Interpelacja w sprawie sytuacji w PKP Cargo SA oraz konieczności podjęcia pilnych działań ratunkowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10314
do ministra infrastruktury
w sprawie sytuacji w PKP Cargo SA oraz konieczności podjęcia pilnych działań ratunkowych
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 13-06-2025
Gdynia, 13.06.2025
Szanowny Panie Ministrze,
w imieniu środowiska pracowniczego oraz związków zawodowych reprezentujących zatrudnionych w spółce PKP Cargo SA, a także w trosce o bezpieczeństwo transportowe i interes publiczny Rzeczypospolitej Polskiej, kieruję niniejszą interpelację w związku z dramatyczną sytuacją, w jakiej znalazła się ta strategiczna spółka Skarbu Państwa.
PKP Cargo SA, będące jednym z filarów krajowego transportu kolejowego oraz największym kolejowym przewoźnikiem towarowym w Polsce, znajduje się obecnie w stanie głębokiego kryzysu. Obserwujemy masowe zwolnienia pracowników, postępującą wyprzedaż majątku oraz narastający chaos organizacyjny i decyzyjny, który wprost zagraża dalszemu funkcjonowaniu spółki. Tysiące pracowników i ich rodzin żyją dziś w niepewności, a skala degradacji potencjału PKP Cargo SA wskazuje na realne ryzyko jej upadku. Taka sytuacja stanowi również poważne zagrożenie dla suwerenności transportowej państwa oraz bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
Jakie zostały podjęte działania by zbadać kondycję i umożliwić dalsze funkcjonowanie spółki?
Jaka jest dalsza strategia dla PKP Cargo SA, wraz z konkretnymi środkami zaradczymi?
Czy podjęta została inicjatywa legislacyjna i nadzorcza mająca na celu ochronę miejsc pracy w PKP Cargo SA oraz zatrzymanie dalszej wyprzedaży majątku narodowego?
Liczę, że ministerstwo nie pozostanie obojętne wobec dramatycznego położenia pracowników oraz całej branży kolejowych przewozów towarowych. Brak natychmiastowej reakcji może doprowadzić do nieodwracalnych strat w zakresie infrastruktury, zasobów kadrowych i strategicznej roli państwowego przewoźnika kolejowego.
Z poważaniem
Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6029 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.24.2025
Warszawa, 01 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10314 Poseł na Sejm RP pani Doroty Arciszewskiej-
Mielewczyk, w sprawie sytuacji w PKP Cargo SA oraz konieczności podjęcia pilnych działań
ratunkowych, poniżej pozwalam sobie odnieść się do zawartych pytań.
Sytuacja w jakiej znalazło się PKP CARGO SA i niezbędne działania restrukturyzacyjne są
następstwem szeregu błędnych decyzji biznesowych i nieefektywnego zarządzania Spółką
na przestrzeni ostatnich lat, jak również tzw. „decyzji węglowej” byłego Premiera i
sposobu jej realizacji przez ówczesny Zarząd Spółki, co dobitnie wskazuje na chaotyczne
zarządzanie i niedostateczny nadzór nad narodowym przewoźnikiem towarowym
w tamtym okresie. Konsekwencje powyższego uderzają obecnie bezpośrednio
w pracowników całej grupy kapitałowej Spółki. Wykonana przez Spółkę decyzja węglowa
doprowadziła do utraty klientów i rentownych kontraktów aby bez zabezpieczenia ryzyk
realizować polityczne zlecenie.
Wobec obecnej sytuacji PKP CARGO nie sposób nie odnieść się do lat 2015-2024. Spółka,
działająca z powodzeniem na stabilnym wówczas rynku przewozów towarowych, w latach
2015-2024 straciła ok 43% wolumenu przewożonej masy towarowej, ze 108 mln ton
w 2015 r., stanowiących 48% udział w rynku do 62 mln ton w 2024 r., tj. 26,3% udziału
w rynku.
Utracony przez PKP CARGO udział w rynku przewozów towarowych został przejęty przez
konkurencyjne podmioty, co bezpośrednio wynikało z nieudolnego zarządzania, działań
realizujących decyzje polityczne oraz nacisków części partnerów społecznych.
Ten okres zarządzania PKP CARGO był prowadzony bez jakichkolwiek przemyśleń co do
przyszłości Spółki i funkcjonowania na trudnym rynku przewozu towarów, na którym
oprócz dotychczasowych podmiotów pojawiają się ciągle nowi przewoźnicy, bardziej
elastyczni i wykorzystujący w maksymalny sposób czas pracy oraz posiadany tabor.
PKP CARGO od dłuższego czasu była w trudnej sytuacji płynnościowej, a zadłużenie
systematycznie rosło. W ciągu 5 lat - pomiędzy 2018 a 2023 rokiem zobowiązania urosły
o około 2 mld zł (z 2,67 mld zł do 4,63 mld zł).
-- 1 of 3 --
2
Spółka wydawała środki, których nie posiadała, a pod koniec 2023 roku ówczesny zarząd
uzgodnił z partnerami społecznymi podwyżki wynagrodzeń, w kwocie ok. 170 mln zł, które
zostały sfinansowane leasingiem zwrotnym najlepszych lokomotyw (umowa leasingu
zwrotnego na 200 mln zł z września 2023 roku).
Już w 2023 r. Spółka była poważnie zadłużona, jej bieżąca płynność finansowa
systematycznie spadała - wskaźnik płynności na koniec 2019 roku wynosił 0,86 aby w 2023
r. osiągnąć poziom 0,36. Tymczasem optymalna płynność spółki powinna plasować
wskaźnik na poziomie od 1,2 do 2. Co istotne, ten wskaźnik pokazuje, że majątek obrotowy
firmy jest od 1,2 do 2 razy większy niż jej zobowiązania krótkoterminowe, co świadczy
o dobrej zdolności do regulowania bieżących należności. Tymczasem ówczesny zarząd nie
podjął żadnych, skutecznych działań, żeby zatrzymać tak niepokojący, spadkowy trend.
Zadłużenie się pogłębiało; w połowie 2024 roku, przed złożeniem przez PKP CARGO
wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego, Spółka miała 3 mld zł zobowiązań
handlowych i finansowych. Tylko od momentu złożenia wniosku o otwarcie sanacji do dziś
spłacono już blisko 200 mln zł zobowiązań zabezpieczonych rzeczowo oraz leasingów.
Wszelkie podejmowane od 2024 roku działania, zmierzające do odzyskania przez PKP
CARGO utraconego rynku przewozów towarowych, pozostające w gestii Zarządu Spółki,
są dodatkowo determinowane ogólną sytuacją na rynku przewozów towarowych,
spadkiem wolumenu przewozów i zmniejszeniem zapotrzebowania na pracę
przewozową.
Niewątpliwy wpływ na sytuację PKP CARGO w najbliższych latach będzie miał Plan
Restrukturyzacyjny, który w dniu 30 czerwca 2025 r. zarządca masy sanacyjnej złożył do
właściwego sądu, a opinia rady wierzycieli dla sędziego komisarza ma być wyrażona do
15 września 2025 roku. Integralną część Planu Restrukturyzacyjnego stanowią propozycje
układowe dla wierzycieli. Należy wyraźnie podkreślić, że plan jest dokumentem poufnym
i dostępnym tylko dla wierzycieli. Natomiast można zapoznać się z założeniami zarówno
planu restrukturyzacyjnego, jak i propozycji układowych, które są opublikowane na
stronie internetowej PKP CARGO.
Jak wynika z opublikowanych informacji, trwają rozmowy ze związkami zawodowymi
w zakresie założonych w Programie Restrukturyzacyjnym kwestii pracowniczych.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom związków zawodowych i pracowników w zakresie
ochrony miejsc pracy Zarząd PKP CARGO S.A. w restrukturyzacji przedstawił także
alternatywne, względem pierwotnych, rozwiązania.
Tak jak dotychczas w toku procesu restrukturyzacji Zarząd PKP CARGO podejmuje wszelkie
możliwe działania łagodzące ewentualne negatywne skutki społeczne, w tym obejmujące
zapewnienie kontynuacji zatrudnienia, m.in. dzięki porozumieniom z innymi podmiotami
gotowymi oferować pokrewny profil pracowniczy. Pomoc ze strony Spółki obejmie także
szerokie działania ułatwiające dostęp do informacji i dostępnych na rynku innych narzędzi
zabezpieczenia społecznego, pozostających w gestii właściwych podmiotów i organów
państwa.
Podsumowując zastaną sytuację Spółki, a w konsekwencji całej grupy kapitałowej,
ponownie pozwolę sobie wyrazić głęboką dezaprobatę wobec poprzednich
zarządzających, pozostających obojętnymi wobec potencjalnego, przyszłego
dramatycznego położenia pracowników oraz całej branży kolejowych przewozów
-- 2 of 3 --
3
towarowych, których brak reakcji doprowadził do nieodwracalnych strat
w zakresie infrastruktury, zasobów kadrowych i strategicznej roli tego przewoźnika
kolejowego.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --