Interpelacja w sprawie potencjału biomasy w Polsce i KPEiK
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10307
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie potencjału biomasy w Polsce i KPEiK
Zgłaszający: Paweł Sałek
Data wpływu: 13-06-2025
Szanowna Pani Minister,
z ostatnich doniesień portali branżowych, m.in. takich jak: https://biznes.pap.pl/, https://www.bankier.pl/ czy https://globenergia.pl/, wynika, że Polska nie posiada wystarczającej ilości biomasy. Przy czym portale te powołują się na stanowisko resortu klimatu i środowiska: „Według szacunków MKiŚ, łączny potencjał zasobów biomasy w Polsce, uwzględniający zasady kaskadowego wykorzystania drewna na cele energetyczne (biomasa leśna, produkty uboczne przerobu drewna, biomasa agro) może wynosić ok. 280 petadżuli (PJ) rocznie, co odpowiada ok. 78 proc. prognozowanego zużycia biomasy w 2025 roku. Jest to wartość dla biomasy wykorzystywanej zarówno dla ogrzewnictwa indywidualnego jak i przedsiębiorstw energetycznych”.
Natomiast w aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. (KPEiK), opublikowanego przez MKiŚ w październiku 2024 r., resort stwierdza, że: „Biomasa w Polsce ma największy potencjał techniczny ze wszystkich krajowych źródeł energii odnawialnej. Potencjał techniczny uwzględniający biomasę stałą leśną, z rolnictwa (uprawy energetyczne oraz odpady roślinne), przetwórstwa spożywczego oraz biogazu szacuje się na ok. 600 PJ/rok w 2020 r. i 900 PJ/rok w 2030 r. Realny potencjał ekonomiczny biomasy w Polsce szacowany jest na poziomie ponad 600 PJ w 2020 r., potencjał rynkowy zaś na poziomie 533 PJ”.
Przy czym jako źródła danych są przytaczane artykuł pt.: Igliński B. i in., 2018 r. Potencjał techniczny odpadowej biomasy stałej na cele energetyczne w Polsce. Inżynieria i Ochrona Środowiska, T. 22 nr 2, s.109-118, czy opracowania sprzed 20 lat, tj.:
- „Możliwości wykorzystania OZE w Polsce do 2020 r.” – Instytut Energii Odnawialnej. Warszawa 2007 r. (na temat biomasy 5 stron);
- „Ocena zasobów odnawialnych źródeł energii możliwych technicznie i ekonomicznie do wykorzystania w celu produkcji energii elektrycznej”. Raport dla Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej wykonany przez Badania Systemowe EnergSys sp. z o.o. Warszawa 2008 r.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy zauważyć, że MKiŚ w ocenie potencjału biomasy korzysta z pojedynczego artykułu oraz z historycznych, nieaktualnych opracowań, które bazowały na danych z początku lat dwutysięcznych, z uwzględnieniem uwarunkowań ekonomiczno-technicznych, politycznych oraz instrumentów zachęt nieadekwatnych do obecnej sytuacji. Przytoczone podejście podważa wiarygodność przyjętych założeń w KPEiK oraz odpowiedzialność i kompetencje kierownictwa resortu.
Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z art. 14 ust. ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 o zarządzaniu unią energetyczną Polska zobligowana była w terminie do dnia 30 czerwca 2024 r. przekazać do KE aktualizację KPEiK.
Mając na względzie powyższe, zwracam się z następującymi pytaniami:
Dlaczego MKiŚ nie opracowało aktualnej oceny pozyskania biomasy na cele energetyczne, która ma największy potencjał techniczny ze wszystkich krajowych źródeł energii odnawialnej, jak wskazują na to zapisy KPEiK?
Czy resort zamierza podjąć działania i w jakim terminie w celu przygotowania aktualnych i wiarygodnych dokumentów oceniających potencjał OZE w Polsce?
Dlaczego MKiŚ nie dochowało terminu przekazania aktualizacji KPEiK do KE w terminie wynikającym z przepisów unijnych? Jakie z tego tytułu grożą Polsce konsekwencje?
Z poważaniem
Paweł Sałek
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6587 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DSA-D.050.1.2025.EK
3857827.15438531.12482566
Warszawa, 09-07-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przekazuję odpowiedź na interpelację nr 10307 p. Posła Pawła Sałka w sprawie
potencjału biomasy w Polsce oraz KPEiK.
Ad 1) Dlaczego MKiŚ nie opracowało aktualnej oceny pozyskania biomasy na cele
energetyczne, która ma największy potencjał techniczny ze wszystkich krajowych źródeł
energii odnawialnej, jak wskazują na to zapisy KPEiK.
oraz
Ad 2) Czy resort zamierza podjąć i w jakim terminie działania, w celu przygotowania
aktualnych i wiarygodnych dokumentów oceniających potencjał OZE w Polsce.
W opublikowanym w październiku 2024 r. przez MKiŚ projekcie aktualizacji Krajowego
Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. (aKPEiK), przywołane dane o potencjale
biomasy na cele energetyczne miały charakter historyczny. Między innymi z tego powodu
MKIŚ kontynuowało w 2025 r. prace nad aKPEiK. Przygotowywana najnowsza wersja
dokumentu uwzględnia analizę dostępności biomasy – potencjał zrównoważony. Ocena
potencjału zrównoważonego biomasy (leśnej) w aktualizacji krajowych planów w dziedzinie
energii i klimatu jest wymaganiem stawianym wszystkim krajom członkowskim.
Należy podkreślić, że potencjał zrównoważony biomasy jest znacznie mniejszy niż potencjał
techniczny. MKiŚ dokonało aktualnego szacunku zasobów biomasy, który zostanie
uwzględniony w finalnej wersji aKPEiK, na podstawie danych z raportów branżowych,
danych statystycznych, literatury i założeń eksperckich. Potencjał biomasy został
oszacowany dla roku 2023 oraz w perspektywie 2030 i 2040 dla dwóch scenariuszy
zdefiniowanych w projekcie aKPEiK, czyli WEM i WAM.
Wielkość potencjału zrównoważonego oszacowano na poziomie 290 PJ rocznie. Pochodzi
z najnowszych analiz własnych MKiŚ, odnosi się wyłącznie do biomasy stałej przeznaczonej
do produkcji energii w procesach termochemicznych (dotyczy biomasy leśnej, produktów
ubocznych przerobu drewna, biomasy agro). Potencjał biomasy do wytwarzania biogazu lub
biometanu w procesach fermentacji metanowej jest ujęty odrębnie. MKiŚ na potrzeby
aKPEiK posługuje się danymi z raportu „Realny potencjał produkcji biometanu w Polsce”.
-- 1 of 3 --
Dokument ten wskazuje na potencjał techniczny na poziomie 8 mld m3/rok biometanu
(bioCH4), co odpowiada 304 PJ/rok w paliwie gazowym (bioCH4). Łącznie obecny potencjał
biomasy stałej na cele energetyczne oraz biogazu/biometanu jest bliski wartości 600 PJ
rocznie.
Ad 3) Dlaczego MKiŚ nie dochowało terminu przekazania aktualizacji aKPEiK do KE
w terminie wynikającym z przepisów unijnych. Jakie z tego tytułu grożą Polsce
konsekwencje.
Zgodnie z rozporządzeniem zarządzającym, pierwszy termin dostarczenia wstępnej wersji
aKPEIK do KE upłynął 30 czerwca 2023 r. Rząd premiera Mateusza Morawieckiego nie
dotrzymał tego terminu. Nie opracowano również wymaganej prawem transgranicznej
oceny oddziaływania na środowisko. W efekcie prace nad aKPEiK rozpoczęły się dopiero w
grudniu 2023 r., w rządzie premiera Donalda Tuska. Dn. 1 marca 2024 r. rząd premiera
Donalda Tuska przekazał do KE wstępną wersję aKPEIK. Rozpoczęto również prace nad
transgraniczną oceną oddziaływania na środowisko.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że aKPEiK to dokument obejmujący wiele sektorów
gospodarki: energetykę, ciepłownictwo, przemysł, gospodarstwa domowe, rolnictwo,
leśnictwo i in. Odpowiedzialne podejście do opracowania dokumentu rządowego,
definiującego strategiczne kierunki transformacji energetyczno-klimatycznej i cechującego
się tak szerokim zakresem, wymaga zaangażowania szeregu podmiotów i dokonania wielu
uzgodnień. Formalny proces konsultacji publicznych dla pełnej wersji dokumentu,
opiniowania i uzgodnień międzyresortowych aKPEiK przeprowadzono w terminie od 11
października do 15 listopada 2024 r. Druga tura konsultacji, opiniowania i uzgodnień została
przeprowadzona w ramach procedury strategicznej oceny oddziaływania na środowisko w
dniach od 5 do 28 lutego 2025 r., w oparciu o pakiet dokumentów rozszerzonych o
prognozę oddziaływania na środowisko. Proces transgranicznej oceny oddziaływania na
środowisko jest nadal w toku.
W następstwie konsultacji, opiniowania i uzgodnień międzyresortowych przeprowadzona
została poszerzona weryfikacja działań wskazanych w aKPEiK oraz prace nad aktualizacją
prognoz energetyczno-klimatycznych. Wdrożenie aKPEiK ma na celu przeprowadzenie
transformacji energetyczno-klimatycznej, jednak bardzo ważne są także aspekty
ekonomiczne i społeczne planowanych działań, w szczególności to, by systemowo obniżyć
ceny energii, obniżyć poziom ubóstwa energetycznego i zapadalność na choroby związane
z zanieczyszczeniem powietrza, a jednocześnie wzmocnić konkurencyjność przemysłu
i dynamikę wzrostu gospodarki. Jest to spójne z pracami Komisji Europejskiej skutkującymi
planem „Pakt dla czystego przemysłu” („Clean Industrial Deal”) opublikowanym 26 lutego
2025 r., który ma wspierać europejski przemysł w jego transformacji do gospodarki
zeroemisyjnej. W pracach nad aKPEiK wykorzystywano także zagadnienia podniesione w
komunikacie KE „Plan działania na rzecz przystępnych cen energii” („Affordable Energy
Action Plan”).
Aktualnie zostały zakończone prace nad aKPEiK. W dalszej kolejności dokument zostanie
wprowadzony na formalną ścieżkę akceptacji na szczeblu rządowym. Po zatwierdzeniu
przez Radę Ministrów, aKPEiK zostanie przedłożony Komisji Europejskiej. Przewiduje się,
że proces zostanie zakończony w III kwartale 2025 r.
Podsumowując, brak przygotowania wstępnej wersji aKPEiK oraz brak przygotowania
transgranicznej oceny oddziaływania na środowisko aKPEIK przez rząd premiera Mateusza
-- 2 of 3 --
Morawieckiego w wymaganym prawnie terminie do 30 czerwca 2023 r., spowodowały
przesunięcia w kolejnych etapach prac nad aKPEIK i doprowadziły do uruchomienia przez
KE tzw. procedury naruszeniowej wobec Polski. Procedura jest obecnie na etapie
uzasadnionej opinii (II etap). Polska jest jednym z 2 krajów, które nie złożyły finalnego
aKPEIK do KE (obok Belgii). Dokładamy wszelkich starań aby prace nad aKPEIK zostały
zakończone jak najszybciej, a procedura naruszeniowa została zamknięta bez negatywnych
konsekwencji dla Polski. W tym celu jesteśmy w stałym dialogu z Komisja Europejską.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --