Interpelacja w sprawie sytuacji Grupy Azoty i konieczności wsparcia krajowej produkcji nawozów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10240
do ministra aktywów państwowych
w sprawie sytuacji Grupy Azoty i konieczności wsparcia krajowej produkcji nawozów
Zgłaszający: Mariusz Krystian
Data wpływu: 10-06-2025
Szanowny Panie Ministrze!
W ostatnim czasie Wojewódzka Rada Dialogu Społecznego w Województwie Małopolskim wydała stanowisko w sprawie dramatycznej sytuacji Grupy Azoty – kluczowego producenta nawozów sztucznych w Polsce. Spółka zmaga się z bardzo poważnymi problemami strukturalnymi i rynkowymi. Niekontrolowany napływ nawozów z Rosji i Białorusi skutecznie wypiera z rynku produkty Grupy Azoty, odbierając spółce szansę na prowadzenie uczciwej, rynkowej konkurencji i destabilizując całą branżę nawozową w Polsce.
Kolejnym niepokojącym aspektem jest pogarszająca się sytuacja pracowników. Ich realne wynagrodzenia uległy drastycznej dewaluacji – aż o około 3000 zł na osobę w porównaniu do 2020 roku. Efektem są masowe odejścia do innych firm, które oferują lepsze warunki płacowe. Sytuacja kadrowa ulega pogorszeniu, co bezpośrednio wpływa na zdolność produkcyjną spółki. Grupa Azoty, zatrudniająca ok. 15 tys. pracowników, stanowi fundament całego sektora chemicznego w Polsce – branży, która zatrudnia łącznie ok. 340 tys. osób.
Trzecim kluczowym problemem są gwałtownie rosnące ceny energii będące skutkiem europejskiej polityki klimatycznej. Podczas gdy polskie firmy muszą ponosić ogromne wydatki związane z restrykcyjnymi regulacjami środowiskowymi, producenci ze Wschodu działają bez takich ograniczeń. Taka sytuacja nie tylko podważa konkurencyjność polskich producentów, ale także stwarza poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa żywnościowego Polski i całej Europy.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy planowane są jakiekolwiek formy wsparcia dla Grupy Azoty, które umożliwiłyby spółce przetrwanie obecnego kryzysu, np. poprzez system celowych dopłat do nawozów produkowanych przez polskich producentów?
Czy ministerstwo prowadzi analizy wpływu obecnej polityki energetyczno-klimatycznej UE na konkurencyjność polskiego przemysłu chemicznego i czy zamierza wystąpić o zmiany w systemie EU ETS celem pomocy dla krajowych producentów nawozów?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie dopłat do nawozów sztucznych produkowanych przez polskie firmy, co mogłoby jednocześnie wesprzeć rolników i przemysł chemiczny?
Jakie działania podejmie ministerstwo, aby przeciwdziałać dalszej utracie wykwalifikowanej kadry w Grupie Azoty i zatrzymać proces demotywacji pracowników?
Czy ministerstwo zamierza w najbliższym czasie zaprezentować konkretny plan działań naprawczych wobec Grupy Azoty, który przywróci jej rentowność i konkurencyjność zarówno na rynku krajowym, jak i unijnym?
Minister Jakub Jaworowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5270 znakówMinisterstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.261.2025
IK: 1128444
Warszawa, 09 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT10240, Pana Mariusza Krystiana, Posła
na Sejm RP z dnia 13 czerwca 2025 roku.
Opracowanie i realizacja planu działań naprawczych oraz rozwojowych, należy do wyłącznej
właściwości zarządu Grupy Azoty S.A. oraz zarządów spółek w Grupie Kapitałowej.
Niezależnie od powyższego, w ramach sprawowania nadzoru właścicielskiego, Minister
Aktywów Państwowych na bieżąco analizuje sytuację ekonomiczno-finansową spółek z
Grupy Kapitałowej Grupa Azoty oraz ich otoczenia makroekonomicznego, a także wspiera
realizowane przez Zarządy spółek z Grupy Azoty działania związane z odbudowaniem
konkurencyjności i rentowności oraz transformacją Grupy Azoty.
W ramach działań naprawczych, w całej Grupie Kapitałowej, realizowany jest szereg
inicjatyw ograniczających koszty działalności oraz poprawiających efektywność biznesów,
w tym Zarząd Grupy Azoty S.A. i Zarządy kluczowych spółek w Grupie podpisały
porozumienia z Zakładowymi Organizacjami Związkowymi w sprawie zawieszenia
wybranych kosztochłonnych postanowień Zakładowych Układów Zbiorowych Pracy.
We wrześniu ubiegłego roku Zarząd opracował program kompleksowej restrukturyzacji
i transformacji Grupy Azoty - Program AZOTY BUSINESS, którym objęte zostały wszystkie
obszary działalności Grupy Azoty. Zakłada on m.in. optymalizację wszystkich kategorii
kosztowych we wszystkich spółkach Grupy.
Na skutek realizowanych działań naprawczych, Grupa Azoty znacznie poprawiła wyniki
w 2024 r. względem 2023 r., a także odnotowała wzrost wolumenu sprzedaży
we wszystkich segmentach r/r. Zgodnie z informacjami publikowanymi przez Grupę Azoty
S.A., planowane jest osiągnięcie pozytywnego wyniku finansowego na poziomie EBITDA
w 2025 roku.
Minister Aktywów Państwowych podziela pogląd, że postępująca od 2020 roku ekspansja
rosyjskich i białoruskich nawozów na polskim rynku przyczynia się do znaczącego spadku
konkurencyjności polskich firm nawozowych i może prowadzić do konieczności
ograniczenia produkcji przez krajowe zakłady produkcyjne. Obserwowane znaczące
wzrosty importu nawozów spoza UE mają istotny wpływ na kształtowanie cen produktów
nawozowych, skutkują wzrostem zapasów oraz kosztów magazynowania dla krajowych
producentów, a tym samym wpływają negatywnie na ich wyniki finansowe.
W szczególności, obecna skala importu nawozów ma negatywny wpływ na sytuację
finansową Grupy Azoty oraz na realizację programu naprawczego Grupy.
-- 1 of 2 --
W ocenie Ministra Aktywów Państwowych, niezbędne jest podejmowanie
zdecydowanych działań, zarówno na poziomie krajowym jak i UE skutkujących
wprowadzeniem mechanizmów hamujących napływ rosyjskich nawozów oraz dalsze
uzależnianie gospodarek państw członkowskich UE od ich dostaw.
Polska od początku prowadzi ofensywę dyplomatyczną, aby uszczelnić sankcje i nakładać
cła na produkty z Rosji i Białorusi. Członkowie Rządu angażowali się na różnych szczeblach
unijnych w działania na rzecz wprowadzenia odpowiednich przepisów, m.in. na forum
Parlamentu Europejskiego. Temat poruszany był przez Ministra Aktywów Państwowych
m.in. podczas polsko-niemieckich konsultacji międzyrządowych pod przewodnictwem Pana
Donalda Tuska, Prezesa Rady Ministrów i Pana Olafa Scholza, Kanclerza Niemiec.
W listopadzie 2024 r. Polska była inicjatorem wysłania wspólnego listu ministrów
gospodarek Polski, Litwy, Łotwy i Estonii do Komisji Europejskiej (KE, Komisja),
wzywającego Komisję do podjęcia zdecydowanych kroków w celu podwyższenia stawek
celnych na nawozy z Rosji i Białorusi. Ponadto, Minister Rozwoju i Technologii był
współsygnatariuszem listu do KE przygotowanego z inicjatywy Szwecji, apelującego
o podwyższenie stawek celnych na wszystkie towary pochodzące z Rosji i Białorusi.
W efekcie działań podejmowanych przez ostatni rok na arenie europejskiej, Komisja
Europejska w styczniu 2025 r. przyjęła wniosek w sprawie nałożenia ceł na szereg
produktów rolnych z Rosji i Białorusi, a także na niektóre nawozy azotowe, a w dniu 22 maja
2025 roku Parlament Europejski poparł podniesienie ceł na nawozy z Rosji i Białorusi.
Państwa członkowskie UE w dniu 12 czerwca 2025 r. zdecydowały o podniesieniu ceł na
nawozy importowane z Rosji i Białorusi. Rozporządzenie w tej sprawie wejdzie w życie
1 lipca 2025 r. Cła będą podnoszone w okresie trzech lat, co sprawi, że udział rosyjskich
nawozów w imporcie będzie eliminowany stopniowo. Oczekuje się, że podjęte działania
znacząco zmniejszą opłacalność eksportu rosyjskich produktów na unijny rynek.
Odnosząc się do zawartych w treści interpelacji pytań dotyczących regulacji ustawowych
zarówno rynku nawozów jak i polityki energetyczno-klimatycznej, uprzejmie informuję,
że zagadnienia te wykraczają poza ustawowe zadania Ministra Aktywów Państwowych,
do którego należy wykonywanie praw z akcji Skarbu Państwa w spółkach, w tym spółkach
z Grupy Azoty.
Z poważaniem
Jakub Jaworowski
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1128444.4132473.3316505
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --