Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
BM-WP.050.82.2025.DI
3864358.15680201.12617946
Warszawa, 30-07-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Jarosława Sachajki i Posłanki Anny Gembickiej
(znak: K10INT10321).
Temat: suwerenność energetyczna Polski w kontekście transformacji energetycznej i
systemu handlu emisjami (ETS).
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z otrzymaną interpelacją, przesyłam odpowiedzi na zawarte w niej pytania. Odpowiedź
została przygotowana we współpracy z Ministerstwem Rozwoju i Technologii (MRiT),
Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) oraz Ministerstwem Przemysłu (MP).
1. Jakie działania podejmuje rząd w celu zapewnienia suwerenności energetycznej Polski
w kontekście transformacji energetycznej i wyzwań związanych z ETS?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) we współpracy z innymi resortami przygotowało
projekt Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. (KPEiK)1, w którym
przedstawiona została wizja transformacji energetycznej do 2030 r., z perspektywą do 2040 r.
MKiŚ planuje niskoemisyjną transformację energetyczną, która zapewni:
 niezależność i bezpieczeństwo energetyczne
 spadek kosztów wytwarzania energii
 wzmacnianie konkurencyjności krajowej gospodarki
oraz będzie prowadzić do dekarbonizacji krajowej gospodarki, ze względu na szereg
pozytywnych skutków wynikających z niskoemisyjności. Warto podkreślić, że ograniczenie
emisyjności wytwarzania energii elektrycznej i ciepła systemowego wpłynie pozytywnie na
unikanie kosztów dodatkowych uczestnictwa w systemie EU ETS2. KPEiK wskazuje
dominującą rolę odnawialnych źródeł energii (OZE), które mogą wytwarzać energię lokalnie.
Spada także konieczność importu paliw kopalnych czy ponoszenia wszelkiego rodzaju innych
opłat za wykorzystanie pozyskanej z nich energii. WykorzystanieOZE oznacza wysoki poziom
niezależności energetycznej, gdyż energia produkowana jest z lokalnie dostępnych zasobów.
2. Czy rząd rozważa utrzymanie węgla w miksie energetycznym w dłuższym okresie,
uwzględniając polskie zasoby i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2025 roku?
Polska energetyka stoi przed jednym z kluczowych wyzwań, jakim jest konieczność
sprawiedliwej i odpowiedzialnej transformacji w kierunku źródeł niskoemisyjnych. Węgiel
wciąż stanowi i jeszcze przez wiele lat stanowić będzie istotny element krajowego miksu
1 https://www.gov.pl/web/klimat/krajowy-plan-na-rzecz-energii-i-klimatu;
2 Europejski System Handlu Emisjami (European Union Emissions Trading System).

-- 1 of 16 --

2
energetycznego, zapewniając stabilność dostaw energii elektrycznej, zwłaszcza w okresach
niskiej generacji z OZE, zanim do eksploatacji oddana zostanie elektrownia jądrowa.
Co do zasady, węgiel będzie obecny w strukturze bilansu energetycznego do czasu, w
którym realizacja inwestycji w zeroemisyjne źródła pozwoli na pokrywanie zapotrzebowanie
na energię. Kluczowe jest bowiem zagwarantowanie pewności dostaw energii do gospodarki.
Docelowo model rozproszonej produkcji energii ma także tę przewagę, że skala
ewentualnych awarii małych mocy nie ma tak dużych skutków jak problemy dużych bloków
wytwórczych, powodujące duże ubytki mocy.
Atutem źródeł opartych na tym paliwie jest ich dyspozycyjność, pozwalająca na produkcję
energii powiązaną z czasem występowania popytu. Z tego względu zmniejszanie wykorzystania
węgla musi być skorelowane w czasie z budową nowych, pewnych i stabilnych źródeł oraz
osiągnięciem dojrzałości technologicznej innych ekonomicznych rozwiązań takich jak
magazynowanie energii. To stanowi główną determinantę popytu na krajowy surowiec.
Projekt KPEiK wskazuje dwa scenariusze – scenariusz aktywnej transformacji, zwany WAM3
oraz scenariusz transformacji w ścieżce zbliżonej do „biznes jak zwykle”, zwany WEM4.
Przewidują one stopniowe odchodzenie od węgla kamiennego i brunatnego, przy czym tempo
redukcji wykorzystania węgla jest szybsze w scenariuszu WAM.
Redukcja wykorzystania węgla w sektorze energetycznym wynika z różnych przyczyn.
Spalanie węgla jest wysokoemisyjne, co wpływa negatywnie na zmianę klimatu i stan
środowiska. Jednocześnie krajowe zasoby węgla są ograniczone, dlatego perspektywa ich
zastosowania nie ma charakteru bezterminowego. Należy przy tym brać pod uwagę zasoby
przemysłowe, które mają znacznie mniejszą zasobność niż geologiczne zasoby bilansowe.
Import węgla z kolei wpłynie negatywnie na niezależność energetyczną i bilans handlowy.
Zgodnie z postanowieniami Umowy Społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa
węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego, ostatnie
kopalnie produkujące węgiel kamienny energetyczny zakończą eksploatację w 2049 r.
3. Jakie kroki podejmuje rząd w celu dywersyfikacji źródeł gazu, aby uniknąć zależności
od pojedynczych dostawców, takich jak USA czy Norwegia?
Zadaniem rządu jest zapewnianie odpowiednich warunków regulacyjnych umożliwiających
dywersyfikację dostaw gazu ziemnego do kraju oraz właściwe sprawowanie funkcji
nadzorczych wobec wybranych podmiotów rynkowych odpowiadających za inwestycje lub
kontrakty handlowe umożliwiające dywersyfikację dostaw gazu do Polski.
Należy podkreślić, że portfolio dostaw gazu ziemnego do Polski jest już długoterminowo
zdywersyfikowane. Dodatkowo należy wskazać, że zarówno w przypadku USA, jak i
Norwegii, nie występuje na tych rynkach pojedynczy eksporter, ale wiele wzajemnie
konkurujących ze sobą przedsiębiorstw, co dodatkowo rozszerza spektrum potencjalnych
kontrahentów z zakresie dostaw gazu ziemnego do Polski. Ponadto część konsumpcji jest
pokrywana przez wydobycie własne w kraju i rosnące wydobycie za granicą, głównie w
Norwegii, w oparciu o działalność prowadzoną przez spółki z Grupy Kapitałowej Orlen.
Z perspektywy bezpieczeństwa energetycznego kraju niezwykle ważne jest wzmocnienie
krajowego systemu przesyłowego tak, aby móc efektywnie rozprowadzać w kraju gaz
pozyskany z nowych źródeł i kierunków dostaw. Aby to osiągnąć, od ok. 15 lat spółka OGP
GAZ-SYSTEM S.A., pełniąca funkcję operatora systemu przesyłowego gazowego, realizuje
szereg kluczowych z perspektywy państwa przedsięwzięć infrastrukturalnych, takich jak:
3 Skrót od słów "with additional measures" (tłum. z dodatkowymi środkami).
4 Skrót od słów "with existing measures" (tłum. z istniejącymi środkami).

-- 2 of 16 --

3
• zakończony w 2022 r. projekt Baltic Pipe o przepustowości 10 mld m3 rocznie w
kierunku Polski, polegający na wybudowaniu dwukierunkowego gazociągu
morskiego łączącego Polskę z Danią i źródłami norweskiego gazu;
• budowa połączeń międzysystemowych z Litwą (1,9 mld m3/r) i Słowacją (5,7 mld
m3/r) - obie zakończone w 2022 r.;
• zakończona pod koniec 2024 r. rozbudowa Terminala LNG w Świnoujściu, która
pozwoliła na zwiększenie zdolności regazyfikacyjnych obiektu z 5 do 8,3 mld m3.
rocznie, co pokrywa prawie połowę rocznego zapotrzebowania Polski na gaz;
• realizowany obecnie projekt pływającego terminala regazyfikacyjnego FSRU w
Zatoce Gdańskiej, który będzie przystosowany do odbioru 6,1 mld m3 gazu rocznie
wraz z gazociągiem lądowym między Gdańskiem a Gustorzynem, który umożliwi
przesył gazu odebranego z terminalu FSRU do centralnej Polski.
Ponadto, Polska posiada połączenia z systemem niemieckim i czeskim (punkty Mallnow oraz
Cieszyn i Lasów). Łączne zdolności importowe do Polski z tych punktów wynoszą 11,3 mld
m3/r.
4. Czy rząd negocjuje z UE dostosowanie polityki klimatycznej do polskich uwarunkowań
geopolitycznych, szczególnie po wyroku Trybunału Konstytucyjnego?
Rząd w ramach dyskusji nad polityką klimatyczną każdorazowo podkreśla uwarunkowania
zarówno gospodarcze, społeczne, jak i geopolityczne Polski, w tym różnice w punkcie
wyjścia, strukturze miksu energetycznego, kluczowym znaczeniu bezpieczeństwa
energetycznego czy możliwościach finasowania transformacji energetycznej. Działa na rzecz
uzyskania większej elastyczności, środków finansowych i okresów przejściowych w
kluczowych obszarach, takich jak energetyka czy przemysł energochłonny.
Domaga się także – w ramach negocjacji kluczowych dla polityki klimatycznej unijnych
projektów legislacyjnych – przygotowania przez Komisję Europejską (KE) oceny skutków
regulacji nie tylko na ogólnoeuropejskim, ale także krajowym poziomie.
5. Jakie plany ma rząd w celu rozwoju krajowych technologii niskoemisyjnych,
wspierających polską gospodarkę i zmniejszających zależność od importu?
Rozwój technologii niskoemisyjnych stanowi jeden z kluczowych priorytetów polityki rządu
w kontekście transformacji energetycznej, wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego
kraju oraz budowania konkurencyjności polskiej gospodarki w perspektywie
długoterminowej. Realizowane działania oparte na zasadzie neutralności technologicznej
mają na celu nie tylko spełnienie wymogów klimatycznych, ale także ograniczenie
uzależnienia od importu paliw kopalnych, a tym samym wzmocnienie krajowego potencjału
technologicznego i przemysłowego.
Rząd konsekwentnie podejmuje wysiłki mające na celu rozwój szerokiego spektrum
nowoczesnych rozwiązań umożliwiających redukcję emisji, podnoszenie efektywności
energetycznej oraz wzrost udziału krajowych innowacji w gospodarce. Kluczowe znaczenie
mają zarówno technologie oparte na OZE, energetyce jądrowej, rozwoju inteligentnych sieci
elektroenergetycznych, magazynowaniu energii, jak i tworzeniu nowoczesnej gospodarki
wodorowej. To kompleksowe podejście umożliwia budowanie odporności gospodarczej oraz
unikanie powstania nowych zależności również od importu technologii i surowców
krytycznych.
W procesie budowy nowoczesnej, odpornej gospodarki szczególne znaczenie zyskuje
dekarbonizacja sektorów przemysłowych, w których emisje gazów cieplarnianych pochodzą
w głównej mierze z procesów technologicznych. Są to sektory określane jako „hard to

-- 3 of 16 --

4
abate”5, do których należą m.in. przemysł cementowy, stalowy czy chemiczny. W przypadku
tych branż obecnie jedyną dostępną i efektywną ścieżką dekarbonizacji pozostaje rozwój i
wdrożenie technologii wychwytu, składowania oraz wykorzystania dwutlenku węgla
(CCS/CCUS)6.
MKiŚ realizuje szereg inicjatyw i działań legislacyjnych mających na celu ułatwienie
wdrażania technologii neutralnych emisyjnie oraz zapewnienie stabilnego otoczenia
regulacyjnego i finansowego dla ich rozwoju. 5 marca 2025 r. w siedzibie MKiŚ został
podpisany „List intencyjny w sprawie rozwoju technologii wychwytu, transportu,
składowania i wykorzystania dwutlenku węgla w Polsce”. Sygnatariuszami listu jest już ponad
40 podmiotów będących interesariuszami rynku CCUS w Polsce, m.in. Orlen S.A., Grupa
Azoty S.A., Holcim Polska S.A., ArcelorMittal Poland, GAZ-SYSTEM S.A., Equinor,
przedstawiciele stowarzyszeń branżowych, instytutów naukowych, a także przedstawiciele
administracji publicznej i środowiska naukowego (w tym Akademii Górniczo-Hutniczej). Na
tej podstawie powołano trzy grupy robocze: (I) ds. komunikacji, (II) ds. regulacji i
finansowania oraz (III) ds. strategii, które tworzą stałe forum dialogu z branżą. Ich celem jest
wypracowanie optymalnych rozwiązań dla rozwoju rynku CCUS. Prace grup mają także
charakter międzyresortowy i angażują przedstawicieli Ministerstwa Aktywów Państwowych
(MAP), MRiT, MP oraz Ministerstwa Infrastruktury (MI).
W związku z powyższym, MKiŚ pracuje obecnie nad przygotowaniem „Projektu ustawy
o zasadach zarządzania transportem i składowaniem dwutlenku węgla oraz realizacji
projektów inwestycyjnych w zakresie wychwytywania, transportu, składowania
i wykorzystania dwutlenku węgla” (nazwa robocza) w oparciu o dotychczasowe przepisy
ustawy Prawo energetyczne. Jej zasadniczym zadaniem będzie określenie podstawowych
zasad funkcjonowania infrastruktury i dostępu do usług w zakresie składowania i transportu
CO2 oraz wprowadzenie ułatwień dla realizacji projektów inwestycyjnych w tym obszarze,
celem wsparcia dekarbonizacji przemysłów trudnych do zdekarbonizowania. Ustawa ta ma
zapewnić przejrzyste, stabilne i przyjazne inwestorom ramy prawne dla rozwoju
infrastruktury niezbędnej do realizacji inwestycji CCUS, uwzględniając cały łańcuch wartości
od wychwytu, przez transport, aż po bezpieczne składowanie dwutlenku węgla.
Równolegle, we współpracy z Grupą roboczą ds. strategii, MKiŚ rozpoczęło prace
nad krajową strategią w zakresie rozwoju technologii wychwytu, utylizacji i składowania
dwutlenku węgla (CCUS). Podstawą tych działań jest projekt „Strategii rozwoju technologii
wychwytu, transportu, utylizacji i składowania CO2 w Polsce oraz pilotaż Polskiego Klastra
CCUS”, przygotowany w ramach programu GOSPOSTRATEG III na zlecenie MRiT, z
uwzględnieniem wymogów klimatycznych, potrzeb gospodarki i konieczności utrzymania
konkurencyjności polskiego przemysłu. Szczególny nacisk kładzie się także na budowanie
społecznej akceptacji dla nowych rozwiązań poprzez szerokie konsultacje z
przedstawicielami branży, środowisk naukowych i organizacji społecznych.
Celem podejmowanych działań jest także umożliwienie realizacji celów wyznaczonych przez
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1735 (Net Zero Industry Act)
oraz projekty aktów wykonawczych KE. Spółki z Grupy ORLEN, w tym ORLEN S.A. oraz B8
Sp. z o.o. BALTIC Sp. k.a., zostały wyznaczone do osiągnięcia do 2030 roku mocy zatłaczania
CO₂ na poziomie odpowiednio 4,1 miliona ton oraz 160 tysięcy ton rocznie.
Wdrożenie technologii CCUS nie oznacza jednak rezygnacji z dalszego rozwoju nowych, nisko-
i zeroemisyjnych rozwiązań technologicznych. Wręcz przeciwnie, zasadą pozostaje
5 Odnosi się do sektorów przemysłu, w których obniżenie emisji gazów cieplarnianych jest szczególnie
trudne ze względu na brak dostępnych technologii lub wysokie koszty ich wdrożenia;
6 Skrót od Carbon Capture, Utilization and Storage, czyli wychwytywanie, wykorzystanie i składowanie
dwutlenku węgla.

-- 4 of 16 --

5
poszukiwanie najbardziej racjonalnej drogi transformacji i stworzenie optymalnego zestawu
instrumentów, które pozwolą Polsce wykorzystać potencjał innowacyjny i budować przewagi
konkurencyjne w nowoczesnej gospodarce europejskiej. W tym kontekście CCUS stanowi
rozwiązanie, które można wdrażać już dziś, bez konieczności oczekiwania na pełne dojrzenie
innych technologii.
Obok rozwoju technologii CCUS, równie istotnym filarem krajowej polityki niskoemisyjnej
jest rozwój gospodarki wodorowej. Rząd dostrzega ogromny potencjał jej rozwoju, zarówno
w zakresie dekarbonizacji kluczowych gałęzi przemysłu, jak i wzmacniania konkurencyjności
gospodarki, budowania nowych łańcuchów wartości oraz tworzenia nowych miejsc pracy.
Podstawowym dokumentem strategicznym w zakresie rozwoju polskiej gospodarki
wodorowej jest „Polska Strategia Wodorowa do roku 2030 z perspektywą do 2040 r.” (PSW),
która wyznacza najważniejsze cele, kierunki działań oraz kluczowe instrumenty wsparcia
rozwoju branży wodorowej w Polsce. Wskazano w niej m.in. potrzebę budowy krajowego
łańcucha wartości wodoru, rozwoju produkcji, dystrybucji, magazynowania i wykorzystania
wodoru w energetyce, przemyśle, transporcie i ciepłownictwie oraz konieczność wdrażania
nowoczesnych regulacji i mechanizmów finansowych. Kluczowym założeniem strategii jest
wspieranie wszystkich technologii produkcji wodoru odnawialnego i niskoemisyjnego, pod
warunkiem spełnienia wymogów środowiskowych i zgodności z celami unijnej taksonomii.
Zasadniczy impuls regulacyjny i inwestycyjny zapewniło wejście w życie 20 stycznia 2025 r.
ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (tzw. „prawo
wodorowe”). Nowelizacja ta wprowadza całościowe ramy regulacyjne dla rynku wodoru w
Polsce, precyzując siatkę pojęć i system zasad koniecznych do funkcjonowania rynku
wodoru, w tym kluczowe definicje trzech rodzajów wodoru: wodoru niskoemisyjnego,
wodoru odnawialnego oraz wodoru odnawialnego pochodzenia niebiologicznego (RFNBO).
W ramach tej zmiany system przesyłowy wodorowy w Polsce uzyskał charakter ogólnopolski
i jest zarządzany przez operatora systemu przesyłowego wodorowego, którym został OGP
GAZ-SYSTEM S.A. Do tego systemu będą mogły być przyłączone instalacje magazynowe
wodoru o dużych pojemnościach. System dystrybucyjny wodorowy będzie natomiast
systemem wodorowym o charakterze lokalnym, zarządzanym przez wielu operatorów
systemów dystrybucyjnych wodorowych. Uregulowano również funkcjonowanie sieci
wodorowych ograniczonych geograficznie, czyli sieci działających na niewielkim obszarze, np.
w ramach dolin wodorowych. Wprowadzenie ułatwień dla funkcjonowania takich sieci pozwala
na rozwój rozproszonych systemów energetycznych i gospodarczych, bez zbędnych utrudnień
biurokratycznych.
Nowe przepisy wprowadzają uproszczenia dla podmiotów inwestujących w rozwój
infrastruktury wodorowej m.in. poprzez ograniczenie obowiązku uzyskiwania koncesji
wyłącznie do działalności w zakresie magazynowania wodoru w instalacjach o pojemności
przekraczającej 85 tys. Nm3 oraz obrotu wodorem, którego wartość przekracza 10 mln euro
rocznie. Pozostałe działalności, w tym wytwarzanie wodoru niskoemisyjnego i odnawialnego
oraz obrót na giełdach towarowych i rynkach regulowanych, są wyłączone z obowiązku
koncesyjnego, co znacząco przyspieszy rozwój rynku. Wyłączono z koncesjonowania
również lokalne magazyny wodoru oraz uproszczono procedury budowlane dla instalacji do
produkcji wodoru o mocy nieprzekraczającej 10 MW i sieci o niskim ciśnieniu.
Dzięki wsparciu publicznemu oraz uproszczeniom legislacyjnym możliwa jest realizacja
projektów pilotażowych, rozbudowa infrastruktury magazynowej i przesyłowej, a także rozwój
lokalnych rozwiązań, w tym małych instalacji magazynowania wodoru, promowanych zarówno
na poziomie centralnym, jak i samorządowym. Podejmowane są również intensywne działania
w zakresie certyfikacji wodoru odnawialnego i niskoemisyjnego, co umożliwi handel
międzynarodowy oraz ułatwi integrację polskiego rynku wodoru z rynkiem UE, przy
jednoczesnym zapewnieniu transparentności i wysokich standardów środowiskowych.

-- 5 of 16 --

6
Ponadto MKiŚ prowadzi stały dialog z przemysłem, m.in. z Grupą Azoty i Grupą ORLEN w celu
wypracowania mechanizmów wdrażania celów unijnych, wynikających z dyrektywy RED III.
Wskazuje jednocześnie, że w kontekście wysokich kosztów energii i infrastruktury Polska
aktywnie zabiega na forum unijnym o rewizję wybranych przepisów aktów delegowanych RED III,
w szczególności dotyczących korelacji czasowej i geograficznej oraz zasady dodatkowości, a także
o wyrównanie obciążeń transformacyjnych dla państw o różnym stopniu uprzemysłowienia.
Rozwój rynku wodoru w Polsce jest ściśle powiązany z bezpieczeństwem energetycznym kraju.
Konieczność odchodzenia od paliw kopalnych z Rosji wymusza budowę własnych źródeł i
infrastruktury wodorowej (terminali, rurociągów, dolin wodorowych). Wodór zarówno
produkowany z OZE, jak i wodór z energii jądrowej stanowi realną alternatywę dla gazu
ziemnego i umożliwia efektywne magazynowanie energii. Jego wytwarzanie i magazynowanie
przyczyniają się do bilansowania systemu energetycznego, zwłaszcza przy rosnącym udziale
OZE w polskim miksie. Planowane są również paneuropejskie systemy przesyłowe dla wodoru,
co w przyszłości dodatkowo wzmocni bezpieczeństwo energetyczne Polski. Rozwój gospodarki
wodorowej umożliwia także korzystanie z szerokiego wachlarza środków unijnych (KPO,
FEnIKS, Just Transition Fund, Fundusz Modernizacyjny), które są niezbędne dla uruchomienia
dużych projektów wodorowych i rozwoju infrastruktury przesyłowej oraz magazynowej.
W wymiarze gospodarczym szybkie wdrożenie technologii wodorowych i przejście na przemysł
niskoemisyjny umożliwia budowanie przewagi konkurencyjnej polskich firm, tworzenie
innowacyjnych i wysoko płatnych miejsc pracy, a także zapewnia dostęp do
międzynarodowych łańcuchów dostaw. Szacunki wskazują, że rozwój rynku wodoru w Polsce
może wygenerować wartość dodaną dla gospodarki na poziomie od 343 do 870 mln euro oraz
do 8 600 nowych miejsc pracy, zależnie od tempa wdrażania technologii i popytu w UE.
W obliczu dynamicznie zmieniających się uwarunkowań geopolitycznych, rosnących oczekiwań
społecznych oraz konieczności adaptacji do wyzwań wynikających ze zmiany klimatu, coraz
większego znaczenia nabiera kwestia strategicznego podejścia do rozwoju OZE. Stanowią one
nie tylko nieodzowny element zrównoważonego rozwoju, lecz również coraz częściej
postrzegane są jako jeden z kluczowych komponentów systemowych działań mających na celu
budowanie odporności infrastruktury energetycznej.
W aspekcie szeroko rozumianego bezpieczeństwa energetycznego, rozwój OZE przyczynia się
do znaczącego zwiększania niezależności od konwencjonalnych źródeł energii, których
dostępność i stabilność podlega coraz większej fluktuacji wynikającej z czynników o
charakterze zarówno rynkowym, jak i politycznym. Poprzez dywersyfikację miksu
energetycznego oraz decentralizację źródeł wytwórczych możliwe staje się nie tylko
uniezależnienie od importu surowców energetycznych, ale również dążenie do budowy
odporności strategicznej państwa. Lokalna produkcja energii z wykorzystaniem krajowych
zasobów naturalnych takich jak wiatr czy promieniowanie słoneczne jest krokiem do większej
samowystarczalności w zakresie kluczowych funkcji infrastrukturalnych.
Z kolei na płaszczyźnie ekonomicznej, upowszechnianie technologii związanych z OZE stwarza
wielowymiarowe szanse rozwoju dla szerokiego grona interesariuszy, w tym przemysłu, MŚP,
podmiotów sektora publicznego oraz inwestorów prywatnych. Poprzez kreowanie nowych
miejsc pracy, stymulowanie innowacyjności oraz wzmacnianie potencjału eksportowego, sektor
OZE przyczyni się do zwiększenia konkurencyjności krajowej gospodarki w ujęciu globalnym.
Warto podkreślić, że sukcesywny rozwój tej gałęzi przemysłu wiąże się również z możliwością
absorbcji środków finansowych pochodzących z różnorodnych mechanizmów wsparcia,
zarówno na poziomie krajowym jak i unijnym, co stanowi dodatkowy impuls dla implementacji
projektów o wysokim potencjale transformacyjnym.
Nie bez znaczenia pozostają także wymiary społeczny oraz środowiskowy, które w sposób
integralny wpisuje się w szerszą narrację dotyczącą sprawiedliwej transformacji
energetycznej. Odpowiedzialne i zrównoważone podejście do rozwoju OZE, uwzględniające

-- 6 of 16 --

7
partycypację społeczną oraz mechanizmy konsultacyjne, przyczynia się do budowy kapitału
społecznego oraz zwiększania poziomu akceptacji dla niezbędnych działań
modernizacyjnych.
MKiŚ nieustannie pracuje nad wprowadzaniem legislacji pozwalającej na rozwój OZE, a co za
tym idzie na zwiększanie bezpieczeństwa energetycznego Polski. W ostatnim czasie prace
skupiały się głównie na:
a. projekcie ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych
oraz niektórych innych ustaw (UD89)
Polska dysponuje jednym z większych potencjałów wytwarzania biometanu w UE,
dotychczas wciąż niewykorzystanym. Jedną z kluczowych barier rozwoju tego sektora
jest brak rozwiązań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa zainwestowanego
kapitału oraz gwarancji uzyskania odpowiedniego poziomu zwrotu kapitału z inwestycji.
Wprowadzenie przepisów w zakresie aukcji dla biometanu obejmie biometan
wytwarzany z biogazu, jak również z biogazu rolniczego. Zaproponowany w projekcie
ustawy system wsparcia dla wytwórców biometanu ma na celu przede wszystkim
zapewnienie stabilnego i wieloletniego wsparcia finansowego dla produkcji tego paliwa.
Brak tego typu rozwiązań dla instalacji o mocy powyżej 1 MWe stanowi kluczową
barierę dla rozwoju tego sektora, co potwierdzają doświadczenia krajów UE, które
zdecydowały się na rozwój tego sektora, w początkowej fazie budowanego w oparciu o
stabilne i przewidywalne w wieloletnim horyzoncie czasowym mechanizmy wsparcia.
Oczekiwanym efektem wprowadzenia rozwiązań w zakresie zapewnienia pomocy
operacyjnej dla przedsiębiorców zajmujących się wytwarzaniem biometanu będzie wzrost
poziomu inwestycji w tym obszarze, zgodnie z założeniami ilościowymi przedłożonymi do
projektu ustawy.
Pozostałe główne zmiany proponowane w ustawie o inwestycjach w zakresie
elektrowni wiatrowych to:
 usunięcie zasady 10H;
 wprowadzenie buforu odległości od dróg krajowych - 1H oraz zakaz lokalizowania
turbin na obszarach lotów wojskowych;
 nowa wzajemna i minimalna odległość między elektrowniami wiatrowymi a
zabudową mieszkaniową ustalona na poziomie 500 m;
 aktualizacja odległości elektrowni wiatrowych od form ochrony przyrody;
 uregulowanie możliwości zlokalizowania elektrowni wiatrowej na podstawie
szczególnego rodzaju MPZP, jakim jest Zintegrowany Plan Inwestycyjny;
 uregulowanie możliwości równoległego prowadzenia etapu planistycznego i
środowiskowego;
 wprowadzenie ułatwień dla repoweringu turbin wiatrowych.
b. projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu dokonania deregulacji w zakresie
energetyki (UDER29), dzięki któremu nastąpi:
 optymalizacja wykorzystania istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej
poprzez rozszerzenie formuły cable poolingu;
 zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla wytwórców energii elektrycznej w
instalacjach OZE o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 1 MW i
nie większej niż 5 MW związanych z obowiązkiem uzyskania koncesji;
 zwiększenie do 500 kW progu mocy zainstalowanej, która umożliwia budowę
instalacji fotowoltaicznej bez wymogu uzyskania pozwolenia na budowę (obecnie

-- 7 of 16 --

8
150 kW) przy założeniu braku wprowadzania mocy z tej instalacji do sieci
elektroenergetycznej;
 uproszczenie rachunków za energię elektryczną dla odbiorców w gospodarstwach
domowych;
 zmiana podstawowej formy wymiany korespondencji prowadzonej pomiędzy
przedsiębiorstwami energetycznymi, odbiorcami, organami administracji publicznej
oraz innymi podmiotami na formę elektroniczną.
Proponowane wyżej zmiany zostały wskazane do realizacji przez Rządowy Zespół ds.
Deregulacji7. Projekt jest obecnie na etapie prac parlamentarnych.
c. projekcie ustawy o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w
morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (UD162), dzięki któremu:
 wspierany jest dalszy rozwój morskiej energetyki wiatrowej w Polsce m.in. poprzez:
 poprawę czytelności i funkcjonalności przepisów aukcyjnych i ułatwienia
proceduralne;
 usprawnienie procesów inwestycyjnych (sprzedaż energii z rozruchu,
mikroprzesunięcia, współdzielenie wyprowadzenia mocy, poprawa
bezpieczeństwa);
 zmniejszenie obciążeń dla odbiorców końcowych (waloryzacja wsparcia celem
inflacyjnym).
 możliwość tworzenia spółdzielni energetycznych na obszarze gmin miejskich;
 wdrożenie rozwiązań zawarte w art. 15b i 15c Dyrektywy RED III w zakresie:
 mapowania obszarów niezbędnych do wniesienia krajowych wkładów w
realizację ogólnego celu unijnego na 2030 r.;
 stworzenia ram prawnych dla wyznaczania obszarów przyspieszonego rozwoju
OZE.
Wdrożenie energetyki jądrowej jest jednym z kluczowych elementów strategii energetycznej
państwa oraz rozwoju krajowych technologii w obszarze źródeł niskoemisyjnych. MP prowadzi
aktualnie konsultacje społeczne w zakresie aktualizacji Programu polskiej energetyki jądrowej
(Program PEJ), który wkrótce zostanie przekazany do dalszych prac rządowych. Projekt zakłada
kontynuację projektu budowy pierwszej elektrowni jądrowej oraz prezentuje założenia co do
projektu budowy drugiej elektrowni. Energia jądrowa będzie istotnym elementem polskiego
miksu energetycznego jako niezawodne źródło energii elektrycznej. Będzie stanowiła wsparcie
dla Polski w zastąpieniu wyeksploatowanych elektrowni węglowych. Ponadto, jako elastyczne i
dostępne źródło wytwórcze – energia jądrowa pozwoli na stabilne wdrażanie OZE. Realizacja
Programu PEJ jest kluczowym zadaniem w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa państwa
zarówno w obszarze bezpieczeństwa energetycznego, jak i w kontekście geopolitycznym, ale
również rozwoju gospodarczego i obniżenia kosztów energii. Paliwo jądrowe do elektrowni
jądrowych, importowane z krajów o stabilnej sytuacji politycznej, ograniczy w sposób istotny
zależność Polski od importu ropy i gazu. Energetyka jądrowa przyczyni się ponadto do
powstania w Polsce nowej, innowacyjnej gałęzi przemysłu o wysokim stopniu zaawansowania
technologicznego. Budowę mogą realizować polskie firmy nawet do 70% wartości projektu.
Szacuje się, że do 2040 r. wdrożenie energetyki jądrowej wygeneruje od 25 do 38 tys. nowych
miejsc pracy, co przyczyni się do powstania nowych specjalizacji i rozwoju technologicznego.
MP prowadzi szereg aktywności w celu wsparcia i zaangażowania polskiego przemysłu w
realizację programu jądrowego. Dotychczasowe analizy wskazują, że krajowy przemysł będzie
mógł uczestniczyć we wszystkich fazach rozwoju energetyki jądrowej: projektowania, budowy
elektrowni jądrowych oraz produkcji poszczególnych komponentów i urządzeń dla
powstających elektrowni i to – zarówno w obszarze infrastruktury towarzyszącej, maszynowni,
jak i przy produkcji lub montażu pewnych komponentów tzw. wyspy reaktorowej. W ostatnich
7 Powołany przez Radę Ministrów w ramach planu gospodarczego „Polska – Rok Przełomu”.

-- 8 of 16 --

9
latach Departament Energii Jądrowej MP zrealizował serię kompleksowych szkoleń dla
polskiego przemysłu pod kątem wykonywania prac dla energetyki jądrowej. W szkoleniach
wzięło udział kilkaset osób z ponad 250 polskich przedsiębiorstw. Obecnie MP we współpracy
z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) prowadzi prace w zakresie uruchomienia
programu NUKLEOSTRATEG, nakierowanego na rozwój kompetencji dla wdrażanej energetyki
jądrowej w Polsce i rozwój nowych technologii dla sektora energetyki jądrowej. Odbiorcami
programu, którego operatorem będzie NCBR, są polskie przedsiębiorstwa i ośrodki naukowe.
Program kładzie nacisk na efekty wdrożeniowe (komercjalizacja oraz część obszarów
tematycznych będzie realizowana w formule kierunków zamawianych).
Dodatkowo, w efekcie badań prowadzonych przez nadzorowany przez Ministra Przemysłu
Instytut Technologii Paliw i Energii, opracowane zostało „bezdymne paliwo węglowe”, tzw.
Błękitny Węgiel, którego celem jest obniżenie emisji zanieczyszczeń z ogrzewania domów
bez konieczności wymiany starych pieców i kotłów.
Z kolei nadzorowany przez Ministra Przemysłu, Główny Instytut Górnictwa – Państwowy
Instytut Badawczy, realizuje projekt pt.: Strategiczne planowanie na poziomie regionów i
obszarów Europy, wspierające niskoemisyjne wytwarzanie energii i niskoemisyjny przemysł
poprzez CCUS. Jego celem jest wsparcie rozwoju niskowęglowej energii i przemysłu w
Europie Południowej i Wschodniej w zakresie technologii CCUS.
Z inicjatywy Departamentu Górnictwa i Hutnictwa MP zapoczątkowane zostały rozmowy z
KE w sprawie programu wsparcia dla kopalń węgla kamiennego na inwestycje związane m.in.
z redukcją emisji metanu. Projektowane zadanie wpisuje się w cele określone w ww. Umowie
Społecznej tzn.: dotyczące budowy instalacji do zgazowania węgla do syntezowego gazu
ziemnego (SNG) z członem do wychwytu CO2, oraz budowy instalacji do wytwarzania
(wychwytywania) wodoru z gazu koksowniczego.
W MRiT trwają prace nad projektem ustawy o zaangażowaniu przemysłu energochłonnego w
rozwój niskoemisyjnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym (tzw. Kontrakt
różnicowy). Mechanizmu, który przynajmniej częściowo ustabilizuje cenę energii elektrycznej dla
grupy tzw. odbiorców energochłonnych. W rezultacie umożliwi to odbiorcom energochłonnym
lepsze planowanie długoterminowych inwestycji w obszarze dekarbonizacji, w tym realizacji
przedsięwzięć w zakresie powstawania nowych, niskoemisyjnych mocy wytwórczych. To z kolei
wpłynie korzystnie na długoterminowe zmniejszenie zależności od wahań rynkowych cen energii,
poprawi ich pozycję konkurencyjną oraz przyczyni się do redukcji emisji w polskiej gospodarce.
Celem rozwiązania jest stworzenie ram prawnych umożliwiających odbiorcom energochłonnym
uzyskanie stabilnej ceny energii elektrycznej – proponowany poziom 250 zł/MWh na okres 5 lat,
a z drugiej strony zobowiązanie odbiorców do zaangażowania kapitałowego w instalacje OZE.
Ponadto MRiT przygotowuje wniosek do KE ws. nowelizacji komunikatu Komisji – Wytyczne w
sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu uprawnieniami do
emisji gazów cieplarnianych po 2021 r. rozszerzający listę o kolejne sektory, istotne z punktu
widzenia bezpieczeństwa gospodarczego Polski. Przedsiębiorcy, którzy reprezentują sektory i
podsektory energochłonne, są uprawnieni do otrzymywania pomocy publicznej w formie
rekompensat na pokrycie kosztów uprawnień do emisji dwutlenku węgla przenoszonych na nich
w cenach energii elektrycznej. W 2025 r. wytyczne Komisji, umożliwiające uznać pomoc państwa
dla określonych branż za zgodną z zasadami rynku wewnętrznego UE i niewpływającą
niekorzystnie na warunki wymiany handlowej w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem, są
poddawane okresowemu przeglądowi i będzie możliwe przeprowadzenie ewentualnej
nowelizacji. MRiT uważa, że aktualna lista sektorów jest niewystarczająca. Zmianie uległy
uwarunkowania wpływające na konkurencyjność sektorów przemysłowych, w tym m.in.:
 wzrost kosztów uprawnień do emisji, istotny w przypadku polskiej energetyki
charakteryzującej się bardzo wysoką emisyjnością wytwarzania energii elektrycznej;

-- 9 of 16 --

10
 podwojenie zużycia energii elektrycznej w procesie dekarbonizacji, w tym elektryfikacji i
wychwytywaniu i składowaniu dwutlenku węgla (CCUS);
 istotny wzrost kosztów energii i gazu po inwazji Rosji na Ukrainę.
W opinii MRiT pomoc dla wskazanych sektorów pozwoli na znaczącą redukcję emisji dwutlenku
węgla w zakładach energochłonnych, a także pozwoli na inwestycje w nowopowstających
łańcuchach dostaw oraz wzmocnienie konkurencyjności przemysłu UE, zgodne z założeniami
Clean Industrial Deal.
Rząd prowadzi konsekwentną politykę na rzecz rozwoju krajowych technologii niskoemisyjnych, co
pozwala nie tylko ograniczać emisje gazów cieplarnianych i podnosić bezpieczeństwo
energetyczne, lecz także wzmacniać konkurencyjność gospodarki oraz ograniczać zależność od
importu zarówno paliw kopalnych, jak i czystych technologii. Proces ten opiera się na elastyczności,
pragmatyzmie oraz szerokim dialogu z rynkiem i społeczeństwem, a wszelkie działania
podejmowane są z uwzględnieniem specyfiki krajowych uwarunkowań społecznych i
gospodarczych.
6. Jak rząd planuje finansować transformację energetyczną (437 mld euro do 2050 roku) i
czy przewiduje fundusze dla regionów dotkniętych restrukturyzacją, takich jak Śląsk?
W załączniku 5 do projektu KPEiK wskazano katalog źródeł finansowania transformacji
energetycznej, ale jednocześnie podkreślono, że nie powinna być ona sfinansowana jedynie ze
środków publicznych, które mają stanowić zachętę i przyczyniać się do efektu mnożnikowego dla
środków prywatnych. Tylko wówczas inwestycje będą podejmowane w taki sposób, że tworzyć
będą stabilne działalności gospodarcze i stałe miejsca pracy.
Jednocześnie należy podkreślić, że KPEiK kładzie szczególny nacisk na sprawiedliwy aspekt
transformacji – inwestycje związane ze wzmacnianiem tego wymiaru mają szczególne
znaczenie w kierunkowaniu wsparcia. Jest to wyraz zrozumienia potrzeb i konsekwencji
zmian, czyli odpowiedzialnego podejścia do prowadzonych działań.
Finansowanie transformacji energetycznej
Transformacja energetyczna Polski to proces złożony i wieloaspektowy, wymagający
inwestycji w różnorodne obszary, takie jak rozwój OZE, modernizacja sieci energetycznych,
rozwój technologii nisko- i zeroemisyjnych, a także efektywność energetyczna budynków i
przemysłu. W realizacji tych celów kluczowe znaczenie mają fundusze europejskie, które
uzupełniają środki krajowe oraz kapitał prywatny.
W najbliższej perspektywie finansowej Polska przewiduje przeznaczenie na transformację
energetyczną do ok. 2030 r. znaczących środków z następujących instrumentów:
• Polityka Spójności – w ramach obecnej perspektywy finansowej Polska dysponuje
ponad 9,5 mld euro, które będą przeznaczone na modernizację energetyczną budynków,
rozwój OZE oraz inteligentne systemy energetyczne. Te inwestycje mają na celu
poprawę efektywności i elastyczności systemu energetycznego;
• Krajowy Plan Odbudowy (KPO) – przewiduje alokację około 29 mld euro na działania
wspierające transformację niskoemisyjną, m.in. na inwestycje w zieloną energię,
modernizację przemysłu oraz wsparcie dla innowacyjnych technologii w sektorze
energetycznym;
• Fundusz Modernizacyjny (FM) – Polska jest jednym z największych beneficjentów FM, z
dostępem do środków rzędu 7,7 mld euro do 2030 roku, które będą kierowane na rozwój
OZE, modernizację infrastruktury ciepłowniczej oraz inne projekty ograniczające emisje
CO2.
Zgodnie z założeniami polityki energetycznej państwa oraz planami klimatyczno-energetycznymi,
znacząca część nakładów na transformację będzie pochodzić ze źródeł prywatnych, w tym od

-- 10 of 16 --

11
przedsiębiorców oraz obywateli, m.in. poprzez inwestycje w mikroinstalacje, termomodernizację
czy elektromobilność.
Wsparcie dla regionów dotkniętych restrukturyzacją, w tym Śląska
Śląsk i inne regiony o charakterze przemysłowym, które w wyniku transformacji energetycznej
stoją przed wyzwaniem restrukturyzacji gospodarczej i społecznej, będą objęte szczególnymi
mechanizmami wsparcia dla tego typu przedsięwzięć, np. mechanizmem sprawiedliwej
transformacji.
Mechanizm ten będzie dedykowany wsparciu dla wybranych regionów, obejmując środki
finansowe oraz programy, które umożliwią:
• tworzenie nowych miejsc pracy w sektorach niskoemisyjnych i innowacyjnych;
• rozwój infrastruktury oraz inwestycje sprzyjające zrównoważonemu rozwojowi;
• wsparcie dla przedsiębiorców i społeczności lokalnych w dostosowaniu się do nowych
warunków;
• zapewnienie wsparcia regionom węglowym oraz innym regionom przemysłowym o
wysokiej intensywności emisji CO2, tak aby negatywnym skutkiem nie stały się
problemy społeczno-gospodarcze tych regionów.
Środki z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) są wdrażane na poziomie
regionalnym przez regiony, a instytucją koordynującą prace na szczeblu krajowym jest
MFiPR.
Polska jest największym beneficjentem FST z alokacją w wysokości prawie 3,85 mld euro.
Środki FST wdrażane są w 5 województwach (śląskim, dolnośląskim, wielkopolskim, łódzkim i
małopolskim). w oparciu o terytorialne plany sprawiedliwej transformacji, które określają
przedmiotowy oraz terytorialny8 zakres wsparcia i które podlegały akceptacji KE.
Należy też podkreślić, że środki FST to pierwszy z trzech filarów Mechanizmu Sprawiedliwej
Transformacji (MST). MST składa się również z: pożyczek dla sektora prywatnego w ramach
dedykowanej ścieżki programu InvestEU (filar II) oraz pożyczek dla sektora publicznego w
ramach partnerstwa z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (filar III). Są to znacząco większe
środki niż w przypadku FST. Mają one jednak charakter instrumentów zwrotnych i są
zarządzane na poziomie ponad krajowym.
Dodatkowo MKiŚ, wraz z instytucjami nadzorującymi realizację programów finansowanych z
funduszy europejskich, planuje skoncentrować działania inwestycyjne w perspektywie do 2030
roku na zapewnieniu kompleksowego wsparcia transformacji tych regionów. Priorytetem jest
stworzenie nowych miejsc pracy, poprawa jakości życia mieszkańców oraz zachowanie
konkurencyjności gospodarczej, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa
energetycznego kraju. Celem działań rządu jest dokonanie zmian bez szkody dla pracowników
oraz zapewnienie im realnych możliwości pracy i godnego życia w czystym środowisku.
Transformacja energetyczna jest kluczowym elementem budowy suwerenności energetycznej
Polski. Realizowana jest poprzez wykorzystanie funduszy europejskich, wsparcie sektora
prywatnego oraz szczególną troskę o regiony przechodzące proces restrukturyzacji.
MFiPR w drugiej połowie lipca br. przedłożyło do konsultacji publicznych średniookresową
strategię rozwoju kraju do 2035 r. (ŚSRK), stanowiącą odpowiedź na nowe wyzwania i
zagrożenia, w tym związane z transformacją energetyczną. Strategia wyznaczy priorytety
rozwojowe oraz kluczowe inwestycyjno-gospodarcze interwencje państwa, które będą
realizowane, tak by osiągnąć założone cele rozwojowe. Jednym z celów ŚSRK będzie:
8 Co do zasady FST wdrażane jest na poziomie NUTS3 /podregiony/, a nie na poziomie całych
województw.

-- 11 of 16 --

12
Tworzenie warunków dla konkurencyjnej i sprawiedliwej gospodarki, z poszanowaniem dla
środowiska i klimatu.
Ponadto, ŚSRK zidentyfikuje Obszary Strategicznej Interwencji (OSI) tj. obszary kraju, do
których zostanie skierowana szczególna interwencja państwa w związku z występującymi tam
barierami lub potencjałami rozwojowymi. Przewiduje się m.in. OSI transformacji energetycznej.
Jego celem będzie łagodzenie społecznych, gospodarczych i środowiskowych skutków
transformacji energetycznej. Przedmiotem interwencji będzie rozwiązywanie problemów
będących efektem wieloletniej i intensywnej eksploatacji zasobów naturalnych na potrzeby
gospodarki, a zarazem podtrzymanie jej konkurencyjności, ciągłości pracy przedsiębiorstw,
ochrony gospodarstw domowych, dbałości o środowisko naturalne i ład przestrzenny.
Te generalne założenia strategiczne będą kształtowały punkt widzenia rRządu na przyszłość.
Natomiast obecnie cele związane z transformacją są finansowane w dużej mierze środkami
polityki spójności. W ramach Umowy Partnerstwa na lata 2021–2027 dla Polski jednym z
kluczowych wyzwań pozostaje realizacja celów UE dotyczących polityki klimatyczno-
energetycznej. Podejmowane działania koncentrują się na pobudzeniu inwestycji wspierających
transformację sektora energetycznego – szczególnie poprzez rozwój OZE, poprawę
efektywności energetycznej oraz zapewnienie sprawiedliwego przebiegu tej transformacji.
Na inwestycje z obszaru transformacji energetycznej przeznaczono ponad 10 mld euro z
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) oraz Funduszu Spójności (FS). Są one
realizowane w ramach 3 programów krajowych (Fundusze Europejskie na Infrastrukturę,
Klimat, Środowisko, Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej oraz Fundusze Europejskie
dla Nowoczesnej Gospodarki) i 16 programów regionalnych.
W ramach unijnej perspektywy finansowej na lata 2021–2027, Polska zdecydowała się
ukierunkować inwestycje w sektorze energetyki na trzy strategiczne obszary działań:
a. obszar efektywności energetycznej i redukcji emisji gazów cieplarnianych – na ten cel
przeznaczonych zostanie około 6,5 mld euro;
b. obszar produkcji energii z odnawialnych źródeł (OZE) – na ten cel przeznaczonych zostanie
około 2 mld euro;
c. obszar wsparcia dla infrastruktury energetycznej, w tym magazynowania energii oraz
inteligentnych systemów – na ten cel przeznaczonych zostanie około 1,7mld euro.
Warto dodać, że niskoemisyjny transport oraz inicjatywy na rzecz poprawy mobilności miejskiej
również istotnie wspierają transformację energetyczną. Na realizację tych działań
przeznaczonych zostanie około 4,3 mld euro w ramach Umowy Partnerstwa 2021-2027.
Poza obecną perspektywą finansową polityki spójności, Rząd RP podejmuje wysiłki na rzecz
realizacji krajowych interesów w przyszłych wieloletnich ramach finansowych. Opowiada się za
tym, aby polityka spójności UE po 2027 roku była nadal kluczowym instrumentem służącym
nie tylko wyrównywaniu szans rozwojowych, ale także łagodzeniu skutków transformacji
energetycznej i wspieraniu regionów w adaptacji do nowych warunków gospodarczych.
Według stanowiska rządu w sprawie roli spójności w UE i przyszłości polityki spójności po
2027 roku, które zostało przyjęte przez Komitet ds. Europejskich Rady Ministrów 3
października 2024 r., w celu osiągania spójności i wzmocnienia polityki spójności konieczne są:
• długofalowy charakter polityki spójności,
• ukierunkowanie tej polityki na wywoływanie zmian strukturalnych oraz
• zapewnienie odpowiedniego budżetu dla tej polityki o wartości realnie nie mniejszej niż
jej alokacja w ramach obecnych wieloletnich ram finansowych UE.
Ważnym podkreślenia jest fakt, że oprócz Polityki Spójności, dodatkowo projektowanym
instrumentem wsparcia jest Plan Społeczno-Klimatyczny (PSK), którego środki będą pochodziły z
nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji dla budynków i transportu drogowego (tzw. ETS 2).

-- 12 of 16 --

13
W tym celu zostało ustanowione przez KE nowe źródło wsparcia finansowego - Społeczny
Fundusz Klimatyczny (SFK). Został on powołany na podstawie rozporządzenia (UE)
2023/955 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ustanowienia Społecznego Funduszu
Klimatycznego. Minister Funduszy i Polityki Regionalnej koordynuje i integruje prace nad
przygotowaniem PSK umożliwiającego implementację środków z SFK.
Fundusz pomoże gospodarstwom domowym w trudnej sytuacji, mikroprzedsiębiorstwom i
użytkownikom transportu, którzy są szczególnie dotknięci ubóstwem energetycznym i
transportowym. W jego ramach przewidziano mechanizmy kompensacyjne, które pozwolą
gospodarstwom domowym, użytkownikom transportu i mikroprzedsiębiorcom dotkniętym lub
zagrożonym ubóstwem energetycznym i transportowym na dostosowanie się do nowych
warunków na rynku energii. Oprócz wsparcia bezpośredniego, systemu bonów (voucherów) na
koszty ogrzewania i energii, kluczowe znaczenie będą miały inwestycje w poprawę efektywności
energetycznej budynków oraz dostęp do transportu publicznego. Inwestycje te umożliwią
stopniowe zmniejszanie potrzeby wsparcia bezpośredniego, zapewniając trwałe rozwiązania na
rzecz ograniczenia ubóstwa energetycznego i transportowego.
Polska jest największym beneficjentem SFK w Europie. Uzyskała z tego źródła prawie 18 %
środków przewidzianych na wszystkie państwa UE. Wysokość budżetu dla Polski z SFK to w
scenariuszu podstawowym - 11,4 mld euro plus wkład krajowy (min. 25%). Wdrażanie
instrumentu będzie odbywać się w latach 2026-2032. Obecnie projekt PSK jest po etapie
konsultacji publicznych, a następnie będzie skierowany na ścieżkę zatwierdzenia przez Radę
Ministrów.
7. Jak rząd ocenia wpływ ETS na konkurencyjność polskiego przemysłu w porównaniu z
krajami spoza UE, nieobjętymi tymi regulacjami?
Wpływ transformacji energetyczno-klimatycznej na przemysł jest jednym z głównych tematów
poruszanych przez Polskę na forum UE. Dostrzegana jest duża dynamika zmian w naszym
otoczeniu i konieczność dostosowań. Priorytetem jest m.in. obniżenie cen energii. To właśnie
wysokie ceny energii są jedną z głównych przyczyn spadku konkurencyjności UE. Od dłuższego
czasu Polska zabiega o przeprowadzenie przez Komisję szczegółowej analizy dotychczasowego
wdrażania pakietu Fit for 55 w państwach członkowskich.
Nacisk przyniósł już skutek w postaci zmiany ukierunkowania działań Komisji, która
zdecydowanie większą uwagę przykłada do spraw konkurencyjności unijnych gospodarek w
realizacji celów klimatycznych czy też akceptowalnych cen energii.
Rząd z zadowoleniem przyjął modyfikację kierunku prowadzenia polityki klimatycznej UE,
która w sposób wyraźny zaczęła podkreślać potrzebę zagwarantowania konkurencyjności
europejskich gospodarek. Od początku podkreśla w UE, że polityka klimatyczna powinna być
prowadzona w sposób racjonalny i oparty na danych, biorąc pod uwagę również wpływ na
kwestie gospodarcze oraz społeczne.
KE, dostrzegając zgłaszany m.in. przez Polskę problem ryzyka utraty konkurencyjności w
związku z dodatkowymi obowiązkami wynikającymi z polityki klimatycznej, stworzyła
mechanizm CBAM9, który ma wyrównywać szanse przedsiębiorstw europejskich i tych
spoza-UE, które nie są obciążone opłatami wynikającymi z systemu EU ETS.
Polska zabiega na forum UE o jak najszybsze rozszerzenie towarowe mechanizmu CBAM
oraz wypracowanie rozwiązań dla eksportu, by bardziej kompleksowo wspierać polski
przemysł wysokoemisyjny. KE już zapowiedziała publikacje raportów analizujących
skuteczność mechanizmu i zmiany do rozporządzenia być może jeszcze w bieżącym roku.
9 Ang: Carbon Border Adjustment Mechanism, Mechanizm Dostosowywania Cen na Granicach z
uwzględnieniem Emisji CO2.

-- 13 of 16 --

14
Warto także zauważyć, że w trakcie polskiej prezydencji w Radzie UE przeprocedowano
zmiany upraszczające mechanizm CBAM, ale jednocześnie gwarantujące jego dotychczasową
efektywność, tj. objęcie mechanizmem 99% emisji wbudowanych w importowane towary
CBAM (m.in. cement, żelazo i stal, aluminium, nawozy).
8. Czy Polska planuje negocjować wyłączenia lub ulgi w ETS dla kluczowych sektorów,
takich jak energetyka czy hutnictwo?
Dzięki staraniom m.in. polskiego rządu, który otwarcie zwracał uwagę na konieczność
zainicjowania procesu zmiany rewizji EU ETS, KE zaplanowała kompleksową rewizję systemu
na rok 2026. Obecnie prowadzone się przygotowania do tego przeglądu. Działania rządu
zmierzają do wypracowania najkorzystniejszych dla przemysłu rozwiązań.
Polska opowiada się m.in. za utrzymaniem przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji w
systemie EU ETS na dotychczasowych warunkach. W tej sprawie jeszcze w grudniu 2024 r.
przygotowany został tzw. non-paper dotyczący mechanizmu CBAM, który poza Polską poparły
Włochy, Austria i Bułgaria. W ww. non-paper wskazano potrzebę utrzymania bezpłatnych
uprawnień przynajmniej do czasu stwierdzenia skuteczności mechanizmu CBAM, co jest też
postulatem polskich przedsiębiorstw.
Rewizja dyrektywy ETS jest przewidziana na rok 2026 i wówczas rząd przedstawi konkretne
rozwiązania dostosowane do aktualnej sytuacji i będące wynikiem dialogu z
zainteresowanymi podmiotami.
MP, w ramach prac nad „Planem działań dla zrównoważonego rozwoju przemysłu stalowego w
Polsce”, koordynuje pozostające w kompetencji różnych resortów i instytucji działania mające
na celu poprawę trudnej sytuacji sektora stalowego w Polsce. Jednym z nich, dotyczącym
systemu handlu uprawnieniami do emisji, jest przeznaczenie bezpośrednio części dochodów z
systemu EU ETS na dekarbonizację sektorów energochłonnych. Ma to na celu zmniejszenie
ryzyka inwestycyjnego, obniżenia bariery wejścia dla nowych technologii oraz zapewnienia
pomocy w rozwoju łańcuchów dostaw. Długoterminowe i przewidywalne wsparcie finansowe
pozwoliłoby na zaplanowanie procesów modernizacyjnych, utrzymanie miejsc pracy oraz
rozwój gospodarczy w regionach opartych na przemyśle energochłonnym. Zgodnie z
założeniami, realizacja postulowanego działania powinna uwzględniać rosnące koszty
inwestycyjne (CAPEX) oraz operacyjne (OPEX). Dzięki skierowaniu odpowiednich nakładów
finansowych na kluczowe technologie przemysłowe, przemysł będzie miał szansę utrzymać i
rozwijać konkurencyjność w skali światowej. Proponowane rozwiązanie będzie wiązało się z
koniecznością zmiany Dyrektywy ETS w taki sposób, aby jasno wskazać konieczność
przeznaczenia środków na dekarbonizację przemysłową (m.in. poprzez wdrażanie technologii
zielonego wodoru, wychwytywania i składowania CO2 - CCUS, elektryfikacji procesów
produkcyjnych, działań efektywnościowych lub na cele ochrony środowiska).
MP podjęło już wstępne działania w kwestii realizacji omówionego wyżej postulatu, jednak
decydujące znaczenie będzie miała decyzja Ministra Finansów., Może ona zostać podjęta po
przeprowadzeniu pogłębionej analizy wpływu na poszczególnych interesariuszy, w
szczególności na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa. Możliwość
przekazania środków z ETS na dekarbonizację sektora energochłonnego będzie również
przedmiotem spotkań prekonsultacyjnych powołanego „Zespołu do spraw opracowania
rozwiązań mających na celu poprawę funkcjonowania branży hutniczej”, które odbywają się
średnio co dwa tygodnie (do 26 września). Oprócz członków Zespołu, tj. przedstawicieli MP,
MAP, MKiŚ, MRiT, Polskich Sieci Elektroenergetycznych oraz Hutniczej Izby Przemysłowo –
Handlowej, w spotkaniach biorą także udział przedstawiciele związków zawodowych
pracowników, pracodawców oraz innych instytucji, w zależności od tematyki posiedzenia.

-- 14 of 16 --

15
9. Jakie działania podejmuje rząd na poziomie UE, aby zapewnić sprawiedliwą
transformację dla krajów zależnych od węgla, takich jak Polska?
Polski rząd aktywnie uczestniczy w rozmowach z KE oraz państwami członkowskimi, dążąc
do uwzględnienia w przyszłej polityce spójności specyficznych wyzwań i potrzeb polskich
terytoriów. MFiPR prowadzi nieformalną debatę nt. przyszłości polityki spójności na forum
krajowym i europejskim, promuje polski punkt widzenia i przekonuje partnerów w
instytucjach unijnych i innych państwach członkowskich do kierunków i rozwiązań
kluczowych z punktu widzenia interesów Polski, w tym także w zakresie transformacji
energetycznej i sprawiedliwej transformacji.
Na poziomie unijnym Polska konsekwentnie podkreśla, że polityka spójności powinna
pozostać dostępna dla wszystkich regionów, z uwzględnieniem tych słabiej rozwiniętych i
przechodzących transformację przemysłową. Kwestie znaczenia transformacji energetycznej
MFiPR podejmowało także w ramach sprawowanego przewodnictwa w Radzie UE (1 połowa
2025 r.). Jednym z ważniejszych wydarzeń organizowanych przez MFiPR była konferencja w
Krakowie 30-31 stycznia br. pn. „Rozwój po europejsku. Jaka polityka rozwoju dla
bezpiecznej, odpornej i globalnie konkurencyjnej UE”. W jej trakcie kwestie transformacji
energetycznej były poruszane w ramach zorganizowanych paneli poświęconych kwestiom
neutralności klimatycznej w kontekście wyzwań dla konkurencyjności i rozwoju oraz zielonej
polityce przemysłowej wspierającej spójność.
Ponadto, rząd wypracował i przyjął 3 października 2024 r. „Stanowisko w sprawie roli
spójności w UE i przyszłości polityki spójności po 2027 roku”, które wskazuje, że „polityka
spójności powinna zostać w większym stopniu ukierunkowana na bycie katalizatorem zmian
strukturalnych, w tym w obszarach wiejskich, górniczych (węglowych) i poprzemysłowych”.
W tym stanowisku Rząd RP podkreśla również „konieczność zaadresowania problemów
rozwojowych terytoriów, które stają przed specyficznymi wyzwaniami sprawiedliwej
transformacji…”oraz „widzi potrzebę wzmocnienia zintegrowanego i kompleksowego
systemu wsparcia stanowiącego odpowiedź na wyzwania transformacyjne na bazie
funkcjonującego już mechanizmu sprawiedliwej transformacji…” W stanowisku zaznaczono
również, aby system wsparcia w tym zakresie „bazował na… pozytywnych doświadczeniach z
funkcjonowania dotychczasowego Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji...”.
10. Jakie były koszty zakupu uprawnień do emisji CO2 w roku: 2015, 2016, 2020, 2021,
2023 i 2024 w całkowitych kosztach dla elektrowni na węgiel brunatny i dla
elektrowni na węgiel kamienny?
MKiŚ nie posiada informacji odnośnie ilości zakupionych uprawnień do emisji przez
konkretne podmioty działające na terenie Polski.
Prowadzący instalacje jest zobowiązany posiadać uprawnienia do emisji w liczbie niezbędnej
do rozliczenia emisji. Uprawnieniami do emisji można swobodnie rozporządzać. Część z nich
może otrzymać w ramach bezpłatnego przydziału. Cześć może zakupić na aukcjach
uprawnień na rynku pierwotnym, bądź pozyskać na rynku wtórnym.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/

-- 15 of 16 --

16
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.

-- 16 of 16 --