Interpelacja nr 1023
Interpelacja w sprawie subwencji oświatowej oraz wynagrodzeń dla opiekunów i wychowawców w placówkach dla dzieci do lat 3
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie subwencji oświatowej oraz wynagrodzeń dla opiekunów i wychowawców w placówkach dla dzieci do lat 3
Interpelacja nr 1023
do ministra finansów
w sprawie subwencji oświatowej oraz wynagrodzeń dla opiekunów i wychowawców w placówkach dla dzieci do lat 3
Zgłaszający: Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 18-01-2024
Panie Ministrze!
W obecnie przygotowanym budżecie subwencja oświatowa według zapowiedzi ma pokryć w 100% zaplanowany wzrost wynagrodzeń dla nauczycieli szkół i przedszkoli. To dobrze, bo stwarza to możliwość samorządom wypłacenia zapowiedzianych podwyżek.
Ale edukacja zaczyna się już w żłobku – to nie jest jedynie miejsce, w którym sprawuje się opiekę – edukacja dzieci zaczyna się już w żłobku.
Zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
1. Co ze wsparciem samorządów dotyczącym podwyższenia wynagrodzeń dla opiekunów i wychowawców pracujących w żłobkach? Czy jest rozważane wprowadzenie subwencji oświatowej w żłobkach, tak aby pracownicy - opiekunowie i wychowawcy pracujący w żłobkach - również mogli mieć podwyżkę wynagrodzeń, czyli zrealizowane prawo do godnych zarobków?
2. Jeśli subwencja oświatowa nie będzie pokrywać kwoty podwyżek dla nauczycieli w szkołach (gdy np. liczba uczniów w klasie jest niższa niż 24 osoby), to czy samorządy otrzymają dodatkowe środki na pokrycie tej zaplanowanej podwyżki wynagrodzeń?
Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 1023
do ministra finansów
w sprawie subwencji oświatowej oraz wynagrodzeń dla opiekunów i wychowawców w placówkach dla dzieci do lat 3
Zgłaszający: Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 18-01-2024
Panie Ministrze!
W obecnie przygotowanym budżecie subwencja oświatowa według zapowiedzi ma pokryć w 100% zaplanowany wzrost wynagrodzeń dla nauczycieli szkół i przedszkoli. To dobrze, bo stwarza to możliwość samorządom wypłacenia zapowiedzianych podwyżek.
Ale edukacja zaczyna się już w żłobku – to nie jest jedynie miejsce, w którym sprawuje się opiekę – edukacja dzieci zaczyna się już w żłobku.
Zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
1. Co ze wsparciem samorządów dotyczącym podwyższenia wynagrodzeń dla opiekunów i wychowawców pracujących w żłobkach? Czy jest rozważane wprowadzenie subwencji oświatowej w żłobkach, tak aby pracownicy - opiekunowie i wychowawcy pracujący w żłobkach - również mogli mieć podwyżkę wynagrodzeń, czyli zrealizowane prawo do godnych zarobków?
2. Jeśli subwencja oświatowa nie będzie pokrywać kwoty podwyżek dla nauczycieli w szkołach (gdy np. liczba uczniów w klasie jest niższa niż 24 osoby), to czy samorządy otrzymają dodatkowe środki na pokrycie tej zaplanowanej podwyżki wynagrodzeń?
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
5 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
11.4 / 1k zn.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7391 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 15 lutego 2024 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 1023
Znak sprawy: ST8.054.1.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejm RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1023, Pani Poseł Anny Dąbrowskiej-Banaszek,
w sprawie subwencji oświatowej oraz wynagrodzeń dla opiekunów i wychowawców
w placówkach dla dzieci do lat 3, uprzejmie informuję.
I. W celu realizacji zaplanowanych na 2024 r. podwyżek wynagrodzeń dla
nauczycieli w kwocie części oświatowej subwencji ogólnej uwzględniono środki
przeznaczone na wzrost średnich wynagrodzeń nauczycieli na poszczególnych
stopniach awansu zawodowego zatrudnionych w szkołach, placówkach
prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego (JST) od 1 stycznia 2024 r.
o 30% (w przypadku nauczycieli początkujących – o 33%) w wysokości 20,6 mld zł
(w tym środki na wzrost samych średnich wynagrodzeń nauczycieli, wzrost dotacji
dla szkół nie samorządowych oraz środki na „odmrożenie” ZFŚS dla nauczycieli do
kwoty bazowej dla nauczycieli planowanej w dniu 1 stycznia 2024 r).
Ostatecznie część oświatowa subwencji ogólnej dla JST zaplanowana w ustawie
budżetowej na rok 2024 wynosi 87 983 850 tys. zł i jest o 23 551 135 tys. zł wyższa
od kwoty części oświatowej subwencji ogólnej określonej w ustawie budżetowej na
rok 2023, tj. o 36,6%.
W ustawie budżetowej na 2024 r. zapewniono JST także niezbędne środki na
planowane od 1 stycznia 2024 r. podwyżki średnich wynagrodzeń nauczycieli
przedszkoli, tak jak nauczycielom szkół, placówek uwzględnianym w części
oświatowej subwencji ogólnej. Środki na ten cel w wysokości ponad 2,3 mld zł
zostały zabezpieczone w rezerwie celowej budżetu państwa przeznaczonej na
zwiększenie dostępności wychowania przedszkolnego. Dotychczas JST finansowały
-- 1 of 3 --
2/3
z własnych środków podwyżki wynagrodzeń tej grupy nauczycieli. Taka dodatkowa
forma wsparcia finansowego przez państwo pozwoli JST na uwolnienie środków
finansowych dotychczas przeznaczanych na ten cel i przeznaczenie ich na realizację
innych zadań własnych JST.
Niemniej jednak należy pamiętać, że zadania oświatowe realizowane przez JST są
ich zadaniami własnymi. W świetle przepisów dotyczących finansowania zadań
oświatowych, określonych w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r.
o finansowaniu zadań oświatowych, środki niezbędne do realizacji zadań
oświatowych jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 11 ust.
2-4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, w tym na wynagrodzenia
nauczycieli oraz utrzymanie placówek wychowania przedszkolnego, szkół
i placówek, są zagwarantowane w dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Taką regułę finansowania zadań własnych JST z zakresu oświaty i wychowania
podkreślają także przepisy ustawy – Karta Nauczyciela. W świetle art. 30 ust. 8
ustawy – Karta Nauczyciela środki niezbędne na średnie wynagrodzenia nauczycieli,
o których mowa w ust. 3, wraz z pochodnymi od wynagrodzeń, środki na odpis,
o którym mowa w art. 53 ust. 1 ustawy, środki na świadczenie, o którym mowa
w art. 53a, oraz środki na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli,
z uwzględnieniem szkoleń branżowych, o których mowa w art. 70a ust. 1 ustawy, są
zagwarantowane przez państwo w dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Dochodami JST są ich dochody własne oraz subwencja ogólna i dotacje celowe
z budżetu państwa. Subwencja ogólna (w tym jej część oświatowa) jest zatem jedną
z form uzupełniania dochodów własnych JST. W obowiązującym systemie prawnym
nie ma regulacji, z której wynikałoby, iż budżet państwa zapewnia wyłącznie
w ramach części oświatowej subwencji ogólnej środki na pokrycie wszystkich
wydatków związanych z realizacją zadań oświatowych przez JST. Źródłem
finansowania zadań własnych z zakresu oświaty i wychowania są zatem łączne
dochody JST.
II. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku
do lat 3 jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć i prowadzić żłobki i kluby
dziecięce w formie gminnych jednostek budżetowych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 3
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, gminne jednostki
budżetowe nie posiadają osobowości prawnej, swoje wydatki pokrywają z budżetu
gminy, pobrane dochody odprowadzają na jej rachunek, a gospodarkę finansową
prowadzą na podstawie planu finansowego.
W celu realizacji zadań publicznych, w tym zadań własnych, JST dysponują
określonymi ustawowo dochodami, tj. dochodami własnymi, uzupełnianymi
subwencją ogólną i dotacjami. Tak więc wszelkie sprawy związane z realizacją zadań
JST, a co za tym idzie wydatkowaniem środków publicznych w ramach uchwalonego
budżetu, w tym również na wynagrodzenia, należą do wyłącznej właściwości
i suwerennej decyzji JST. Zatem kwestia sfinansowania ewentualnych podwyżek
wynagrodzeń dla pracowników żłobków prowadzonych przez JST pozostaje we
właściwości organów samorządu.
Należy podkreślić, iż w roku 2024 samorządy będą dysponowały większą pulą
środków niż w roku ubiegłym. Na 2024 r. przewidywany jest bowiem znaczny wzrost
wpływów z podatków dochodowych, w których JST mają udziały. Przewiduje się, że
planowane dochody JST z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowym od
-- 2 of 3 --
3/3
osób fizycznych (PIT) wyniosą w 2024 r. 72,9 mld zł, tj. więcej o 39,9% od dochodów
z 2023r., natomiast z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób
prawnych (CIT) – 26,4 mld zł, tj. więcej o 20,9% od dochodów z 2023 r.
W ustawie budżetowej na rok 2024 przewiduje się także wzrost subwencji ogólnej
dla jednostek samorządu terytorialnego w stosunku do subwencji zaplanowanej
w ustawie budżetowej na rok 2023 o 18,3%. Dodatkowo, w roku 2024 jednostki
samorządu terytorialnego otrzymają również, po raz pierwszy, środki z tytułu części
rozwojowej subwencji ogólnej. W budżecie państwa zaplanowano na ten cel środki
w kwocie 3,2 mld zł i zostanie ona podzielona między wszystkie samorządy według
kryteriów określonych w ustawie z dnia 16 stycznia 2024 r. o szczególnych
rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2024 (Dz. U. z 2024 r.
poz. 123).
Odnosząc się do kwestii wprowadzenia subwencji oświatowej w systemie
finansowania żłobków (poza obecnym systemem finansowania z dochodów
własnych JST) należy podkreślić, iż przepisy oświatowe regulują zadania dotyczące
opieki nad dziećmi, które ukończyły 3 rok życia (w szczególnie uzasadnionych
przypadkach – 2,5 rok) w ramach wychowania przedszkolnego realizowane
w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz
w innych formach wychowania przedszkolnego (art. 31 ustawy z dnia 14 grudnia
2016 r. – Prawo oświatowe). Z tego względu nie jest rozważana forma wsparcia
realizacji zadań dotyczących opieki nad dziećmi do lat 3 w formie części oświatowej
subwencji ogólnej dla JST. Głównym adresatem postulatów wypracowania innego
modelu finansowania zadań realizowanych przez JST z zakresu opieki nad dziećmi
do lat 3 w żłobkach powinien być minister właściwy do spraw rodziny, zgodnie
z art. 28a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 15 lutego 2024 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 1023
Znak sprawy: ST8.054.1.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejm RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1023, Pani Poseł Anny Dąbrowskiej-Banaszek,
w sprawie subwencji oświatowej oraz wynagrodzeń dla opiekunów i wychowawców
w placówkach dla dzieci do lat 3, uprzejmie informuję.
I. W celu realizacji zaplanowanych na 2024 r. podwyżek wynagrodzeń dla
nauczycieli w kwocie części oświatowej subwencji ogólnej uwzględniono środki
przeznaczone na wzrost średnich wynagrodzeń nauczycieli na poszczególnych
stopniach awansu zawodowego zatrudnionych w szkołach, placówkach
prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego (JST) od 1 stycznia 2024 r.
o 30% (w przypadku nauczycieli początkujących – o 33%) w wysokości 20,6 mld zł
(w tym środki na wzrost samych średnich wynagrodzeń nauczycieli, wzrost dotacji
dla szkół nie samorządowych oraz środki na „odmrożenie” ZFŚS dla nauczycieli do
kwoty bazowej dla nauczycieli planowanej w dniu 1 stycznia 2024 r).
Ostatecznie część oświatowa subwencji ogólnej dla JST zaplanowana w ustawie
budżetowej na rok 2024 wynosi 87 983 850 tys. zł i jest o 23 551 135 tys. zł wyższa
od kwoty części oświatowej subwencji ogólnej określonej w ustawie budżetowej na
rok 2023, tj. o 36,6%.
W ustawie budżetowej na 2024 r. zapewniono JST także niezbędne środki na
planowane od 1 stycznia 2024 r. podwyżki średnich wynagrodzeń nauczycieli
przedszkoli, tak jak nauczycielom szkół, placówek uwzględnianym w części
oświatowej subwencji ogólnej. Środki na ten cel w wysokości ponad 2,3 mld zł
zostały zabezpieczone w rezerwie celowej budżetu państwa przeznaczonej na
zwiększenie dostępności wychowania przedszkolnego. Dotychczas JST finansowały
-- 1 of 3 --
2/3
z własnych środków podwyżki wynagrodzeń tej grupy nauczycieli. Taka dodatkowa
forma wsparcia finansowego przez państwo pozwoli JST na uwolnienie środków
finansowych dotychczas przeznaczanych na ten cel i przeznaczenie ich na realizację
innych zadań własnych JST.
Niemniej jednak należy pamiętać, że zadania oświatowe realizowane przez JST są
ich zadaniami własnymi. W świetle przepisów dotyczących finansowania zadań
oświatowych, określonych w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r.
o finansowaniu zadań oświatowych, środki niezbędne do realizacji zadań
oświatowych jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 11 ust.
2-4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, w tym na wynagrodzenia
nauczycieli oraz utrzymanie placówek wychowania przedszkolnego, szkół
i placówek, są zagwarantowane w dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Taką regułę finansowania zadań własnych JST z zakresu oświaty i wychowania
podkreślają także przepisy ustawy – Karta Nauczyciela. W świetle art. 30 ust. 8
ustawy – Karta Nauczyciela środki niezbędne na średnie wynagrodzenia nauczycieli,
o których mowa w ust. 3, wraz z pochodnymi od wynagrodzeń, środki na odpis,
o którym mowa w art. 53 ust. 1 ustawy, środki na świadczenie, o którym mowa
w art. 53a, oraz środki na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli,
z uwzględnieniem szkoleń branżowych, o których mowa w art. 70a ust. 1 ustawy, są
zagwarantowane przez państwo w dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Dochodami JST są ich dochody własne oraz subwencja ogólna i dotacje celowe
z budżetu państwa. Subwencja ogólna (w tym jej część oświatowa) jest zatem jedną
z form uzupełniania dochodów własnych JST. W obowiązującym systemie prawnym
nie ma regulacji, z której wynikałoby, iż budżet państwa zapewnia wyłącznie
w ramach części oświatowej subwencji ogólnej środki na pokrycie wszystkich
wydatków związanych z realizacją zadań oświatowych przez JST. Źródłem
finansowania zadań własnych z zakresu oświaty i wychowania są zatem łączne
dochody JST.
II. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku
do lat 3 jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć i prowadzić żłobki i kluby
dziecięce w formie gminnych jednostek budżetowych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 3
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, gminne jednostki
budżetowe nie posiadają osobowości prawnej, swoje wydatki pokrywają z budżetu
gminy, pobrane dochody odprowadzają na jej rachunek, a gospodarkę finansową
prowadzą na podstawie planu finansowego.
W celu realizacji zadań publicznych, w tym zadań własnych, JST dysponują
określonymi ustawowo dochodami, tj. dochodami własnymi, uzupełnianymi
subwencją ogólną i dotacjami. Tak więc wszelkie sprawy związane z realizacją zadań
JST, a co za tym idzie wydatkowaniem środków publicznych w ramach uchwalonego
budżetu, w tym również na wynagrodzenia, należą do wyłącznej właściwości
i suwerennej decyzji JST. Zatem kwestia sfinansowania ewentualnych podwyżek
wynagrodzeń dla pracowników żłobków prowadzonych przez JST pozostaje we
właściwości organów samorządu.
Należy podkreślić, iż w roku 2024 samorządy będą dysponowały większą pulą
środków niż w roku ubiegłym. Na 2024 r. przewidywany jest bowiem znaczny wzrost
wpływów z podatków dochodowych, w których JST mają udziały. Przewiduje się, że
planowane dochody JST z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowym od
-- 2 of 3 --
3/3
osób fizycznych (PIT) wyniosą w 2024 r. 72,9 mld zł, tj. więcej o 39,9% od dochodów
z 2023r., natomiast z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób
prawnych (CIT) – 26,4 mld zł, tj. więcej o 20,9% od dochodów z 2023 r.
W ustawie budżetowej na rok 2024 przewiduje się także wzrost subwencji ogólnej
dla jednostek samorządu terytorialnego w stosunku do subwencji zaplanowanej
w ustawie budżetowej na rok 2023 o 18,3%. Dodatkowo, w roku 2024 jednostki
samorządu terytorialnego otrzymają również, po raz pierwszy, środki z tytułu części
rozwojowej subwencji ogólnej. W budżecie państwa zaplanowano na ten cel środki
w kwocie 3,2 mld zł i zostanie ona podzielona między wszystkie samorządy według
kryteriów określonych w ustawie z dnia 16 stycznia 2024 r. o szczególnych
rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2024 (Dz. U. z 2024 r.
poz. 123).
Odnosząc się do kwestii wprowadzenia subwencji oświatowej w systemie
finansowania żłobków (poza obecnym systemem finansowania z dochodów
własnych JST) należy podkreślić, iż przepisy oświatowe regulują zadania dotyczące
opieki nad dziećmi, które ukończyły 3 rok życia (w szczególnie uzasadnionych
przypadkach – 2,5 rok) w ramach wychowania przedszkolnego realizowane
w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz
w innych formach wychowania przedszkolnego (art. 31 ustawy z dnia 14 grudnia
2016 r. – Prawo oświatowe). Z tego względu nie jest rozważana forma wsparcia
realizacji zadań dotyczących opieki nad dziećmi do lat 3 w formie części oświatowej
subwencji ogólnej dla JST. Głównym adresatem postulatów wypracowania innego
modelu finansowania zadań realizowanych przez JST z zakresu opieki nad dziećmi
do lat 3 w żłobkach powinien być minister właściwy do spraw rodziny, zgodnie
z art. 28a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --