Interpelacja w sprawie zniesienia obowiązku pozyskiwania certyfikatu rezydencji podatkowej od zagranicznych freelancerów i pracowników zdalnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10362
do ministra finansów
w sprawie zniesienia obowiązku pozyskiwania certyfikatu rezydencji podatkowej od zagranicznych freelancerów i pracowników zdalnych
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 16-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego w ostatnim czasie zwrócił się członek Rady Nadzorczej Useme – firmy z Wrocławia, która obsługuje ponad 200 tysięcy użytkowników (w tym 150 tysięcy freelancerów i 50 tysięcy firm) i specjalizuje się w legalnym rozliczaniu pracy zdalnej w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej.
Przedstawiciele Useme poinformowali mnie, że 9 czerwca 2025 roku złożyli oficjalne pismo do Pana Ministra z postulatem legislacyjnym i analizą dotyczącą potrzeby nowelizacji art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Pismo to dotyczy zniesienia obowiązku pozyskiwania certyfikatu rezydencji podatkowej w przypadku świadczenia usług przez nierezydentów na rzecz polskich firm, jeżeli usługi te są wykonywane w całości poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jak wskazano, obowiązujące przepisy nakładają na polskie podmioty obowiązek poboru 20% zryczałtowanego podatku, chyba że uzyskają one certyfikat rezydencji podatkowej od zagranicznego kontrahenta. Jest to proces skomplikowany, czasochłonny i kosztowny, a jego konsekwencją jest ucieczka rozliczeń za granicę i znikomy udział zagranicznych specjalistów w krajowym systemie rozliczeniowym.
Według danych Ministerstwa Finansów liczba rozliczanych w ten sposób nierezydentów spadła z 310 tysięcy w 2019 roku do zaledwie 24 w 2023 roku, a wartość transakcji – z 293 mln zł do 0,4 mln zł, co oznacza gigantyczny ubytek potencjalnych wpływów budżetowych.
Postulowane przez Useme rozwiązanie – zniesienie obowiązku przedstawiania certyfikatu rezydencji i oparcie się na krajowych rejestrach (np. ZUS, US) w celu weryfikacji braku polskiej rezydencji podatkowej – miałoby istotny wpływ na uproszczenie procedur, wzrost konkurencyjności i zwiększenie wpływów z tytułu VAT i CIT sięgających ponad miliard złotych rocznie. Rozwiązania te są już z powodzeniem stosowane w krajach skandynawskich, nadbałtyckich i w Wielkiej Brytanii.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Finansów analizowało do tej pory skutki ekonomiczne i podatkowe obowiązku uzyskiwania certyfikatów rezydencji od zagranicznych kontrahentów?
Czy resort posiada dane dotyczące liczby przypadków pobrania 20% podatku z powodu braku certyfikatu rezydencji w ostatnich 5 latach?
Jakie stanowisko zajmuje ministerstwo wobec postulatu zniesienia obowiązku certyfikatu rezydencji w przypadku świadczenia usług całkowicie spoza terytorium Polski?
Czy resort przewiduje nowelizację art. 26 ustawy o CIT w tym zakresie?
Jakie przeszkody formalnoprawne lub systemowe stoją na drodze do wdrożenia proponowanego uproszczenia?
Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z przedstawicielami firm specjalizujących się w obsłudze zdalnych kontraktów międzynarodowych (np. Useme)?
Czy rozważane są alternatywne mechanizmy weryfikacji statusu podatkowego oparte na bazach danych polskich urzędów skarbowych i ZUS?
Czy ministerstwo analizowało modele stosowane w krajach UE, które zrezygnowały z obowiązku certyfikatu rezydencji na rzecz rozwiązań automatycznych?
Jakie działania planuje resort w zakresie ograniczenia biurokratyzacji i uproszczenia obowiązków podatkowych w kontekście usług transgranicznych?
Czy ministerstwo podejmie prace nad systemowym rozwiązaniem umożliwiającym Polsce pełnienie funkcji regionalnego centrum rozliczeń dla cyfrowych freelancerów?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada wiedzy” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14493 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 3 lipca 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 10362
Znak sprawy: DD4.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 10362 wniesioną przez Panią Poseł Małgorzatę Pępek w
sprawie zniesienia obowiązku pozyskiwania certyfikatu rezydencji podatkowej od
zagranicznych freelancerów i pracowników zdalnych, uprzejmie wyjaśniam, co
następuje.
Przedmiotem wystąpienia jest postulat nowelizacji art. 26 ustawy o podatku
dochodowym do osób prawnych1 („ustawa CIT”) w zakresie zniesienia obowiązku
dokumentowania przez nierezydentów państwa ich zamieszkania dla celów
podatkowych za pomocą certyfikatu rezydencji, jeżeli uzyskują oni dochody z tytułu
usług wykonywanych w całości poza terytorium Polski. Powyższa inicjatywa została
przedłożona przez firmę Useme.com specjalizującą się w rozliczaniu pracy zdalnej w
Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej. Zdaniem pomysłodawcy, pobór podatku
dochodowego od wypłat realizowanych na rzecz nierezydentów, z uwzględnieniem
właściwej stawki podatku dochodowego na podstawie przedłożonego certyfikatu
rezydencji jest procesem skomplikowanym, czasochłonnym i kosztownym, a jego
konsekwencją jest ucieczka rozliczeń za granicę i znikomy udział zagranicznych
specjalistów w krajowym systemie rozliczeniowym.
Obowiązujący stan prawny
Zakres obowiązku podatkowego zagranicznych freelancerów i pracowników
zdalnych (usługodawców) niemających miejsca zamieszkania, siedziby lub zarządu
na terytorium Polski wynika z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób
1 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym do osób prawnych (Dz. U. z
2025 r. poz. 278, z późn. zm.).
-- 1 of 6 --
2/6
fizycznych2 („ustawa PIT), ustawy CIT oraz postanowień zawartych przez Polskę
umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Zgodnie z art. 3 ust. 2a ustawy PIT oraz art. 3 ust. 2 ustawy CIT, podatnicy, jeżeli nie
mają na terytorium Polski miejsca zamieszkania, siedziby lub zarządu, podlegają
obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium
Polski.
Stosownie do art. 3 ust. 2b pkt 7 ustawy PIT oraz art. 3 ust. 3 pkt 5 ustawy CIT, za
dochody (przychody) osiągane na terytorium Polski przez podatników będących
nierezydentami, uważa się w szczególności dochody (przychody) z tytułu należności
regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych,
przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające
osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na
terytorium Polski, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy PIT oraz art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy CIT,
podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Polski przez podatników
będących nierezydentami, przychodów z tytułu świadczeń doradczych, księgowych,
badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania i kontroli,
przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu,
gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze - ustala się w
wysokości 20% przychodów.
Powyższe przepisy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania
podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska (art. 29 ust. 2 ustawy PIT
oraz art. 21 ust. 2 ustawy CIT).
Jednocześnie, stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy CIT, osoby prawne, jednostki
organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące
przedsiębiorcami, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych m.in.
w art. 21 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać , z zastrzeżeniem ust. 2, 2b, 2d
i 2e, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat
(…). Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu
podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest
możliwe pod warunkiem udokumentowania siedziby podatnika dla celów
podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji. Przy weryfikacji
warunków zastosowania stawki podatku innej niż określona w art. 21 ust. 1 (…),
zwolnienia lub warunków niepobrania podatku, wynikających z przepisów
szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, płatnik jest
obowiązany do dochowania należytej staranności. Przy ocenie dochowania
należytej staranności uwzględnia się charakter, skalę działalności prowadzonej
przez płatnika oraz powiązania w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 5 płatnika z
podatnikiem.
Należy w tym miejscu nadmienić, że przepisy dotyczące obowiązków płatnika w
zakresie poboru podatku z uwzględnieniem postanowień umów o unikaniu
2 Ustawa z 26 lipca 1991 r. o ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z
2025 r. poz. 163, z późn. zm.).
-- 2 of 6 --
3/6
podwójnego opodatkowania w stosunku do dochodów wypłacanych nierezydentom
zawarte są również odpowiednio w ustawie PIT.
Z powyższych przepisów wynika zatem ograniczony zakres obowiązku
podatkowego nierezydentów w Polsce, którzy podlegają opodatkowaniu tylko od
dochodów (przychodów) uzyskanych na terytorium Polski. Jednym z rodzajów
takich dochodów (przychodów) są należności wypłacane przez polskie podmioty w
zamian za świadczone usługi, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania
świadczenia (również jeżeli usługi są wykonywane w całości poza terytorium Polski).
Co do zasady, powyższe dochody wypłacane nierezydentom podlegają
opodatkowaniu według stawki podatku wynoszącej 20% przychodów. Podmioty
dokonujące wypłaty należności z tytułu ww. usług są obowiązane jako płatnicy
pobierać3, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych
wypłat.
Jednocześnie powyższe przepisy stosuje się z uwzględnieniem zawartych przez
Polskę umów o unikaniu podwójnego opodatkowania a zastosowanie stawki
podatku wynikającej z właściwej umowy albo niepobranie podatku zgodnie z taką
umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania miejsca zamieszkania,
siedziby lub zarządu podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od niego
certyfikatem rezydencji podatkowej.
Oznacza to, że jeżeli umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zwalnia dochód
z opodatkowania w Polsce lub przewiduje dla danego przychodu obniżoną stawkę
podatku dochodowego, to płatnik może zgodnie z tą umową nie pobierać podatku
lub zastosować obniżoną stawkę podatku, jednakże pod warunkiem
udokumentowania przez nierezydenta państwa jego rezydencji za pomocą
certyfikatu rezydencji podatkowej. Dzięki przedłożeniu tego certyfikatu, płatnik
uzyskuje wiedzę, które państwo jest państwem rezydencji podatkowej nierezydenta
i którą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania należy w tym przypadku
zastosować.
Polska posiada około 90 obowiązujących umów o unikaniu podwójnego
opodatkowania. Wykaz zawartych umów oraz ich treść dostępne są na stronie
internetowej Ministerstwa Finansów www.podatki.gov.pl4. Umowy te mają
charakter dwustronny, co oznacza, że regulacje w nich zawarte znajdują
zastosowanie tylko wobec osób mających miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd
na terytorium państwa, będącego stroną danej umowy.
Poszczególne umowy zawierają konkretne rozwiązania w zakresie zwolnienia
dochodów z opodatkowania lub opodatkowania ich według wynegocjowanych
dwustronnie stawek podatkowych. Co do zasady jednak przewidziane w umowach
rozwiązania stanowią preferencyjne opodatkowanie wobec zasad wynikających z
krajowych ustaw podatkowych. Polska, poprzez zawarcie umowy jest zobowiązana
do zapewnienia opodatkowania dochodów nierezydentów uwzględniającego
zawarte w umowie rozwiązania.
3 z zastrzeżeniem art. 26 ust. 2, 2b, 2d i 2e ustawy CIT.
4 https://www.podatki.gov.pl/podatkowa-wspolpraca-miedzynarodowa/wykaz-umow-o-
unikaniu-podwojnego-opodatkowania/
-- 3 of 6 --
4/6
W celu ustalenia, która konkretnie umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania
znajduje zastosowanie wobec danego podatnika, należy zatem w pierwszej
kolejności ustalić, w którym państwie posiada on rezydencję podatkową. Temu
natomiast służy przedłożenie przez podatnika certyfikatu rezydencji podatkowej.
Brak przedłożenia certyfikatu rezydencji podatkowej powoduje, że płatnik nie
posiada wiedzy, którą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania należy
zastosować, zatem obowiązany jest do poboru podatku według pełnej stawki
podatku wynikającej z ustawy PIT lub CIT (20%). Nie oznacza to jednak zatrzymania
pełnego podatku w Polsce, gdyż podatnik wciąż ma prawo do opodatkowania
zgodnie z przepisami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a nadpłacony
podatek może odzyskać w drodze procedury stwierdzenia nadpłaty podatku
dochodowego przewidzianej w przepisach krajowych.
Podsumowując, dokumentowanie miejsca zamieszkania, siedziby lub zarządu za
pomocą certyfikatu rezydencji służy ustaleniu państwa rezydencji podatkowej
podatnika, dzięki czemu płatnik ma możliwość zastosowania właściwej umowy o
unikaniu podwójnego opodatkowania, a w konsekwencji wynikających z niej
zwolnień od podatku lub obniżonych stawek podatkowych, które są preferencyjne
w porównaniu do stawek wynikających z ustawy PIT lub CIT.
Odpowiedź na pytania
Teza, że obowiązek dokumentowania za pomocą certyfikatu rezydencji miejsca
zamieszkania, siedziby lub zarządu podatników będących nierezydentami jest
procesem skomplikowanym, czasochłonnym i kosztownym, a jego konsekwencją
jest ucieczka rozliczeń za granicę i znikomy udział zagranicznych specjalistów w
krajowym systemie rozliczeniowym nie znajduje uzasadnienia.
Obowiązek przedstawienia certyfikatu rezydencji stanowi minimalny możliwy
warunek w zakresie dokumentowania państwa rezydencji, pozwalający ustalić
właściwą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz wynikające z niej
szczególne preferencje podatkowe przysługujące nierezydentom. Zniesienie
obowiązku przedkładania certyfikatu rezydencji skutkowałoby niemożliwością
zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania przez polskiego
płatnika na etapie wypłaty wynagrodzenia, w związku z czym obowiązany byłby do
zastosowania pełnej stawki podatku określonej w przepisach krajowych.
Nierezydent następnie mógłby odzyskać nadpłacony w Polsce podatek w
następstwie procedury stwierdzenia nadpłaty podatku, która jest dużo bardziej
czasochłonna i skomplikowana dla nierezydentów w porównaniu z
przedstawieniem certyfikatu rezydencji. Mając na uwadze, że dokumentowanie
państwa rezydencji podatkowej za pomocą certyfikatu rezydencji jest prostym
rozwiązaniem, nie jest obecnie planowane wprowadzanie dalszych uproszczeń
rozliczania obowiązków podatkowych w kontekście usług transgranicznych. Należy
również podkreślić, że zniesienie obowiązku przedstawiania certyfikatu rezydencji
przez nierezydentów świadczących usługi na rzecz polskich podmiotów, mogłoby
przynieść skutek odwrotny od wnioskowanego, gdyż utrudniłoby to podatnikom
korzystanie z preferencji przysługujących na podstawie właściwej umowy o
unikaniu podwójnego opodatkowania oraz spowodowałoby konieczność
-- 4 of 6 --
5/6
angażowania się w procedury ubiegania się o zwrot nadpłaconego podatku
dochodowego.
Uprzejmie informuję, że nie jest również możliwe przyjęcie innych niż certyfikat
rezydencji zasad weryfikacji statusu podatkowego nierezydentów, opartych na
bazach danych polskich urzędów skarbowych i ZUS, gdyż jak wskazaliśmy powyżej
sam fakt, że podatnik nie figuruje w tych bazach nie pozwala ustalić, która umowa o
unikaniu podwójnego opodatkowania znajduje zastosowanie. Należy również
dodać, że certyfikat rezydencji podatkowej – poza wskazaniem państwa siedziby
danego podatnika – zawiera również inne dane identyfikujące dany podmiot (np.
numer identyfikacji podatkowej), które umożliwiają realizację przez administrację
podatkową danego państwa obowiązku wymiany międzynarodowej informacji
podatkowej, z krajem właściwym dla „freelancera”.
Nie znajduje również uzasadnienia teza, zgodnie z którą zniesienie obowiązku
przedstawiania certyfikatu rezydencji wpłynęłoby znacząco na konkurencyjność
Polski na tle innych krajów. Z krajów wskazanych w wystąpieniu, co najmniej w UK5,
Estonii6 i Finlandii7 także konieczne jest przedstawienie certyfikatu rezydencji dla
uzyskania preferencji podatkowych wynikających z umowy o unikaniu podwójnego
opodatkowania.
Jednocześnie, odnosząc się do przedstawionych w wystąpieniu danych dotyczących
ilości nierezydentów osiągających omawiane dochody, uprzejmie informuję, że
według informacji o wysokości przychodu (dochodu) uzyskanego przez osoby
fizyczne niemające w Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania (IFT-1R) -
wygenerowanych w dniu 25 czerwca br. - dane dotyczące pobranego podatku od
przychodów określonych zgodnie z art. 29-30a ustawy PIT, gdy umowa o unikaniu
podwójnego opodatkowania nie znajduje zastosowania, wyniosły:
Rok Liczba wystąpień pozycji Kwota
2019 310 tysięcy 293 mln zł
2020 196 tysiące 203 mln zł
2021 226 tysięcy 257 mln zł
2022 228 tysięcy 267 mln zł
2023 209 tysięcy 267 mln zł
Dane, które zostały wskazane w interpelacji odnośnie lat 2020-2023, zostały
zaktualizowane, z uwzględnieniem rozszerzonego zakresu formularza IFT-1R w
5 https://www.gov.uk/government/publications/double-taxation-treaty-relief-form-dt-
individual, str. 1 formularza DT-Individual
6 https://www.emta.ee/en/private-client/foreigner-non-resident/non-residents/taxation-
income-and-tax-treaties
7 https://www.vero.fi/en/detailed-guidance/guidance/48999/tax-residency-nonresidency-
and-residency-in-accordance-with-a-tax-treaty--natural-persons4/#6.2-request-on-
residency-pursuant-to-a-tax-treaty, część 6.2 Request on residency pursuant to a tax treaty
-- 5 of 6 --
6/6
części dotyczącej przychodów określonych zgodnie z art. 29-30a ustawy PIT,
obowiązującego od 2020 roku.
Mając na uwadze przedstawione powyżej wyjaśnienia, uprzejmie informuję, że nie
jest rozważana obecnie nowelizacja art. 26 ustawy CIT (oraz odpowiednich
przepisów ustawy PIT), jak również nie jest planowane wprowadzenie innych
systemowych rozwiązań skutkujących zniesieniem dokumentowania za pomocą
certyfikatu rezydencji państwa zamieszkania, siedziby lub zarządu przez
nierezydentów. W związku z brakiem prac legislacyjnych w tym zakresie, nie jest
planowane prowadzenie konsultacji z przedstawicielami firm specjalizujących się w
obsłudze zdalnych kontraktów międzynarodowych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 6 of 6 --