Interpelacja w sprawie zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych oraz wprowadzenia mechanizmów wsparcia ich rozwoju
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10336
do ministra zdrowia
w sprawie zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych oraz wprowadzenia mechanizmów wsparcia ich rozwoju
Zgłaszający: Kazimierz Gwiazdowski
Data wpływu: 16-06-2025
Szanowna Pani Minister,
zgłaszają się do mnie samorządowcy gmin uzdrowiskowych, którzy od lat zmagają się z trudną sytuacją finansową wynikającą z obowiązujących przepisów prawa, a przede wszystkim z brakiem adekwatnych mechanizmów wsparcia dla gmin o szczególnym statusie, jakim jest status uzdrowiska.
W imieniu mieszkańców oraz władz tych gmin zwracam się z prośbą o rozważenie działań legislacyjnych, które pozwolą na realne wsparcie gmin uzdrowiskowych poprzez:
zwiększenie udziału w dochodach z PIT i CIT,
utworzenie funduszu wsparcia inwestycji środowiskowych i prozdrowotnych,
wprowadzenie ulg podatkowych dla przedsiębiorców z branży turystyki zdrowotnej.
Utrzymanie statusu uzdrowiska wiąże się z dodatkowymi kosztami i obowiązkami – spełnieniem szczególnych norm urbanistycznych i środowiskowych, ograniczeniami w zakresie działalności przemysłowej czy koniecznością ochrony walorów naturalnych. Niestety obecny system finansowania nie uwzględnia tych obciążeń, co skutkuje osłabieniem potencjału rozwojowego gmin uzdrowiskowych oraz trudnościami w realizacji zadań publicznych.
Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), uprzejmie proszę Panią Minister o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy ministerstwo podejmie działania legislacyjne zmierzające do zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach z podatków PIT i CIT?
Czy planowane jest utworzenie funduszu wsparcia dla gmin uzdrowiskowych, który zapewniłby im środki na inwestycje w infrastrukturę zdrowotną i ochronę środowiska?
Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie ulg podatkowych dla przedsiębiorców działających na terenach uzdrowiskowych w sektorze turystyki zdrowotnej i usług prozdrowotnych?
Z poważaniem
Kazimierz Gwiazdowski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje poza kompetencjami” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6983 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.30.2025.EMK
Warszawa, 08 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Kazimierza Gwiazdowskiego (nr 10336),
przekazanej przy piśmie z dnia 23 czerwca 2025 r., w sprawie zwiększenia udziału gmin
uzdrowiskowych w dochodach publicznych oraz wprowadzenia mechanizmów wsparcia ich
rozwoju, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Przedstawione przez Pana Posła zagadnienia w przedmiocie podjęcia działań legislacyjnych
na rzecz wprowadzenia rozwiązań, które pozwolą na wsparcie gmin uzdrowiskowych
poprzez zwiększenie udziału w dochodach z PIT i CIT, utworzenie funduszu wsparcia
inwestycji środowiskowych i prozdrowotnych czy też wprowadzenie ulg podatkowych dla
przedsiębiorców z branży turystyki zdrowotnej inicjatywa, której realizacja pozostaje poza
kompetencjami ministra właściwego do spraw zdrowia.
Ministerstwo Zdrowia w pełni popiera wszelkie działania, które będą miały realny wpływ
na rozwój uzdrowisk w Polsce, jednakże zakres kompetencyjny ministra właściwego do
spraw zdrowia obejmuje zadanie polegające na sprawowaniu nadzory nad lecznictwem
uzdrowiskowym rozumianym jako dbałość o jakość udzielanych świadczeń opieki
zdrowotnej z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego, jak również bezpieczeństwo zdrowotne
pacjentów.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach
ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1420) –
w zakresie wsparcia gmin uzdrowiskowych – wprowadziła mechanizm polegający
na możliwości poboru opłaty uzdrowiskowej (w miejscowościach, którym nadano status
uzdrowiska), jak również uzyskiwania dotacji z budżetu państwa w związku z realizacją zadań
związanych z zachowaniem funkcji leczniczych uzdrowiska. Natomiast ewentualne
dodatkowe możliwości w obszarze zwiększenia dochodów gmin uzdrowiskowych pozostają
de facto w kompetencji ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
W tym miejscu należy przedstawić stanowisko, jakie zostało przedłożone przez
Ministerstwo Finansów, przy piśmie z dnia 13 maja 2025 r. (znak: ST1.4761.1.3.2025),
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
skierowanym do Ministerstwa Zdrowia w zakresie dotyczącym właściwości resortu
finansów publicznych odnośnie wskazanych propozycji.
Odnosząc się do postulatu dotyczącego zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w PIT
i CIT, należy zauważyć, że dochody jednostek samorządu terytorialnego, w tym gmin
uzdrowiskowych od roku 2025 naliczane są zgodnie z przepisami ustawy z dnia
1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r.
poz. 157 i 1717) . Zgodnie z nową ustawą zmianie uległ sposób naliczania jednostkom
samorządu terytorialnego (JST) udziału w podatku dochodowych od osób fizycznych (PIT)
i w podatku od osób prawnych (CIT). Zmieniona została m.in. podstawa naliczania tych
dochodów, z poprzedniego podatku należnego danej JST (czyli podatku jaki wpłynął na teren
danej JST) na dochody podatników danego podatku z terenu danej JST. Rozszerzony został
również katalog dochodów z PIT, w których samorządy terytorialne partycypują, o podatek
PIT pobierany w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Zatem nowa ustawa
wprowadziła rozwiązania zapewniające wszystkim jednostkom samorządu terytorialnego
wzrost ich dochodów z ww. tytułów. Należy zauważyć, że wszystkie gminy, mają taki sam
udział w podatkach PIT i CIT. Wśród gmin występuje duże zróżnicowanie pod względem
sytuacji społeczno-gospodarczej oraz rozwoju. Jednakże w przypadku niskich dochodów
podatkowych jednostki otrzymują subwencję, która uzupełnia ich dochody, tak aby ich
potrzeby zostały sfinansowane.
W zakresie postulatu dotyczącego mechanizmu wsparcia dla gmin uzdrowiskowych,
Ministerstwo Finansów wskazało, że ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach
jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 356) przewiduje utworzenie
w budżecie państwa rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu
terytorialnego. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ww. ustawy, w roku 2025 środki z tej rezerwy
w wysokości 30 000 tys. zł przeznacza się dla gmin uzdrowiskowych, o których mowa
w ustawie o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej
oraz o gminach uzdrowiskowych. Podziału wymienionej rezerwy na poszczególne gminy
dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw zdrowia. Aktualnie dobiegły końca prace dotyczące podziału kwoty
rezerwy, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w art. 92 ust. 2 ustawy o dochodach
jednostek samorządu terytorialnego. Ministerstwo Finansów podniosło również aspekt
prawa do pobierania opłaty uzdrowiskowej, o której mowa w przywołanej powyżej ustawie
o lecznictwie uzdrowiskowym (…), a której wysokość wpływa na ustalaną dotację z budżetu
państwa określoną w art. 49 tej ustawy. Zatem gmina uzdrowiskowa został wyposażona we
właściwe uprawnienia ustawowe mające wpływ na wysokość środków tej jednostki. Dotacja
z budżetu państwa, o której mowa w art. 49 ww. ustawy to dodatkowe źródło finansowania
zadań własnych gminy związanych z zachowaniem funkcji leczniczych uzdrowiska, w tym
tworzenia i modernizacji infrastruktury uzdrowisk czy ochrony warunków naturalnych. Jest
to narzędzie wspierające finansowo gminy uzdrowiskowe, które ma także służyć
rekompensowaniu gminom uzdrowiskowym ewentualnych strat wynikających
z ograniczenia prowadzenia na terenie gminy działalności, która mogłaby negatywnie
wpływać na chronione obszary uzdrowiskowe.
Ponadto należy zauważyć, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70, z późn. zm.) rada gminy, przy
określaniu wysokości stawek podatku od nieruchomości od gruntów czy budynków może
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
różnicować ich wysokość dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, uwzględniając
w szczególności rodzaj prowadzonej działalności (art. 5 ust. 2 i 4 ustawy), a także
wprowadzać inne zwolnienia przedmiotowe niż wymienione w tej ustawie (art. 7 ust. 3),
z uwzględnieniem przepisów dotyczących pomocy publicznej. W ramach tego upoważnienia
możliwe jest zatem wprowadzanie preferencji w opodatkowaniu podatkiem
od nieruchomości przedmiotów opodatkowania służących np. realizacji celów z zakresu
turystyki zdrowotnej, sanatoriów czy usług prozdrowotnych.
Ministerstwo Finansów – przedstawiając powyższą argumentację – wskazało jednoznacznie,
że sytuacja dochodowa gmin uzdrowiskowych uległa w ostatnim czasie istotnej poprawie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --