Interpelacja w sprawie planów budowy lub modernizacji 262 przystanków kolejowych do 2032 roku oraz likwidacji "Rządowego programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021-2025", który był kluczowym narzędziem w walce z wykluczeniem komunikacyjnym w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10333
do ministra infrastruktury
w sprawie planów budowy lub modernizacji 262 przystanków kolejowych do 2032 roku oraz likwidacji "Rządowego programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021-2025", który był kluczowym narzędziem w walce z wykluczeniem komunikacyjnym w Polsce
Zgłaszający: Michał Moskal, Andrzej Adamczyk, Rafał Weber
Data wpływu: 13-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
„Rządowy program budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021–2025”, ustanowiony uchwałą nr 63/2021 z dnia 19 maja 2021 roku przez rząd Prawa i Sprawiedliwości, umożliwił realizację 213 zadań przystankowych, w tym zakończenie 150 inwestycji do końca 2024 roku, znacząco poprawiając dostępność transportu kolejowego w wielu regionach Polski[1]. Z głębokim niepokojem odnotowujemy jednak decyzję obecnego kierownictwa Ministerstwa Infrastruktury o uznaniu kontynuacji programu jako odrębnego programu wieloletniego za niezasadną, co zostało potwierdzone w odpowiedzi na interpelację nr 9559 z 19 maja 2025 r. (znak: DTK-5-1.054.102.2025)[2]. Zamiast tego resort zapowiedział włączenie zadań budowy i modernizacji przystanków do Krajowego Programu Kolejowego (KPK) do 2030 roku z perspektywą do 2032 roku, bez przedstawienia szczegółów budżetu, kryteriów doboru lokalizacji czy procedur ich realizacji.
Z doniesień medialnych z 5 czerwca 2025 r. wynika, że wiceminister Piotr Malepszak ogłosił plan budowy lub modernizacji 262 przystanków kolejowych do 2032 roku w ramach projektów liniowych, co ma być de facto kontynuacją programu przystankowego, choć bez formalnych ram programu[3]. Zapowiedź ta, choć potencjalnie pozytywna dla dalszej walki z wykluczeniem komunikacyjnym, budzi poważne wątpliwości z powodu braku szczegółów dotyczących budżetu, listy lokalizacji oraz kryteriów doboru inwestycji. Co więcej, decyzja o likwidacji programu przystankowego jako odrębnego programu, bez przedstawienia jasnej alternatywy, świadczy o chaotycznym podejściu Ministerstwa Infrastruktury do strategii transportowej i lekceważeniu celów walki z wykluczeniem komunikacyjnym, które były priorytetem rządu Prawa i Sprawiedliwości.
Jako posłowie opozycji wyrażamy obawy, że brak transparentności w planowaniu nowych inwestycji przystankowych oraz rezygnacja z dedykowanego programu mogą ograniczyć dostępność transportu kolejowego w mniejszych miejscowościach, gdzie kolej jest często jedynym sposobem na pokonanie wykluczenia komunikacyjnego.
W obliczu zapowiedzi wiceministra Malepszaka oraz niewystarczających odpowiedzi resortu na wcześniejsze pytania poselskie konieczne jest pilne wyjaśnienie szczegółów dotyczących planu budowy lub modernizacji 262 przystanków oraz uzasadnienie likwidacji programu przystankowego.
W związku z powyższym zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Budżet planowanych inwestycji
Jaki jest szacunkowy budżet na zapowiedzianą przez wiceministra Piotra Malepszaka budowę lub modernizację 262 przystanków kolejowych do 2032 roku? Proszę wskazać źródła finansowania (np. budżet państwa, fundusze unijne, inne źródła) oraz szczegółowy podział środków na poszczególne lata realizacji.
Lista lokalizacji inwestycji
Proszę przedstawić pełną listę 262 przystanków kolejowych planowanych do budowy lub modernizacji do 2032 roku, z podziałem na województwa, wskazując, które przystanki będą nowe, a które zmodernizowane. Czy lista ta została już zatwierdzona, a jeśli nie, kiedy zostanie opublikowana?
Kryteria doboru lokalizacji
Jakie szczegółowe kryteria zastosowano przy doborze lokalizacji dla 262 przystanków? Proszę wskazać, w jaki sposób uwzględniono potrzeby komunikacyjne, gęstość zaludnienia, potencjał turystyczny, nowe skupiska ludności oraz przepustowość linii kolejowych, aby uniknąć problemów z niską frekwencją (1–2 pasażerów dziennie) wskazanych przez wiceministra Malepszaka. Czy przeprowadzono analizy uzasadniające wybór każdej lokalizacji?
Harmonogram realizacji inwestycji
Proszę przedstawić szczegółowy harmonogram realizacji planu budowy lub modernizacji 262 przystanków, w tym przewidywane terminy rozpoczęcia i zakończenia prac dla każdej lokalizacji oraz etapy (projektowanie, przetargi, budowa).
Zaangażowanie społeczne i konsultacje
W jaki sposób Ministerstwo Infrastruktury planuje zaangażować samorządy, mieszkańców i organizacje społeczne w proces zgłaszania propozycji lokalizacji nowych przystanków w ramach KPK? Proszę wskazać procedury i kanały komunikacji, które umożliwią aktywny udział społeczności lokalnych w walce z wykluczeniem komunikacyjnym.
Uzasadnienie likwidacji programu przystankowego
Dlaczego Ministerstwo Infrastruktury uznało kontynuację „Rządowego programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021–2025” jako odrębnego programu za niezasadną? Proszę przedstawić szczegółowe uzasadnienie tej decyzji, w tym analizę korzyści i wad włączenia zadań do KPK w porównaniu do utrzymania dedykowanego programu. Jak resort zamierza zagwarantować, że walka z wykluczeniem komunikacyjnym pozostanie priorytetem w ramach KPK?
Prosimy o szczegółowe i merytoryczne odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą ocenić plany Ministerstwa Infrastruktury dotyczące budowy lub modernizacji 262 przystanków kolejowych do 2032 roku oraz skutki likwidacji „Rządowego programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021–2025”. Zapowiedź wiceministra Malepszaka, choć potencjalnie wspierająca walkę z wykluczeniem komunikacyjnym, budzi obawy z powodu braku szczegółów mówiących o budżecie, lokalizacjach i kryteriach doboru. Decyzja o rezygnacji z dedykowanego programu, bez przedstawienia jasnej alternatywy, świadczy o chaotycznym zarządzaniu polityką transportową i niedostatecznym priorytecie dla przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu.
Jako posłowie opozycji wzywamy rząd do pilnego przedstawienia transparentnego planu realizacji 262 przystanków, z uwzględnieniem potrzeb społeczności lokalnych, oraz uzasadnienia likwidacji programu, który był kluczowym osiągnięciem rządu Prawa i Sprawiedliwości w walce z wykluczeniem komunikacyjnym.
Z wyrazami szacunku
Źródła: [1] Ministerstwo Infrastruktury, „Rządowy program budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021–2025”, https://www.gov.pl/web/infrastruktura/rzadowy-program-budowy-lub-modernizacji-przystankow-kolejowych-na-lata-2021-2025 (dostęp: 12.06.2025 r.).
[2] Odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury na interpelację nr 9559, DTK-5-1.054.102.2025, 19 maja 2025 r.
[3] Rynek Kolejowy, „Malepszak: Do 2032 roku zbudujemy lub zmodernizujemy 262 przystanki”, 5 czerwca 2025, https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/malepszak-do-2032-roku-zbudujemy-lub-zmodernizujemy-262-przystanki-123517.html.
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4744 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-5-1.054.123.2025
Warszawa, 24 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10333 Posłów na Sejm RP Michała Moskala, Andrzeja
Adamczyka i Rafała Webera, w sprawie budowy lub modernizacji 262 przystanków
kolejowych do 2032 roku oraz likwidacji „Rządowego programu budowy lub modernizacji
przystanków kolejowych na lata 2021-2025”, który był kluczowym narzędziem w walce
z wykluczeniem komunikacyjnym w Polsce, poniżej przedstawiam stosowne informacje.
Zgodnie z udzieloną odpowiedzią na interpelację nr 9559, Rządowy program budowy lub
modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021-2025, jako odrębny program
wieloletni nie będzie kontynuowany. Nie oznacza to jednak jego likwidacji. Program ten
zaplanowany został do realizacji w latach 2021-2025 i zostaną zrealizowane zadania ujęte
na liście podstawowej programu.
W ramach programu dokończone zostaną zadania obecnie ujęte na liście podstawowej,
jednakże nie jest planowana realizacja nowych zadań. Jednocześnie, jak wskazano
w odpowiedzi na interpelację nr 9559 , w przypadku niezakończenia niektórych zadań
do końca 2025 roku rekomendowane będzie umożliwienie sfinansowania wydatków
dla tych zadań w 2026 roku.
Analizując dotychczasową realizację zadań w ramach Programu przystankowego należy
stwierdzić, że część zrealizowanych przystanków ma parametry przewyższające faktyczne
potrzeby eksploatacyjne. W niektórych przypadkach zmodernizowana lub wybudowana
infrastruktura jest w niewielkim stopniu wykorzystywana, co obrazują dane Urzędu
Transportu Kolejowego o wymianie pasażerskiej. Niektóre zadania realizowane były przez
długi czas lub w złej technologii, powodując utrudnienia na magistralnych liniach, poprzez
zamykanie torów sąsiadujących z peronami lub zamykanie jednotorowych linii. Powyższe
aspekty wskazują, że zadania te nie miały uzasadnienia w odpowiednich analizach,
a planowanie inwestycji nie było efektywne.
Należy mieć na uwadze, że dotychczasowe działania w zakresie pasażerskiej infrastruktury
były realizowane w zdecydowanej większości w Krajowym Programie Kolejowym, jako
element projektów inwestycyjnych na liniach kolejowych.
W związku z powyższym, w celu uproszczenia systemu realizacji zadań
infrastrukturalnych, po zakończeniu Programu przystankowego (tj. realizacji zadań
ujętych na liście podstawowej programu) dalsze prace związane z budową i modernizacją
przystanków i stacji kolejowych będą nadal realizowane w ramach Krajowego Programu
Kolejowego.
Obecnie w ramach Krajowego Programu Kolejowego w latach 2024-2032 zostały
zaplanowane do realizacji 262 zadania polegające na modernizacji lub budowie
infrastruktury pasażerskiej. W związku z powyższym, zadania dotyczące lokalnej
-- 1 of 2 --
2
i regionalnej infrastruktury pasażerskiej, której głównym celem jest zwiększenie
dostępności transportu kolejowego dla lokalnej społeczności na terenie całej Polski, nadal
będą kontynuowane.
Powyższe zadania są jednym z elementów projektów inwestycyjnych realizowanych
z programów Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027,
Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027, Instrumentu CEF, programów
regionalnych poszczególnych województw oraz projektów krajowych.
Z uwagi na fakt, że planowane do realizacji zadania dotyczące infrastruktury pasażerskiej
są elementem realizowanych i planowanych do realizacji liniowych projektów
inwestycyjnych, oprócz poprawy stanu infrastruktury pasażerskiej, poprawie ulegną ciągi
pasażerskie, co pozytywnie wpłynie na efektywność ww. inwestycji. Istotna jest również
kwestia optymalizacji realizowanych inwestycji, pod kątem czasu i zakresu planowanych
działań, jak również wcześniejszego rozpoznania potrzeb przewozowych i analiz trendów
osadniczych na sąsiadujących z planowaną inwestycją terenach.
Podsumowując powyższe, informuję, że nadal będą realizowane zadania przystankowe,
ale głównie w ramach danej inwestycji poprawiającej parametry linii kolejowej a nie jako
pojedyncze zadania, po uwzględnieniu takich czynników jak demografia, zapotrzebowanie
na przewozy i przepustowość linii. W oparciu o analizy będą budowane przystanki
w sposób racjonalny i odpowiadający na potrzeby lokalnych społeczności. Infrastruktura
niedopasowana do lokalnych przewozów i charakteru linii, najczęściej przeskalowana,
powoduje zwiększone koszty utrzymania infrastruktury, która nie służy pasażerom.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --