Interpelacja w sprawie wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy przez jednostki samorządu terytorialnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10325
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy przez jednostki samorządu terytorialnego
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 15-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
samorządy terytorialne są bardzo ważnym elementem sprawnego państwa – to one realizują zdecydowaną większość polityk publicznych najbliżej obywatela: od inwestycji w wodociągi i drogi lokalne, po przedszkola, termomodernizację budynków, cyfryzację usług i zieloną energię. Aby samorządy mogły skutecznie pełnić swoje zadania, muszą mieć dostęp do przewidywalnego i stabilnego wsparcia finansowego.
W ostatnich latach samorządy w całej Polsce otrzymały rekordowe środki z Programu Inwestycji Strategicznych w ramach Polskiego Ładu – program ten zapewnił gminom i powiatom dostęp do bezzwrotnych środków inwestycyjnych w skali, jakiej wcześniej nie było. Dzięki temu możliwa była realizacja tysięcy inwestycji lokalnych w najmniejszych nawet gminach.
Tymczasem środki z Krajowego Planu Odbudowy – które również miały trafić do samorządów – przez ponad dwa lata były blokowane przez Komisję Europejską na wyraźną prośbę polityków Platformy Obywatelskiej, którzy wręcz chwalili się tym w mediach. Zamiast wspierać samorządy, wykorzystywano mechanizmy europejskie do wewnętrznych gier politycznych. Dziś, gdy środki KPO zaczynają w ograniczonym zakresie być uruchamiane, pojawiają się pytania o to, czy faktycznie trafiają tam, gdzie są najbardziej potrzebne.
W związku z tym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Ile środków z Krajowego Planu Odbudowy trafiło dotychczas do jednostek samorządu terytorialnego (gmin, powiatów, województw)? Proszę o podanie danych łącznych oraz rozbicie na kategorie: dotacje bezzwrotne i środki pożyczkowe.
Jakie konkretnie programy w ramach KPO były otwarte dla samorządów? Proszę o podanie nazw działań, dat ogłoszenia naborów, dostępnych alokacji oraz liczby i wartości złożonych i przyznanych wniosków.
Ile wniosków złożyły jednostki samorządu terytorialnego we wszystkich dotychczasowych naborach KPO? Proszę o podanie danych liczbowych i łącznej wartości wnioskowanych środków.
Jakie kategorie inwestycji samorządowych (np. wodociągi, kanalizacja, OZE, żłobki, transport niskoemisyjny, termomodernizacja, cyfryzacja usług publicznych) były najczęściej wskazywane we wnioskach? Które z nich uzyskały dofinansowanie?
Czy ministerstwo planuje kolejne nabory dla samorządów w ramach KPO w 2025 roku? Jeśli tak, na jakie kwoty, w jakich działaniach i z jakich komponentów KPO?
Czy planowane są kolejne programy bezzwrotne dla samorządów, czy będą to wyłącznie instrumenty zwrotne (pożyczkowe)? Jakie proporcje między dotacjami a pożyczkami przewiduje ministerstwo?
Czy Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej analizuje możliwość ułatwienia dostępu do środków KPO dla mniejszych gmin wiejskich i miejsko-wiejskich, które często nie posiadają odpowiedniego zaplecza technicznego do konkurowania w obecnym systemie naborów?
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3412 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 9 lipca 2025 r.
znak sprawy: DKK-III.5208.4.2025.AS
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 10325 Pani Poseł Anny Gembickiej
i Pana Posła Jarosława Sachajko w sprawie wykorzystania środków z KPO
przez jednostki samorządu terytorialnego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje w zakresie
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
1. Do jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych osób prawnych
do końca II kw. 2025 r. trafiło z KPO łącznie ponad 17,1 mld zł (na podstawie
zawartych umów z ostatecznymi odbiorcami wsparcia), w tym w części
dotacyjnej ponad 13,8 mld i w części pożyczkowej ponad 3,3 mld.
2. Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) jest programem
zarządzanym centralnie. W KPO nie została przypisana alokacja wg podziału
terytorialnego tzn. przeznaczenie środków na konkretne regiony, gminy,
miasta lub inne jednostki administracyjne. W każdym z komponentów KPO
zapewnione są natomiast działania na rzecz spójności terytorialnej, tak by
zarówno obszary miejskie, jak i wiejskie zyskały dofinansowanie z KPO,
zgodnie ze zidentyfikowanymi w ramach inwestycji potrzebami.
Wykaz inwestycji KPO, których beneficjentami mogą zostać JST lub
zarządzane przez nie podmioty organizacyjne znajduje się w załączniku
1 „Inwestycje dla JST”.
-- 1 of 2 --
2
3. MFiPR nie dysponuje danymi na temat liczby wniosków złożonych
w naborach. W centralnym systemie informatycznym służącym
do monitorowania realizacji KPO zbierane są dane dotyczące podpisanych
umów oraz przyznanego na ich podstawie wsparcia.
4. Liczba wniosków oraz powiązana z nią liczba i wartość umów
o dofinansowanie jest pochodną alokacji na poszczególne inwestycje.
Poziom alokacji na poszczególne inwestycje KPO był wynikiem oszacowania
potrzeb w danym obszarze na etapie tworzenia projektu Planu.
Załącznik 1 zawiera informacje o alokacjach oraz podpisanych umowach
w ramach inwestycji dostępnych dla JST.
5. Nabory w ramach KPO prowadzone są przez instytucje odpowiedzialne
za realizację poszczególnych naborów.
Informacje dotyczące naborów publikowane są na wskazanych stronach
internetowych:
www.kpo.gov.pl
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
6. Zgodnie z danymi MFiPR nabory zostały uruchomione we wszystkich
inwestycjach skierowanych do JST, z wyjątkiem nowej inwestycji Fundusz
Bezpieczeństwa i Obronności, której część będzie skierowana do JST.
W związku z powyższym, obecnie trwa proces zbierania wniosków, wyboru
przedsięwzięć do dofinansowania i podpisywania umów z wybranymi
odbiorcami wsparcia.
7. Zgodnie z art. 14lza. ust. 2 Ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach
prowadzenia polityki rozwoju Instytucja odpowiedzialna za realizację
inwestycji zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie
wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego oraz
równe traktowanie podmiotów wnioskujących o objęcie wsparciem.
MFiPR prowadzi działania promocyjne mając na celu zachęcenie
do zapoznania się naborami w ramach KPO, czego efektem jest
obejmowanie wsparciem przedsięwzięć m.in. z gmin o bardzo małej liczbie
ludności.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
Załączniki:
Załącznik 1 – Inwestycje dla JST
-- 2 of 2 --