Interpelacja w sprawie przyczyn opóźnień w realizacji programu Kolej Plus oraz projektów opóźnionych i planowanych do realizacji do 2032 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10306
do ministra infrastruktury
w sprawie przyczyn opóźnień w realizacji programu Kolej Plus oraz projektów opóźnionych i planowanych do realizacji do 2032 r.
Zgłaszający: Michał Moskal, Andrzej Adamczyk, Rafał Weber
Data wpływu: 13-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
Program Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej Plus, zainicjowany przez rząd Prawa i Sprawiedliwości, jest strategicznym narzędziem w walce z wykluczeniem komunikacyjnym mającym na celu przywrócenie lub utworzenie połączeń kolejowych w miejscowościach powyżej 10 tys. mieszkańców, które obecnie nie mają dostępu do kolei pasażerskiej lub wymagają modernizacji istniejących linii. Program o wartości 13,3 mld zł obejmuje 35 projektów w 11 województwach, które miały zostać zrealizowane do 2029 roku, poprawiając dostępność transportu publicznego dla około 1,5 mln mieszkańców[1]. Z głębokim niepokojem odnotowujemy jednak doniesienia o poważnych opóźnieniach w realizacji programu, które zmuszają Ministerstwo Infrastruktury do planowania jego wydłużenia do 2032 roku, jak wskazano w odpowiedzi na interpelację poselską nr 9851 dotyczącą Lubelskiej Kolei Aglomeracyjnej (LKA) z dnia 10 czerwca 2025 roku[2].
W odpowiedzi na interpelację nr 9851 stwierdzono, że Ministerstwo Infrastruktury dostrzega ryzyko niezakończenia niektórych zadań w okresie obowiązywania programu Kolej Plus, co wymaga wydłużenia jego realizacji do 2032 roku[2]. Ta deklaracja, choć wskazuje na świadomość problemów, budzi poważne obawy o skuteczność zarządzania programem przez rząd Koalicji Obywatelskiej. Brak szczegółowych wyjaśnień dotyczących przyczyn opóźnień, listy projektów objętych ryzykiem oraz planów ich realizacji w wydłużonym terminie świadczy o niedostatecznej transparentności i nadzorze Ministerstwa Infrastruktury nad PKP Polskimi Liniami Kolejowymi SA (PKP PLK) odpowiedzialnymi za wdrożenie programu. Opóźnienia te bezpośrednio zagrażają realizacji celów programu, takich jak poprawa dostępności kolei w regionach wykluczonych komunikacyjnie, w tym w województwie lubelskim, które boryka się z jednym z najniższych wskaźników podróży koleją na mieszkańca.
Jako posłowie opozycji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości krytycznie oceniamy brak konkretnych działań rządu w celu przyspieszenia realizacji programu Kolej Plus oraz niedostateczne informowanie społeczeństwa o przyczynach i skutkach opóźnień. Wydłużenie programu o trzy lata bez jasnego planu działań naprawczych oraz listy zagrożonych projektów podważa zaufanie mieszkańców do polityki transportowej rządu i stawia pod znakiem zapytania skuteczność walki z wykluczeniem komunikacyjnym. W obliczu trwających negocjacji dotyczących zmian w projektach Kolej Plus konieczne jest pilne wyjaśnienie, jakie czynniki przyczyniły się do opóźnień i jak resort zamierza je rozwiązać.
W związku z powyższym zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Przyczyny opóźnień w realizacji programu Kolej Plus
Jakie są szczegółowe przyczyny opóźnień w realizacji projektów w ramach programu Kolej Plus, które doprowadziły do konieczności wydłużenia programu do 2032 roku? Proszę wskazać konkretne czynniki, takie jak problemy administracyjne, finansowe, organizacyjne, brak analiz popytu czy inne, oraz wyjaśnić, jakie działania Ministerstwo Infrastruktury podjęło, aby je wyeliminować.
Lista opóźnionych projektów
Które z 35 projektów objętych programem Kolej Plus są zagrożone niezakończeniem do 2029 roku i będą realizowane do 2032 roku? Proszę przedstawić pełną listę tych projektów, z podziałem na województwa, wskazując ich nazwy, lokalizacje oraz obecny etap realizacji (np. dokumentacja projektowa, przetargi, roboty budowlane).
Harmonogram realizacji opóźnionych projektów
Proszę przedstawić szczegółowy harmonogram realizacji opóźnionych projektów Kolej Plus do 2032 roku, w tym przewidywane terminy zakończenia dokumentacji projektowej, rozpoczęcia i zakończenia robót budowlanych dla każdego z nich. Czy Ministerstwo Infrastruktury opracowało plan działań naprawczych dla tych inwestycji?
Finansowanie po wydłużeniu programu
Jakie źródła finansowania zostały zabezpieczone dla realizacji opóźnionych projektów Kolej Plus w okresie 2029–2032? Proszę wskazać, czy będą to środki z budżetu państwa, fundusze unijne (np. w ramach KPO lub perspektywy 2021–2027) czy inne źródła oraz podać szacunkowe kwoty dla każdego projektu.
Wpływ opóźnień na wykluczenie komunikacyjne
Jak Ministerstwo Infrastruktury ocenia wpływ opóźnień w realizacji programu Kolej Plus na walkę z wykluczeniem komunikacyjnym, szczególnie w regionach o niskim wskaźniku podróży koleją? Proszę wskazać, jakie działania resort planuje, aby zminimalizować negatywne skutki tych opóźnień dla mieszkańców mniejszych miejscowości.
Nadzór nad PKP PLK
Jakie konkretne działania nadzorcze Ministerstwo Infrastruktury podjęło wobec PKP Polskich Linii Kolejowych SA, aby zapewnić terminową realizację projektów Kolej Plus? Proszę wskazać, czy resort przeprowadził audyt postępów w realizacji programu po stwierdzeniu ryzyka opóźnień oraz jakie wnioski z niego wynikają.
Prosimy o szczegółowe i merytoryczne odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą ocenić przyczyny opóźnień w realizacji programu Kolej Plus oraz plany Ministerstwa Infrastruktury dotyczące jego wydłużenia do 2032 roku. Zapowiedź przesunięcia terminu zakończenia programu, bez wskazania konkretnych przyczyn i projektów objętych opóźnieniami, świadczy o niedostatecznej skuteczności rządu Koalicji Obywatelskiej w zarządzaniu strategicznym projektem dla transportu publicznego.
Jako posłowie opozycji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości, które zainicjowało program Kolej Plus, wzywamy rząd do pilnego przedstawienia transparentnego planu działań naprawczych, listy opóźnionych projektów oraz zapewnienia finansowania i nadzoru nad PKP PLK, aby zminimalizować straty dla mieszkańców regionów wykluczonych komunikacyjnie. Brak konkretnych działań podważa zaufanie do polityki transportowej rządu i rodzi obawy o dalsze opóźnienia w realizacji inwestycji kluczowych dla zrównoważonego rozwoju Polski.
Z wyrazami szacunku
Źródła: [1] Ministerstwo Infrastruktury, „Program Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej Plus”, https://www.gov.pl/web/infrastruktura/program-uzupelniania-lokalnej-i-regionalnej-infrastruktury-kolejowej (dostęp: 12.06.2025 r.).
[2] Odpowiedź na interpelację poselską nr 9851, Ministerstwo Infrastruktury, DTK-5-1.054.109.2025; https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/interpelacja.xsp?typ=INT&nr=9851
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7065 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-5-1.054.124.2025
Warszawa, 22 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10306 Posłów na Sejm RP Michała Moskala, Andrzeja
Adamczyka oraz Rafała Webera, w sprawie przyczyn opóźnień w realizacji Programu Kolej
+ oraz projektów opóźnionych i planowanych do realizacji do 2032 r., poniżej
przedstawiam stosowne informacje.
Na wstępie informuję, że obecnie podejmowane przez Ministerstwo Infrastruktury
działania ukierunkowane są na rozwój infrastruktury transportowej, z uwzględnieniem
dopasowania środka transportu do potrzeb danego regionu.
Uchwalony przez Radę Ministrów w 2019 roku Program Uzupełniania Lokalnej
i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej - Kolej + do 2029 roku (dalej: Program Kolej +),
według stanu na koniec 2023 roku znajdował się na niskim poziomie zawansowania
rzeczowo-finansowego.
Zgodnie z przyjętym sprawozdaniem z wykonania planu realizacji Programu Kolej + za rok
2023, PKP PLK S.A. poniosła wydatki od początku trwania Programu jedynie w wysokości
2 mln zł z 13,3 mld zł.
Pod koniec 2023 roku umowy na realizację dokumentacji projektowej były
na początkowym etapie realizacji lub nadal były prowadzone postępowania przetargowe.
Biorąc pod uwagę horyzont czasowy Programu można zauważyć, że proces inwestycyjny
toczył się zbyt wolno, w szczególności w zakresie rewitalizacji istniejących linii kolejowych.
Dla przykładu, w ramach Programu Kolej + zaplanowano przywrócenie połączeń
kolejowych na linii kolejowej nr 360 na odcinku Gostyń – Kąkolewo. Prace nad
przywróceniem ok. 20 km odcinka linii potrwają aż 5 lat, tj. do 2029 roku i kosztować będą
ponad 150 mln zł, co wskazuje na wysoką nieefektywność planowania inwestycji. Tego
typu prace na istniejących liniach kolejowych powinny trwać kilka miesięcy.
Przygotowane przez jednostki samorządu terytorialnego przed 2023 r. Wstępne Studia
Planistyczno-Prognostyczne (dokumenty kluczowe w kwalifikacji projektów do realizacji
w ramach Programu) zakładały rozwiązania techniczne nieadekwatne do oczekiwanych
efektów, co również w sposób zasadniczy wpływa obecnie na dalszą realizację projektów
i wzrost szacunkowych kosztów. Harmonogramy realizacji tych inwestycji zostały
zaplanowane w sposób nieefektywny, przez co są one przesadnie wydłużone w czasie.
Z drugiej strony harmonogramy dotyczące budowy nowych linii kolejowych w ramach
Programu Kolej+ zostały oparte na zbyt optymistycznych założeniach. W związku z czym,
w chwili obecnej konieczne jest urealnienia okresu realizacji Programu.
-- 1 of 3 --
2
Jednocześnie, w ramach Krajowego Programu Kolejowego realizowane są obecnie
inwestycje mające na celu przywracanie do ruchu nieczynnych linii kolejowych, w sposób
znacznie bardziej efektywny. W 2025 roku, w ciągu 8 miesięcy od podpisania umowy,
zrealizowane zostaną prace na linii kolejowej nr 245 z Aleksandrowa Kujawskiego
do Ciechocinka. W efekcie pociągi pojadą z prędkością do 120 km/h. Koszt prac wyniesie
ok. 38 mln zł.
Ponadto, w ramach podpisanej w 2025 roku umowy przywrócona do ruchu zostanie linia
kolejowa nr 356 na odcinku Wągrowiec - granica województwa. Prace zostaną wykonane
do końca 2026 roku, a wraz z planowaną do końca 2025 roku wymianą nawierzchni
kolejowej na odcinku do Kcyni i Nakła nad Notecią, dostępne będzie alternatywne
połączenie z Poznania do Bydgoszczy przez Sławę Wielkopolską, Wągrowiec, Kcynię
i Nakło nad Notecią. Ponadto, w 2026 roku zaplanowane zostały prace, które obejmować
będą ok. 19 km odcinka Wągrowiec – Rogoźno, a ich czas realizacji wyniesie ok. 3 miesięcy.
