Interpelacja nr 10320
Interpelacja w sprawie destrukcyjnych skutków wdrożenia systemu ETS2 dla polskich rodzin oraz nieudolności rządu w obronie interesu narodowego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie destrukcyjnych skutków wdrożenia systemu ETS2 dla polskich rodzin oraz nieudolności rządu w obronie interesu narodowego
Interpelacja nr 10320
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie destrukcyjnych skutków wdrożenia systemu ETS2 dla polskich rodzin oraz nieudolności rządu w obronie interesu narodowego
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 15-06-2025
Szanowna Pani Minister,
polskie rodziny są dziś na skraju energetycznej zapaści. Nadciąga kolejna unijna regulacja – system ETS2 – który już od 2027 roku obejmie ogrzewanie domów i transport prywatny, a więc dwa filary codziennego życia każdego obywatela. Nie chodzi tu o marginalne podwyżki, ale o realne, kilkutysięczne koszty roczne, które najmocniej uderzą w najbiedniejszych, w mieszkańców wsi, w rodziny ogrzewające domy węglem, w ludzi dojeżdżających do pracy starym samochodem.
Polska – kraj o jednym z najniższych dochodów w UE – otrzymała najwyższy procent z tzw. Społecznego Funduszu Klimatycznego (17,6%), co wprost oznacza, że Bruksela uznaje nas za najbardziej zagrożonych ubóstwem energetycznym w całej unii. I co robi rząd? Odpowiada: "negocjujemy, analizujemy, pracujemy nad mechanizmami osłonowymi" – te słowa słyszymy od miesięcy, a efektów jak nie było, tak nie ma.
Polacy nie chcą analiz – chcą konkretów! Chcą wiedzieć:
czy będą w stanie zapłacić za ogrzewanie,
czy ich dzieci dojadą autobusem do szkoły,
czy będą musieli wybierać między jedzeniem a rachunkiem za ciepło.
Tymczasem rząd biernie przygląda się, jak kolejna unijna dyrektywa zmierza do dewastacji polskiego społeczeństwa, a kampania informacyjna praktycznie nie istnieje. Ludzie nie wiedzą, że koszty ogrzewania mogą wzrosnąć o 2500-5500 zł rocznie, a transportu nawet o kilkaset złotych na osobę. Nie wiedzą, że Polska – bardziej niż Belgia, Francja czy Niemcy – poniesie relatywnie wyższe koszty, mimo niższych zarobków.
To nie tylko gospodarczy problem. To zagrożenie dla spójności społecznej i bezpieczeństwa państwa. Ignorowanie dramatycznych konsekwencji ETS2 to zaniedbanie obowiązku ochrony obywateli, a brak decyzji jest równoznaczny ze zgodą na pogłębianie ubóstwa i chaosu społecznego.
W związku z powyższym, proszę Panią Minister o natychmiastowe przedstawienie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie realne działania – poza deklaracjami – podjął rząd Rzeczypospolitej Polskiej w celu renegocjacji warunków wdrożenia ETS2 wobec Komisji Europejskiej? Czy rozważana była formalna propozycja zawieszenia lub przesunięcia systemu dla Polski?
Ile wyniosą szacowane średnie koszty wdrożenia ETS2 dla przeciętnego polskiego gospodarstwa domowego w ujęciu rocznym, osobno dla transportu i ogrzewania?
Jakie konkretne środki osłonowe zaplanowano w ramach Funduszu Klimatycznego Społecznego dla polskich rodzin? Jakie kwoty zostały dotychczas uruchomione, a jakie są nadal na etapie planowania?
Ile rodzin w Polsce (wg danych GUS/ministerstwa) może zostać objętych ryzykiem ubóstwa energetycznego lub transportowego po wejściu w życie ETS2?
Dlaczego nie przeprowadzono ogólnokrajowej kampanii informacyjnej na temat wpływu ETS2 na koszty życia obywateli? Czy taka kampania jest planowana, i kiedy zostanie uruchomiona?
Jakie środki zostały przeznaczone na modernizację domów jednorodzinnych i poprawę efektywności energetycznej w kontekście ETS2? Czy programy takie jak "Czyste Powietrze" zostaną rozszerzone i dostosowane do nowej rzeczywistości regulacyjnej?
Czy rząd zamierza bronić interesów polskich obywateli przed narzuconym mechanizmem, który – jak pokazują dane – może pogłębić ubóstwo i zdestabilizować społeczeństwo? Jeśli tak – proszę wskazać harmonogram działań i nazwiska osób odpowiedzialnych.
Interpelacja nr 10320
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie destrukcyjnych skutków wdrożenia systemu ETS2 dla polskich rodzin oraz nieudolności rządu w obronie interesu narodowego
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 15-06-2025
Szanowna Pani Minister,
polskie rodziny są dziś na skraju energetycznej zapaści. Nadciąga kolejna unijna regulacja – system ETS2 – który już od 2027 roku obejmie ogrzewanie domów i transport prywatny, a więc dwa filary codziennego życia każdego obywatela. Nie chodzi tu o marginalne podwyżki, ale o realne, kilkutysięczne koszty roczne, które najmocniej uderzą w najbiedniejszych, w mieszkańców wsi, w rodziny ogrzewające domy węglem, w ludzi dojeżdżających do pracy starym samochodem.
Polska – kraj o jednym z najniższych dochodów w UE – otrzymała najwyższy procent z tzw. Społecznego Funduszu Klimatycznego (17,6%), co wprost oznacza, że Bruksela uznaje nas za najbardziej zagrożonych ubóstwem energetycznym w całej unii. I co robi rząd? Odpowiada: "negocjujemy, analizujemy, pracujemy nad mechanizmami osłonowymi" – te słowa słyszymy od miesięcy, a efektów jak nie było, tak nie ma.
Polacy nie chcą analiz – chcą konkretów! Chcą wiedzieć:
czy będą w stanie zapłacić za ogrzewanie,
czy ich dzieci dojadą autobusem do szkoły,
czy będą musieli wybierać między jedzeniem a rachunkiem za ciepło.
Tymczasem rząd biernie przygląda się, jak kolejna unijna dyrektywa zmierza do dewastacji polskiego społeczeństwa, a kampania informacyjna praktycznie nie istnieje. Ludzie nie wiedzą, że koszty ogrzewania mogą wzrosnąć o 2500-5500 zł rocznie, a transportu nawet o kilkaset złotych na osobę. Nie wiedzą, że Polska – bardziej niż Belgia, Francja czy Niemcy – poniesie relatywnie wyższe koszty, mimo niższych zarobków.
To nie tylko gospodarczy problem. To zagrożenie dla spójności społecznej i bezpieczeństwa państwa. Ignorowanie dramatycznych konsekwencji ETS2 to zaniedbanie obowiązku ochrony obywateli, a brak decyzji jest równoznaczny ze zgodą na pogłębianie ubóstwa i chaosu społecznego.
W związku z powyższym, proszę Panią Minister o natychmiastowe przedstawienie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie realne działania – poza deklaracjami – podjął rząd Rzeczypospolitej Polskiej w celu renegocjacji warunków wdrożenia ETS2 wobec Komisji Europejskiej? Czy rozważana była formalna propozycja zawieszenia lub przesunięcia systemu dla Polski?
Ile wyniosą szacowane średnie koszty wdrożenia ETS2 dla przeciętnego polskiego gospodarstwa domowego w ujęciu rocznym, osobno dla transportu i ogrzewania?
Jakie konkretne środki osłonowe zaplanowano w ramach Funduszu Klimatycznego Społecznego dla polskich rodzin? Jakie kwoty zostały dotychczas uruchomione, a jakie są nadal na etapie planowania?
Ile rodzin w Polsce (wg danych GUS/ministerstwa) może zostać objętych ryzykiem ubóstwa energetycznego lub transportowego po wejściu w życie ETS2?
Dlaczego nie przeprowadzono ogólnokrajowej kampanii informacyjnej na temat wpływu ETS2 na koszty życia obywateli? Czy taka kampania jest planowana, i kiedy zostanie uruchomiona?
Jakie środki zostały przeznaczone na modernizację domów jednorodzinnych i poprawę efektywności energetycznej w kontekście ETS2? Czy programy takie jak "Czyste Powietrze" zostaną rozszerzone i dostosowane do nowej rzeczywistości regulacyjnej?
Czy rząd zamierza bronić interesów polskich obywateli przed narzuconym mechanizmem, który – jak pokazują dane – może pogłębić ubóstwo i zdestabilizować społeczeństwo? Jeśli tak – proszę wskazać harmonogram działań i nazwiska osób odpowiedzialnych.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9950 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DPN-WZE.050.21.2025.SS
3857830.15510709.12458676
Warszawa, 04-07-2025
Dotyczy: Odpowiedź na interpelację Posła Jarosława Sachajki i Posłanki Anny
Gembickiej w sprawie destrukcyjnych skutków wdrożenia systemu ETS2 dla
polskich rodzin oraz nieudolności rządu w obronie interesu narodowego,
K10INT10320.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania zadane w interpelacji Posła Jarosława Sachajki i Posłanki Anny
Gembickiej w sprawie destrukcyjnych skutków wdrożenia systemu ETS2 dla polskich rodzin
oraz nieudolności rządu w obronie interesu narodowego, poniżej przekazuję stosowne
informacje.
1. Jakie realne działania – poza deklaracjami – podjął rząd Rzeczypospolitej Polskiej w celu
renegocjacji warunków wdrożenia ETS2 wobec Komisji Europejskiej? Czy rozważana
była formalna propozycja zawieszenia lub przesunięcia systemu dla Polski?
Na wstępie należy zaznaczyć, że nowelizacja dyrektywy 2003/87/WE, która dokonała
rozszerzenia zakresu działania systemu handlu uprawnieniniami do emisji gazów
cieplarnianych, wprowadzając m.in. opłatę za emisję ze spalania paliw w sektorze
ogrzewania budynków, została przyjęta w maju 2023 r. a więc w czasie rządów PiS i
Solidarnej Polski. Wówczas do zablokowania propozycji wystarczyłaby zwykła mniejszość
blokująca w Radzie UE. Nie podjęty został również wysiłek uzyskania przez Polskę derogacji
o które możnaby dziś wystąpić.
Jako że wprowadzenie ETS2 wynika z już przyjętej regulacji wprowadzenie obecnie
jakichkolwiek zmian w zakresie jego funkcjonowania jest dużo trudniejsze niż w przypadku
aktów prawnych na etapie ich negocjacji. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że
państwa członkowskie nie mają inicjatywy ustawodawczej, a taką inicjatywą w ramach
instytucji UE dysponuje jedynie Komisja Europejska. Dlatego też rozpoczęcie procesu zmian
dyrektywy wymaga przedłożenia przez Komisję Europejską odpowiedniego projektu. Po
przedłożeniu projektu zmian przez KE do wprowadzenia zmian potrzebna jest większość
państw członkowskich.
Mimo odziedziczenia tak trudnych warunków w zakresie ETS2 przez ostatnie miesiące rząd
działał na rzecz zmiany ustaleń z 2023 r. Jak dotychczas udało się stworzyć koalicję 18
państw forsujących wprowadzenie zmian do ETS2, jeszcze przed rozpoczęciem jego
funkcjonowania. Zaproponowane zmiany wypracowane przez państwa członkowskie
zmierzają w kierunku ograniczenia socjalnych konsekwencji wprowadzenia nowego
systemu poprzez znaczące wzmocnienie mechanizmów zabezpieczających przed
-- 1 of 4 --
znaczącym wzrostem cen uprawnień do emisji, a także zwiększających przewidywalność
rynku. W ramach koalicji państw, przygotowano wspólne stanowisko z propozycjami
konkretnych rozwiązań w zakresie zmian ETS2, które zostały już przesłane Komisji
Europejskiej.
Oprócz powyższych działań nakierowanych na zabezpieczenie mechanizmu efektywnej
kontroli cen, Polska nadal prowadzi i będzie prowadzić działania nakierowane na uzyskanie
dodatkowych derogacji w zakresie systemu ETS2.
2. Ile wyniosą szacowane średnie koszty wdrożenia ETS2 dla przeciętnego polskiego
gospodarstwa domowego w ujęciu rocznym, osobno dla transportu i ogrzewania?
W przypadku wejścia w życie ETS2 w obecnym kształcie uzgodnionym w 2023 r.,
prognozowanie dokładnych kosztów jest obarczone dużą niepewnością. Koszty w systemie
będą zależały od kształtowania się cen uprawnień do emisji na rynku. Natomiast to, jak będą
się kształtować ceny uprawnień do emisji w nowym systemie zależy od współdziałania
różnych środków polityki klimatyczno-energetycznej UE, w tym systemu EU ETS.
Analizy dotyczące skutków ETS2 dla polskich gospodarstw domowych i przedsiębiorstw
publikowane są m.in. przez Centrum Analiz Energetyczno-Klimatycznych (CAKE) oraz
Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE)
(https://climatecake.ios.edu.pl/materialyinformacyjne-i-publikacje/raporty-cake/),
działające w ramach Instytutu Ochrony Środowiska nadzorowanego przez Ministra Klimatu
i Środowiska. Są to dane dostępne publicznie.
3. Jakie konkretne środki osłonowe zaplanowano w ramach Funduszu Klimatycznego
Społecznego dla polskich rodzin? Jakie kwoty zostały dotychczas uruchomione, a jakie
są nadal na etapie planowania?
W ramach Planu Społeczno-Klimatycznego (PSK) zapisano sposoby wydatkowania
pieniędzy ze Społecznego Funduszu Klimatycznego (SFK), które mają pomóc
gospodarstwom domowym, małym przedsiębiorstwom i użytkownikom transportu w
trudnej sytuacji niwelować ubóstwo energetyczne.
Z projektem Planu i zaplanowanymi środkami chroniącymi polskie rodziny można zapoznać
się na poniższej stronie:
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/spoleczny-fundusz-
klimatyczny/plan/
4. Ile rodzin w Polsce (wg danych GUS/ministerstwa) może zostać objętych ryzykiem
ubóstwa energetycznego lub transportowego po wejściu w życie ETS2?
Analizy przeprowadzone na potrzeby projektu Planu Społeczno-Klimatycznego jasno
wskazują, że ubóstwo energetyczne w 2023 r. dotyczyło około 11% polskiego
społeczeństwa (1,35 mln gospodarstw domowych). W kontekście zmian wprowadzonych
nowym systemem ETS2, wpływających na wzrost kosztów paliw kopalnych, prognozuje się,
że liczba gospodarstw domowych w ubóstwie energetycznym osiągnie około 1,5 miliona w
2032 r. Zgodnie z powyższym, liczba gospodarstw domowych w ubóstwie energetycznym
w 2032 roku mogłoby wzrosnąć o 0,14 mln w stosunku do 2023 rok. To do tej grupy
głównie skierowany będzie Społeczny Fundusz Klimatyczny, żeby zapobiegać poszerzeniu
zjawiska ubóstwa energetycznego.
-- 2 of 4 --
5. Dlaczego nie przeprowadzono ogólnokrajowej kampanii informacyjnej na temat wpływu
ETS2 na koszty życia obywateli? Czy taka kampania jest planowana, i kiedy zostanie
uruchomiona?
Dane dotyczące wpływu ETS2 na koszty życia obywateli są publicznie dostępne (jak
wspomniano w odpowiedzi na pytanie 2). Rząd nie ukrywa efektów uzgodnionego za
czasów Rządów Zjednoczonej Prawicy systemu ETS2. Komunikujemy to wyraźnie w
przekazie medialnym.
Warto wspomnieć, że w ramach trwających od 6 do 30 czerwca br. konsultacji społecznych
Planu Społeczno- Klimatycznego wchodzącego w skład nowego instrumentu finansowego
SFK, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej prowadziło kampanię edukacyjno-
konsultacyjną obejmującą obywateli, samorządy, NGO i przedsiębiorstwa.
Więcej informacji na ten temat znajduję się na stronie:
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/spoleczny-fundusz-
klimatyczny/
6. Jakie środki zostały przeznaczone na modernizację domów jednorodzinnych i poprawę
efektywności energetycznej w kontekście ETS2? Czy programy takie jak "Czyste
Powietrze" zostaną rozszerzone i dostosowane do nowej rzeczywistości regulacyjnej?
Polska dysponuje szerokim wachlarzem narzędzi, w tym programów wsparcia, które w
ostatnich latach skutecznie przyczyniały się do zwiększenia efektywności energetycznej
gospodarstw domowych. Programy dotacyjne, w tym Program Priorytetowy Czyste
Powietrze (PPCP), Ciepłe Mieszkanie, Mój Prąd wspierają wymianę nieefektywnych źródeł
ciepła oraz termomodernizację budynków.
Jednym z najważniejszych działań Rządu nakierowanych na poprawę jakości powietrza jest
priorytetyzacja środków administrowanych przez NFOŚiGW na wdrożenie programu
finansowego „Czyste Powietrze”. Celem Programu jest poprawa jakości powietrza oraz
podnoszenie efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych, a tym samym
zmniejszenie zapotrzebowania na ciepło. Obecny Rząd zapewnił środki na finansowanie
Programu ze środków KPO oraz FENIKS. 14 marca 2025 r. wynegocjowane zostało
dodatkowe wsparcie programu z Funduszu Modernizacyjnego w wysokości 10 mld. złotych.
Równolegle warto odwołać się do projektu Planu Społeczno-Klimatycznego, w którym to
dokumencie przedstawiony zostały sposoby wydatkowania środków z Socjalnego Funduszu
Klimatycznego. Projekt Planu przewiduje zarówno bezpośrednie formy wsparcia dochodów
takie jak tymczasowa pomoc finansowa dla gospodarstw domowych i osób najbardziej
narażonych na rosnące koszty transportu i ogrzewania, jak i wsparcie inwestycyjne typu
finansowanie renowacji budynków czy dostęp do bezemisyjnych i niskoemisyjnych
pojazdów. Polska ma zostać największym beneficjentem nowego funduszu, przypada na nią
17,6% całego budżetu, co łącznie z wkładem własnym wyniesie 15,2 mld euro.
7. Czy rząd zamierza bronić interesów polskich obywateli przed narzuconym
mechanizmem, który – jak pokazują dane – może pogłębić ubóstwo i zdestabilizować
społeczeństwo? Jeśli tak – proszę wskazać harmonogram działań i nazwiska osób
odpowiedzialnych.
Jak wspomniano w odpowiedzi na pytanie 1, Rząd RP akcentuje na arenie unijnej sprzeciw
wobec wszystkich inicjatyw, które mogłyby uderzać w konkurencyjność polskiej gospodarki
oraz pogorszenie warunków życia.
-- 3 of 4 --
Odpowiedzialnością całego rządu jest zapewnienie ochrony najbardziej wrażliwych grup
społecznych, a także zapewnienie odpowiednich warunków funkcjonowania
przedsiębiorstw, bez obniżania ich konkurencyjności na arenie międzynarodowej. Wszyscy
przedstawiciele rządu dokładają wszelkich starań aby powyższe cele były realizowane. W
przypadku systemu ETS2 wiodącą rolę ma Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Jeśli chodzi o harmonogram działań, to MKiŚ prowadzi działania ciągłe międzynarodowe
nakierowane na budowę koalicji w zakresie inicjatyw wokół zmian w ETS2. Dotychczas
udało się osiągnąć porozumienie w grupie 18 państw nakierowane na wprowadzenie do
systemu efektywnego mechanizmu kontroli ceny. Zmiany będą zaproponowane najpóźniej
w trakcie rewizji systemu ETS w 2026 r.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DPN-WZE.050.21.2025.SS
3857830.15510709.12458676
Warszawa, 04-07-2025
Dotyczy: Odpowiedź na interpelację Posła Jarosława Sachajki i Posłanki Anny
Gembickiej w sprawie destrukcyjnych skutków wdrożenia systemu ETS2 dla
polskich rodzin oraz nieudolności rządu w obronie interesu narodowego,
K10INT10320.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania zadane w interpelacji Posła Jarosława Sachajki i Posłanki Anny
Gembickiej w sprawie destrukcyjnych skutków wdrożenia systemu ETS2 dla polskich rodzin
oraz nieudolności rządu w obronie interesu narodowego, poniżej przekazuję stosowne
informacje.
1. Jakie realne działania – poza deklaracjami – podjął rząd Rzeczypospolitej Polskiej w celu
renegocjacji warunków wdrożenia ETS2 wobec Komisji Europejskiej? Czy rozważana
była formalna propozycja zawieszenia lub przesunięcia systemu dla Polski?
Na wstępie należy zaznaczyć, że nowelizacja dyrektywy 2003/87/WE, która dokonała
rozszerzenia zakresu działania systemu handlu uprawnieniniami do emisji gazów
cieplarnianych, wprowadzając m.in. opłatę za emisję ze spalania paliw w sektorze
ogrzewania budynków, została przyjęta w maju 2023 r. a więc w czasie rządów PiS i
Solidarnej Polski. Wówczas do zablokowania propozycji wystarczyłaby zwykła mniejszość
blokująca w Radzie UE. Nie podjęty został również wysiłek uzyskania przez Polskę derogacji
o które możnaby dziś wystąpić.
Jako że wprowadzenie ETS2 wynika z już przyjętej regulacji wprowadzenie obecnie
jakichkolwiek zmian w zakresie jego funkcjonowania jest dużo trudniejsze niż w przypadku
aktów prawnych na etapie ich negocjacji. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że
państwa członkowskie nie mają inicjatywy ustawodawczej, a taką inicjatywą w ramach
instytucji UE dysponuje jedynie Komisja Europejska. Dlatego też rozpoczęcie procesu zmian
dyrektywy wymaga przedłożenia przez Komisję Europejską odpowiedniego projektu. Po
przedłożeniu projektu zmian przez KE do wprowadzenia zmian potrzebna jest większość
państw członkowskich.
Mimo odziedziczenia tak trudnych warunków w zakresie ETS2 przez ostatnie miesiące rząd
działał na rzecz zmiany ustaleń z 2023 r. Jak dotychczas udało się stworzyć koalicję 18
państw forsujących wprowadzenie zmian do ETS2, jeszcze przed rozpoczęciem jego
funkcjonowania. Zaproponowane zmiany wypracowane przez państwa członkowskie
zmierzają w kierunku ograniczenia socjalnych konsekwencji wprowadzenia nowego
systemu poprzez znaczące wzmocnienie mechanizmów zabezpieczających przed
-- 1 of 4 --
znaczącym wzrostem cen uprawnień do emisji, a także zwiększających przewidywalność
rynku. W ramach koalicji państw, przygotowano wspólne stanowisko z propozycjami
konkretnych rozwiązań w zakresie zmian ETS2, które zostały już przesłane Komisji
Europejskiej.
Oprócz powyższych działań nakierowanych na zabezpieczenie mechanizmu efektywnej
kontroli cen, Polska nadal prowadzi i będzie prowadzić działania nakierowane na uzyskanie
dodatkowych derogacji w zakresie systemu ETS2.
2. Ile wyniosą szacowane średnie koszty wdrożenia ETS2 dla przeciętnego polskiego
gospodarstwa domowego w ujęciu rocznym, osobno dla transportu i ogrzewania?
W przypadku wejścia w życie ETS2 w obecnym kształcie uzgodnionym w 2023 r.,
prognozowanie dokładnych kosztów jest obarczone dużą niepewnością. Koszty w systemie
będą zależały od kształtowania się cen uprawnień do emisji na rynku. Natomiast to, jak będą
się kształtować ceny uprawnień do emisji w nowym systemie zależy od współdziałania
różnych środków polityki klimatyczno-energetycznej UE, w tym systemu EU ETS.
Analizy dotyczące skutków ETS2 dla polskich gospodarstw domowych i przedsiębiorstw
publikowane są m.in. przez Centrum Analiz Energetyczno-Klimatycznych (CAKE) oraz
Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE)
(https://climatecake.ios.edu.pl/materialyinformacyjne-i-publikacje/raporty-cake/),
działające w ramach Instytutu Ochrony Środowiska nadzorowanego przez Ministra Klimatu
i Środowiska. Są to dane dostępne publicznie.
3. Jakie konkretne środki osłonowe zaplanowano w ramach Funduszu Klimatycznego
Społecznego dla polskich rodzin? Jakie kwoty zostały dotychczas uruchomione, a jakie
są nadal na etapie planowania?
W ramach Planu Społeczno-Klimatycznego (PSK) zapisano sposoby wydatkowania
pieniędzy ze Społecznego Funduszu Klimatycznego (SFK), które mają pomóc
gospodarstwom domowym, małym przedsiębiorstwom i użytkownikom transportu w
trudnej sytuacji niwelować ubóstwo energetyczne.
Z projektem Planu i zaplanowanymi środkami chroniącymi polskie rodziny można zapoznać
się na poniższej stronie:
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/spoleczny-fundusz-
klimatyczny/plan/
4. Ile rodzin w Polsce (wg danych GUS/ministerstwa) może zostać objętych ryzykiem
ubóstwa energetycznego lub transportowego po wejściu w życie ETS2?
Analizy przeprowadzone na potrzeby projektu Planu Społeczno-Klimatycznego jasno
wskazują, że ubóstwo energetyczne w 2023 r. dotyczyło około 11% polskiego
społeczeństwa (1,35 mln gospodarstw domowych). W kontekście zmian wprowadzonych
nowym systemem ETS2, wpływających na wzrost kosztów paliw kopalnych, prognozuje się,
że liczba gospodarstw domowych w ubóstwie energetycznym osiągnie około 1,5 miliona w
2032 r. Zgodnie z powyższym, liczba gospodarstw domowych w ubóstwie energetycznym
w 2032 roku mogłoby wzrosnąć o 0,14 mln w stosunku do 2023 rok. To do tej grupy
głównie skierowany będzie Społeczny Fundusz Klimatyczny, żeby zapobiegać poszerzeniu
zjawiska ubóstwa energetycznego.
-- 2 of 4 --
5. Dlaczego nie przeprowadzono ogólnokrajowej kampanii informacyjnej na temat wpływu
ETS2 na koszty życia obywateli? Czy taka kampania jest planowana, i kiedy zostanie
uruchomiona?
Dane dotyczące wpływu ETS2 na koszty życia obywateli są publicznie dostępne (jak
wspomniano w odpowiedzi na pytanie 2). Rząd nie ukrywa efektów uzgodnionego za
czasów Rządów Zjednoczonej Prawicy systemu ETS2. Komunikujemy to wyraźnie w
przekazie medialnym.
Warto wspomnieć, że w ramach trwających od 6 do 30 czerwca br. konsultacji społecznych
Planu Społeczno- Klimatycznego wchodzącego w skład nowego instrumentu finansowego
SFK, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej prowadziło kampanię edukacyjno-
konsultacyjną obejmującą obywateli, samorządy, NGO i przedsiębiorstwa.
Więcej informacji na ten temat znajduję się na stronie:
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/spoleczny-fundusz-
klimatyczny/
6. Jakie środki zostały przeznaczone na modernizację domów jednorodzinnych i poprawę
efektywności energetycznej w kontekście ETS2? Czy programy takie jak "Czyste
Powietrze" zostaną rozszerzone i dostosowane do nowej rzeczywistości regulacyjnej?
Polska dysponuje szerokim wachlarzem narzędzi, w tym programów wsparcia, które w
ostatnich latach skutecznie przyczyniały się do zwiększenia efektywności energetycznej
gospodarstw domowych. Programy dotacyjne, w tym Program Priorytetowy Czyste
Powietrze (PPCP), Ciepłe Mieszkanie, Mój Prąd wspierają wymianę nieefektywnych źródeł
ciepła oraz termomodernizację budynków.
Jednym z najważniejszych działań Rządu nakierowanych na poprawę jakości powietrza jest
priorytetyzacja środków administrowanych przez NFOŚiGW na wdrożenie programu
finansowego „Czyste Powietrze”. Celem Programu jest poprawa jakości powietrza oraz
podnoszenie efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych, a tym samym
zmniejszenie zapotrzebowania na ciepło. Obecny Rząd zapewnił środki na finansowanie
Programu ze środków KPO oraz FENIKS. 14 marca 2025 r. wynegocjowane zostało
dodatkowe wsparcie programu z Funduszu Modernizacyjnego w wysokości 10 mld. złotych.
Równolegle warto odwołać się do projektu Planu Społeczno-Klimatycznego, w którym to
dokumencie przedstawiony zostały sposoby wydatkowania środków z Socjalnego Funduszu
Klimatycznego. Projekt Planu przewiduje zarówno bezpośrednie formy wsparcia dochodów
takie jak tymczasowa pomoc finansowa dla gospodarstw domowych i osób najbardziej
narażonych na rosnące koszty transportu i ogrzewania, jak i wsparcie inwestycyjne typu
finansowanie renowacji budynków czy dostęp do bezemisyjnych i niskoemisyjnych
pojazdów. Polska ma zostać największym beneficjentem nowego funduszu, przypada na nią
17,6% całego budżetu, co łącznie z wkładem własnym wyniesie 15,2 mld euro.
7. Czy rząd zamierza bronić interesów polskich obywateli przed narzuconym
mechanizmem, który – jak pokazują dane – może pogłębić ubóstwo i zdestabilizować
społeczeństwo? Jeśli tak – proszę wskazać harmonogram działań i nazwiska osób
odpowiedzialnych.
Jak wspomniano w odpowiedzi na pytanie 1, Rząd RP akcentuje na arenie unijnej sprzeciw
wobec wszystkich inicjatyw, które mogłyby uderzać w konkurencyjność polskiej gospodarki
oraz pogorszenie warunków życia.
-- 3 of 4 --
Odpowiedzialnością całego rządu jest zapewnienie ochrony najbardziej wrażliwych grup
społecznych, a także zapewnienie odpowiednich warunków funkcjonowania
przedsiębiorstw, bez obniżania ich konkurencyjności na arenie międzynarodowej. Wszyscy
przedstawiciele rządu dokładają wszelkich starań aby powyższe cele były realizowane. W
przypadku systemu ETS2 wiodącą rolę ma Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Jeśli chodzi o harmonogram działań, to MKiŚ prowadzi działania ciągłe międzynarodowe
nakierowane na budowę koalicji w zakresie inicjatyw wokół zmian w ETS2. Dotychczas
udało się osiągnąć porozumienie w grupie 18 państw nakierowane na wprowadzenie do
systemu efektywnego mechanizmu kontroli ceny. Zmiany będą zaproponowane najpóźniej
w trakcie rewizji systemu ETS w 2026 r.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --