Interpelacja w sprawie punktów konsultacyjno-diagnostycznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10273
do ministra zdrowia
w sprawie punktów konsultacyjno-diagnostycznych
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic, Joanna Wicha, Klaudia Jachira
Data wpływu: 11-06-2025
Szanowna Pani Minister,
ma przestrzeni lat 2020–2024 obserwujemy znaczący wzrost zarejestrowanych zakażeń wirusem HIV. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego przedstawił następujące dane dotyczące liczby przypadków zakażenia wirusem HIV zarejestrowanych w kolejnych latach:
Liczba zarejestrowanych przypadków zakażenia wirusem HIV
rok
liczba przypadków
2020
840
2021
1173
2022
2384
2023
2879
2024
2257
Krajowe Centrum ds. AIDS, będące agendą ministra zdrowia udostępnia na swojej stronie internetowej między innymi informację o lokalizacji punktów konsultacyjno-diagnostycznych, w których można bezpłatnie i anonimowo wykonać badania w kierunku HIV, HCV i kiły. W latach 2020-2025 doszło do skreślenia z tej listy kilku punktów. Wśród miast, których nie znajdziemy na udostępnianej przez Krajowe Centrum ds. AIDS liście, znajdują się: Ełk (od 2022 roku), Gorzów Wielkopolski (od 2023 roku), Jelenia Góra (od 2024 roku), Słupsk (od 2022 roku), a także punkt we Wrocławiu przy ulicy Podwale 74 (od 2023 roku).
Zjawisko wykreślania punktów konsultacyjno-diagnostycznych z listy prowadzonej przez Krajowe Centrum ds. AIDS jest niepokojące, biorąc pod uwagę fakt zwiększającej się liczby zakażeń wirusem HIV w naszym kraju.
Wobec powyższego zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Ile spośród wymienionych wyżej punktów konsultacyjno-diagnostycznych zostało zlikwidowanych?
Jaka była przyczyna likwidacji konkretnych punktów?
Czy Krajowe Centrum ds. AIDS udostępnia na swojej stronie informacje o punktach, w których można wykonać bezpłatne badania w kierunku zakażenia HIV, HCV lub kiłą, prowadzonych przez podmioty prywatne lub fundacje i stowarzyszenia?
Czy planowane jest zwiększenie liczby punktów konsultacyjno-diagnostycznych, tak aby były one bardziej dostępne dla społeczeństwa?
Czy w związku ze zwiększającą się liczbą zakażeń wirusem HIV Ministerstwo Zdrowia prowadzi wzmożoną kampanię informacyjną w zakresie profilaktyki i diagnozowania zakażeń?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8342 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.39.2025.MB
Warszawa, 02 lipca 2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10273 pani poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic oraz innych
posłanek w sprawie punktów konsultacyjno-diagnostycznych, proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Na wstępie warto zaznaczyć, że nie istnieje „zjawisko wykreślania Punktów Konsultacyjno-
Diagnostycznych1 z listy prowadzonej przez Krajowe Centrum ds. AIDS”, nie można mówić
o ich likwidacji.
1) Ile spośród wymienionych wyżej Punktów Konsultacyjno-Diagnostycznych zostało
zlikwidowanych?
W poszczególnych latach liczba PKD nieznacznie się zmieniała: w 2015 było 30 PKD; w
2016: 29; w 2017: 31; w 2018: 30; w 2019: 30; w 2020: 29; w 2021: 28 (otwarto 2 PKD: w
Nowym Sączu (VII-XII) i Olsztynie (od IX 2021); w 2022: 27; w 2023: 29 (otwarto 2 PKD: w
Nowym Sączu (30.06.2023-31.12.2024) i Sopocie (od 17.04.2023 do teraz); w 2024: 29
(otwarto nowy PKD w Katowicach od 20.05.2024 do teraz); w 2025: 28 PKD (organizacja
działająca dotychczas w Nowym Sączu nie wzięła udziału w konkursie na organizację PKD
w tym mieście, planuje jednak wznowienie pracy w drugim półroczu 2025 r.).
Liczba PKD jest zatem względnie stała. Jedne punkty kończą swoją działalność, a inne ją
rozpoczynają – przyczyny mogą być różne: problemy kadrowe, lokalowe, finansowe,
organizacyjne, związane z odbiorem społecznym lub brakiem wsparcia ze strony lokalnych
władz.
2) Jaka była przyczyna likwidacji konkretnych punktów?
Wymienione przez Panią poseł PKD nie zostały zlikwidowane, ale zakończyły działalność z
następujących względów:
Ełk (od 2021 r.) – kwestie kadrowe, z powodu epidemii COVID-19, jedyny doradca
pracujący w Punkcie był również lekarzem zakaźnikiem;
Gorzów Wielkopolski (od 2020 r.) – wypowiedzenie lokalu na prowadzenie PKD
przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną z mocą obowiązującą od
31.12.2019 r. oraz brak zgody innych podmiotów leczniczych na wynajem lokalu na
rzecz prowadzenia PKD;
1 Dalej PKD
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jelenia Góra (od 2024 r.) – problem kadrowy, nie znaleziono w organizacji osoby,
która mogłaby zastąpić koordynatorkę. Koordynatorka zmieniała pracę na
wymagającą z jej strony dużej dyspozycyjności, co uniemożliwiało równoczesne
prowadzenie PKD;
Słupsk (od 2019 r.) – problem kadrowy w organizacji, rozwiązanie umowy za
porozumieniem stron;
Wrocław przy ulicy Podwale 74 prowadzony przez Towarzystwo Rozwoju Rodziny
(od 2021 r.) – kwestie kadrowe, do końca 2020 r. prowadzone były dwa PKD we
Wrocławiu. Od 2021 r. drugi PKD we Wrocławiu prowadzony przez
Stowarzyszenie Podwale Siedem wydłużył godziny pracy PKD, aby zapewnić
większą dostępność dla klientów.
3) Czy Krajowe Centrum ds. AIDS udostępnia na swojej stronie informacje o
punktach, w których można wykonać bezpłatne badania w kierunku zakażenia HIV,
HCV lub kiłą, prowadzonych przez podmioty prywatne lub fundacje i
stowarzyszenia?
Krajowe Centrum ds. AIDS2 udostępnia na swojej stronie, w zakładce PKD:
https://aids.gov.pl/pkd/, informacje o punktach, w których można wykonać bezpłatne
badania w kierunku zakażenia HIV, HCV lub kiłą, z którymi ma podpisaną umowę dotacyjną
lub pozadotacyjną. Informacje o działalności PKD są na bieżąco uzupełniane. PKD te
działają zgodnie ze standardami opracowanymi przez Centrum, korzystają z dostarczanych
przez Krajowe Centrum testów oraz z systemu ankiet PKD.
4) Czy planowane jest zwiększenie liczby Punktów Konsultacyjno-Diagnostycznych,
tak aby były one bardziej dostępne dla społeczeństwa?
Zwiększanie potencjału sieci PKD, w których bezpłatnie, anonimowo i bez skierowania
można wykonać testy w kierunku HIV (a od 2022 r. w większości PKD także testy w
kierunku kiły i HCV) warunkuje wiele czynników – od finansowego, przez czynnik ludzki
(społeczny), po organizacyjny.
Należy mieć również na uwadze fakt, że rozwój sieci PKD, bardzo istotny z punktu widzenia
zdrowia publicznego, nie może się odbywać kosztem anonimowości osób testujących się w
PKD. Dlatego wykluczone jest, aby punkty były tworzone w mniejszych miejscowościach.
Dodatkowo trzeba również pamiętać o racjonalnym wydatkowaniu środków publicznych –
punkty są tworzone tam, gdzie nie tylko są ku temu możliwości, lecz także, przede
wszystkim, gdzie widoczne jest zainteresowanie społeczeństwa wykonywaniem takich
testów.
Jak pokazuje doświadczenie z ostatniego otwartego konkursu na realizację zadania
publicznego, dotyczącego organizacji PKD, zainteresowanie organizacji prowadzeniem
PKD nie było większe niż w latach poprzednich – nie zgłosiła się żadna nowa organizacja,
mimo zdecydowanie większych środków finansowych przeznaczonych na dotacje.
Dzięki dodatkowym środkom przekazanym przez Ministerstwo Zdrowia na dotacje w roku
2025, po raz pierwszy w historii współpracy Krajowego Centrum z organizacjami
pozarządowymi, możliwe było ogłoszenie konkursu ofert na akcyjne testowanie w kierunku
HIV, kiły i HCV poza placówkami medycznymi. Dzięki temu organizacja testowania
przesiewowego będzie możliwa w ogólnodostępnych miejscach, jak np.: konferencje, targi,
festiwale, pikniki zdrowia, koncerty, juwenalia, uczelnie wyższe, przychodnie, mobilne
kampery, kluby, centra handlowe itp.
5) Czy w związku ze zwiększającą się liczbą zakażeń wirusem HIV Ministerstwo
Zdrowia prowadzi wzmożoną kampanię informacyjną w zakresie profilaktyki i
diagnozowania zakażeń?
2 Dalej Krajowe Centrum
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Krajowe Centrum systematycznie od lat prowadzi działania w zakresie profilaktyki i
zapobiegania zakażeniom HIV wśród ogółu społeczeństwa, od kilku lat także innych
zakażeń przenoszonych drogą płciową (STIs), takie jak:
- obchody Światowego Dnia AIDS i Europejskiego Tygodnia Testowania,
- kampanie (https://aids.gov.pl/kampanie/kampanie-spoleczne/),
- programy edukacyjne skierowane do populacji generalnej,
- programy edukacyjne, programy redukcji szkód skierowane do kluczowych populacji,
szczególnie narażonych na zakażenie,
- szkolenia skierowane do wybranych grup zawodowych i społecznych,
- opracowanie, druk i dystrybucję ulotek, broszur i plakatów
(https://aids.gov.pl/_publikacje/) oraz produkcja filmowych materiałów edukacyjnych
(https://www.youtube.com/user/kcdsaids).
- działania informacyjne realizowane są poprzez:
• stronę internetową Krajowego Centrum ds. AIDS: https://aids.gov.pl/
• fanpage Centrum na portalu Facebook: https://www.facebook.com/kcaids/
• Poradnię Internetową HIV/AIDS: https://aids.gov.pl/poradnia_internetowa/
• Telefon Zaufania HIV/AIDS 800 888 448,
• Ośrodek Informacji HIV/AIDS i STIs
• Kontrę – biuletyn Krajowego Centrum ds. AIDS:
• e-Kontrę – newsletter Krajowego Centrum ds. AIDS
• portal edukacyjny Krajowego Centrum ds. AIDS: https://www.hiv-aids.edu.pl.
W 2024 r. Krajowe Centrum rozpoczęło dwuletnią kampanię #mójpierwszyraz
https://mojpierwszyraz.aids.gov.pl/. W pierwszym etapie (tzw. TEASER) podawany był
komunikat mający zaciekawić odbiorcę (słowo „TO”), w drugim etapie (tzw. REVEAL)
podawany był komunikat właściwy (fraza „TEST NA HIV”). Podczas pierwszego etapu
odbiorca zastanawiał się nad hasłem: #mójpierwszyraz i dopiero w trakcie drugiego etapu
odkrywał jego prawdziwe znaczenie, czyli zaproszenie do wykonania testu w kierunku HIV,
np. poprzez zgłoszenie się do PKD, gdzie anonimowo, bezpłatnie i bez skierowania może
wykonać badanie.
W związku z wprowadzeniem testów przesiewowych w kierunku HIV do koszyka
świadczeń gwarantowanych lekarza POZ3, Centrum jest w trakcie prac nad aktualizacją
portalu edukacyjnego: https://www.hiv-aids.edu.pl/, poprzez dodanie do niego zakładki:
„Kompendium wiedzy dla lekarzy z POZ”, aby lekarze zainteresowani poszerzeniem swojej
wiedzy mieli niegraniczony dostęp online do profesjonalnych materiałów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w
sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U poz. 584)
-- 3 of 3 --