Ponadto w 2024 roku na linii kolejowej nr 27 Nasielsk – Sierpc przeprowadzono prace
utrzymaniowe (na odcinku Nasielsk – Raciąż), które pozwoliły na zwiększenie prędkości
pociągów do 100 km/h i skrócenie czasu przejazdu o ok. 25 min. W latach 2025-2026 prace
na tej linii będą kontynuowane i umożliwią dalsze podniesienie prędkości pociągów
pasażerskich na trasie Nasielsk – Sierpc do 120 km/h.
Należy podkreślić, że w 2024 roku PKP PLK S.A. rozpoczęła przegląd projektów Programu
Kolej + w celu uzyskania maksymalnie funkcjonalnych i technicznych parametrów
planowanej do udostępnienia infrastruktury. Powyższe projekty poddano analizie pod
kątem racjonalności wydatkowania środków publicznych, w tym dostosowania zakresu
inwestycji do potrzeb lokalnej społeczności, planowanych potoków pasażerskich oraz
optymalnego wykorzystania infrastruktury przez przewoźników kolejowych.
W ramach ww. przeglądu projektów Programu Kolej + w niektórych przypadkach
zarekomendowano podjęcie decyzji dotyczących rezygnacji z realizacji projektu w zamian
za uruchomienie na danym odcinku innego środka transportu, np. autobusowego z dużą
częstotliwością (przykładowo połączenie Konin - Turek), co jest uzasadnione względami
racjonalnymi – zbyt wysokie koszty inwestycji w porównaniu do planowanych potoków
pasażerskich.
Podobne rozwiązanie zastosowało Województwo Dolnośląskie w zakresie obsługi
pasażerskiej przejętej linii kolejowej nr 372 w relacji Bojanowo - Góra. Mając na uwadze
analizę potoków pasażerskich, podjęta została racjonalna decyzja o odłożeniu planowanej
rewitalizacji linii kolejowej, w zamian uruchamiając dobrze rozwiniętą komunikację
autobusową, zachowując tym samym siatkę połączeń komunikacyjnych w regionie.
W I półroczu 2025 r. średniodobowo z komunikacji autobusowej korzystało ok. 90 osób,
co przy 8 parach połączeń na dobę oznacza ok. 5/6 osób na kurs.
Mając na uwadze dotychczasowe doświadczenie przy realizacji inwestycji kolejowych,
należy zauważyć, że na początkowym etapie Programu Kolej+ przyjęto błędne
harmonogramy, wstępne studia planistyczno-prognostyczne (WSPP) zostały w części
zrobione bardzo pobieżnie i dlatego nie można obecnie mówić o wydłużeniu (opóźnieniu)
Programu, tylko o urealnieniu jego harmonogramu.
Jednocześnie informuję, że ryzyko opóźnienia realizacji projektów w ramach Programu
związane jest między innymi z:
-- 2 of 3 --
3
wydłużeniem procedur administracyjnych,
wydłużeniem czasu trwania postępowań przetargowych, a tym samym wyboru
wykonawcy zamówienia,
protestami społecznymi oraz uzgodnieniami z interesariuszami,
koniecznością wprowadzenia zmian w zakresach projektów.
Ponadto informuję, że obecnie nie zostały podjęte wiążące decyzje dotyczące dalszej
realizacji projektów/zmiany ich zakresów, co jest uzależnione od prowadzonych rozmów
pomiędzy realizatorem Programu, tj. Spółką PKP PLK S.A. a Samorządami.
Szczegółowe informacje odnośnie ww. przeglądu projektów oraz obecnego statusu ich
realizacji zostały ujęte w sprawozdaniu z wykonania planu realizacji Programu Kolej +
za rok 2024, które po przyjęciu 14 sierpnia 2025 r. przez Radę Ministrów zostało
opublikowane na stronie Ministerstwa Infrastruktury.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --