Interpelacja w sprawie zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych oraz wprowadzenia mechanizmów wsparcia ich rozwoju
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10337
do ministra finansów
w sprawie zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych oraz wprowadzenia mechanizmów wsparcia ich rozwoju
Zgłaszający: Kazimierz Gwiazdowski
Data wpływu: 16-06-2025
Szanowna Pani Minister,
zgłaszają się do mnie samorządowcy gmin uzdrowiskowych, którzy od lat zmagają się z trudną sytuacją finansową wynikającą z obowiązujących przepisów prawa, a przede wszystkim z brakiem adekwatnych mechanizmów wsparcia dla gmin o szczególnym statusie, jakim jest status uzdrowiska.
W imieniu mieszkańców oraz władz tych gmin zwracam się z prośbą o rozważenie działań legislacyjnych, które pozwolą na realne wsparcie gmin uzdrowiskowych poprzez:
zwiększenie udziału w dochodach z PIT i CIT,
utworzenie funduszu wsparcia inwestycji środowiskowych i prozdrowotnych,
wprowadzenie ulg podatkowych dla przedsiębiorców z branży turystyki zdrowotnej.
Utrzymanie statusu uzdrowiska wiąże się z dodatkowymi kosztami i obowiązkami – spełnieniem szczególnych norm urbanistycznych i środowiskowych, ograniczeniami w zakresie działalności przemysłowej czy koniecznością ochrony walorów naturalnych. Niestety obecny system finansowania nie uwzględnia tych obciążeń, co skutkuje osłabieniem potencjału rozwojowego gmin uzdrowiskowych oraz trudnościami w realizacji zadań publicznych.
Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), uprzejmie proszę Panią Minister o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy ministerstwo podejmie działania legislacyjne zmierzające do zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach z podatków PIT i CIT?
Czy planowane jest utworzenie funduszu wsparcia dla gmin uzdrowiskowych, który zapewniłby im środki na inwestycje w infrastrukturę zdrowotną i ochronę środowiska?
Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie ulg podatkowych dla przedsiębiorców działających na terenach uzdrowiskowych w sektorze turystyki zdrowotnej i usług prozdrowotnych?
Z poważaniem
Kazimierz Gwiazdowski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8623 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 3 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacje nr 10338, 10337 i 10335 Posła Pana Kazimierza
Gwiazdowskiego w sprawie zwiększenia udziału gmin
uzdrowiskowych w dochodach publicznych oraz wprowadzenia
mechanizmów wsparcia ich rozwoju
Znak sprawy: ST1.054.10.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelacje nr 10338, 10337 i 10335 Posła Pana Kazimierza
Gwiazdowskiego w sprawie zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w
dochodach publicznych oraz wprowadzenia mechanizmów wsparcia ich rozwoju
skierowane odpowiednio do Prezesa Rady Ministrów, Ministra Klimatu i
Środowiska oraz do Ministra, Finansów przekazuję poniższą informację.
1. Odnosząc się do kwestii zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach
publicznych z podatków z PIT i CIT, należy zauważyć, że dochody jednostek
samorządu terytorialnego (JST), w tym gmin uzdrowiskowych od roku 2025
naliczane są zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach
jednostek samorządu terytorialnego1. Założeniem reformy finansów samorządu
terytorialnego było, aby dochody samorządów zwiększały się w sposób
przewidywalny. Nowy system dochodów JST, uwzględnia m.in. specyfikę
poszczególnych kategorii JST, obejmując przy tym nie tylko kwestię zróżnicowań
dochodowych ale również kwestię potrzeb wydatkowych JST wynikających z
realizowanych zadań. Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami, głównym źródłem
dochodów jednostek samorządu terytorialnego są dochody podatkowe. Nastąpiła
jakościowa zmiana w strukturze dochodów budżetów samorządowych. Ustawa
zwiększyła dochody własne jednostek samorządu terytorialnego, dochody
odzyskały swój podstawowy i stymulacyjny charakter. System zasilania
finansowego został oparty na lokalnej bazie podatników podatku dochodowego od
osób fizycznych (PIT) oraz podatników podatku dochodowego od osób prawnych
(CIT). Dochody JST z tytułu udziału w podatkach dochodowych (PIT i CIT) są liczone
jako procent od dochodów podatników danego podatku z terenu jednostki
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 i 1717
-- 1 of 4 --
2/4
samorządu terytorialnego (do 2024 r. dochód samorządów z tytułu udziału w
podatkach PIT i CIT naliczany był na podstawie podatku należnego).
Rozszerzony został również katalog dochodów z PIT, w których samorządy
terytorialne partycypują, o podatek PIT pobierany w formie ryczałtu od przychodów
ewidencjonowanych.
W ustawie wprowadzono pojęcie potrzeb finansowych JST, które to potrzeby
podlegają finansowaniu zwiększonymi dochodami z tytułu PIT i CIT i w mniejszym
stopniu subwencją ogólną. Potrzeby finansowe są elementem kalkulacyjnym do
ustalenia subwencji ogólnej z budżetu państwa.
Nowa ustawa wprowadziła także dodatkowy mechanizm uzupełniania dochodów
samorządów. Zgodnie z art. 34 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego w budżecie państwa tworzy się rezerwę na uzupełnienie dochodów
jednostek samorządu terytorialnego w wysokości stanowiącej równowartość 1%
kwoty potrzeb finansowych ustalonych dla wszystkich jednostek samorządu
terytorialnego. Ustawa określa obszary i przypadki, według których rozdzielane
będą środki tej rezerwy.
Nowy system finansowania samorządu terytorialnego przewiduje udział organizacji
samorządowych we wsparciu jednostek samorządu terytorialnego środkami
pochodzącymi z ww. rezerwy.
Podziału części rezerwy w kwocie stanowiącej 80% jej wysokości dokonuje minister
właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym w
zakresie danego obszaru, po uzgodnieniu z reprezentacją jednostek samorządu
terytorialnego obszarów i przypadków, według których rozdzielane będą środki
rezerwy.
Należy zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z nowej ustawy jest dla JST
pozytywny i oznacza zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku 2025 w
stosunku do poprzedniego systemu, a w perspektywie najbliższej dekady o ponad
345 mld zł.
Jest to realizacja jednego z celów reformy finansów samorządu terytorialnego
dotyczącego wzmocnienia i ustabilizowania finansów JST poprzez zwiększenie
dochodów własnych, od których zależą możliwości realizacji zadań i rozwoju
samorządów. Tym samym zwiększyła się samodzielność finansowa samorządów,
które w większym stopniu mogą decydować o tym, ile i na co przeznaczyć dochodów
uzyskanych w wyniku zmian systemowych. Dotyczy to także gmin o statusie
uzdrowiska.
2. W kwestii wsparcia dla gmin uzdrowiskowych informuję, że stosownie do art. 92
ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w roku 2025 dla
gmin uzdrowiskowych przewidziana została rezerwa na uzupełnienie dochodów
jednostek samorządu terytorialnego.
Rezerwa, która w 2025 r. wynosi 30 000 tys. zł, została podzielona między gminy
uzdrowiskowe, o których mowa w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie
uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach
-- 2 of 4 --
3/4
uzdrowiskowych2, których obszarowi lub jego części został nadany status
uzdrowiska w trybie określonym w tej ustawie.
Warto także zauważyć, że gmina uzdrowiskowa, w celu realizacji zadań ma prawo do
pobierania opłaty uzdrowiskowej, o której mowa w art. 48 ustawy z dnia 28 lipca
2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony
uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych, której wysokość wpływa na ustalaną
dotację z budżetu państwa określoną w art. 49 tej ustawy. Gminy uzdrowiskowe
mają możliwość wprowadzenia na mocy uchwały rady gminy opłaty uzdrowiskowej3
od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych,
turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach
znajdujących się na obszarach, którym nadano status uzdrowiska - za każdą
rozpoczętą dobę pobytu. Stawka opłaty uzdrowiskowej w 2025 r. nie może
przekroczyć 6,38 zł dziennie4.
Dotacja z budżetu państwa, o której mowa w ww. art. 49 to dodatkowe źródło
finansowania zadań własnych gminy związanych z zachowaniem funkcji leczniczych
uzdrowiska, w tym tworzenia i modernizacji infrastruktury uzdrowisk czy ochrony
warunków naturalnych, którą otrzymują w wysokości równej wpływom z tytułu
opłaty uzdrowiskowej pobranej w uzdrowisku w roku bazowym w rozumieniu
ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego.
Zatem gmina uzdrowiskowa została wyposażona we właściwe uprawnienia
ustawowe dające możliwość uzyskania dodatkowych środków .
3. Odnosząc się do kwestii zachęt podatkowych dla przedsiębiorców działających w
sektorze turystyki zdrowotnej, sanatoriów i usług prozdrowotnych na obszarze
gmin uzdrowiskowych należy zwrócić uwagę, że możliwości w zakresie tworzenia
takich zachęt od dawna obowiązują. Trzeba tu wskazać na ustawowe upoważnienie
rad gmin, w tym rad gmin uzdrowiskowych, do podejmowania uchwał
ustanawiających preferencje podatkowe w zakresie podatku od nieruchomości5
oraz podatku od środków transportowych6. Wprowadzone preferencje mogą
przyczynić się do rozwoju lokalnej gospodarki, wzrostu zatrudnienia i dochodów
przedsiębiorstw korzystających z takich preferencji, a tym samym do wzrostu
dochodów gminy z tytułu udziału w dochodach budżetowych z PIT lub CIT.
Poza tym, przedsiębiorcy prowadzący działalność w obszarach turystyki, w tym
również turystki zdrowotnej, mogą korzystać z ulg, które nie są warunkowane
koniecznością prowadzenia działalności na terenie gmin uzdrowiskowych. Mogą
korzystać z dostępnych na zasadach ogólnych preferencji podatkowych, o ile
spełniają ustawowe kryteria i warunki przewidziane dla tych instrumentów, np. z
ulgi polegającej na zwolnieniu dochodów uzyskanych z tytułu wynajmu pokoi
gościnnych, w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich w
gospodarstwie rolnym, osobom przebywającym na wypoczynku oraz dochodów
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1420 z późn. zm
3 Zgodnie z art.17 ust. 1a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
lokalnych (dalej: u.p.o.l.)
4 Zgodnie z art. 19 pkt 1 lit. d u.p.o.l.
5 Na mocy art. 5 ust. 2 – 4 oraz art. 7 ust. 3 u.p.o.l.
6 Na mocy art. 10 ust. 2 i art. 12 ust. 4 u.p.o.l.
-- 3 of 4 --
4/4
uzyskanych z tytułu wyżywienia tych osób, jeżeli liczba wynajmowanych pokoi nie
przekracza 5 (art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy PIT7).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
Do wiadomości:
Ministerstwo Zdrowia
7 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163,
z późn. zm.).
-- 4 of 4 --