Interpelacja w sprawie nadregulacji w zakresie limitu emisji bez prospektu w ustawie o ofercie publicznej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10217
do ministra finansów
w sprawie nadregulacji w zakresie limitu emisji bez prospektu w ustawie o ofercie publicznej
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 09-06-2025
Zespół SprawdzaMY Rafała Brzoski zidentyfikował istotny przykład nadregulacji w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 592), a konkretnie w przepisie art. 3 ust. 1a wprowadzonym nowelizacją z dnia 16 października 2019 r.
Przepis ten implementuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1129, które w art. 1 ust. 4 lit. b jasno stanowi, że oferta publiczna papierów wartościowych skierowana do mniej niż 150 osób w danym państwie członkowskim nie podlega obowiązkowi prospektowemu. Jako rozporządzenie unijne akt ten ma bezpośrednie zastosowanie i nie wymaga implementacji krajowej.
Tymczasem polski ustawodawca:
1) rozszerzył interpretację limitu 149 osób na okres 12 miesięcy, a nie jednorazowe emisje, co wyraźnie ogranicza swobodę pozyskiwania kapitału,
2) wprowadził dodatkowy obowiązek sporządzania memorandum informacyjnego oraz jego przekazania do KNF, nawet w sytuacji, gdy zgodnie z rozporządzeniem UE prospekt nie jest wymagany.
Powyższe rozwiązania nie tylko nie wynikają z prawa unijnego, ale wręcz utrudniają funkcjonowanie małych i średnich spółek oraz ograniczają dostęp do finansowania.
W związku z tym zwracam się z pytaniami:
Z jakiego powodu rząd Donalda Tuska nie zdecydował się na pełne wykorzystanie uprawnień wynikających z rozporządzenia 2017/1129 i wprowadził dodatkowe obowiązki nieprzewidziane w prawie UE?
Czy przeprowadzono analizę wpływu wprowadzenia 12-miesięcznego okresu kumulacji emisji na płynność i możliwości pozyskiwania kapitału przez MŚP i startupy?
Jakie były koszty przygotowania memorandum informacyjnego dla podmiotów korzystających z tego wyjątku w latach 2023–2025?
Czy Ministerstwo Finansów planuje rewizję tego przepisu w celu pełnego dostosowania się do zasady minimalnej harmonizacji i usunięcia zbędnych krajowych obciążeń?
Czy Komisja Nadzoru Finansowego sygnalizowała potrzebę wprowadzenia dodatkowego obowiązku przekazywania memorandum informacyjnego, skoro nie wynika on z przepisów unijnych?
Przyjęta praktyka stanowi klasyczny przykład gold-platingu, który utrudnia rozwój polskiego rynku kapitałowego, szczególnie dla małych emitentów.
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9665 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 16 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10217
Znak sprawy: FN3.054.6.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 10217, złożoną przez Pana Posła Dariusza Mateckiego,
w sprawie nadregulacji w zakresie limitu emisji bez prospektu w ustawie o ofercie
publicznej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień, uwzględniających
stanowisko przedstawione przez Urząd Komisji Nadzoru Finansowego.
Na wstępie zauważenia wymaga, że art. 3 ust. 1a ustawy o ofercie publicznej1
nakładający obowiązek sporządzenia memorandum informacyjnego w przypadku
dokonywania w okresie 12 miesięcy wielokrotnych ofert publicznych
korzystających z wyjątku od obowiązku sporządzenia prospektu, o którym mowa w
art. 1 ust. 4 lit. b rozporządzenia 2017/11292, w których łączna liczba adresatów
przekracza 149 osób (tzw. oferty kroczące), został wprowadzony do ustawy
o ofercie publicznej z dniem 30 listopada 2019 r. na mocy ustawy z dnia
16 października 2019 r.3 nowelizującej ustawę o ofercie publicznej. Zmiana ta
została zatem wprowadzona w minionej kadencji Sejmu.
Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego art. 3 ust. 1a ustawy o ofercie
publicznej było m.in. odpowiedzią na dostrzeżone zarówno przez Ministerstwo
Finansów, jak i Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, nadużycia i nieprawidłowości
występujące na rynku kapitałowym, w szczególności związane ze sprawą spółki
GetBack. Zgodnie z poprzednią definicją oferty publicznej, zawartą w art. 3 ust. 1
ustawy o ofercie publicznej, który został uchylony z dniem 30 listopada 2019 r., na
mocy ustawy nowelizującej z dnia 16 października 2019 r., ofertą publiczną było
udostępnianie, co najmniej 150 osobom na terytorium jednego państwa
1 Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do
zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 592).
2 Art. 1 ust. 4 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1129 z dnia 14 czerwca 2017 r.
w sprawie prospektu, który ma być publikowany w związku z ofertą publiczną papierów wartościowych lub
dopuszczeniem ich do obrotu na rynku regulowanym oraz uchylenia dyrektywy 2003/71/WE (Dz.Urz. UE L 168 z
30.06.2017, str. 12, z późn. zm.) stanowi, że obowiązek opublikowania prospektu określony w art. 3 ust. 1 tego
rozporządzenia nie ma zastosowania do oferty papierów wartościowych skierowanej do mniej niż 150 osób
fizycznych lub prawnych na państwo członkowskie, innych niż inwestorzy kwalifikowani.
3 Ustawa z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 2217, z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
2/3
członkowskiego lub nieoznaczonemu adresatowi, w dowolnej formie i w dowolny
sposób, informacji o papierach wartościowych i warunkach ich nabycia,
stanowiących wystarczającą podstawę do podjęcia decyzji o nabyciu tych papierów
wartościowych. W związku z tym, a contrario, udostępnienie wskazanych w tym
przepisie informacji mniej niż 150 osobom stanowiło ofertę prywatną. Tego rodzaju
oferty nie wymagały sporządzenia prospektu. Przepis ten umożliwiał dokonywanie
bez prospektu wielokrotnych ofert do nie więcej niż 149 osób. Z możliwości tej
korzystała spółka GetBack S.A., która przeprowadzała w krótkich odstępach czasu
oferty obligacji (każda z nich była kierowana do mniej niż 150 osób), nie będąc przy
tym obowiązaną do zapewnienia inwestorom informacji o swojej sytuacji
majątkowej i finansowej oraz ryzykach związanych z emitowanymi obligacjami,
które byłaby obowiązana umieścić w prospekcie. Działanie takie było sprzeczne
z celem ówcześnie obowiązującego art. 3 ust. 1 ustawy o ofercie publicznej, który
miał ułatwić przeprowadzenie ofert poprzez ich wyłączenie spod reżimu oferty
publicznej i w konsekwencji wyłączenie obowiązku prospektowego, ale jedynie
w przypadku niewielkiego kręgu adresatów, zasadniczo oznaczonych.
Wymienione powyżej zmiany w zakresie definicji oferty publicznej miały także na
celu ograniczenie możliwości obchodzenia przepisów o obowiązku sporządzenia
prospektu. Należy w tym kontekście zauważyć, że w lipcu 2019 r. rozpoczęło się we
wszystkich państwach członkowskich bezpośrednie stosowanie rozporządzenia
2017/1129, które zawierało m.in. definicję oferty publicznej papierów
wartościowych, a także regulowało obowiązek sporządzenia prospektu i wyłączenia
od tego obowiązku. W świetle rozporządzenia 2017/1129 oferty papierów
wartościowych kierowane do mniej niż 150 osób fizycznych i prawnych, innych niż
inwestorzy kwalifikowani, stanowiły oferty publiczne papierów wartościowych w
rozumieniu art. 2 lit d tego rozporządzenia, z tym, że były zwolnione z obowiązku
sporządzenia prospektu (art. 1 ust. 4 lit. b). Wejście w życie rozporządzenia
2017/1129 spowodowało zatem konieczność dokonania zmian ustawy o ofercie
publicznej, które zostały wprowadzone ww. ustawą nowelizującą z dnia
16 października 2019 r., która weszła w życie w dniu 30 listopada 2019 r.
Należy przy tym podkreślić, że wprowadzone rozwiązanie uwzględniło
rekomendację przygotowaną wspólnie przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy
i Bank Światowy w ramach oceny stabilności systemu finansowego w Polsce (tzw.
„Financial System Stability Assessment”), dotyczącą ograniczenia ryzyka
związanego z emisjami prywatnymi.
Istotne jest również to, że w pierwotnym brzmieniu art. 3 ust. 1a ustawy o ofercie
publicznej, który wszedł w życie w dniu 30 listopada 2019 r., memorandum
informacyjne, o którym mowa w art. 38b ust. 1 ustawy o ofercie publicznej,
podlegało zatwierdzeniu przez Komisję Nadzoru Finansowego. Natomiast
w związku ze zmianą ustawy o ofercie publicznej dokonanej na mocy ustawy z dnia
16 sierpnia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju
rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku (Dz. U. poz. 1723, z późn.
zm.) odstąpiono od stosowania wymogu zatwierdzenia przez Komisję Nadzoru
Finansowego tego memorandum. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym
istnieje jedynie obowiązek złożenia do Komisji Nadzoru Finansowego memorandum
informacyjnego. Przyjęte rozwiązania przyczyniają się do istotnego ułatwienia
i przyspieszenia procedowania dokumentów ofertowych wymaganych dla
pozyskania kapitału przez przedsiębiorców, a także są wyrazem unikania tzw.
goldplatingu, poprzez rezygnację z nadanych organowi nadzorczemu nadmiernych
uprawnień lub nadmiarowych obowiązków nałożonych na uczestników rynku.
Jednocześnie rozwiązania te stanowią środek proporcjonalny do zamierzonego celu,
jakim jest również ochrona inwestora detalicznego i zapewnienie mu adekwatnego
-- 2 of 3 --
3/3
zakresu informacji o ofercie publicznej, aby mógł on podjąć świadomą decyzję o
danej inwestycji.
Mając na uwadze kwestię kosztów związanych z przygotowaniem memorandum
informacyjnego, Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że z informacji przekazanych
przez Urząd Komisji Nadzoru Finansowego wynika, że w latach 2023–2025
przeprowadzono łącznie 42 oferty publiczne (2023 – 11 ofert, 2024 – 23 oferty,
2025 – 8 ofert) na podstawie memorandum informacyjnego, o którym mowa w art.
38b ustawy o ofercie publicznej. Wszystkie ww. oferty publiczne dotyczyły obligacji.
Jednym z obowiązkowych elementów treści memorandum informacyjnego,
sporządzanego na podstawie art. 38b ustawy o ofercie publicznej dla oferty
publicznej obligacji, jest informacja o kosztach emisji i przeprowadzenia publicznej
oferty papierów wartościowych. Wobec powyższego emitent nie jest zobowiązany
do wskazywania w memorandum informacyjnym informacji o kosztach
sporządzenia samego memorandum. Informacje o kosztach emisji emitent może
przedstawić łącznie. Z memorandów informacyjnych przekazanych do Komisji
Nadzoru Finansowego wynika, że na koszty te składają się: prowizja za plasowanie,
koszty sporządzenia dokumentów ofertowych, koszty doradztwa, koszty
administracyjne oraz opłaty sądowe i notarialne. Z analizy treści memorandów
informacyjnych, które zostały przekazane do Komisji Nadzoru Finansowego na
podstawie art. 3 ust. 1a ustawy o ofercie publicznej, wynika, że koszty emisji, które
ponosił emitent, nie przekraczały średnio: (i) w 2023 r. – 3,75% wartości całej emisji,
(ii) w 2024 r. – 3,61% wartości całej emisji, a (iii) w 2025 r. – 3,55% wartości całej
emisji.
Odnosząc się do kwestii dalszego funkcjonowania obowiązku sporządzenia
i udostępnienia dokumentu ofertowego w sytuacji określonej w art. 3 ust. 1a ustawy
o ofercie publicznej, zarówno w ocenie Ministerstwa Finansów, jak i Komisji
Nadzoru Finansowego, rozwiązanie to powinno zostać utrzymane. Należy
podkreślić, że ta regulacja ma uniemożliwić obchodzenie przepisów rozporządzenia
2017/1129 poprzez dokonywanie, w krótkich odstępach czasu, wielokrotnych ofert
publicznych do mniej niż 150 osób (tzw. ofert kroczących). W przeszłości taka
praktyka powodowała oferowanie papierów wartościowych praktycznie
nieograniczonemu kręgowi adresatów, bez jakichkolwiek obowiązków
informacyjnych ciążących na emitencie. Działanie takie było ewidentnie sprzeczne
z celem przepisu art. 1 ust. 4 lit b rozporządzenia 2017/1129, który miał ułatwiać
przeprowadzenie ofert przez zniesienie obowiązku prospektowego jedynie
w przypadku niewielkiego kręgu adresatów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --