Interpelacja nr 10267
Interpelacja w sprawie respektowania uprawnień zasłużonych honorowych dawców krwi do korzystania ze świadczeń zdrowotnych poza kolejnością
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie respektowania uprawnień zasłużonych honorowych dawców krwi do korzystania ze świadczeń zdrowotnych poza kolejnością
Interpelacja nr 10267
do ministra zdrowia
w sprawie respektowania uprawnień zasłużonych honorowych dawców krwi do korzystania ze świadczeń zdrowotnych poza kolejnością
Zgłaszający: Rafał Siemaszko, Bartosz Zawieja, Patryk Gabriel, Jacek Niedźwiedzki, Henryka Krzywonos-Strycharska, Henryk Szopiński
Data wpływu: 11-06-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie praktycznego respektowania przez podmioty lecznicze przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w szczególności art. 47c, który przewiduje dla zasłużonych honorowych dawców krwi (ZHDK) uprawnienie do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej poza kolejnością.
Pomimo jednoznacznego brzmienia przepisów, z których wynika, że osoby uprawnione mają prawo do świadczeń zdrowotnych w dniu zgłoszenia, a jeśli to niemożliwe – w terminie nie późniejszym niż 7 dni roboczych, docierają do mnie liczne sygnały, że w praktyce uprawnienia te są często ignorowane lub błędnie interpretowane przez część świadczeniodawców.
Przykładem może być sytuacja opisana przez zasłużonego honorowego dawcę krwi, który próbował zarejestrować się do poradni specjalistycznej w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Choszcznie. Zgodnie z relacją pacjenta, odmówiono mu rejestracji poza kolejnością ze względu na fakt, że była to wizyta kontrolna, a nie pierwszorazowa. W odpowiedzi na skargę, dyrekcja szpitala stwierdziła, że art. 19a ustawy odnosi się wyłącznie do „świadczeniobiorców zgłaszających się po raz pierwszy”, ignorując tym samym zapis art. 47c, który nie różnicuje prawa do korzystania poza kolejnością ze względu na to, czy wizyta jest pierwsza, czy kolejna.
Co więcej, w odpowiedzi dyrektora SPZOZ w Choszcznie zawartej w piśmie z dnia 21 stycznia 2025 r. (znak: ZRP/051/4/2025/MP), zauważa się wyraźną rozbieżność interpretacyjną pomiędzy literalnym brzmieniem ustawy a praktyką niektórych placówek. Autor pisma powołuje się na harmonogramy przyjęć oraz inne ustalenia wewnętrzne, które w rzeczywistości mogą naruszać prawo pacjentów do priorytetowego dostępu do leczenia.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje, jak podmioty lecznicze w Polsce respektują uprawnienia wynikające z art. 47c ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych?
2. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące skarg wnoszonych przez ZHDK w związku z odmową udzielenia świadczeń poza kolejnością? Jeśli tak, ile takich skarg wpłynęło w ciągu ostatnich 5 lat i jak były rozpatrywane?
3. Czy planowane są zmiany legislacyjne doprecyzowujące zapisy ustawy, aby ograniczyć możliwość dowolnej interpretacji przepisów przez placówki medyczne?
4. Jakie działania edukacyjne lub kontrolne podejmuje Ministerstwo Zdrowia wobec podmiotów medycznych, które stosują własne, nieuprawnione interpretacje ustawy – jak np. w cytowanym przypadku ograniczenia prawa do pierwszej wizyty?
5. Gdzie – poza biurem Rzecznika Praw Pacjenta – mogą kierować skargi pacjenci, którym odmówiono realizacji ustawowego prawa do korzystania z usług poza kolejnością?
6. Czy ministerstwo planuje uruchomienie specjalnej infolinii lub punktu zgłoszeniowego dla zasłużonych honorowych dawców krwi, którzy napotykają trudności w realizacji swoich uprawnień? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
W świetle powyższego zwracam uwagę, że ustawodawca nie przewidział żadnych ograniczeń co do liczby lub rodzaju wizyt, w których można skorzystać z tego uprawnienia. Praktyka niektórych placówek, które honorują ten przywilej wyłącznie podczas pierwszego kontaktu pacjenta ze specjalistą, jest w mojej ocenie niezgodna z duchem i literą ustawy.
Zasłużeni honorowi dawcy krwi to osoby, które przez lata bezinteresownie wspierały system ochrony zdrowia – nie tylko symbolicznie, ale rzeczywiście ratując ludzkie życie. Oczekują, że państwo dotrzyma danego im słowa i zapewni respektowanie gwarantowanych im praw.
Z poważaniem Rafał Siemaszko
Interpelacja nr 10267
do ministra zdrowia
w sprawie respektowania uprawnień zasłużonych honorowych dawców krwi do korzystania ze świadczeń zdrowotnych poza kolejnością
Zgłaszający: Rafał Siemaszko, Bartosz Zawieja, Patryk Gabriel, Jacek Niedźwiedzki, Henryka Krzywonos-Strycharska, Henryk Szopiński
Data wpływu: 11-06-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie praktycznego respektowania przez podmioty lecznicze przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w szczególności art. 47c, który przewiduje dla zasłużonych honorowych dawców krwi (ZHDK) uprawnienie do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej poza kolejnością.
Pomimo jednoznacznego brzmienia przepisów, z których wynika, że osoby uprawnione mają prawo do świadczeń zdrowotnych w dniu zgłoszenia, a jeśli to niemożliwe – w terminie nie późniejszym niż 7 dni roboczych, docierają do mnie liczne sygnały, że w praktyce uprawnienia te są często ignorowane lub błędnie interpretowane przez część świadczeniodawców.
Przykładem może być sytuacja opisana przez zasłużonego honorowego dawcę krwi, który próbował zarejestrować się do poradni specjalistycznej w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Choszcznie. Zgodnie z relacją pacjenta, odmówiono mu rejestracji poza kolejnością ze względu na fakt, że była to wizyta kontrolna, a nie pierwszorazowa. W odpowiedzi na skargę, dyrekcja szpitala stwierdziła, że art. 19a ustawy odnosi się wyłącznie do „świadczeniobiorców zgłaszających się po raz pierwszy”, ignorując tym samym zapis art. 47c, który nie różnicuje prawa do korzystania poza kolejnością ze względu na to, czy wizyta jest pierwsza, czy kolejna.
Co więcej, w odpowiedzi dyrektora SPZOZ w Choszcznie zawartej w piśmie z dnia 21 stycznia 2025 r. (znak: ZRP/051/4/2025/MP), zauważa się wyraźną rozbieżność interpretacyjną pomiędzy literalnym brzmieniem ustawy a praktyką niektórych placówek. Autor pisma powołuje się na harmonogramy przyjęć oraz inne ustalenia wewnętrzne, które w rzeczywistości mogą naruszać prawo pacjentów do priorytetowego dostępu do leczenia.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje, jak podmioty lecznicze w Polsce respektują uprawnienia wynikające z art. 47c ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych?
2. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące skarg wnoszonych przez ZHDK w związku z odmową udzielenia świadczeń poza kolejnością? Jeśli tak, ile takich skarg wpłynęło w ciągu ostatnich 5 lat i jak były rozpatrywane?
3. Czy planowane są zmiany legislacyjne doprecyzowujące zapisy ustawy, aby ograniczyć możliwość dowolnej interpretacji przepisów przez placówki medyczne?
4. Jakie działania edukacyjne lub kontrolne podejmuje Ministerstwo Zdrowia wobec podmiotów medycznych, które stosują własne, nieuprawnione interpretacje ustawy – jak np. w cytowanym przypadku ograniczenia prawa do pierwszej wizyty?
5. Gdzie – poza biurem Rzecznika Praw Pacjenta – mogą kierować skargi pacjenci, którym odmówiono realizacji ustawowego prawa do korzystania z usług poza kolejnością?
6. Czy ministerstwo planuje uruchomienie specjalnej infolinii lub punktu zgłoszeniowego dla zasłużonych honorowych dawców krwi, którzy napotykają trudności w realizacji swoich uprawnień? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
W świetle powyższego zwracam uwagę, że ustawodawca nie przewidział żadnych ograniczeń co do liczby lub rodzaju wizyt, w których można skorzystać z tego uprawnienia. Praktyka niektórych placówek, które honorują ten przywilej wyłącznie podczas pierwszego kontaktu pacjenta ze specjalistą, jest w mojej ocenie niezgodna z duchem i literą ustawy.
Zasłużeni honorowi dawcy krwi to osoby, które przez lata bezinteresownie wspierały system ochrony zdrowia – nie tylko symbolicznie, ale rzeczywiście ratując ludzkie życie. Oczekują, że państwo dotrzyma danego im słowa i zapewni respektowanie gwarantowanych im praw.
Z poważaniem Rafał Siemaszko
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7400 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.21.2025.AS
Warszawa, 30 czerwca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10267, Posła Rafała Siemaszko i grupy Posłów, w sprawie
respektowania uprawnień Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi do korzystania ze
świadczeń zdrowotnych poza kolejnością, proszę o przyjęcie poniższego.
Krwiodawstwo to misja i odpowiedzialność. Z uwagi na fakt, że krwi nie można kupić ani
wyprodukować, tak ważne jest jej honorowe oddawanie. Krew jest potrzebna każdego dnia,
a biorcą krwi może być każdy człowiek, niezależnie od wieku. Honorowy Dawca Krwi
oddając cząstkę siebie w bezinteresowny sposób niesie pomoc pacjentom wymagającym
leczenia krwią lub jej składnikami. Ofiarowana krew jest darem życia, który jest potrzebny
m.in. przy wykonywaniu skomplikowanych operacji, ratowaniu zdrowia, a także życia ciężko
chorych oraz przy udzielaniu pomocy ofiarom wypadków.
Z uwagi na powyższe, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o publicznej służbie krwi1, Zasłużonemu
Honorowemu Dawcy Krwi (ZHDK) i Honorowemu Dawcy Krwi (HDK) przysługuje:
• zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych
w dniu, w którym oddaje krew, oraz w dniu następnym, a także na czas okresowego
badania lekarskiego dawców krwi zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie
art. 2982 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy2;
zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy;
• zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi
na zasadach określonych w przepisach w sprawie diet i innych należności z
tytułu podróży służbowych na obszarze kraju; koszt przejazdu ponosi
jednostka organizacyjna publicznej służby krwi;
• posiłek regeneracyjny;
• możliwość odliczenia od podatku dochodowego darowizny w wysokości iloczynu
kwoty rekompensaty.
1 Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1782).
2 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Równocześnie, zgodnie z art. 47c ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych3, świadczeniobiorca, który posiada tytuł
„Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu”
i przedstawi legitymację „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy
Przeszczepu” ma prawo do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej
oraz z usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach. Korzystanie poza kolejnością ze
świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie świadczeń opieki zdrowotnej
w szpitalach i świadczeń specjalistycznych w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej oznacza, że
świadczeniodawca udziela tych świadczeń poza kolejnością przyjęć wynikającą
z prowadzonej przez niego listy oczekujących. W przypadku gdy udzielenie świadczenia nie
jest możliwe w dniu zgłoszenia, świadczeniodawca wyznacza inny termin poza kolejnością
przyjęć wynikającą z prowadzonej przez niego listy oczekujących. Świadczenie z zakresu
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) nie może być udzielone w terminie
późniejszym niż w ciągu 7 dni roboczych od dnia zgłoszenia. Ustawodawca wyraźnie
wskazuje, że świadczenie z zakresu AOS ma zostać udzielone w ciągu 7 dni roboczych, czyli
po sobie następujących dni nie licząc sobót, niedziel oraz świąt państwowych.
Zgodnie z ww. ustawą termin udzielenia świadczenia, ustalony w sposób o którym mowa w
art. 47c ust. 4, jest stosowany wyłącznie w odniesieniu do świadczeniobiorcy zgłaszającego
się po raz pierwszy. Wynika to wprost z regulacji odnoszących się do zasad prowadzania
harmonogramu przyjęć określonych na poziomie ustawy - zgodnie z art. 19a ust. 2 pkt 1 lit.
B ustawy fakt posiadania prawa do korzystania ze świadczeń poza kolejnością jest brany
pod uwagę tylko w przypadku świadczeniobiorcy zgłaszającego się po raz pierwszy.
Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie kryteriów medycznych, jakimi
powinni kierować się świadczeniodawcy, umieszczając świadczeniobiorców na listach
oczekujących na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej, w przypadku konieczności
zapewnienia dalszego leczenia świadczeniobiorca traktowany jest jako osoba kontynuująca
leczenie i jedynie wskazania medyczne, uwzględnione
w przyjętym planie leczenia, powinny mieć wpływ na wyznaczenie terminu kolejnego
świadczenia. Jednocześnie należy podkreślić, że pacjent kontynuujący leczenie nie podlega
wpisowi na listę oczekujących, czyli wyznaczany mu termin nie ma wpływu na liczbę osób
oczekujących do danego świadczeniodawcy. Kwestionowane w interpelacji postępowanie
świadczeniodawcy jest tym samym prawidłowe i zgodne z przepisami ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W związku z zalecanym sposobem postępowania w przypadku, gdy placówka opieki
zdrowotnej odmawia osobie uprawnionej realizacji przysługującego jej prawa, tj.
w pierwszej kolejności wyjaśnienie sytuacji u osoby kierującej daną placówką. Dopiero
w przypadku braku wyjaśnienia sprawy przez świadczeniodawcę sprawę należy zgłosić do
Rzecznika Praw Pacjenta albo Narodowego Funduszowi Zdrowia, tj. wojewódzkiego
oddziału NFZ, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubezpieczonej, który
jako podmiot, zawarł umowę ze świadczeniodawcą, z uwagi na fakt, że NFZ ma prawo do
kontrolowania przestrzegania przez świadczeniodawców przepisów dotyczących zasad
przyznawania terminów osobom posiadającym prawo do korzystania ze świadczeń poza
kolejnością, a za ich naruszenie może nałożyć karę umowną. Ministerstwo Zdrowia nie ma
wiedzy ile skarg wpływa na podmioty lecznicze, gdyż są one kierowane do tylko do
Oddziałów NFZ i do Rzecznika Praw Pacjenta. Podkreślenia wymaga fakt, iż do Ministra
Zdrowia nie wpłynęła ani jedna skarga na brak podjęcia przez Narodowy Fundusz Zdrowia
działań w przypadku, gdy pacjent sygnalizował, że świadczeniodawca nie respektował
prawa do korzystania ze świadczeń poza kolejnością.
Odnosząc się zaś do propagowania wiedzy to wyczerpujące informacje o prawach pacjenta
do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej poza kolejnością publikowane są zarówno
3 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
na stronie NFZ, jak i Rzecznika Praw Pacjenta. Ponadto Rzecznik Praw Pacjenta prowadzi
szerokie działania edukacyjne skierowane do personelu medycznego w celu zwiększenia
kompetencji w zakresie przestrzegania praw pacjentów oraz poprawy standardów w tym
obszarze, a szkolenia te są wsparte fachowymi publikacjami. Należy także podkreślić, że
w każdym przypadku wyznaczania terminu świadczenia, świadczeniodawca jest
zobowiązany do ustalenia, czy osoba posiada prawo do korzystania ze świadczeń poza
kolejnością, a pisemna informacja o uprawnieniach wynikających z tego prawa musi być
uwidoczniona w miejscach udzielania świadczeń.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.21.2025.AS
Warszawa, 30 czerwca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10267, Posła Rafała Siemaszko i grupy Posłów, w sprawie
respektowania uprawnień Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi do korzystania ze
świadczeń zdrowotnych poza kolejnością, proszę o przyjęcie poniższego.
Krwiodawstwo to misja i odpowiedzialność. Z uwagi na fakt, że krwi nie można kupić ani
wyprodukować, tak ważne jest jej honorowe oddawanie. Krew jest potrzebna każdego dnia,
a biorcą krwi może być każdy człowiek, niezależnie od wieku. Honorowy Dawca Krwi
oddając cząstkę siebie w bezinteresowny sposób niesie pomoc pacjentom wymagającym
leczenia krwią lub jej składnikami. Ofiarowana krew jest darem życia, który jest potrzebny
m.in. przy wykonywaniu skomplikowanych operacji, ratowaniu zdrowia, a także życia ciężko
chorych oraz przy udzielaniu pomocy ofiarom wypadków.
Z uwagi na powyższe, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o publicznej służbie krwi1, Zasłużonemu
Honorowemu Dawcy Krwi (ZHDK) i Honorowemu Dawcy Krwi (HDK) przysługuje:
• zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych
w dniu, w którym oddaje krew, oraz w dniu następnym, a także na czas okresowego
badania lekarskiego dawców krwi zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie
art. 2982 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy2;
zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy;
• zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi
na zasadach określonych w przepisach w sprawie diet i innych należności z
tytułu podróży służbowych na obszarze kraju; koszt przejazdu ponosi
jednostka organizacyjna publicznej służby krwi;
• posiłek regeneracyjny;
• możliwość odliczenia od podatku dochodowego darowizny w wysokości iloczynu
kwoty rekompensaty.
1 Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1782).
2 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Równocześnie, zgodnie z art. 47c ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych3, świadczeniobiorca, który posiada tytuł
„Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu”
i przedstawi legitymację „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy
Przeszczepu” ma prawo do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej
oraz z usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach. Korzystanie poza kolejnością ze
świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie świadczeń opieki zdrowotnej
w szpitalach i świadczeń specjalistycznych w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej oznacza, że
świadczeniodawca udziela tych świadczeń poza kolejnością przyjęć wynikającą
z prowadzonej przez niego listy oczekujących. W przypadku gdy udzielenie świadczenia nie
jest możliwe w dniu zgłoszenia, świadczeniodawca wyznacza inny termin poza kolejnością
przyjęć wynikającą z prowadzonej przez niego listy oczekujących. Świadczenie z zakresu
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) nie może być udzielone w terminie
późniejszym niż w ciągu 7 dni roboczych od dnia zgłoszenia. Ustawodawca wyraźnie
wskazuje, że świadczenie z zakresu AOS ma zostać udzielone w ciągu 7 dni roboczych, czyli
po sobie następujących dni nie licząc sobót, niedziel oraz świąt państwowych.
Zgodnie z ww. ustawą termin udzielenia świadczenia, ustalony w sposób o którym mowa w
art. 47c ust. 4, jest stosowany wyłącznie w odniesieniu do świadczeniobiorcy zgłaszającego
się po raz pierwszy. Wynika to wprost z regulacji odnoszących się do zasad prowadzania
harmonogramu przyjęć określonych na poziomie ustawy - zgodnie z art. 19a ust. 2 pkt 1 lit.
B ustawy fakt posiadania prawa do korzystania ze świadczeń poza kolejnością jest brany
pod uwagę tylko w przypadku świadczeniobiorcy zgłaszającego się po raz pierwszy.
Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie kryteriów medycznych, jakimi
powinni kierować się świadczeniodawcy, umieszczając świadczeniobiorców na listach
oczekujących na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej, w przypadku konieczności
zapewnienia dalszego leczenia świadczeniobiorca traktowany jest jako osoba kontynuująca
leczenie i jedynie wskazania medyczne, uwzględnione
w przyjętym planie leczenia, powinny mieć wpływ na wyznaczenie terminu kolejnego
świadczenia. Jednocześnie należy podkreślić, że pacjent kontynuujący leczenie nie podlega
wpisowi na listę oczekujących, czyli wyznaczany mu termin nie ma wpływu na liczbę osób
oczekujących do danego świadczeniodawcy. Kwestionowane w interpelacji postępowanie
świadczeniodawcy jest tym samym prawidłowe i zgodne z przepisami ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W związku z zalecanym sposobem postępowania w przypadku, gdy placówka opieki
zdrowotnej odmawia osobie uprawnionej realizacji przysługującego jej prawa, tj.
w pierwszej kolejności wyjaśnienie sytuacji u osoby kierującej daną placówką. Dopiero
w przypadku braku wyjaśnienia sprawy przez świadczeniodawcę sprawę należy zgłosić do
Rzecznika Praw Pacjenta albo Narodowego Funduszowi Zdrowia, tj. wojewódzkiego
oddziału NFZ, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubezpieczonej, który
jako podmiot, zawarł umowę ze świadczeniodawcą, z uwagi na fakt, że NFZ ma prawo do
kontrolowania przestrzegania przez świadczeniodawców przepisów dotyczących zasad
przyznawania terminów osobom posiadającym prawo do korzystania ze świadczeń poza
kolejnością, a za ich naruszenie może nałożyć karę umowną. Ministerstwo Zdrowia nie ma
wiedzy ile skarg wpływa na podmioty lecznicze, gdyż są one kierowane do tylko do
Oddziałów NFZ i do Rzecznika Praw Pacjenta. Podkreślenia wymaga fakt, iż do Ministra
Zdrowia nie wpłynęła ani jedna skarga na brak podjęcia przez Narodowy Fundusz Zdrowia
działań w przypadku, gdy pacjent sygnalizował, że świadczeniodawca nie respektował
prawa do korzystania ze świadczeń poza kolejnością.
Odnosząc się zaś do propagowania wiedzy to wyczerpujące informacje o prawach pacjenta
do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej poza kolejnością publikowane są zarówno
3 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
na stronie NFZ, jak i Rzecznika Praw Pacjenta. Ponadto Rzecznik Praw Pacjenta prowadzi
szerokie działania edukacyjne skierowane do personelu medycznego w celu zwiększenia
kompetencji w zakresie przestrzegania praw pacjentów oraz poprawy standardów w tym
obszarze, a szkolenia te są wsparte fachowymi publikacjami. Należy także podkreślić, że
w każdym przypadku wyznaczania terminu świadczenia, świadczeniodawca jest
zobowiązany do ustalenia, czy osoba posiada prawo do korzystania ze świadczeń poza
kolejnością, a pisemna informacja o uprawnieniach wynikających z tego prawa musi być
uwidoczniona w miejscach udzielania świadczeń.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --