Interpelacja w sprawie realizacji priorytetów polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej w obszarze gospodarczo-finansowym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10323
do ministra finansów
w sprawie realizacji priorytetów polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej w obszarze gospodarczo-finansowym
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 15-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
objęcie przez Polskę prezydencji w Radzie Unii Europejskiej w pierwszej połowie 2025 roku było momentem szczególnym, pozwalającym na uzyskanie realnego wpływu na kształtowanie wspólnotowej agendy oraz zaznaczenie tematów szczególnie istotnych dla polskiej gospodarki i interesu publicznego. To czas, w którym państwo przewodniczące może promować rozwiązania odpowiadające na wyzwania makroekonomiczne, fiskalne i rozwojowe zarówno wewnątrz kraju, jak i w całej Unii.
W dokumencie programowym polskiej prezydencji, w części dotyczącej prac Rady do Spraw Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN), zapowiedziano działania m.in. w następujących obszarach:
- zapewnienie stabilności makroekonomicznej i finansowej Unii;
- skuteczne wdrożenie nowych ram zarządzania gospodarczego;
- wspieranie wzrostu konkurencyjności i długoterminowych inwestycji;
- uproszczenie przepisów fiskalnych;
- rozwój unii rynków kapitałowych;
- przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu;
- reforma systemu gwarancji depozytów i zarządzania kryzysowego;
- ograniczanie nieuczciwej konkurencji podatkowej oraz luki VAT.
W związku z zakończeniem okresu prezydencji, proszę o przedstawienie sprawozdania oraz odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie konkretne działania zostały zrealizowane przez Polskę w trakcie prezydencji w obszarze prac Rady ECOFIN? Jakie inicjatywy w postaci spotkań, konferencji, szczytów międzynarodowych, zostały zrealizowane w ramach prezydencji?
2. W zakresie wdrażania nowych ram zarządzania gospodarczego:
- Jakie działania podjęto w celu wdrożenia średniookresowych planów budżetowo-strukturalnych?
- Jakie stanowisko prezentowała Polska wobec pozostałych państw członkowskich?
- Czy prezydencja doprowadziła do przyjęcia konkretnych ustaleń lub harmonogramów?
3. W zakresie konkurencyjności i inwestycji:
- Jakie inicjatywy podjęto w celu promowania długoterminowych inwestycji w UE?
- Czy polska prezydencja zainicjowała działania zmierzające do uproszczenia przepisów podatkowych lub procedur dla inwestorów?
4. W zakresie przeciwdziałania nieuczciwej konkurencji podatkowej oraz poprawy ściągalności podatków:
- Jakie działania podjęła polska prezydencja w celu przyjęcia na poziomie unijnym rozwiązań prowadzących do ograniczenia luki VAT w państwach członkowskich UE? Propozycje jakich rozwiązań zostały przez Polskę zgłoszone?
- Czy w ramach Rady ECOFIN prowadzono dyskusje lub przyjęto ustalenia dotyczące harmonizacji przepisów VAT lub wymiany informacji między administracjami skarbowymi?
- Czy polska prezydencja zainicjowała działania służące ograniczeniu nieuczciwej konkurencji podatkowej między państwami UE?
5. Jakie działania zostały podjęte przez Polskę w ramach prezydencji w celu poprawy efektywności systemów podatkowych w UE, przy jednoczesnej ochronie uczciwej konkurencji między przedsiębiorcami?
6. Jakie – zdaniem Pana Ministra – są największe sukcesy polskiej prezydencji w obszarze gospodarczo-finansowym?
- Które cele udało się zrealizować w pełni?
- Jakie działania pozostały w toku lub napotkały istotne przeszkody?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
29656 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/11
Warszawa, 11 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10323
Znak sprawy: WM1.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na Interpelację poselską nr 10323
Szanowny Panie Marszałku,
Poniżej odpowiedź na postawione w Interpelacji 10323 pytania.
Jakie konkretne działania zostały zrealizowane przez Polskę w trakcie
prezydencji w obszarze prac Rady ECOFIN? Jakie inicjatywy w postaci
spotkań, konferencji, szczytów międzynarodowych, zostały zrealizowane
w ramach prezydencji?
Rady ECOFIN:
Pod przewodnictwem Polski odbyło się 6 posiedzeń Rady do spraw Gospodarczych
i Finansowych (ECOFIN), w tym jedno nieformalne w Warszawie. Jednym z
najważniejszych priorytetów było finansowanie bezpieczeństwa i obronności.
Temat był kilkukrotnie omawiany podczas spotkań Rady ECOFIN, na których
poruszano m.in. kwestie związane z finansowaniem zwiększonych potrzeb
obronnych w krótkiej i długiej perspektywie, inwestycjami w europejskim przemyśle
obronnym oraz koordynacją działań na szczeblu unijnym.
Kolejny istotny priorytet polskiej prezydencji to odbudowa konkurencyjności UE. W
tym zakresie prowadzone były dyskusje dot. konieczności uproszczenia regulacji i
zmniejszenia obciążeń administracyjnych, pogłębienia rynku kapitałowego,
poprawy efektywności prawa podatkowego oraz budowy odpornej i nowoczesnej
Unii Celnej.
Działania w obszarze regulacji finansowych:
-- 1 of 11 --
2/11
Od początku polskiej prezydencji priorytetowo traktowaliśmy utrzymanie tempa
prac nad uproszczeniem przepisów i zapewnienie, aby kwestia ta pozostała jednym
z głównych punktów programu politycznego Unii. W programie każdego
posiedzenia Rady ECOFIN znalazł się punkt poświęcony uproszczeniu regulacji
finansowych, w celu poprawy otoczenia biznesowego i konkurencyjności gospodarki
europejskiej. Dyskusje te pomogły zidentyfikować obszary, w których usprawnienia
byłyby zarówno możliwe, jak i korzystne.
W ciągu zaledwie czterech miesięcy przeprowadziliśmy niemal cały proces
legislacyjny dotyczący rewizji rozporządzenia CSDR (Central Securities Depositories
Regulation) skracającej cykl rozrachunku. A pod koniec czerwca, już na pierwszym
trilogu, osiągnęliśmy porozumienie z Parlamentem Europejskim. W ten sposób
pokazaliśmy, że Europa potrafi działać szybko, sprawnie i skutecznie. Mamy
nadzieję, że nasze działania przyczynią się do ustanowienia nowego, ambitnego
standardu w procesie legislacyjnym UE. Rozporządzenie zostanie opublikowane
ponad dwa lata przed datą wdrożenia T+1. To czas, który umożliwia wszystkim
uczestnikom rynku odpowiednie przygotowanie.
25 czerwca br. prezydencja polska osiągnęła po wielu miesiącach trudnych
negocjacji satysfakcjonujący kompromis z Parlamentem Europejskim (PE) w sprawie
reformy unijnych przepisów dotyczących ram zarządzania kryzysowego i
gwarantowania depozytów w sektorze bankowym (Crisis Management and Deposit
Insurance - CMDI). Wynegocjowane porozumienie polityczne ma na celu
dostosowanie unijnych ram zarządzania kryzysowego i gwarantowania depozytów
do zidentyfikowanych potrzeb i wyzwań sektora bankowego, przede wszystkim
ułatwiając przeprowadzenie przymusowej restrukturyzacji małych i średnich
banków w przypadku zagrożenia ich upadłością, poprzez uzupełnienie ewentualnej
luki w finansowaniu procesu restrukturyzacji z wykorzystaniem finansowanych
przez sektor środków systemów gwarancji depozytów i funduszy restrukturyzacji i
uporządkowanej likwidacji. Usprawnienie mechanizmów i procedur w tym zakresie
przyczyni się do wzmocnienia stabilności unijnych systemów bankowych, a tym
samym lepszej ochrony deponentów.
Polskiej prezydencji udało się również uzgodnić mandat negocjacyjny Rady w
zakresie pakietu dot. usług płatniczych (PSD3/PSR). Jego celem jest zapewnienie
większej ochrony konsumentów przed oszustwami płatniczymi m.in. poprzez
zapewnienie bankom odpowiednich narzędzi do zwalczania i zapobiegania
oszustwom płatniczym, zwiększenie konkurencyjności na rynku płatniczym poprzez
poprawę pozycji podmiotów Fintech oraz poprawę dostępu do systemów płatności
i rachunków bankowych dla dostawców usług płatniczych spoza sektora
bankowego. Pakiet ten jest oczekiwany przez konsumentów, jak również przez
podmioty rynku finansowego wykorzystujące nowe technologie w prowadzonej
przez siebie działalności. Polska przewodniczyła w tym temacie 6 posiedzeniom
Grupy Roboczej oraz od początku prezydencji prowadziła spotkania bilateralne z
państwami członkowskimi.
Polska prezydencja zorganizowała również nieformalne posiedzenie Komitetu do
Spraw Usług Finansowych (Financial Services Committee) w Gdańsku, w którym
udział wzięli dyrektorzy departamentów odpowiedzialnych za obszar usług
-- 2 of 11 --
3/11
finansowych w państwach członkowskich UE oraz przedstawiciele
międzynarodowych instytucji finansowych, m.in. KE, EBC, EBA, EIOPA, SRB, czy
ESMA. Dyskusje dotyczyły uproszczeń regulacyjnych w dziedzinie usług
finansowych, pozwalających z kolei na wzmocnienie konkurencyjności
europejskiego rynku finansowego. W Warszawie odbyło się także nieformalne
posiedzenie attaché ds. usług finansowych. Wzięli w nim udział przedstawiciele
krajowych i międzynarodowych instytucji finansowych, m.in. Europejskiego Banku
Inwestycyjnego, UKNF, PFR, czy ZBP. Dyskutowano m.in. o produktach
oszczędnościowych, innowacyjnych rozwiązaniach w polskim sektorze bankowym
w zakresie płatności, cyberbezpieczeństwie i ciągłości działania instytucji rynku
finansowego.
Działania w obszarze współpracy gospodarczej z państwami trzecimi:
Polska prezydencja na marginesie majowej Rady ECOFIN w Brukseli, zorganizowała
spotkanie z przedstawicielami z krajów Azji Centralnej (Kazachstan, Republika
Kirgiska, Tadżykistan, Turkmenistan, Uzbekistan). Polska, m.in. wraz z krajami Azji
Centralnej tworzy jedną konstytuantę w Grupie Banku Światowego oraz w
Międzynarodowym Funduszu Walutowym. Od wybuchu wojny w Ukrainie w 2022
r. kraje Azji Centralnej plasują się w centrum globalnego zainteresowania, w tym
także UE.
Prezydencja Polski w Radzie UE była doskonałą okazją do pogłębienia współpracy
Polski w ramach Konstytuanty w MFW/GBŚ, zintensyfikowania działań
wspierających państwa Azji Środkowej na drodze reform oraz zacieśnienia
współpracy gospodarczej regionu z UE, a także utrzymania jego stabilności oraz
wspierania jego rozwoju poprzez m.in. projekty związane z energetyką odnawialną
(elektrownie wodne) oraz transportem.
W trakcie ww. wydarzenia miały też miejsce spotkania z udziałem przedstawicieli
europejskich banków rozwojowych – EBOR oraz EBI oraz krajowych banków
rozwojowych z Niemiec, Francji, Włoch i Polski. Były poświęcone możliwościom
inwestycyjnym oraz przeszkodom stojącym na drodze wzmocnionej współpracy.
Polska była reprezentowana przez Bank Gospodarstwa Krajowego, który
przedstawił możliwość udziału w zagranicznych projektach rozwojowych.
Działania w obszarze celnym:
Polska prezydencja osiągnęła znaczący postęp w pracach nad kompleksową reformą
unii celnej. Reforma przynosi konkretne korzyści dla handlu, upraszcza procedury i
jednocześnie wzmacnia bezpieczeństwo obywateli oraz ochronę gospodarki.
Przeprowadzono kilkadziesiąt szczegółowych dyskusji w ramach Rady UE
poświęconych analizie pakietu reform celnych. Polska przewodniczyła 33
posiedzeniom Grupy Roboczej Rady UE ds. Unii Celnej poświęconym reformie
unijnego cła. Odbyło się też jedno posiedzenie wysokiego szczebla Grupy Roboczej
Rady UE ds. Unii Celnej w formacie dyrektorów generalnych ds. celnych, które dało
strategiczne wskazówki dotyczące kluczowych elementów reformy celnej. Inne
omawiane tematy dotyczyły wyzwań związanych z przestępczością transgraniczną i
-- 3 of 11 --
4/11
handlem elektronicznym, znaczenia wymiany informacji z państwami trzecimi czy
skutecznego wdrażanie sankcji wobec Rosji i Białorusi.
W efekcie intensywnych prac udało się przygotować wyważony kompromis
projektu rozporządzenia ustanawiającego unijny kodeks celny i Urząd Unii
Europejskiej ds. Celnych oraz uchylającego rozporządzenie (UE) nr 952/2013. 27
czerwca Rada UE przyjęła mandat do rozpoczęcia negocjacji z Parlamentem
Europejskim.
W trakcie polskiej prezydencji odbyło się także seminarium wysokiego szczebla
dyrektorów generalnych ds. celnych dot. roli służb celnych w zapewnieniu
bezpieczeństwa. Jego celem było omówienie aktualnych zmian wpływających na
funkcjonowanie administracji celnych UE oraz dostosowanie ich działań do nowych
zagrożeń. W czasie seminarium podkreślono rolę administracji celnych w
zapewnianiu bezpieczeństwa gospodarczego, społecznego i militarnego w UE;
przedstawiono aktualną ocenę zagrożeń celnych i wskazano na potrzebę szybkiej
adaptacji do nowych wyzwań; wskazano na konieczność elastycznej wymiany
informacji celnych w zmiennym otoczeniu; omówiono wdrażanie sankcji,
podkreślając potrzebę wspólnych, skoordynowanych działań, szczególnie wobec
Rosji i Białorusi.
Ponadto, w trakcie polskiego przewodnictwa w Grupie Roboczej Rady UE ds.
Przestrzegania Prawa – Służba Celna (w ramach Rady JHA) odbyło się posiedzenie,
którego głównym tematem było egzekwowanie środków ograniczających (sankcji)
nałożonych na Rosję i Białoruś. W jego trakcie państwa członkowskie oraz instytucje
UE przedstawiły swoje doświadczenia w tym obszarze. Omówiono dotychczas
wprowadzone rozwiązania i osiągnięte rezultaty. Wskazano także na kwestie, które
wymagają zmian, tak aby skuteczniej egzekwować przedmiotowe sankcje.
Działania zakresie polityki podatkowej:
W okresie sprawowania przez Polskę przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej
zrealizowano następujące cele:
przyjęcie podczas posiedzenia Rady ECOFIN 13 maja 2025 r. podejścia
ogólnego do dyrektywy VAT w zakresie opodatkowania importu towarów i
sprzedaży na odległość towarów importowanych;
przyjęcie przez COREPER odpowiedzi Rady na raport specjalny
Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 27/2024 ws. zwalczania
uchylania się od opodatkowania;
przyjęcie sprawozdania dotyczącego kwestii podatkowych,
przygotowanego przez Radę Ecofin;
przyjęcie Konkluzji Rady w sprawie postępów poczynionych przez Grupę ds.
Kodeksu Postępowania (opodatkowanie działalności gospodarczej) podczas
polskiej prezydencji;
osiągnięcie porozumienia politycznego w sprawie dyrektywy Rady
zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy
administracyjnej w dziedzinie opodatkowania) DAC9;
-- 4 of 11 --
5/11
przyjęcie Konkluzji Rady w sprawie programu uporządkowania i
uproszczenia przepisów podatkowych, który ma przyczynić się do
zwiększenia konkurencyjności UE; oraz
przyjęcie Konkluzji Rady dotyczących aktualizacji unijnej listy jurysdykcji
niechętnych współpracy do celów podatkowych.
Zrealizowano 2 posiedzenia grupy roboczej ds. podatkowych – attaché, 7 posiedzeń
grupy roboczej ds. podatkowych – podatki bezpośrednie, 6 posiedzeń Code of
Conduct Group (Business Taxation) – 4 posiedzenia podgrup ds. wewnętrznych i
zewnętrznych oraz 2 grupy główne, 4 posiedzenia grupy Roboczej Wysokiego
Szczebla – podatki, 6 nieformalnych sesji koordynacyjnych – przygotowanie 4
stanowisk w imieniu 27 państw członkowskich na posiedzenie Międzyrządowego
Komitetu Negocjacyjnego ds. Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych o
Międzynarodowej Współpracy Podatkowej (UN INC), nieformalne posiedzenie
Grupy Roboczej Wysokiego Szczebla ds. Podatkowych we Wrocławiu, nieformalne
posiedzenie Radców Podatkowych w Gdańsku, spotkanie nieformalne
koordynacyjno-informacyjne państw członkowskich - prace Międzyrządowego
Komitetu Negocjacyjnego ds. Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych o
Międzynarodowej Współpracy Podatkowej (UN INC) (VTC), spotkanie nieformalne
państw członkowskich z Sekretariatem WP10 i CB MAC OECD - kwestie RODO w
automatycznej wymianie informacji podatkowych w Paryżu.
Zmiana statutu EBI:
Sukcesem polskiej prezydencji było również sprawne przeprowadzenie procesu
zmiany Statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), polegającej na usunięciu
współczynnika dźwigni finansowej (gearing ratio). Zmiana ta, uchwalona na
marcowym posiedzeniu ECOFIN, zwiększyła możliwości inwestycyjne EBI, w tym
przede wszystkim, na wdrożenie bardziej ambitnej agendy Banku – Mapy Drogowej
do 2027 r. Nowa strategia zakłada nie tylko uruchomienie rekordowych poziomów
rocznego zaangażowania Banku w UE (do 100 mld EUR), ale także pozwoli na
kierowanie odpowiednich środków na najbardziej istotne cele i priorytety, w tym
obronność i bezpieczeństwo. Zmiana Statutu wraz z poszerzeniem zakresu
finansowania obszaru obronności i bezpieczeństwa sprawia, iż EBI jest obecnie
cennym filarem wspierania budowania zdolności obronnych w UE.
Budżet UE:
Polska prezydencja zainicjowała również prace nad budżetem UE na 2026 r.,
formułując wytyczne dla Komisji Europejskiej. W centrum tych wytycznych znalazła
się potrzeba zapewnienia odpowiedniego poziomu finansowania dla kluczowych
programów unijnych. Równolegle, po stronie dochodowej budżetu UE, prezydencja
zainicjowała pogłębioną debatę na temat przyszłości zasobów własnych UE.
Powinny one zarówno wspierać konkurencyjność gospodarki UE, ale również
respektować zasadę sprawiedliwego podziału obciążeń między państwami
członkowskimi, z uwzględnieniem różnic w poziomie ich zamożności.
-- 5 of 11 --
6/11
W zakresie wdrażania nowych ram zarządzania gospodarczego:
- Jakie działania podjęto w celu wdrożenia średniookresowych planów
budżetowo-strukturalnych?
Na posiedzeniu 21 stycznia 2025 r. Rada ECOFIN zatwierdziła średniookresowe
plany budżetowo-strukturalne oraz określiła ścieżki wydatków netto dla 21 państw:
Chorwacji, Cypru, Czech, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii,
Irlandii, Luksemburga, Łotwy, Malty, Polski, Portugalii, Rumunii, Słowacji, Słowenii,
Szwecji i Włoch.
Na posiedzeniu 18 lutego 2025 Rada ECOFIN zatwierdziła plan Węgier oraz
określiła ścieżkę wydatków netto. Natomiast na posiedzeniu w dniu 20 czerwca
2025 r. Rada ECOFIN zatwierdziła plany Belgii i Bułgarii oraz określiła ścieżki
wydatków netto dla obu państw. Plany Austrii i Litwy zostaną zatwierdzone przez
Radę ECOFIN 8 lipca. Niemcy jeszcze nie przygotowały planu.
- Jakie stanowisko Polska prezentowała wobec pozostałych państw
członkowskich?
Polska jako kraj sprawujący prezydencję w Radzie UE pełniła rolę neutralnego
pośrednika (honest broker), który starał się pomóc krajom osiągnąć porozumienie.
- Czy prezydencja doprowadziła do przyjęcia konkretnych ustaleń lub
harmonogramów?
W styczniu tego roku Polska zainicjowała dyskusję między państwami
członkowskimi a Komisją Europejską na temat tego jak promować wydatki na
obronę w nowych ramach budżetowych UE. Podczas dyskusji 11 marca br.
ministrowie finansów w ramach Rady ECOFIN dyskutowali na ten temat na bazie
pomysłów przedstawionych przez prezydencję.
19 marca 2025 r. Komisja Europejska opublikowała komunikat Accommodating
increased defense expenditure within the Stability and Growth Pact poświęcony
zwiększeniu wydatków na obronę, pomimo limitów wydatków zaleconych im w
styczniu przez Radę, przez wszystkie państwa członkowskie poprzez uruchomienie
tzw. krajowej klauzuli wyjścia. Komisja, proponując skoordynowane zastosowanie
tej klauzuli, zaczęła promować całkowite wydatki na obronę, tak jak proponowała
Polska. Wcześniej Komisja skupiała się na wąsko zdefiniowanych inwestycjach w
obronę. Komisja wzięła również pod uwagę inne polskie propozycje zgłoszone w
debacie UE, takie jak konieczność odniesienia się do okresu przedwojennego na
Ukrainie podczas analizy wzrostu wydatków na obronę lub konieczność
uwzględnienia długości kontraktów wojskowych. Uwzględnienie tych postulatów
znacząco zwiększa skalę i okres wykorzystywania elastyczności w regułach.
Do tej pory 16 krajów (Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Dania, Estonia, Niemcy,
Grecja, Węgry, Łotwa, Litwa, Polska, Portugalia, Słowenia, Słowacja i Finlandia)
zdecydowało się wystąpić o aktywację klauzuli. W czerwcu br. Komisja
-- 6 of 11 --
7/11
opublikowała projekt rekomendacji Rady ECOFIN zatwierdzających uruchomienie
krajowej klauzuli wyjścia w 15 państwach, w tym Polsce. Wniosek złożony przez
Niemcy będzie rozpatrywany dopiero po przekazaniu przez ten kraj do instytucji UE
średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego.
Ponadto, Polska jako prezydencja wspiera prace państw członkowskich UE i Komisji
nad stworzeniem wspólnej interpretacji przepisów UE (w formie tzw. Kodeksu
postępowania) w sprawie traktowania wydatków na obronę w nadzorze
budżetowym UE.
W zakresie konkurencyjności i inwestycji:
- Jakie inicjatywy podjęto w celu promowania długoterminowych
inwestycji w UE?
Podczas polskiej prezydencji przyjęto rozporządzenie w sprawie wymogów
dotyczących transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych w
ramach wskaźnika stabilnego finansowania netto (Net Stable Funding Ratio - NSFR).
Należy podkreślić, że cała procedura legislacyjna, od publikacji projektu przez
Komisję Europejską, do ostatecznego przyjęcia przez Radę i opublikowania
rozporządzenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, została
przeprowadzona podczas polskiej prezydencji. Przepisy rozporządzenia CRR
obowiązujące do 28 czerwca 2025 r., umożliwiają redukcję wymaganego poziomu
stabilnego finansowania dla niektórych krótkoterminowych transakcji
przeprowadzanych przez banki. Przyjęte zmiany utrzymują na stałe obecne
preferencyjne podejście do kalkulacji NSFR, co ma na celu zapewnienie
konkurencyjności unijnego sektora bankowego w porównaniu z bankami spoza UE.
Rozporządzenie ws. NSFR ma także istotne znaczenie dla rynku obligacji
skarbowych, ponieważ zakończenie obecnego przejściowego preferencyjnego
traktowania NSFR i wynikające z tego zaostrzenie wymogu w zakresie stabilnego
finasowania netto, mogłoby zmniejszyć zainteresowanie banków w UE do
pośrednictwa w długu publicznym.
W trakcie polskiej prezydencji przyjęto także rozporządzenie w sprawie niektórych
wymogów sprawozdawczych w dziedzinach usług finansowych i wsparcia
inwestycyjnego, którego celem jest uproszczenie regulacji UE m. in. poprzez
ułatwienie wymiany informacji pomiędzy organami nadzoru finansowego.
Przedstawiciele Ministerstwa Finansów reprezentowali Radę UE podczas trilogów
technicznych ws. wspomnianego rozporządzenia, mających na celu uzgodnienie
treści przepisów aktu prawnego zgodnie z przyjętym porozumieniem politycznym.
Zorganizowano dwa trilogi polityczne (1 kwietnia i 17 czerwca) dotyczące
rozporządzenia w sprawie ram dostępu do danych finansowych (tzw.
rozporządzenie FIDA), podczas których, dzięki staraniom polskiej prezydencji, w
agendzie prac została uwzględniona kwestia uproszczenia i ograniczenia obciążeń
nakładanych przez projektowane przepisy na podmioty rynku finansowego.
W styczniu 2025 r. Komisja Europejska opublikowała Europejski Kompas
Konkurencyjności - strategiczny program, mający na celu wyznaczenie kierunków
-- 7 of 11 --
8/11
działań wzmacniających konkurencyjność unijnej gospodarki. Jednym z kluczowych
jej elementów jest stworzenie projektów ustawodawczych, które pogłębią
integrację w ramach rynków kapitałowych, pomogą zmobilizować kapitał na
projekty europejskie oraz skierują oszczędności do realnej gospodarki. 19 marca
2025 r. KE opublikowała Komunikat w sprawie przyszłości Unii Oszczędności i
Inwestycji (Savings & Investments Union; SIU). Celem SIU jest poprawa
konkurencyjności Unii Europejskiej poprzez mobilizację oszczędności obywateli i
skierowanie ich na inwestycje wspierające gospodarkę, stanowiąc tym samym
ważny element długoterminowej strategii rozwoju. SIU zawiera szeroki
harmonogram działań, zarówno legislacyjnych, jak i pozalegislacyjnych, które
zostaną podjęte w najbliższych latach.
- Czy Polska prezydencja zainicjowała działania zmierzające do
uproszczenia przepisów podatkowych lub procedur dla inwestorów?
Polska prezydencja intensywnie pracowała nad zaproponowanym przez Komisję
Europejską pod koniec lutego br. pakietem uproszczeniowym, tzw. Omnibus I,
przewidującym uproszczenia w sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju. W
ramach tego pakietu, dzięki staraniom polskiej prezydencji, udało się w kwietniu, w
niecałe dwa miesiące od publikacji projektu przez Komisję Europejską, przyjąć tzw.
dyrektywę „stop the clock”, odraczającą o dwa lata obowiązki sprawozdawcze
wynikające z dyrektywy CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive). Projekt
ustawy przygotowany przez Ministerstwo Finansów wprowadzający to odroczenie
do prawa krajowego został już przekazany do Sejmu.
Ponadto, pod koniec czerwca, po intensywnych negocjacjach polskiej prezydencji
udało się osiągnąć porozumienie w zakresie kolejnych zmian do dyrektywy CSRD,
które przewidują dalsze uproszczenia i ograniczenie obowiązków raportowania, w
tym m. in. znaczące zawężenie zakresu przedsiębiorstw zobowiązanych do
sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju. Uzgodnione między
rządami państw członkowskich porozumienie stanowić będzie podstawę do
negocjacji z Parlamentem Europejskim w II półroczu 2025.
Polska prezydencja przy szerokim poparciu państw członkowskich UE zainicjowała
i prowadziła prace nad konkluzjami Rady Unii Europejskiej, które odzwierciedlałyby
poglądy Rady i zawierały wytyczne dotyczące ewentualnych nadchodzących
inicjatyw mających na celu poprawę konkurencyjności UE oraz zmniejszenie
obciążeń administracyjnych, regulacyjnych i sprawozdawczych. Prace w tym
zakresie były przedmiotem kilku posiedzeń Grupy Roboczej Wysokiego Szczebla ds.
Podatkowych, uzyskując poparcie państw członkowskich UE. Konkluzje zostały
przyjęte przez Radę ECOFIN w dniu 11 marca 2025 r. Ich treść odnosi się do
czterech zasad dotyczących uproszczeń przepisów podatkowych (4 Tax Decluttering
Principles - 4TDP) :
zmniejszenie obciążeń sprawozdawczych, administracyjnych i związanych z
przestrzeganiem przepisów dla administracji państw członkowskich i
podatników,
wyeliminowanie przestarzałych i nakładających się na siebie przepisów
podatkowych,
-- 8 of 11 --
9/11
zwiększenie jasności przepisów podatkowych oraz
usprawnienie i poprawę stosowania przepisów, procedur i wymogów
podatkowych.
Konkluzje wzywają również do stosowania 4TDP przy transpozycji uzgodnionego
prawodawstwa oraz podczas negocjacji nad nowymi wnioskami i wnioskami obecnie
rozpatrywanymi. Ponadto standardy w zakresie „tax declutteringu” i uproszczeń
powinny znaleźć zastosowanie w ocenie skutków regulacji dla przyszłych propozycji
legislacyjnych, w tym poprzez wzmocnienie stosowania testów MŚP (ocenę
oczekiwanego wpływu na konkurencyjność Unii Europejskiej).
W zakresie przeciwdziałania nieuczciwej konkurencji podatkowej oraz
poprawy ściągalności podatków:
- Jakie działania podjęła Polska prezydencja w celu przyjęcia na poziomie
unijnym rozwiązań prowadzących do ograniczenia luki VAT w
państwach członkowskich UE? Propozycje jakich rozwiązań zostały
przez Polskę zgłoszone?
- Czy w ramach Rady ECOFIN prowadzono dyskusje lub przyjęto
ustalenia dotyczące harmonizacji przepisów VAT lub wymiany
informacji między administracjami skarbowymi?
W zakresie przeciwdziałania nieuczciwej konkurencji podatkowej oraz poprawy
ściągalności podatków, polska prezydencja w obszarze VAT doprowadziła do
przyjęcia podczas posiedzenia Rady ECOFIN 13 maja 2025 r. podejścia ogólnego do
dyrektywy VAT w zakresie opodatkowania importu towarów i sprzedaży na
odległość towarów importowanych. Stanowiło to realizację jednego z istotnych
priorytetów prezydencji, jakim jest dalsze uszczelnianie systemu VAT w sektorze
handlu elektronicznego i przeciwdziałanie nieprawidłowościom w tym zakresie.
Uzgodniona dyrektywa stanowi odpowiedź na dynamiczny rozwój sektora e-
commerce i gwałtowny wzrost liczby małych przesyłek z krajów trzecich
trafiających do unijnych konsumentów. Ma na celu poprawę poboru VAT od
towarów importowanych w przesyłkach o niskiej wartości (nieprzekraczającej 150
Euro) poprzez przeniesienie obowiązku zapłaty VAT z tytułu importu towarów z
konsumentów na dostawców i platformy, ułatwiające taką sprzedaż. Nowe
regulacje, dzięki nałożeniu dodatkowych obowiązków na przedsiębiorców z państw
trzecich sprzedających importowane towary, wpłyną też pozytywnie na
wyrównanie szans unijnych sprzedawców ze sprzedawcami z krajów trzecich.
Jednocześnie celem dyrektywy jest zachęcenie dostawców i platform cyfrowych do
rozliczenia VAT w punkcie kompleksowej obsługi importu (Import One Stop Shop –
IOSS), co przyczyni się do poprawy poboru tego podatku i zmniejszy obowiązki
administracyjne dla przedsiębiorców.
Ponadto udało się osiągnąć porozumienie polityczne odnośnie do projektu
dyrektywy DAC9, tj. dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w
dziedzinie opodatkowania, która reguluje kwestie wymiany informacji w kwestiach
podatkowych pomiędzy państwami członkowskimi UE oraz określa obszary objęte
automatyczną wymianą informacji. Wprowadzenie obowiązkowej automatycznej
wymiany informacji jest uznawane za jeden z najskuteczniejszych środków
-- 9 of 11 --
10/1
1
usprawniających prawidłowe naliczanie podatków w sytuacjach transgranicznych.
Zapewnienie administracjom podatkowym dostępu do informacji pozwala
skutecznie przeciwdziałać oszustwom podatkowym, uchylaniu się od
opodatkowania i unikaniu opodatkowania. DAC9 umożliwia centralne raportowanie
przewidziane w dyrektywie GloBE (dyrektywa filaru drugiego, która przenosi na
poziom UE reguły minimalnego opodatkowania, wypracowane wcześniej na forum
OECD). DAC9 stanowi bowiem – jednak wyłącznie w odniesieniu do państw
członkowskich UE – kwalifikowaną umowę między właściwymi organami, o której
mowa w dyrektywie GloBE. Oznacza to uproszczenie w obszarze podatkowym i
mniej biurokracji po stronie dużego biznesu zlokalizowanego w UE.
DAC9 określa także zasady dokonywania wymiany informacji pochodzących z
deklaracji dotyczących podatku wyrównawczego oraz reguluje szereg kwestii
związanych z tym obszarem wymiany. Wymiana informacji z państwami spoza UE
będzie możliwa po zawarciu z odpowiednich porozumień.
- Czy Polska prezydencja zainicjowała działania służące ograniczeniu
nieuczciwej konkurencji podatkowej między państwami UE?
Grupa ds. kodeksu postępowania - opodatkowanie (COCG) jest jedną z grup
roboczych Rady UE, która realizuje zobowiązanie polityczne państw członkowskich
wynikające z kodeksu postępowania z 1997 r., przyjęte w celu zwalczania szkodliwej
konkurencji podatkowej oraz unikania i uchylania się od opodatkowania.
Jednym z kluczowych zadań COCG, które zostało zrealizowane przez polską
prezydencję, była aktualizacja unijnego wykazu jurysdykcji niechętnych współpracy
dla celów podatkowych, w tym ocena zobowiązań podjętych przez jurysdykcje
współpracujące do wdrożenia zasad dobrego zarządzania w kwestiach
podatkowych. Obecnie obowiązujący wykaz został przyjęty w drodze konkluzji
przez Radę ECOFIN w dniu 18 lutego br. Wykaz ten jest istotnym narzędziem
służącym wspieraniu konkurencyjności i przeciwdziałania szkodliwym praktykom
podatkowym.
Jakie działania zostały podjęte przez Polskę w ramach prezydencji w celu
poprawy efektywności systemów podatkowych w UE, przy
jednoczesnej ochronie uczciwej konkurencji między przedsiębiorcami?
Podczas polskiej prezydencji Grupa COCG kontynuowała również bieżące prace w
ramach standardowych procedur dotyczących notyfikacji środków podatkowych
państw członkowskich oraz oceny skutków reżimów podatkowych objętych
monitoringiem. W ramach COCG państwa członkowskie są zobowiązane do
zniesienia istniejących preferencyjnych systemów podatkowych, które stanowią
szkodliwą konkurencję podatkową (tzw. rollback), i powstrzymania się od
wprowadzania nowych w przyszłości (tzw. standstill).
COCG przeprowadziła szereg dyskusji horyzontalnych na temat możliwych
kierunków dalszych prac związanych z poprawą efektywności systemów
-- 10 of 11 --
11/1
1
podatkowych. Ze względu na polityczny charakter COCG szczegóły jej działalności
nie są ujawniane opinii publicznej.
Jakie – zdaniem Pana Ministra – są największe sukcesy polskiej
prezydencji w obszarze gospodarczo-finansowym?
- Które cele udało się zrealizować w pełni?
Polska prezydencja wniosła realny wkład w budowanie silniejszej i bardziej
konkurencyjnej UE. Stworzyła nowe narzędzia finansowania obronności, wzmocniła
bezpieczeństwo ekonomiczne Wspólnoty, zainicjowała proces upraszczania
regulacji, przyjmując pierwsze decyzje w tym zakresie oraz znacząco przyspieszyła
reformę Unii Celnej. Nasza prezydencja nie tylko narzuciła ambitne tempo prac, ale
przede wszystkim dostarczyła konkretne, mierzalne rezultaty. Udowodniliśmy, że
nawet najbardziej złożone projekty mogą być realizowane sprawnie, profesjonalnie
i w duchu pełnego partnerstwa z innymi państwami członkowskimi i instytucjami
unijnymi.
- Jakie działania pozostały w toku lub napotkały istotne przeszkody?
Mając na uwadze, że okres polskiej prezydencji zbiegł się w czasie z nowym cyklem
instytucjonalnym w UE, wiele działań zainicjowanych przez Polskę pozostaje w toku,
a jedną z istotnych przeszkód ich procedowania była późna data publikacji przez
Komisję Europejską.
Jednocześnie zakładamy, że priorytetowe działania polskiej prezydencji będę
kontynuowane przez prezydencję duńską, następnie cypryjską, które razem z Polską
tworzą tzw. trio prezydencji - kolejne trzy państwa sprawujące po sobie prezydencję.
Program trio zbudowany jest wokół obszarów, które korespondują z priorytetami
realizowanymi przez polską prezydencję tj. szeroko rozumiane bezpieczeństwo i
konkurencyjność UE. Zakładamy więc spójną kontynuację projektów, które wpisują
się w te cele.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 11 of 11 --