie oczywiście pożądane są wszelkie
działania zmierzające do poprawy wysokości wypłacanych odszkodowań z tytułu
szkód w pojazdach mechanicznych.
KNF wskazała przy tym, że nadzór nad działalnością zakładów ubezpieczeń
realizowany przez Komisję ogranicza się, do badania zgodności z przepisami prawa
obowiązującymi w tym sektorze oraz ochrony ogólnie pojętego interesu
ubezpieczających, ubezpieczonych czy uprawnionych do odszkodowań i świadczeń
z umów ubezpieczenia. Do kompetencji KNF nie należy podejmowanie działań
odnoszących się do kontroli usług wykonywanych przez warsztaty naprawcze, w
tym jakości napraw pojazdów, używanych przez te warsztaty części oraz
wynikających z tego skutków dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Kwestie te
pozostają w kompetencjach innych instytucji.
Ad. 6.
Odpowiadając na pytanie szóste, dotyczące planowanych działań mających na celu
wzmocnienie pozycji Rzecznika Finansowego i nadzoru nad praktykami
ubezpieczycieli, aby skuteczniej chronić prawa obywateli i wymusić
odpowiedzialne zachowania na rynku ubezpieczeń na wstępie RF podkreślił, że nie
jest on organem nadzoru nad zakładami ubezpieczeń, lecz pełni w systemie rynku
ubezpieczeniowego funkcję ombudsmana, tj. rzecznika praw, który staje po stronie
strony słabszej – obywatela w sporze z podmiotem silniejszym.

-- 8 of 10 --

9/10
W kontekście odniesienia się natomiast do propozycji nadania Rzecznikowi
Finansowemu uprawnienia wydawania wiążących decyzji w sprawach o roszczenia
do określonej kwoty RF wyjaśnił, że propozycja ta możliwa jest do rozważenia,
jednakże trzeba zdawać sobie sprawę, iż nadanie Rzecznikowi takiego uprawnienia
wiązałoby się z koniecznością znaczącej rozbudowy organizacyjnej, kadrowej i
budżetowej instytucji RF. Rzecznik, celem rzetelnej pod kątem technicznym oraz
wymagającej wiedzy specjalistycznej analizy spraw, zmuszony byłby do korzystania
z wyspecjalizowanych w tym zakresie podmiotów, co niewątpliwie wiązałoby się ze
wzrostem kosztów działalności Rzecznika i daleko idącymi zmianami
organizacyjnymi. Ponadto co równie istotne, wydawanie przez Rzecznika
wiążących stanowisk wiązałoby się z umożliwieniem zarówno podmiotom jak i ich
klientom skorzystania z drogi odwołania co niewątpliwie wydłużyłoby proces
zamknięcia postępowań związanych z likwidacją szkód.
RF zwrócił także uwagę, że do konstytucyjnego prawa do sądu od decyzji Rzecznika
musiałoby przysługiwać odwołanie do sądu – zarówno poszkodowanym, jak i
podmiotom rynku finansowego. Zgodnie z art. 45. ust. 1. Konstytucji RP3 każdy ma
prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej
zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W przypadku
nadania Rzecznikowi uprawnienia do wydawania decyzji wiążących w sprawie
odszkodowań do określonej kwoty, RF występowałby w roli organu administracji, a
nie w roli sądu. W tym kontekście Rzecznik zwrócił uwagę, iż problemy związane z
dochodzeniem roszczeń odszkodowawczych nie mogą być rozwiązywane za
pomocą narzędzi prawno-administracyjnych z uwagi na fakt, iż umowa
ubezpieczenia jest stosunkiem cywilnoprawnym, a do ustalenia zasadności
dochodzenia roszczeń koniecznym jest często ocena stanu faktycznego sprawy, w
tym przeprowadzenia postępowania dowodowego, do przeprowadzenia którego w
zakresie cywilistycznym uprawniony jest sąd powszechny. W ocenie RF, do
optymalnej poprawy sytuacji poszkodowanych doprowadziłoby przyśpieszenie
procedowania spraw spornych w ramach wymiaru sprawiedliwości (sądownictwa
powszechnego) lub rozwój pozasądowych metod rozwiązywania sporów. W
przypadku postępowań sądowych, możliwość wydania wyroku w krótkim czasie
oraz poniesienia kosztów procesu dalece motywowałyby ubezpieczycieli do
sprawnej, terminowej i jednocześnie rzetelnej wypłaty świadczenia.
Rozwiązaniem alternatywnym, które zaproponował RF, jest rozważenie
możliwości wydawania wiążących rozstrzygnięć przez Rzecznika Finansowego, ale
w ramach postępowania polubownego, które prowadzone jest przez Rzecznika
Finansowego w ramach tak zwanego systemu dyrektywy ADR (co wymaga jednak
pogłębionych analiz).
W kontekście natomiast wzmacniania nadzoru nad praktykami zakładów
ubezpieczeń Komisja podkreśliła, że proces nadzoru realizowany przez KNF jest
nieustannie rozwijany i udoskonalany, z uwzględnieniem własnych
doświadczeń, jak i w wyniku współpracy z innymi instytucjami krajowymi i
zagranicznymi, w celu wzmacniania jego efektywności w identyfikacji ryzyk w
działalności podmiotów nadzorowanych oraz poprawy skuteczności działań
nadzorczych nakierowanych na ulepszanie procesów w działalności zakładów
ubezpieczeń, a także eliminacji identyfikowanych nieprawidłowości.

-- 9 of 10 --

10/1
0
Podstawa Prawna
1. Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i
reasekuracyjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 838, z późn. zm.);
2. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 583);
3. Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U.
z 1997 r. nr 78, poz. 483);
4. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r.
poz. 988 z późn. zm.);
5. Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz.
1706);
6. Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z
2024 e. poz. 1616).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu

-- 10 of 10 --