Interpelacja w sprawie szkodliwej dla polskich rolników polityki rządu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10348
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie szkodliwej dla polskich rolników polityki rządu
Zgłaszający: Witold Tumanowicz
Data wpływu: 16-06-2025
Szanowny Panie Premierze,
z uwagi na fakt, że nie udzielił Pan w dniu 11 czerwca 2025 r. w toku debaty sejmowej odpowiedzi na zadane przeze mnie pytanie dotyczące polityki rządu w stosunku do polskich rolników, kieruję do Pana Ministra pytania w ramach niniejszej interpelacji poselskiej.
Minister Radosław Sikorski wypowiadał się kiedyś bardzo krytycznie i dosadnie o polityce zagranicznej prowadzonej przez rząd w stosunku do USA. Dziś Radosław Sikorski jest szefem polskiej dyplomacji, więc należałoby oczekiwać, że Pana rząd będzie szukać szans dla realizacji naszego interesu narodowego w grze pomiędzy USA a Chinami. Niestety w praktyce okazuje się, że Pana rząd niczym w tym zakresie nie różni się od rządu Mateusza Morawieckiego.
Tuż po debacie na temat wotum zaufania w Sejmie RP na Komitecie Stałym Rady Ministrów stanęła ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, którą Pekin od lat uważa za dyskryminacyjną wobec chińskich firm. Po raz ostatni takie stanowisko przedstawił przywódca Chin Xi Jingping podczas spotkania z prezydentem Andrzejem Dudą rok temu. Co więcej, rząd Chin wielokrotnie dawał do zrozumienia, że przyjęcie tej ustawy spotka się z symetryczną reakcją, czyli całkowitym zamknięciem chińskiego rynku dla eksportu polskiej produkcji rolnej, który wynosi dziś ponad 600 mln zł rocznie.
Ustawa o KSC, nad którą dzisiaj pracuje Pana rząd, to ta sama ustawa, którą kilka lat temu napisał rząd Mateusza Morawieckiego na polecenie byłej ambasador USA Georgette Mosbacher, co już wówczas jako Konfederacja jasno krytykowaliśmy.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie są priorytety Pana rządu na najbliższe 2,5 roku w zakresie rozwoju polskiego rolnictwa i rozszerzania rynków zbytu dla naszej produkcji rolnej?
W jaki sposób rząd zamierza zrekompensować polskim rolnikom ewentualną utratę chińskiego rynku zbytu po przyjęciu przepisów o KSC?
Z wyrazami szacunku
Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Minister Czesław Siekierski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 14 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16760 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 09 lipca 2025 r.
znak sprawy: BM.zp.058.16.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 10348.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 10348 złożoną przez Posła na Sejm Pana Witolda
Tumanowicza w sprawie szkodliwej dla polskich rolników polityki rządu,
przedstawiam poniżej stosowne informacje opracowane w porozumieniu
z Ministerstwem Cyfryzacji.
1. Jakie są priorytety Pana Rządu na najbliższe 2,5 roku w zakresie rozwoju polskiego
rolnictwa i rozszerzania rynków zbytu dla naszej produkcji rolnej??
Jednym z priorytetów Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej „MRiRW”) jest
zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego oraz wzmocnienie odporności
podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw żywności. Polska ma dobre warunki
naturalne do produkcji rolniczej i jest w stanie wyprodukować więcej żywności, niż
tylko na własne potrzeby. Umożliwia to przeznaczenie części produktów na eksport.
Ponad 40% całej produkcji sprzedanej sektora żywnościowego eksportowane jest za
granicę. Dzięki temu Polska jest krajem, w którym nie ma zagrożeń dla bezpieczeństwa
żywnościowego.
Wartość eksportu ogółem towarów rolno-spożywczych w 2024 r. osiągnęła
rekordowe 53,5 mld EUR i była o 2,7% wyższa niż przed rokiem. Dodatnie saldo
-- 1 of 9 --
str. 2
w handlu tymi produktami wyniosło 17,9 mld euro. Rynek unijny odpowiadał za blisko
74% eksportu (39,5 mld euro), a kraje poza UE – za 26% (14 mld euro). Głównymi
odbiorcami poza UE były Wielka Brytania, Ukraina i Stany Zjednoczone. Eksport
na Bliski i Daleki Wschód oraz do krajów afrykańskich stanowił blisko 9% eksportu
rolno-spożywczego w 2024 r. (4,8 mld euro).
Powyższe cele są realizowane m.in. poprzez wdrażanie rozwiązań mających na celu
wsparcie rozwoju przetwórstwa rolno-spożywczego, które nakierowane jest przede
wszystkim na rozwój mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), które
są głównym odbiorcą produktów rolnych wytwarzanych przez lokalnych producentów
oraz rozwój rodzinnych małych i średnich gospodarstw rolnych, w których
produkowana jest żywność na małą skalę na rynek lokalny.
Jednym z najważniejszych obecnie priorytetów MRiRW jest efektywne wdrażanie
inwestycji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, za których
realizację odpowiada Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W szczególności odnosi się to
Inwestycji na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych
i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu (A1.4.1),
której budżet to ponad 8,782 mld zł, a celem wsparcia w ramach tej inwestycji jest
m.in. rozwój sektora rolno-spożywczego.
Wdrażane są następujące instrumenty dla rolników w tym zakresie:
1) przetwarzania lub wprowadzania do obrotu/zbywania produktów rolnych,
spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach rolniczego handlu
detalicznego (RHD), sprzedaży bezpośredniej i działalności marginalnej, lokalnej
i ograniczonej (MOL)– tzw. „małe przetwórstwo” (budżet – 492 mln zł);
2) zakupu i montażu silosów wraz z wyposażeniem (budżet – 392,2 mln zł);
3) wymiany słupów nośnych impregnowanych kreozotem na plantacjach chmielu
(budżet – 37,9 mln zł).
Ponadto dla sektora rolno-spożywczego realizowane są instrumenty w zakresie:
1) przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa
lub akwakultury przez mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) (budżet
programu – 3,624 mld zł);
2) przechowywania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa
lub akwakultury oraz artykułów rolno-spożywczych – wsparcie inwestycji przez
-- 2 of 9 --
str. 3
tzw. centra przechowalniczo-dystrybucyjne oraz regionalne rolno-spożywcze
rynki hurtowe (budżet programu – 1,717 mld zł).
Po zakończeniu KPO dla sektora przetwórczego przewidziano wsparcie, które będzie
realizowane z Krajowego Planu Strategicznego WPR 2023-2027 w ramach Interwencji
I.10.6.1 Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) – w gospodarstwie
(Budżet: 51 mln EUR) i I.10.7.1 Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości
(dotacja) - poza gospodarstwem (Budżet: 204 mln EUR).
Nabór w ramach interwencji I10.6.1 planowany jest na kwiecień 2026 r. Wsparcie
w ramach tej interwencji jest nakierowane na realizację działań inwestycyjnych, które
mają wzmocnić pozycję rynkową rolników/mikroprzedsiębiorców, a także wpłynąć
na dywersyfikację i skracanie etapów łańcucha żywnościowego. Pomoc udzielana jest
na inwestycje materialne i niematerialne dotyczące przetwarzania lub
sprzedaży/zbywania produktów rolnych oraz wytwarzania produktów nierolnych,
z wyłączeniem produktów rybołówstwa i akwakultury.
Pomoc realizowana będzie w formie płatności ryczałtowej lub refundacji.
W odniesieniu do:
zakładania i prowadzenia RHD – ryczałt na jednego beneficjenta w okresie
realizacji interwencji wynosi w zależności od wielkości operacji – nie więcej niż:
30 000 zł lub 60 000 zł lub 120 000 zł, przy czym wysokość ryczałtu wynosi
maksymalnie 65% kosztów operacji;
zakładania działalności gospodarczej/MOL w zakresie przetwarzania produktów
rolnych – ryczałt na jednego beneficjenta w okresie realizacji interwencji wynosi
w zależności od wielkości operacji - nie więcej niż: 30 000 zł lub 60 000 zł lub
120 000 zł, przy czym wysokość ryczałtu wynosi maksymalnie 65% kosztów
operacji;
kontynuacji prowadzenia działalności gospodarczej/MOL przez
mikroprzedsiębiorcę – refundacja na jednego beneficjenta w okresie realizacji
interwencji wynosi maksymalnie 500 000 zł, zaś intensywność pomocy w formie
refundacji wynosi do 50% kosztów kwalifikowalnych operacji.
Wsparcie w ramach tej interwencji jest nakierowane na realizację działań
inwestycyjnych, które mają wzmocnić pozycję rynkową sektora MŚP na obszarach
wiejskich (na rynkach lokalnych), wpłynąć na dywersyfikację i skracanie etapów
łańcucha żywnościowego, a także promować współpracę w ramach łańcucha wartości
poprzez obowiązek podpisywania umów na dostawy pomiędzy rolnikami
-- 3 of 9 --
str. 4
a przemysłem przetwórczym. Pomoc udzielana będzie na inwestycje materialne
i niematerialne dotyczące przetwarzania lub sprzedaży/zbywania produktów rolnych
oraz wytwarzania produktów nierolnych, z wyłączeniem produktów rybołówstwa
i akwakultury.
Pomoc przyznawana w ramach przedmiotowego wsparcia będzie przyznawana
w dwóch obszarach:
Obszar A - przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu produktów rolnych (MŚP)
Obszar B - przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu ekologicznych produktów
rolnych (MŚP).
W ramach interwencji wspierane będą inwestycje materialne i niematerialne
dotyczące:
budowy budynków lub budowli;
zakupu technologii na cele dotyczące przetwarzania produktów rolnych lub
wprowadzania do obrotu produktów rolnych (w tym przechowywania,
sortowania, pakowania, przygotowania do sprzedaży – wyłącznie w przypadku
zorganizowanych form współpracy rolników);
ochrony środowiska;
infrastruktury do przetwarzania odpadów żywnościowych na biokomponenty
lub przetwarzania produktów ubocznych powstałych przy wytwarzaniu
produktów rolnych.
W odniesieniu do inwestycji realizowanych przez mikro, małe i średnie
przedsiębiorstwa (MŚP) - na pomoc przyznawaną jednemu beneficjentowi w formie
refundacji w okresie realizacji Programu przewidziano maksymalnie 10 000 000 zł.
Minimalna kwota pomocy na realizację operacji będzie wynosić 100 000 zł.
Zadania mające na celu rozszerzanie rynków zbytu oraz umacnianie pozycji Polski jako
ważnego dostawcy towarów rolno-spożywczych stanowią działania szczególnie
istotne w kontekście rosnącego znaczenia utrzymania bezpieczeństwa
żywnościowego, które było naszym priorytetem w trakcie polskiej prezydencji
w Radzie UE. Na jego poziom silnie wpływa sytuacja gospodarcza oraz geopolityczna.
Prace resortu rolnictwa w dalszym ciągu koncentrować się będą na intensywnej
współpracy administracyjnej z partnerami w krajach trzecich w celu eliminacji barier
dostępowych dla polskich produktów rolno-spożywczych. Działania te realizowane
-- 4 of 9 --
str. 5
są we współpracy z podległymi inspekcjami (Inspekcją Weterynaryjną, Państwową
Inspekcją Ochrony Roślin i Nasiennictwa), resortami odpowiedzialnymi za dyplomację
ekonomiczną (Ministerstwem Spraw Zagranicznych, Ministerstwem Rozwoju
i Technologii) oraz polskimi placówkami zagranicznymi. Wsparcie zapewniają także
radcy rolni w krajach o wysokim potencjale eksportowym, m.in. w Chinach, Indiach,
Egipcie i Ukrainie.
Nie mniej istotna będzie promocja polskiej żywności na rynkach zagranicznych.
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa oraz MRiRW organizują polskie stoiska
narodowe podczas najważniejszych targów żywności na świecie. W 2025 r. planujemy
udział w 26 wydarzeniach targowo-wystawienniczych na wszystkich kontynentach.
W ostatnich latach działania resortu rolnictwa przyniosły konkretne rezultaty
w postaci otwarcia i rozszerzenia dostępu do szeregu rynków pozaunijnych dla
polskich produktów rolno-spożywczych.
Na zaawansowanym etapie znajdują się m.in. sprawy dotyczące poszerzenia dostępu
do rynku japońskiego (m.in. możliwość eksportu przetworzonego termicznie mięsa
drobiowego, uzyskanie korzystniejszych warunków eksportu wołowiny i produktów
wołowych, poprawa warunków regionalizacji w odniesieniu do wysoce zjadliwej grypy
ptaków HPAI); rynku filipińskiego (zakończenie uzgodnień fitosanitarnych w zakresie
eksportu jabłek, poprawa warunków regionalizacji w odniesieniu do HPAI, uznanie
regionalizacji w zakresie afrykańskiego pomoru świń ASF); rynku koreańskiego
(umożliwienie wysyłki mięsa wieprzowego do Republiki Korei ze strefy I wolnej
od ASF).
Jesteśmy zainteresowani eksportem mięsa drobiowego i jego produktów do Algierii
oraz Namibii. Podejmujemy również działania w celu renegocjacji świadectwa zdrowia
dla mięsa wołowego wysyłanego do Egiptu oraz planujemy wizyty inspektorów
z Uzbekistanu (audyt zakładów mięsa wołowego) i Ukrainy (audyt systemu kontroli).
Ponadto, zgodnie ze Strategią zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa
20301 (SZRWRiR 2030) dążymy do realizacji celu głównego ww. strategii
tj. zapewnienia wielofunkcyjnego rozwoju gospodarczego wsi, zapewniającego
1 Uchwała nr 193 Rady Ministrów z dnia 17 października 2023 r. w sprawie przyjęcia aktualizacji
„Strategii zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa 2030” (M.P. poz. 1214)
https://monitorpolski.gov.pl/MP/2023/1214
-- 5 of 9 --
str. 6
bezpieczeństwo żywnościowe kraju i zwiększenie wartości dodanej z rolnictwa oraz
trwałego wzrostu dochodów jej mieszkańców przy minimalizacji rozwarstwienia
ekonomicznego, społecznego i terytorialnego oraz poprawie stanu środowiska
naturalnego.
Cel główny SZRWRiR 2030 jest realizowany w oparciu o trzy uzupełniające się cele
szczegółowe:
Cel I: Wzmocnienie bezpieczeństwa żywnościowego i odporności na kryzysy,
Cel II: Poprawa jakości życia, infrastruktury i stanu środowiska,
Cel III: Rozwój przedsiębiorczości, pozarolniczych miejsc pracy i aktywnego
społeczeństwa.
Strategiczne kierunki rozwoju polskiego rolnictwa są określone przede wszystkim
w ramach Celu I Wzmocnienie bezpieczeństwa żywnościowego i odporności na kryzysy,
w którym zdefiniowano następujące kierunki interwencji:
I.1. Zwiększanie opłacalności produkcji rolnej, rybackiej i przetwórstwa rolno-
spożywczego;
I.2. Budowa odporności produkcji rolnej i rybackiej, w tym odporności
na zmiany klimatu;
I.3. Zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego kraju i jakości żywności;
I.4. Transformacja energetyczna sektora rolno-spożywczego i rozwój
biogospodarki;
I.5. Przygotowanie polskiego sektora rolno-spożywczego do rozszerzenia UE
i nowych uwarunkowań handlu zagranicznego.
W SZRWRiR 2030 kwestii rozszerzenia rynków zbytu dedykowany został kierunek
interwencji: I.5. Skuteczna współpraca międzynarodowa i budowanie silnej pozycji w UE.
Realizacja ww. kierunku zakłada m.in następujące działania:
monitorowanie przestrzegania reguł funkcjonowania jednolitego rynku UE
oraz realizacji postanowień umów międzynarodowych przez partnerów spoza
UE;
-- 6 of 9 --
str. 7
poszerzanie dostępu polskich artykułów rolno-spożywczych do rynków
państw azjatyckich, w szczególności zrzeszonych w Stowarzyszeniu Narodów
Azji Południowo-Wschodniej ASEAN;
oddziaływanie na politykę handlową UE, która powinna zapewniać równowagę
wzajemnych koncesji i ograniczać partnerom handlowym UE pole do
stosowania barier pozataryfowych;
skuteczna promocja polskiej żywności na rzecz jak najpełniejszego
wykorzystania dostępu do rynków pozaunijnych wynikającego z umów
handlowych UE, w szczególności działania w zakresie likwidacji barier
technicznych i prawnych (pozataryfowych) w dostępie do zagranicznych
rynków i uzgadnianie procedur weterynaryjnych, fitosanitarnych
i sanitarnych, a także szersze wykorzystywanie procedur i działań instytucji UE
w tych uzgodnieniach;
wzmocnienie współpracy z krajami Afryki i Bliskiego Wschodu w kontekście
zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego przez wsparcie rozwoju
eksportu rolno-spożywczego na te rynki i działania na rzecz eliminacji barier
w handlu;
wzmocnienie pozycji Polski w zakresie rolnictwa i rybactwa na forum UE;
budowanie stabilnych sojuszy międzynarodowych na rzecz zapewnienia
bezpieczeństwa żywnościowego.
Dodatkowo, odnosząc się do zapytania w zakresie rozszerzania rynków zbytu,
zwracam uwagę, że otwieranie nowych rynków zbytu dla produktów żywnościowych
dotyczy nie tylko wymiaru międzynarodowego, ale również poszerzania i zwiększania
dostępności krajowych (w tym lokalnych i regionalnych) rynków na artykuły rolno-
spożywcze i surowce krajowej produkcji, w tym poszukiwania i rozwoju nowych
produktów (nieżywnościowych).
2. W jaki sposób Rząd zamierza zrekompensować polskim rolnikom ewentualną utratę
chińskiego rynku zbytu po przyjęciu przepisów o KSC?
Zgodnie z danymi przekazanymi przez Ministerstwo Cyfryzacji - projekt ustawy
o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych
ustaw (KSC) stanowi wdrożenie unijnej dyrektywy NIS 2 i jest kluczowym projektem z
punktu widzenia zagwarantowania wysokiego poziomu cyberbezpieczeństwa oraz
bezpieczeństwa państwa. Projekt ten ma na celu rozwój obecnie funkcjonującego
-- 7 of 9 --
str. 8
krajowego systemu cyberbezpieczeństwa poprzez ustanowienie bardziej konkretnych
obowiązków, rozszerzenie tych obowiązków na nowe podmioty, dotychczas nie
wchodzące w skład krajowego systemu cyberbezpieczeństwa, zagwarantowanie
bezpieczeństwa produktów, usług i oprogramowania ICT oraz bezpieczeństwa
łańcuchów dostaw. W tym celu projekt przewiduje również szereg nowych
kompetencji nadzorczych i kontrolnych, w które wyposażone zostaną organy właściwe
do spraw cyberbezpieczeństwa.
KSC jest projektem przygotowywanym z myślą o interesie i bezpieczeństwie Polski
i Unii Europejskiej, a nie z myślą o interesach państw trzecich. Projekt ustawy
w żadnym miejscu nie zawiera przepisów o charakterze dyskryminującym jakikolwiek
podmiot czy państwo. Wszystkie instytucje mające podstawę w KSC opierają się
na merytorycznych, w tym technicznych, przesłankach. Nie jest zatem zasadne
zakładanie, że projekt skierowany jest przeciwko chińskim przedsiębiorcom
i że wejście w życie tego projektu skutkować będzie całkowitym zamknięciem
chińskiego rynku dla eksportu polskiej produkcji rolnej. Instrumenty przewidziane
w KSC, w tym w szczególności nakaz wycofania sprzętu, usług czy oprogramowania
ICT dostarczanego przez dostawcę, który określony zostanie dostawcą wysokiego
ryzyka, poprzedzone są wieloaspektową, szczegółową procedurą, a tym samym
decyzje wydawane wskutek tych procedur nie mają charakteru nieograniczonego
władztwa na zasadzie uznaniowym. Nie można określić obecnie czy jakiekolwiek
decyzje o uznaniu za dostawcę wysokiego ryzyka zostaną wydane, a tym samym
oszacować jakie mogłyby wywrzeć skutki. Tezy postawione w niniejszej interpelacji
są zatem nieuzasadnione, przedwczesne i nie znajdujące pokrycia w przepisach prawa.
-- 8 of 9 --
str. 9
Ponadto pragnę zaznaczyć, że Chiny to bardzo ważny odbiorca polskiej żywności,
a MRiRW przywiązuje dużą wagę do dobrej i efektywnej współpracy z władzami
chińskimi. Priorytetami w zakresie współpracy z Chinami jest rozpoczęcie eksportu
mięsa wołowego oraz wznowienie możliwości wysyłek mięsa drobiowego. W ostatnim
czasie nasze rozmowy z partnerami chińskimi koncentrują się właśnie na tych
kwestiach, kluczowych z punktu widzenia perspektyw wzrostu polskiego eksportu
rolno-spożywczego do Chin.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
2. Ministerstwo Cyfryzacji – Biuro Ministra
-- 9 of 9 --