Interpelacja w sprawie prokuratorskiego nadzoru nad bezpieczeństwem państwa oraz ujawnienia personaliów prokuratora odpowiedzialnego za postawienie zarzutów żołnierzowi Wojska Polskiego broniącemu granicy Rzeczypospolitej Polskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10299
do ministra sprawiedliwości
w sprawie prokuratorskiego nadzoru nad bezpieczeństwem państwa oraz ujawnienia personaliów prokuratora odpowiedzialnego za postawienie zarzutów żołnierzowi Wojska Polskiego broniącemu granicy Rzeczypospolitej Polskiej
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 13-06-2025
Ministrze Sprawiedliwości, Prokuratorze Generalny,
składam interpelację w sprawie ujawnienia danych prokuratora odpowiedzialnego za postawienie zarzutów karnych żołnierzowi Wojska Polskiego, który w marcu 2024 roku, podczas służby na granicy z Białorusią w rejonie miejscowości Dubicze Cerkiewne, użył broni palnej wobec agresywnych nielegalnych migrantów.
Z doniesień medialnych wynika, że Prokuratura Okręgowa w Warszawie skierowała do Wojskowego Sądu Garnizonowego w Warszawie akt oskarżenia wobec żołnierza, zarzucając mu przekroczenie uprawnień przez oddanie 12 strzałów wzdłuż drogi granicznej, gdzie znajdowała się – według ustaleń prokuratury – grupa migrantów. W związku z tą decyzją oraz wcześniejszymi zatrzymaniami żołnierzy przez Żandarmerię Wojskową – jak twierdziły media – „wyprowadzanych w kajdankach jak bandytów”, w opinii publicznej narasta oburzenie.
Żołnierz nie został postawiony przed sądem za naruszenie prawa w czasie prywatnym, ale za działanie podejmowane w ramach obowiązków służbowych – za próbę obrony integralności terytorialnej państwa. W świetle niedawnych wydarzeń, w tym ranienia nożem żołnierza WP przez nielegalnego migranta, działania prokuratury budzą poważne wątpliwości co do ich zasadności, motywacji oraz kierunku, w jakim zmierza prokuratorski nadzór nad bezpieczeństwem państwa.
W związku z powyższym, na podstawie konstytucyjnej i ustawowej funkcji kontroli wykonywanej przez posłów, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Kto z prokuratorów Prokuratury Okręgowej w Warszawie personalnie odpowiada za sformułowanie zarzutów wobec żołnierza Wojska Polskiego?
2. Kto był autorem lub współautorem aktu oskarżenia skierowanego do Wojskowego Sądu Garnizonowego w Warszawie w przedmiotowej sprawie?
3. Który prokurator nadzorował czynności Żandarmerii Wojskowej podczas zatrzymania żołnierzy?
4. Czy prokurator kierujący aktem oskarżenia zasięgał opinii specjalistycznej w zakresie bezpieczeństwa państwa, użycia broni i operacyjnych zasad działania sił zbrojnych w strefie przygranicznej objętej presją migracyjną? Czy realizował wolę polityczną Adama Bodnara (przez wielu - w tym autora tej interpelacji - ocenianego jako skrajny przykład antypolonizmu)?
5. Na podstawie jakich przepisów prokurator uznał, że oddanie strzałów – w sytuacji ewidentnego zagrożenia ze strony agresywnych migrantów – nie mieści się w ramach prawa do obrony koniecznej i działania w stanie wyższej konieczności?
6. Kto złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez żołnierza? Proszę o podanie imienia, nazwiska, funkcji oraz jednostki, z której pochodzi wnoszący zawiadomienie.
7. Czy działania prokuratury wobec żołnierza były skonsultowane z ministrem obrony narodowej, a jeśli tak – kiedy i w jakim trybie?
8. Czy prokuratura planuje wystąpić z analogicznymi aktami oskarżenia wobec innych funkcjonariuszy używających broni w obronie granic Polski?
Zgodnie z fundamentalnymi zasadami państwa prawa oraz bezpieczeństwa obywateli nie może być zgody na sytuację, w której żołnierze broniący polskich granic są stawiani przed sądami i stygmatyzowani, a opinia publiczna pozostaje w niepewności co do motywów i osób odpowiedzialnych za takie działania.
Tylko pełna jawność i odpowiedzialność personalna osób zaangażowanych w prowadzenie tej bulwersującej sprawy może przywrócić zaufanie opinii publicznej do organów państwa. Jako poseł będę uczestniczył w nagłośnieniu każdego nazwiska prokuratora, który realizując cele polityczne obecnego obozu władzy, niszczy życia polskich żołnierzy i strażników granicznych.
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje poza zakresem” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3850 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.241.2025
Warszawa, 28 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 10299 Pana Posła Dariusza Mateckiego, przekazaną Ministrowi
Sprawiedliwości przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów w celu przygotowania
odpowiedzi w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
Poniższe informacje przygotowała Prokuratura Krajowa, zgodnie z właściwością.
Ad 1 i 2
Postępowanie przygotowawcze w sprawie pozostającej w zainteresowaniu Pana Posła
prowadził Wydział Żandarmerii Wojskowej w Białymstoku, a nadzorował je prokurator
z Wydziału do spraw Wojskowych Prokuratury Okręgowej w Warszawie. Prokurator ten
jest również autorem aktu oskarżenia o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 160
§ 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Ad 3
Zatrzymanie zostało zrealizowane samodzielnie przez Żandarmerię Wojskową w trybie
przewidzianym w art. 308 k.p.k. O zatrzymaniu żołnierzy powiadomiono prokuratora
Działu do spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej Białystok – Północ w Białymstoku
już po realizacji tych czynności.
-- 1 of 3 --
2
Ad 4
Prokurator sporządzający akt oskarżenia w omawianej sprawie kierował się, wbrew
sugestiom Pana Posła zawartym w interpelacji, zasadami Kodeksu postępowania karnego,
a mianowicie zasadą obiektywizmu, swobodnej oceny dowodów, a w szczególności
zasadą legalizmu, obligującą prokuratora do wszczęcia postępowania karnego
i skierowania aktu oskarżenia o czyn ścigany z urzędu, o ile zgromadzony w toku
postępowania materiał dowodowy daje ku temu podstawę.
Jednym z głównych dowodów, w oparciu, o które prokurator podjął decyzję o zakończeniu
postępowania przygotowawczego poprzez skierowanie do sądu aktu oskarżenia, była
opinia Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji.
Ad 5
Ocena zasadności użycia broni przez żołnierza została dokonana przez prokuratora
w oparciu o obowiązujące w tej materii przepisy ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach
przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2025 r., poz. 555) oraz ustawy z dnia
12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 915 ze zm.).
Ad 6
Postępowanie przygotowawcze nie zostało zainicjowane poprzez złożenie zawiadomienia
o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez osobę fizyczną. Wszczęcie śledztwa
poprzedziły czynności Wydziału Żandarmerii Wojskowej w Białymstoku, zrealizowane
w trybie art. 308 k.p.k. w oparciu o materiały przekazane 27 marca 2024 roku przez
Podlaski Oddział Straży Granicznej, zawierające płytę z nagraniami z zapisu monitoringu
kamer Straży Granicznej usytuowanych wzdłuż zapory granicznej na granicy Polski
i Białorusi (zarejestrowane zdarzenie z 25 marca 2024 roku na wysokości znaku
granicznego 322 w rejonie odpowiedzialności Placówki Straży Granicznej w Dubiczach
Cerkiewnych).
-- 2 of 3 --
3
Ad 7 i 8
Prokuratura działa w granicach i na podstawie obowiązującego prawa. W toku
postępowania przygotowawczego nie konsultowano planowanych czynności z Ministrem
Obrony Narodowej, albowiem przepisy procedury karnej nie przewidują takiego trybu.
W swoim stanowisku Minister Obrony Narodowej przekazał, że udzielenie odpowiedzi
na pytania postawione w interpelacji pozostaje poza zakresem jego właściwości,
ponieważ postępowanie przygotowawcze w sprawie prowadziły właściwe jednostki
prokuratury.
W odniesieniu do wskazanych przez Pana Posła hipotetycznych, przyszłych decyzji
prokuratury, trzeba podkreślić, że tego rodzaju rozważania są bezprzedmiotowe,
ponieważ o kwalifikacji danego zdarzenia można mówić wyłącznie w oparciu
o okoliczności konkretnej sprawy.
Z wyrazami szacunkuArkadiusz Myrcha
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --