Interpelacja w sprawie projektu ustawy mającego na celu przejęcie przez państwo płacenia składek na ubezpieczenie społeczne za najmniej zarabiających artystów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10342
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie projektu ustawy mającego na celu przejęcie przez państwo płacenia składek na ubezpieczenie społeczne za najmniej zarabiających artystów
Zgłaszający: Norbert Jakub Kaczmarczyk
Data wpływu: 18-06-2025
Działając na podstawie uprawnień wynikających z ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z kwestią projektu ustawy mającego na celu przejęcie przez państwo płatności składek społecznych za najmniej zarabiających artystów.
Wspomniany projekt uznaje za artystyczne następujące sektory: muzykę, sztuki wizualne, sztuki performatywne, sztuki cyrkowe, teatr, film, literaturę, taniec, twórczość audiowizualną oraz twórczość ludową. Jak policzyli eksperci, maksymalna dopłata może wynieść prawie 2 tys. zł, sama obsługa pomocy dla 62 tys. osób ma kosztować rocznie przeszło 10 mln zł, a w sumie koszt projektu wsparcia przekroczyłby 300 mln zł rocznie.
Biorąc pod uwagę wysokie koszty społeczne proponowanych zmian oraz historyczne podejście artystów do samodzielnego inwestowania we własne zabezpieczenie społeczne, proszę o informacje:
W ślad za nową ustawą, jakie narzędzia zamierza wprowadzić resort, by weryfikować, czy nieopłacenie składek społecznych (np. ZUS, składka zdrowotna), wynika z rzeczywistego braku środków, czy też było efektem niewłaściwego gospodarowania dochodami?
W związku z tym, że zwykły obywatel nie może liczyć na opłacenie wymienionych składek przez państwo i są one pobierane bezpośrednio z jego wynagrodzenia przy wypłacaniu go przez pracodawcę, czy resort rozważa takie rozwiązanie pomocy, jak opłacenie składek za artystę w formie nieoprocentowanej „pożyczki”, którą artysta musi zwrócić w momencie polepszenia się jego sytuacji materialnej?
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4014 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10342 posła Norberta Jakuba Kaczmarczyka z 25 czerwca
2025 roku w sprawie projektu ustawy mającego na celu przejęcie przez państwo płacenia
składek na ubezpieczenie społeczne za najmniej zarabiających artystów, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
W obecnym brzmieniu projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących
zawód artystyczny zakłada, że dopłatę do składek na ubezpieczenia społeczne
i ubezpieczenie zdrowotne będzie mógł otrzymać wyłącznie artysta zawodowy, który
spełnia następujące przesłanki:
istotna część jego aktywności zawodowej stanowi wykonywanie zawodu
artystycznego,
jego dochód osiągany w 3 poprzednich latach podatkowych nie przewyższa średnio
rocznie 125% wynagrodzenia minimalnego,
w każdym z poprzednich 3 lat podatkowych osiągnął dochody w związku
z wykonywaniem zawodu artystycznego.
Prawo do dopłaty będzie więc zależne od wykazania rzeczywistych niskich dochodów
artysty zawodowego w okresie poprzednich 3 lat podatkowych. Artysta, który osiąga
większe dochody, ale nie opłaca składek z dowolnych przyczyn, nie będzie mógł więc zostać
objęty wsparciem.
Jednocześnie należy wskazać, że przy przygotowaniu projektu opierano się m.in. na
badaniach przeprowadzonych przez prof. Dorotę Ilczuk, które podsumowane zostały
w raporcie „Policzone i Policzeni 2024”1. Zgodnie z raportem aż 90% artystów deklaruje,
że ich przychód nie jest taki sam w każdym miesiącu, aż 33% z nich nie ma oszczędności,
a 10,4% nie posiada żadnej formy ubezpieczenia. Raport wykazał również, że artyści osiągają
zwykle niższe wynagrodzenie od wynagrodzenia przeciętnego w gospodarce o ok. 8%, jeśli
brać pod uwagę ich wszystkie przychody, oraz niższe aż o 43%, jeśli brać pod uwagę
wyłącznie przychody z pracy artystycznej. Raport jednoznacznie wskazuje więc na to, że brak
opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne jest związany z niższym niż
przeciętny przychodem artystów oraz nieregularnością ich zarobków. Twierdzenie, że brak
opłacania składek przez artystów zawodowych może wynikać z nieefektywnego
gospodarowania środkami jest więc, w ocenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa
Narodowego, nieuprawnione.
1 Raport dostępny do pobrania:
https://swps.pl/images/DOKUMENTY/Policzone_policzeni_2024_Raport_ONLINE-4.pdf
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 2.
Podstawowym celem projektu ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących
zawód artystyczny jest włączenie artystów w system ubezpieczeń społecznych
i ubezpieczenia zdrowotnego w sposób trwały i uwzględniający specyfikę pracy tej grupy
zawodowej, w szczególności poprzez stworzenie nowych, adekwatnych tytułów do objęcia
ubezpieczeniami. W ocenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego system
wsparcia polegający na opłacaniu składek w formie wskazanej w pytaniu nie mógłby spełnić
celu projektu i byłby nieatrakcyjny dla samych beneficjentów projektu. Wielu z artystów
mogłoby zatem pozostać poza systemem ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych,
co powodowałoby odroczone koszty finansowe i społeczne dla państwa. Z tego względu
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie rozważa wprowadzenia systemu
pomocy dla artystów opartego na pokrywaniu należności składkowych artystów w formie
„pożyczki” lub innej podobnej.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --