Interpelacja w sprawie braku realnej konkurencji na rynku sprzedaży energii elektrycznej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10283
do ministra aktywów państwowych
w sprawie braku realnej konkurencji na rynku sprzedaży energii elektrycznej
Zgłaszający: Michał Połuboczek
Data wpływu: 12-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zgłaszam interpelację w związku z problemem, na który zwracają uwagę obywatele będący prosumentami energii elektrycznej w Polsce, a szczególnie mieszkańcy województwa podkarpackiego.
Obecnie spółka PGE Obrót SA uniemożliwia prosumentom korzystanie z polecenia zapłaty jako jednej z podstawowych form regulowania należności za faktury. Ta sytuacja stawia prosumentów w mniej korzystnym położeniu niż odbiorców nieposiadających instalacji prosumenckich, którzy z tej opcji mogą swobodnie korzystać. Trudno nie odnieść wrażenia, że mamy do czynienia z dyskryminacją tej grupy klientów – mimo ich aktywnej roli w transformacji energetycznej i inwestycji we własne źródła energii odnawialnej.
Dodatkowo mieszkańcy województwa podkarpackiego, którzy chcieliby zmienić sprzedawcę energii elektrycznej, napotykają na istotne bariery infrastrukturalne. Na tym obszarze dominującą pozycję posiada PGE Obrót SA, a inni sprzedawcy nie dysponują odpowiednią infrastrukturą dystrybucyjną, co w praktyce ogranicza konsumentom możliwość wyboru dostawcy prądu. Mimo formalnie istniejącego wolnego rynku energii konsumenci nie mają realnej alternatywy.
Brak realnej konkurencji na rynku sprzedaży energii elektrycznej ma negatywny wpływ na ceny energii dla konsumentów, a także na jakość usług i innowacyjność dostawców. W warunkach monopolu lub oligopolu brak jest mechanizmów rynkowych, które wymuszają obniżki cen. Dominujący sprzedawca nie ma motywacji, by konkurować cenowo, ponieważ konsumenci nie mają dokąd uciec. Brak konkurencji oznacza, że firmy nie muszą zabiegać o klienta. W efekcie: stosują mniej korzystne taryfy i opłaty dodatkowe, oferują słabszą jakość obsługi klienta, opóźniają wprowadzanie innowacji (np. aplikacji, zdalnego odczytu, lepszych modeli rozliczeń). Firmy dominujące utrudniają rozliczanie energii z mikroinstalacji OZE (np. przez brak polecenia zapłaty, długi czas rozliczeń), ponieważ nie muszą obawiać się, że klienci przejdą do konkurencji. W regionach z dominacją jednej spółki taka firma często inwestuje tylko tyle, ile musi, a nie tyle, ile wynikałoby z potrzeb rynku. Gdyby istniała realna konkurencja, inwestycje musiałyby być bardziej dynamiczne, np. w sieci, liczniki zdalnego odczytu, efektywność energetyczną, czytelne faktury.
Brak realnej konkurencji prowadzi do wyższych cen, mniejszego wyboru taryf, utrudnionego rozwoju OZE, niższej jakości usług dla klientów.
Dlatego otwarcie rynku na rzeczywistą konkurencję, także regionalną, jest kluczowe dla poprawy sytuacji konsumentów i transformacji energetycznej oraz obniżek cen prądu.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Dlaczego spółka PGE Obrót SA uniemożliwia prosumentom ustanowienie polecenia zapłaty jako formy rozliczania się z należności za energię elektryczną? Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych planuje interwencję w tej sprawie?
Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych prowadzi prace zmierzające do realnego zwiększenia konkurencyjności na rynku sprzedaży energii elektrycznej w Polsce, w tym szczególnie na terenach zdominowanych przez jednego sprzedawcę, jak województwo podkarpackie?
Jakie działania przewiduje rząd w celu zagwarantowania równych praw konsumenckich dla prosumentów oraz realnej możliwości wyboru sprzedawcy energii w całym kraju?
Jaki odsetek konsumentów energii elektrycznej w Polsce – według wiedzy ministerstwa – nie ma realnej możliwości zmiany sprzedawcy energii z powodu braku odpowiedniej infrastruktury na danym terenie?
Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych prowadziło lub zlecało jakiekolwiek analizy, badania lub przeglądy rynku w tym zakresie? Jeśli tak – kiedy i jakie były ich wyniki? Jeśli nie – czy planowane jest podjęcie takich działań?
Sekretarz stanu Robert Kropiwnicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4474 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.262.2025
IK: 1128445
Warszawa, 07 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT10283, Pana Michała Połuboczka, Posła
na Sejm RP, z dnia 13 czerwca 2025 r., uprzejmie informuję, iż Ministerstwo Aktywów
Państwowych wystąpiło do spółki PGE Polska Grupa Energetyczna S.A z prośbą
o udzielenie informacji dotyczących zagadnień poruszonych w ww. wystąpieniu.
Z informacji przekazanych przez spółkę zależną od PGE Polskiej Grupy Energetycznej S.A.
tj. PGE Obrót S.A. (dalej również: Spółka) wynika, że Spółka jest obecnie w fazie
dostosowania systemów billingowych i rozliczeniowych do standardów CSIRE. W bieżącym
systemie billingowym, w którym rozliczani i fakturowani są prosumenci funkcjonalność
polecenia zapłaty nie jest dostępna. W Spółce trwają intensywne prace nad wdrożeniem tej
funkcjonalności w nowym systemie billingowym, który PGE Obrót S.A. planuje oddać do
dyspozycji wszystkich Klientów w 2026 roku.
Dodatkowo Spółka poinformowała, iż w ostatnich latach, a szczególnie od przełomu
2021/2022 roku (wojna w Ukrainie) rynek energii elektrycznej podlegał gwałtownym
zmianom. Od 2021 r. administracja państwowa podjęła szereg działań, aby zapewnić
akceptowalne społecznie stawki opłat za energię elektryczną i usługę dystrybucji dla
Klientów (w tym „mrożenie cen”). Tym samym, w praktyce rynek energii elektrycznej stał
się rynkiem mocno regulowanym. Dopiero w roku 2025 na rynku pojawiły się masowe
oferty dla Konsumentów od sprzedawców wolnorynkowych.
PGE Obrót S.A. podobnie jak inni sprzedawcy energii elektrycznej działający nie tylko
w województwie podkarpackim, ale na obszarze całej Polski posiada wyłącznie koncesje na
obrót energią elektryczną i nie jest w posiadaniu żadnej infrastruktury dystrybucyjnej.
Zgodnie z obowiązującymi regulacjami żaden sprzedawca prowadzący obrót energią
elektryczną, zarówno w Polsce, jak i w innych państwach Unii Europejskiej nie może
posiadać żadnej infrastruktury dystrybucyjnej. Od roku 2007 wskutek regulacji europejskich
i krajowych, działalność w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, została prawnie
rozdzielona od pozostałej działalności w energetyce zawodowej, w tym od działalności
w zakresie sprzedaży energii elektrycznej prowadzonej przez sprzedawców tej energii.
Posiadaczem jakiejkolwiek infrastruktury dystrybucyjnej może być wyłącznie operator
systemu dystrybucyjnego, którym nie jest zarówno PGE Obrót S.A. jak i żaden inny
sprzedawca. Opisywane rozdzielenie w 2007 r. działalności dystrybucyjnej od pozostałej,
miało właśnie służyć temu, aby sprzedawcy nie konkurowali między sobą infrastrukturą
dystrybucyjną, która historycznie na terenie np. województwa podkarpackiego była
ukształtowana z korzyścią tylko dla jednego sprzedawcy i ograniczała konkurencję ze strony
innych sprzedawców.
Zatem każdy Klient ma prawo zmienić sprzedawcę energii elektrycznej, ale ta zmiana nie
skutkuje zmianą operatora systemu dystrybucyjnego, a wyłącznie sprzedawcy energii
elektrycznej.
-- 1 of 2 --
Sprzedawcy konkurują między sobą wyłącznie ceną za energię elektryczną bez związku
z infrastrukturą elektroenergetyczną. Taka jest już kilkunastoletnia istota ukształtowania
wspólnego rynku sprzedaży energii elektrycznej w całej UE. Do swobodnej zmiany
sprzedawcy nie jest wymagana żadna „infrastruktura” i każdy odbiorca swobodnie, pod
istotną ochroną prawa, wybiera sprzedawcę i dowolnie go zmienia (Urząd Regulacji
Energetyki, podaje szczegółowe informacje o skali zmian przez odbiorców sprzedawców
energii elektrycznej w poszczególnych latach, które dostępne są pod tym adresem:
https://www.ure.gov.pl/pl/energia-elektryczna/zmiana-sprzedawcy-monit).
Odnosząc się do kwestii prosumentów należy zauważyć, iż prosumenci korzystają z jednej
z metod rozliczeń zdefiniowanej w ustawie o odnawialnych źródłach energii. Każda z tych
metod (mikro-wytwórca, net-metering, net-biling) jest obowiązkowo wspierana przez
sprzedawców posiadających status Sprzedawcy Zobowiązanego (SZ), czyli posiadających
największą sprzedaż na terenie danego Operatora Systemu Dystrybucyjnego (OSD).
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1128445.4151047.3312399
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --