Interpelacja nr 10358
Interpelacja w sprawie nadmiernych obowiązków biurokratycznych nakładanych na rolników w przypadku padnięcia zwierzęcia oraz konieczności pilnej deregulacji w tym zakresie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie nadmiernych obowiązków biurokratycznych nakładanych na rolników w przypadku padnięcia zwierzęcia oraz konieczności pilnej deregulacji w tym zakresie
Interpelacja nr 10358
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie nadmiernych obowiązków biurokratycznych nakładanych na rolników w przypadku padnięcia zwierzęcia oraz konieczności pilnej deregulacji w tym zakresie
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 16-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą nieakceptowalnej skali biurokratycznych absurdów, z jakimi każdego dnia zmagają się polscy rolnicy. Jednym z jaskrawych przykładów tej patologii jest obowiązek zgłaszania padnięcia zwierzęcia gospodarskiego nie tylko do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), ale także – zupełnie odrębnie – do powiatowego lekarza weterynarii. Obowiązek ten wynika z art. 42 ust. 1 oraz art. 85 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt z 11 marca 2004 r.
To nie tylko przykład zbędnego dublowania obowiązków, ale wręcz dowód na systemową niewydolność państwa. Rolnik, który już raz poinformował administrację publiczną (ARiMR) o padnięciu zwierzęcia, powinien mieć prawo oczekiwać, że państwo potrafi się ze sobą komunikować. Tymczasem rzeczywistość jest zupełnie inna – zamiast skoordynowanego, cyfrowego obiegu informacji, mamy XIX-wieczną fikcję obiegu papierków, gdzie obywatel w roli listonosza przynosi urzędnikowi to, co inny urzędnik już wcześniej odebrał.
Takie rozwiązania są rażąco nieefektywne, nieadekwatne do możliwości technologicznych XXI wieku, a przede wszystkim pokazują głęboki brak zaufania państwa do obywatela. Każdy dodatkowy formularz, każda odrębna procedura, każda konieczność kontaktu z kolejną instytucją to nie tylko strata czasu, ale i zniechęcanie uczciwych ludzi do prowadzenia działalności rolniczej.
W dodatku taki podwójny obowiązek:
powiela tę samą informację, którą państwo już posiada;
marnuje czas urzędników, którzy zamiast zajmować się kluczowymi zagrożeniami epizootycznymi, kontrolują formularze zgłoszeniowe i odsyłają rolników z jednego okienka do drugiego;
naraża rolników na odpowiedzialność karną (grzywna), jeśli z braku wiedzy lub w dobrej wierze nie dopełnią drugiego, „równoległego” zgłoszenia.
Nie tędy droga. Rolnicy nie są wrogami państwa – są jego fundamentem. Zamiast rzucać im kłody pod nogi i tworzyć system nieustannego donoszenia na siebie do każdej możliwej instytucji, należy zaprojektować przepisy w duchu zaufania i cyfryzacji. W dobie ePUAP-u, rejestrów elektronicznych i automatyzacji procesów, powiadomienie o padnięciu zwierzęcia przekazane do ARiMR powinno automatycznie trafić do systemu Inspekcji Weterynaryjnej – bez angażowania rolnika w kolejne formalności.
Polska wieś potrzebuje realnego wsparcia i zrozumienia, a nie kolejnych nonsensów biurokratycznych. Jeśli państwo naprawdę chce wspierać rolników – niech zacznie od usunięcia zbędnych i szkodliwych przepisów.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy rząd planuje zniesienie obowiązku osobnego zawiadamiania powiatowego lekarza weterynarii o padnięciu zwierzęcia w sytuacji, gdy informacja ta została już zgłoszona do ARiMR?
Dlaczego dotychczas nie wdrożono zintegrowanego systemu wymiany danych pomiędzy ARiMR a Inspekcją Weterynaryjną?
Proszę o wymienienie wszystkich podwójnych obowiązków nałożonych na rolników zmuszających rolników do informowania różnych instytucji o tym samym zdarzeniu, o tej samej czynności.
Czy planowane są działania deregulacyjne zmniejszające liczbę obowiązków sprawozdawczych i kar administracyjnych nakładanych na rolników?
Czy rząd przeprowadzi audyt wszystkich obowiązków dokumentacyjnych ciążących na rolnikach w celu ich uproszczenia i ograniczenia do niezbędnego minimum?
Czy rząd opracuje plan cyfryzacji i integracji rejestrów rolniczych i weterynaryjnych, tak aby rolnik miał jeden punkt kontaktowy (np. system teleinformatyczny) do realizacji obowiązków sprawozdawczych?
Interpelacja nr 10358
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie nadmiernych obowiązków biurokratycznych nakładanych na rolników w przypadku padnięcia zwierzęcia oraz konieczności pilnej deregulacji w tym zakresie
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 16-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą nieakceptowalnej skali biurokratycznych absurdów, z jakimi każdego dnia zmagają się polscy rolnicy. Jednym z jaskrawych przykładów tej patologii jest obowiązek zgłaszania padnięcia zwierzęcia gospodarskiego nie tylko do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), ale także – zupełnie odrębnie – do powiatowego lekarza weterynarii. Obowiązek ten wynika z art. 42 ust. 1 oraz art. 85 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt z 11 marca 2004 r.
To nie tylko przykład zbędnego dublowania obowiązków, ale wręcz dowód na systemową niewydolność państwa. Rolnik, który już raz poinformował administrację publiczną (ARiMR) o padnięciu zwierzęcia, powinien mieć prawo oczekiwać, że państwo potrafi się ze sobą komunikować. Tymczasem rzeczywistość jest zupełnie inna – zamiast skoordynowanego, cyfrowego obiegu informacji, mamy XIX-wieczną fikcję obiegu papierków, gdzie obywatel w roli listonosza przynosi urzędnikowi to, co inny urzędnik już wcześniej odebrał.
Takie rozwiązania są rażąco nieefektywne, nieadekwatne do możliwości technologicznych XXI wieku, a przede wszystkim pokazują głęboki brak zaufania państwa do obywatela. Każdy dodatkowy formularz, każda odrębna procedura, każda konieczność kontaktu z kolejną instytucją to nie tylko strata czasu, ale i zniechęcanie uczciwych ludzi do prowadzenia działalności rolniczej.
W dodatku taki podwójny obowiązek:
powiela tę samą informację, którą państwo już posiada;
marnuje czas urzędników, którzy zamiast zajmować się kluczowymi zagrożeniami epizootycznymi, kontrolują formularze zgłoszeniowe i odsyłają rolników z jednego okienka do drugiego;
naraża rolników na odpowiedzialność karną (grzywna), jeśli z braku wiedzy lub w dobrej wierze nie dopełnią drugiego, „równoległego” zgłoszenia.
Nie tędy droga. Rolnicy nie są wrogami państwa – są jego fundamentem. Zamiast rzucać im kłody pod nogi i tworzyć system nieustannego donoszenia na siebie do każdej możliwej instytucji, należy zaprojektować przepisy w duchu zaufania i cyfryzacji. W dobie ePUAP-u, rejestrów elektronicznych i automatyzacji procesów, powiadomienie o padnięciu zwierzęcia przekazane do ARiMR powinno automatycznie trafić do systemu Inspekcji Weterynaryjnej – bez angażowania rolnika w kolejne formalności.
Polska wieś potrzebuje realnego wsparcia i zrozumienia, a nie kolejnych nonsensów biurokratycznych. Jeśli państwo naprawdę chce wspierać rolników – niech zacznie od usunięcia zbędnych i szkodliwych przepisów.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy rząd planuje zniesienie obowiązku osobnego zawiadamiania powiatowego lekarza weterynarii o padnięciu zwierzęcia w sytuacji, gdy informacja ta została już zgłoszona do ARiMR?
Dlaczego dotychczas nie wdrożono zintegrowanego systemu wymiany danych pomiędzy ARiMR a Inspekcją Weterynaryjną?
Proszę o wymienienie wszystkich podwójnych obowiązków nałożonych na rolników zmuszających rolników do informowania różnych instytucji o tym samym zdarzeniu, o tej samej czynności.
Czy planowane są działania deregulacyjne zmniejszające liczbę obowiązków sprawozdawczych i kar administracyjnych nakładanych na rolników?
Czy rząd przeprowadzi audyt wszystkich obowiązków dokumentacyjnych ciążących na rolnikach w celu ich uproszczenia i ograniczenia do niezbędnego minimum?
Czy rząd opracuje plan cyfryzacji i integracji rejestrów rolniczych i weterynaryjnych, tak aby rolnik miał jeden punkt kontaktowy (np. system teleinformatyczny) do realizacji obowiązków sprawozdawczych?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
85%
Konkretność
15%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwe” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie jest właściwe”
(2x)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12975 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 11 lipca 2025 r.
znak sprawy: DŻW.orz.058.14.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 10358
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10358 Pana Jarosława Sachajko, Posła na Sejm RP,
w sprawie nadmiernych obowiązków biurokratycznych nakładanych na rolników w
przypadku padnięcia zwierzęcia oraz konieczności pilnej deregulacji w tym zakresie,
proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ad 1. Czy rząd planuje zniesienie obowiązku osobnego zawiadamiania Powiatowego
Lekarza Weterynarii o padnięciu zwierzęcia w sytuacji, gdy informacja ta została już
zgłoszona do ARiMR?
Obowiązek dotyczący zgłaszania padnięć zwierząt gospodarskich wynika z ustawy z
dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt(1) oraz ustawy z
dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt(2).
Przepisy ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji
zwierząt(1), która wykonuje rozporządzenie 2016/429(3) nakładają na posiadaczy
zwierząt obowiązek dokonywania zgłoszeń zdarzeń zwierzęcych do komputerowej
bazy danych, w określonych terminach, w tym dotyczących padnięć zwierząt.
Ma to na celu zapewnienie dostępności aktualnych informacji na temat
zarejestrowanych siedzib stad oraz stanu faktycznego pogłowia żywych zwierząt w
-- 1 of 7 --
2
tych siedzibach, w szczególności w związku przyznawanymi płatnościami
otrzymywanymi przez beneficjentów w oparciu o komputerową bazę danych oraz w
związku ze zwalczaniem chorób.
Ustalony stan faktyczny to informacja, którą Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (ARiMR) udostępnia również innym podmiotom uprawnionym do
przetwarzania danych na podstawie przepisów prawa, instytucjom współpracującym
(np. KOWR, KRUS) oraz podmiotom przetwarzającym dane w imieniu ARiMR na
mocy zawartych umów.
W przypadku ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt(2) posiadacz zwierząt jest obowiązany do:
1) niezwłocznego zawiadomienia organu Inspekcji Weterynaryjnej albo
najbliższego podmiotu świadczącego usługi z zakresu medycyny
weterynaryjnej, albo wójta (burmistrza, prezydenta miasta) między innymi o
wystąpieniu znacznej liczby nagłych padnięć (art. 42 ust. 1 pkt 1) oraz
2) natychmiastowego informowania powiatowego lekarza weterynarii o każdym
przypadku padnięcia bydła, owiec lub kóz (art. 42 ust. 1a).
W tym miejscu należy wskazać, że zgłaszanie padnięć zwierząt do powiatowego
lekarza weterynarii nie jest sformalizowane i nie wymaga zachowania określonej
formy, wystarczające jest nawet powiadomienie ustne, w tym telefoniczne.
Natomiast realizacja powyższych obowiązków przez posiadaczy zwierząt jest jednym
z podstawowych elementów zapobiegania rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych
zwierząt istotnych z punktu widzenia zdrowia zwierząt, a także ograniczenia strat
ponoszonych przez podmioty utrzymujące zwierzęta oraz budżet państwa.
Niezwłoczne zgłoszenie padnięcia zwierząt bezpośrednio do właściwych organów, w
szczególności do Inspekcji Weterynaryjnej, umożliwia szybkie podjęcie działań w
celu ustalenia potencjalnych przyczyn padnięcia zwierząt i gdzie to jest właściwe,
wprowadzenie odpowiednich środków ograniczających do minimum możliwość
rozprzestrzenienia się danej choroby zakaźnej zwierząt.
Dodatkowo w Polsce, podobnie jak w pozostałych państwach członkowskich Unii
Europejskiej, prowadzony jest monitoring występowania chorób zakaźnych zwierząt,
-- 2 of 7 --
3
w tym chorób należących do grupy pasażowalnych gąbczastych encefalopatii (TSE)
tj. gąbczastej encefalopatii bydła (BSE) oraz trzęsawki owiec. Pasażowalne gąbczaste
encefalopatie są zoonozami, a ich monitoring i zwalczanie ma podstawowe znaczenie
w ochronie zdrowia publicznego. Jedną z podstawowych zasad tego monitoringu
jest badanie:
1) bydła w kierunku BSE zaliczanego do grupy ryzyka, w tym padłego bydła
powyżej 48 m-ca życia (4);
2) owiec i kóz w kierunku TSE obejmującego między innymi badanie zwierząt
padłych w wieku powyżej 18 m-cy, które mają wyrżnięte więcej niż dwa stałe
zęby siekacze(5).
Przekazywanie informacji o padnięciu bydła, owiec i kóz powiatowemu lekarzowi
weterynarii, w tym o wieku padłych zwierząt oraz pozostałych zwierzętach w stadzie
umożliwiają powiatowemu lekarzowi weterynarii ustalenie dalszego postępowania, w
szczególności podjęcia decyzji o konieczności przeprowadzenia badania padłych
zwierząt wymienionych gatunków w kierunku TSE w celu wykluczenia tych chorób w
stadzie.
Należy zauważyć, że wystąpienie zdarzeń związanych z podejrzeniem wystąpienia
choroby zakaźnej u zwierząt gospodarskich nie jest codziennością, a dokonywanie
zgłoszeń do powiatowego lekarza weterynarii jest, jak wspomniano powyżej,
odformalizowane. Niemniej jednak należy pamiętać, że obowiązkowe zgłaszanie
padnięć zwierząt jest narzędziem umożliwiającym organom Inspekcji Weterynaryjnej
szybką realizację ochrony zdrowia zwierząt, zdrowia publicznego i ochrony rynku
rolno-spożywczego.
Mając na uwadze powyższe Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie planuje
prowadzenia prac legislacyjnych zmierzających do wnioskowanego zniesienia
obowiązku zawiadamiania powiatowego lekarza weterynarii o padnięciu zwierzęcia,
w sytuacji gdy informacja ta została zgłoszona do komputerowej bazy danych
ARiMR. W ocenie Ministerstwa zniesienie przedmiotowego zgłoszenia nie jest
właściwe.
-- 3 of 7 --
4
Ad 2. Dlaczego dotychczas nie wdrożono zintegrowanego systemu wymiany danych
pomiędzy ARiMR a Inspekcją Weterynaryjną? oraz
Ad 6. Czy rząd opracuje plan cyfryzacji i integracji rejestrów rolniczych i weterynaryjnych,
tak aby rolnik miał jeden punkt kontaktowy (np. system teleinformatyczny) do realizacji
obowiązków sprawozdawczych?
Systemem informatycznym, który aktualnie funkcjonuje i umożliwia współpracę
ARiMR ze Związkami Hodowców Koni (ZHK), Inspekcją Weterynaryjną (IW),
Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa (KOWR) jest system IRZplus.
Współpraca z ZHK poprzez system IRZplus odbywa się poprzez udostępnianie
graficznego interfejsu użytkownika (GUI) oraz usługi API. Uprawnieni pracownicy
ZHK mają pełny dostęp do systemu w zakresie przewidzianym w przepisach o
systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt(1). Polski Związek Hodowców Koni
(PZHK) aktualnie wykorzystuje interfejs API do pobierania informacji o zadaniach
opisu koniowatych, zdarzeniach zwierzęcych, danych zwierząt oraz zasilania rejestru
koniowatych informacjami w zakresie opisów koniowatych, zmian właścicieli
koniowatych oraz wyłączenia z łańcucha żywnościowego.
Ponadto, prace w zakresie integracji z systemem IRZplus za pośrednictwem usług
API prowadzi również Polski Klub Wyścigów Konnych (PKWK). Zakres integracji
skierowany jest na pobieranie i przekazywanie w ramach systemu IRZplus pełnego
zakresu informacji niezbędnych do funkcjonowania rejestru koniowatych.
W tym miejscu należy także wskazać, iż pracownicy Inspekcji Weterynaryjnej mają
pełny dostęp do systemu IRZplus (w ramach posiadanych uprawnień) w zakresie
przeglądu danych o siedzibach stad, zwierzętach, zdarzeniach zwierzęcych oraz
wprowadzonych do systemu dokumentów zgłoszeń, wprowadzania informacji o
statusach epizootycznych oraz obsługi raportów z kontroli na miejscu – w zakresie
kontroli realizowanych przez IW, za pośrednictwem graficznego interfejsu
użytkownika (GUI).
System IRZplus udostępnia również interfejs API w zakresie wyszukiwania i
pobierania informacji o siedzibach stad, zwierzętach, zdarzeniach zwierzęcych i
dokumentach zgłoszeń, który może być wykorzystany przez Inspekcję
-- 4 of 7 --
5
Weterynaryjną (IW) w przypadku dysponowania przez IW centralnym systemem
informatycznym zdolnym do wykorzystania udostępnionych przez ARiMR usług API.
Z kolei integracja systemów informatycznych ARiMR i KOWR, przewiduje
poszerzenie dotychczasowej współpracy w zakresie udostępniania danych z
systemów ARiMR, a w tym celu trwają aktualnie prace analityczno- uzgodnieniowe
nad udostępnieniem nowego narzędzia pozwalającego upoważnionym pracownikom
KOWR na dostęp do danych administrowanych przez ARiMR.
Jeżeli chodzi o plan cyfryzacji i integracji rejestrów rolniczych i weterynaryjnych, tak
aby rolnik miał jeden punkt kontaktowy (np. system teleinformatyczny) do realizacji
obowiązków sprawozdawczych, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje
szereg działań na rzecz rozwoju cyfryzacji w rolnictwie. Przykładem działania na
rzecz rozwoju cyfryzacji jest utworzenie innowacyjnego portalu Portal Rolnika
dedykowanego dla mieszkańców wsi, w szczególności rolników. Portal będzie pełnił
funkcję informacyjno-komunikacyjną – integrującą rozproszone źródła informacji
dostarczane przez różne instytucje, w szczególności podmioty administracji rolnej.
Portal będzie platformą e-usług – konsolidującą usługi elektroniczne instytucji
wspierających rolnictwo w jednym punkcie dostępu dla rolnika. Przedsięwzięcie
realizowane jest przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR).
Podsumowując, systemem informatycznym, który aktualnie umożliwia współpracę
ARiMR z Inspekcją Weterynaryjną (IW) jest system IRZplus. Współpraca ta odbywa
się poprzez udostępnianie graficznego interfejsu użytkownika (GUI) oraz usługi API.
Ponadto, jak zostało wyżej wyjaśnione, obecnie prowadzone są prace zmierzające do
zapewnienia pełnej interoperacyjności, integracji i kompatybilności poszczególnych
systemów informatycznych ARiMR z systemami informatycznymi instytucji
podległych i nadzorowanych przez MRiRW, w tym m.in. poprzez realizację projektu
pod nazwą „Portal Rolnika”, który będzie punktem dostępu dla rolników do
wszystkich spraw i informacji z obszaru rolnictwa i do komunikacji pomiędzy
rolnikiem, a instytucjami podległymi i nadzorowanymi przez MRiRW.
Ad 3. Proszę o wymienienie wszystkich podwójnych obowiązków nałożonych na rolników
zmuszających rolników do informowania różnych instytucji o tym samym zdarzeniu, o tej
samej czynności.
-- 5 of 7 --
6
Obowiązki jakie zostały nałożone na posiadaczy zwierząt wynikają z przepisów
rozporządzenia 2026/429(3). Jak wykazano powyżej pozornie wyglądające
obowiązki zgłoszenia padnięcia zwierzęcia nie są tożsame, a realizacja każdego z nich
ma swoje uzasadnienie, które udowodniono powyżej. Niemniej jednak zgodzić się
należy z tezą, że nie jest właściwe ani pożądane, aby w różnych aktach prawnych
nakładać na obywateli tożsame obowiązki. Takie postępowanie byłoby sprzeczne z
zasadami poprawnej legislacji.
Ad 4. Czy planowane są działania deregulacyjne zmniejszające liczbę obowiązków
sprawozdawczych i kar administracyjnych nakładanych na rolników?
Przepisy rozporządzenia 2026/429(3) o sankcjach stanowią, że państwa
członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w
przypadku naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia i wprowadzają wszelkie
środki niezbędne do zapewnienia, aby przepisy te były wykonywane. Wprowadzone
sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Mając na uwadze powyższe Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie planuje
podjęcia interwencji legislacyjnej w zakresie zmniejszenia obowiązków i kar
administracyjnych wynikających z realizacji rozporządzenia 2026/429(3).
Ad 5. Czy rząd przeprowadzi audyt wszystkich obowiązków dokumentacyjnych ciążących
na rolnikach w celu ich uproszczenia i ograniczenia do niezbędnego minimum?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa na bieżąco reagują na problemy zgłaszane przez posiadaczy zwierząt i
prowadzą działania zmierzające do rozwiązania tych problemów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 7 --
7
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1815);
(2) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1075);
(3) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9
marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniającego i
uchylającego niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu
zwierząt”) (Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2016, str. 1, z późn. zm.);
(4) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 lutego 2025 r. w
sprawie wprowadzenia programu zwalczania gąbczastej encefalopatii bydła
na lata 2025–2027 (Dz. U. poz. 321);
(5) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22
maja 2001 r. ustanawiające zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i
zwalczania niektórych pasażowalnych gąbczastych encefalopatii (Dz. Urz. WE
L 147 z 31.05.2001, str. 1, z późn.zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 3, t. 32, str. 289, z późn. zm.).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 7 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 11 lipca 2025 r.
znak sprawy: DŻW.orz.058.14.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 10358
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10358 Pana Jarosława Sachajko, Posła na Sejm RP,
w sprawie nadmiernych obowiązków biurokratycznych nakładanych na rolników w
przypadku padnięcia zwierzęcia oraz konieczności pilnej deregulacji w tym zakresie,
proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ad 1. Czy rząd planuje zniesienie obowiązku osobnego zawiadamiania Powiatowego
Lekarza Weterynarii o padnięciu zwierzęcia w sytuacji, gdy informacja ta została już
zgłoszona do ARiMR?
Obowiązek dotyczący zgłaszania padnięć zwierząt gospodarskich wynika z ustawy z
dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt(1) oraz ustawy z
dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt(2).
Przepisy ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji
zwierząt(1), która wykonuje rozporządzenie 2016/429(3) nakładają na posiadaczy
zwierząt obowiązek dokonywania zgłoszeń zdarzeń zwierzęcych do komputerowej
bazy danych, w określonych terminach, w tym dotyczących padnięć zwierząt.
Ma to na celu zapewnienie dostępności aktualnych informacji na temat
zarejestrowanych siedzib stad oraz stanu faktycznego pogłowia żywych zwierząt w
-- 1 of 7 --
2
tych siedzibach, w szczególności w związku przyznawanymi płatnościami
otrzymywanymi przez beneficjentów w oparciu o komputerową bazę danych oraz w
związku ze zwalczaniem chorób.
Ustalony stan faktyczny to informacja, którą Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (ARiMR) udostępnia również innym podmiotom uprawnionym do
przetwarzania danych na podstawie przepisów prawa, instytucjom współpracującym
(np. KOWR, KRUS) oraz podmiotom przetwarzającym dane w imieniu ARiMR na
mocy zawartych umów.
W przypadku ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt(2) posiadacz zwierząt jest obowiązany do:
1) niezwłocznego zawiadomienia organu Inspekcji Weterynaryjnej albo
najbliższego podmiotu świadczącego usługi z zakresu medycyny
weterynaryjnej, albo wójta (burmistrza, prezydenta miasta) między innymi o
wystąpieniu znacznej liczby nagłych padnięć (art. 42 ust. 1 pkt 1) oraz
2) natychmiastowego informowania powiatowego lekarza weterynarii o każdym
przypadku padnięcia bydła, owiec lub kóz (art. 42 ust. 1a).
W tym miejscu należy wskazać, że zgłaszanie padnięć zwierząt do powiatowego
lekarza weterynarii nie jest sformalizowane i nie wymaga zachowania określonej
formy, wystarczające jest nawet powiadomienie ustne, w tym telefoniczne.
Natomiast realizacja powyższych obowiązków przez posiadaczy zwierząt jest jednym
z podstawowych elementów zapobiegania rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych
zwierząt istotnych z punktu widzenia zdrowia zwierząt, a także ograniczenia strat
ponoszonych przez podmioty utrzymujące zwierzęta oraz budżet państwa.
Niezwłoczne zgłoszenie padnięcia zwierząt bezpośrednio do właściwych organów, w
szczególności do Inspekcji Weterynaryjnej, umożliwia szybkie podjęcie działań w
celu ustalenia potencjalnych przyczyn padnięcia zwierząt i gdzie to jest właściwe,
wprowadzenie odpowiednich środków ograniczających do minimum możliwość
rozprzestrzenienia się danej choroby zakaźnej zwierząt.
Dodatkowo w Polsce, podobnie jak w pozostałych państwach członkowskich Unii
Europejskiej, prowadzony jest monitoring występowania chorób zakaźnych zwierząt,
-- 2 of 7 --
3
w tym chorób należących do grupy pasażowalnych gąbczastych encefalopatii (TSE)
tj. gąbczastej encefalopatii bydła (BSE) oraz trzęsawki owiec. Pasażowalne gąbczaste
encefalopatie są zoonozami, a ich monitoring i zwalczanie ma podstawowe znaczenie
w ochronie zdrowia publicznego. Jedną z podstawowych zasad tego monitoringu
jest badanie:
1) bydła w kierunku BSE zaliczanego do grupy ryzyka, w tym padłego bydła
powyżej 48 m-ca życia (4);
2) owiec i kóz w kierunku TSE obejmującego między innymi badanie zwierząt
padłych w wieku powyżej 18 m-cy, które mają wyrżnięte więcej niż dwa stałe
zęby siekacze(5).
Przekazywanie informacji o padnięciu bydła, owiec i kóz powiatowemu lekarzowi
weterynarii, w tym o wieku padłych zwierząt oraz pozostałych zwierzętach w stadzie
umożliwiają powiatowemu lekarzowi weterynarii ustalenie dalszego postępowania, w
szczególności podjęcia decyzji o konieczności przeprowadzenia badania padłych
zwierząt wymienionych gatunków w kierunku TSE w celu wykluczenia tych chorób w
stadzie.
Należy zauważyć, że wystąpienie zdarzeń związanych z podejrzeniem wystąpienia
choroby zakaźnej u zwierząt gospodarskich nie jest codziennością, a dokonywanie
zgłoszeń do powiatowego lekarza weterynarii jest, jak wspomniano powyżej,
odformalizowane. Niemniej jednak należy pamiętać, że obowiązkowe zgłaszanie
padnięć zwierząt jest narzędziem umożliwiającym organom Inspekcji Weterynaryjnej
szybką realizację ochrony zdrowia zwierząt, zdrowia publicznego i ochrony rynku
rolno-spożywczego.
Mając na uwadze powyższe Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie planuje
prowadzenia prac legislacyjnych zmierzających do wnioskowanego zniesienia
obowiązku zawiadamiania powiatowego lekarza weterynarii o padnięciu zwierzęcia,
w sytuacji gdy informacja ta została zgłoszona do komputerowej bazy danych
ARiMR. W ocenie Ministerstwa zniesienie przedmiotowego zgłoszenia nie jest
właściwe.
-- 3 of 7 --
4
Ad 2. Dlaczego dotychczas nie wdrożono zintegrowanego systemu wymiany danych
pomiędzy ARiMR a Inspekcją Weterynaryjną? oraz
Ad 6. Czy rząd opracuje plan cyfryzacji i integracji rejestrów rolniczych i weterynaryjnych,
tak aby rolnik miał jeden punkt kontaktowy (np. system teleinformatyczny) do realizacji
obowiązków sprawozdawczych?
Systemem informatycznym, który aktualnie funkcjonuje i umożliwia współpracę
ARiMR ze Związkami Hodowców Koni (ZHK), Inspekcją Weterynaryjną (IW),
Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa (KOWR) jest system IRZplus.
Współpraca z ZHK poprzez system IRZplus odbywa się poprzez udostępnianie
graficznego interfejsu użytkownika (GUI) oraz usługi API. Uprawnieni pracownicy
ZHK mają pełny dostęp do systemu w zakresie przewidzianym w przepisach o
systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt(1). Polski Związek Hodowców Koni
(PZHK) aktualnie wykorzystuje interfejs API do pobierania informacji o zadaniach
opisu koniowatych, zdarzeniach zwierzęcych, danych zwierząt oraz zasilania rejestru
koniowatych informacjami w zakresie opisów koniowatych, zmian właścicieli
koniowatych oraz wyłączenia z łańcucha żywnościowego.
Ponadto, prace w zakresie integracji z systemem IRZplus za pośrednictwem usług
API prowadzi również Polski Klub Wyścigów Konnych (PKWK). Zakres integracji
skierowany jest na pobieranie i przekazywanie w ramach systemu IRZplus pełnego
zakresu informacji niezbędnych do funkcjonowania rejestru koniowatych.
W tym miejscu należy także wskazać, iż pracownicy Inspekcji Weterynaryjnej mają
pełny dostęp do systemu IRZplus (w ramach posiadanych uprawnień) w zakresie
przeglądu danych o siedzibach stad, zwierzętach, zdarzeniach zwierzęcych oraz
wprowadzonych do systemu dokumentów zgłoszeń, wprowadzania informacji o
statusach epizootycznych oraz obsługi raportów z kontroli na miejscu – w zakresie
kontroli realizowanych przez IW, za pośrednictwem graficznego interfejsu
użytkownika (GUI).
System IRZplus udostępnia również interfejs API w zakresie wyszukiwania i
pobierania informacji o siedzibach stad, zwierzętach, zdarzeniach zwierzęcych i
dokumentach zgłoszeń, który może być wykorzystany przez Inspekcję
-- 4 of 7 --
5
Weterynaryjną (IW) w przypadku dysponowania przez IW centralnym systemem
informatycznym zdolnym do wykorzystania udostępnionych przez ARiMR usług API.
Z kolei integracja systemów informatycznych ARiMR i KOWR, przewiduje
poszerzenie dotychczasowej współpracy w zakresie udostępniania danych z
systemów ARiMR, a w tym celu trwają aktualnie prace analityczno- uzgodnieniowe
nad udostępnieniem nowego narzędzia pozwalającego upoważnionym pracownikom
KOWR na dostęp do danych administrowanych przez ARiMR.
Jeżeli chodzi o plan cyfryzacji i integracji rejestrów rolniczych i weterynaryjnych, tak
aby rolnik miał jeden punkt kontaktowy (np. system teleinformatyczny) do realizacji
obowiązków sprawozdawczych, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje
szereg działań na rzecz rozwoju cyfryzacji w rolnictwie. Przykładem działania na
rzecz rozwoju cyfryzacji jest utworzenie innowacyjnego portalu Portal Rolnika
dedykowanego dla mieszkańców wsi, w szczególności rolników. Portal będzie pełnił
funkcję informacyjno-komunikacyjną – integrującą rozproszone źródła informacji
dostarczane przez różne instytucje, w szczególności podmioty administracji rolnej.
Portal będzie platformą e-usług – konsolidującą usługi elektroniczne instytucji
wspierających rolnictwo w jednym punkcie dostępu dla rolnika. Przedsięwzięcie
realizowane jest przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR).
Podsumowując, systemem informatycznym, który aktualnie umożliwia współpracę
ARiMR z Inspekcją Weterynaryjną (IW) jest system IRZplus. Współpraca ta odbywa
się poprzez udostępnianie graficznego interfejsu użytkownika (GUI) oraz usługi API.
Ponadto, jak zostało wyżej wyjaśnione, obecnie prowadzone są prace zmierzające do
zapewnienia pełnej interoperacyjności, integracji i kompatybilności poszczególnych
systemów informatycznych ARiMR z systemami informatycznymi instytucji
podległych i nadzorowanych przez MRiRW, w tym m.in. poprzez realizację projektu
pod nazwą „Portal Rolnika”, który będzie punktem dostępu dla rolników do
wszystkich spraw i informacji z obszaru rolnictwa i do komunikacji pomiędzy
rolnikiem, a instytucjami podległymi i nadzorowanymi przez MRiRW.
Ad 3. Proszę o wymienienie wszystkich podwójnych obowiązków nałożonych na rolników
zmuszających rolników do informowania różnych instytucji o tym samym zdarzeniu, o tej
samej czynności.
-- 5 of 7 --
6
Obowiązki jakie zostały nałożone na posiadaczy zwierząt wynikają z przepisów
rozporządzenia 2026/429(3). Jak wykazano powyżej pozornie wyglądające
obowiązki zgłoszenia padnięcia zwierzęcia nie są tożsame, a realizacja każdego z nich
ma swoje uzasadnienie, które udowodniono powyżej. Niemniej jednak zgodzić się
należy z tezą, że nie jest właściwe ani pożądane, aby w różnych aktach prawnych
nakładać na obywateli tożsame obowiązki. Takie postępowanie byłoby sprzeczne z
zasadami poprawnej legislacji.
Ad 4. Czy planowane są działania deregulacyjne zmniejszające liczbę obowiązków
sprawozdawczych i kar administracyjnych nakładanych na rolników?
Przepisy rozporządzenia 2026/429(3) o sankcjach stanowią, że państwa
członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w
przypadku naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia i wprowadzają wszelkie
środki niezbędne do zapewnienia, aby przepisy te były wykonywane. Wprowadzone
sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Mając na uwadze powyższe Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie planuje
podjęcia interwencji legislacyjnej w zakresie zmniejszenia obowiązków i kar
administracyjnych wynikających z realizacji rozporządzenia 2026/429(3).
Ad 5. Czy rząd przeprowadzi audyt wszystkich obowiązków dokumentacyjnych ciążących
na rolnikach w celu ich uproszczenia i ograniczenia do niezbędnego minimum?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa na bieżąco reagują na problemy zgłaszane przez posiadaczy zwierząt i
prowadzą działania zmierzające do rozwiązania tych problemów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 7 --
7
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1815);
(2) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1075);
(3) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9
marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniającego i
uchylającego niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu
zwierząt”) (Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2016, str. 1, z późn. zm.);
(4) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 lutego 2025 r. w
sprawie wprowadzenia programu zwalczania gąbczastej encefalopatii bydła
na lata 2025–2027 (Dz. U. poz. 321);
(5) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22
maja 2001 r. ustanawiające zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i
zwalczania niektórych pasażowalnych gąbczastych encefalopatii (Dz. Urz. WE
L 147 z 31.05.2001, str. 1, z późn.zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 3, t. 32, str. 289, z późn. zm.).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 7 --