Interpelacja nr 10215
Interpelacja w sprawie rozszerzenia celów przetwarzania informacji w ustawie o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, ceł i innych należności pieniężnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozszerzenia celów przetwarzania informacji w ustawie o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, ceł i innych należności pieniężnych
Interpelacja nr 10215
do ministra finansów
w sprawie rozszerzenia celów przetwarzania informacji w ustawie o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, ceł i innych należności pieniężnych
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 09-06-2025
W ramach działalności Zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski dokonano analizy ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, ceł i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2009), która miała służyć implementacji dyrektywy Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń.
Analiza wykazała istotny przypadek nadregulacji, czyli rozszerzenia zakresu stosowania prawa UE, które nie znajduje podstawy w treści samej dyrektywy. Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 3 dyrektywy 2010/24/UE informacje przekazywane w ramach wzajemnej pomocy mogą być wykorzystywane wyłącznie do celów dochodzenia należności objętych zakresem dyrektywy, ewentualnie – za zgodą państwa udzielającego informacji – także do celów podobnych, takich jak obliczanie i dochodzenie składek na ubezpieczenia społeczne.
Tymczasem polskie przepisy (art. 28 i 29 ustawy) przewidują możliwość wykorzystania przekazywanych informacji także do innych celów, nieobjętych zakresem unijnej regulacji. Takie rozwiązanie jest sprzeczne z intencją ustawodawcy unijnego, który celowo ograniczył możliwość dalszego przetwarzania informacji wyłącznie do określonych przypadków – z uwagi na wrażliwość danych podatkowych i potrzebę poszanowania zasad współpracy między państwami członkowskimi.
W związku z tym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Z jakich powodów polski ustawodawca zdecydował się na rozszerzenie katalogu celów, do których mogą być wykorzystywane informacje przekazywane w ramach wzajemnej pomocy między państwami członkowskimi?
Jakie „inne cele” są obecnie dopuszczalne zgodnie z art. 28 i 29 ustawy i w jakich konkretnych sytuacjach były one stosowane od czasu wejścia w życie przepisów?
Czy wprowadzona regulacja była konsultowana z Komisją Europejską pod kątem zgodności z zakresem i celem dyrektywy 2010/24/UE?
Czy rząd Donalda Tuska planuje utrzymanie tego stanu prawnego, który może naruszać zasadę ograniczonego celu przetwarzania danych w relacjach między państwami członkowskimi?
Czy rząd posiada dane dotyczące liczby przypadków, w których informacje uzyskane na podstawie tej ustawy zostały przekazane do innych celów niż przewidziane w prawie unijnym?
Przyjęcie przepisów rozszerzających możliwości przetwarzania informacji bez wyraźnego umocowania w unijnych regulacjach budzi poważne wątpliwości w zakresie poszanowania prawa do prywatności, ochrony danych osobowych i zasady zaufania do państwa prawa. Jest to kolejny przykład, jak obecna większość rządowa pod wodzą Donalda Tuska poszerza możliwości administracji kosztem obywateli – poza granice przewidziane prawem unijnym.
Interpelacja nr 10215
do ministra finansów
w sprawie rozszerzenia celów przetwarzania informacji w ustawie o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, ceł i innych należności pieniężnych
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 09-06-2025
W ramach działalności Zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski dokonano analizy ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, ceł i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2009), która miała służyć implementacji dyrektywy Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń.
Analiza wykazała istotny przypadek nadregulacji, czyli rozszerzenia zakresu stosowania prawa UE, które nie znajduje podstawy w treści samej dyrektywy. Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 3 dyrektywy 2010/24/UE informacje przekazywane w ramach wzajemnej pomocy mogą być wykorzystywane wyłącznie do celów dochodzenia należności objętych zakresem dyrektywy, ewentualnie – za zgodą państwa udzielającego informacji – także do celów podobnych, takich jak obliczanie i dochodzenie składek na ubezpieczenia społeczne.
Tymczasem polskie przepisy (art. 28 i 29 ustawy) przewidują możliwość wykorzystania przekazywanych informacji także do innych celów, nieobjętych zakresem unijnej regulacji. Takie rozwiązanie jest sprzeczne z intencją ustawodawcy unijnego, który celowo ograniczył możliwość dalszego przetwarzania informacji wyłącznie do określonych przypadków – z uwagi na wrażliwość danych podatkowych i potrzebę poszanowania zasad współpracy między państwami członkowskimi.
W związku z tym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Z jakich powodów polski ustawodawca zdecydował się na rozszerzenie katalogu celów, do których mogą być wykorzystywane informacje przekazywane w ramach wzajemnej pomocy między państwami członkowskimi?
Jakie „inne cele” są obecnie dopuszczalne zgodnie z art. 28 i 29 ustawy i w jakich konkretnych sytuacjach były one stosowane od czasu wejścia w życie przepisów?
Czy wprowadzona regulacja była konsultowana z Komisją Europejską pod kątem zgodności z zakresem i celem dyrektywy 2010/24/UE?
Czy rząd Donalda Tuska planuje utrzymanie tego stanu prawnego, który może naruszać zasadę ograniczonego celu przetwarzania danych w relacjach między państwami członkowskimi?
Czy rząd posiada dane dotyczące liczby przypadków, w których informacje uzyskane na podstawie tej ustawy zostały przekazane do innych celów niż przewidziane w prawie unijnym?
Przyjęcie przepisów rozszerzających możliwości przetwarzania informacji bez wyraźnego umocowania w unijnych regulacjach budzi poważne wątpliwości w zakresie poszanowania prawa do prywatności, ochrony danych osobowych i zasady zaufania do państwa prawa. Jest to kolejny przykład, jak obecna większość rządowa pod wodzą Donalda Tuska poszerza możliwości administracji kosztem obywateli – poza granice przewidziane prawem unijnym.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6757 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 2 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10215 dotycząca celów przetwarzania
informacji w ustawie o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu
podatków, ceł i innych należności pieniężnych
Znak sprawy: DTS8.054.4.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 10215
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na złożoną przez Pana Posła Dariusza Mateckiego interpelację
nr 10215 w sprawie prawidłowości implementacji przepisów dotyczących celów
wykorzystywania informacji przekazywanych w ramach wzajemnej pomocy,
zawartych w dyrektywie Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie
wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł
i innych obciążeń1, proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Dyrektywa Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie wzajemnej pomocy
przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń,
zwana dalej „dyrektywą Rady 2010/24/UE”, została zaimplementowana
do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej
pomocy przy dochodzeniu podatków, ceł i innych należności pieniężnych2, zwaną
dalej „ustawą o wzajemnej pomocy”.
Przepisy art. 24 ust. 1, 25, 28 i 29 ustawy o wzajemnej pomocy stanowią:
Art. 24. 1. Informacje otrzymywane w ramach wzajemnej pomocy podlegają
ochronie przewidzianej dla podobnych informacji na podstawie odrębnych
przepisów.
Art. 25. Informacje otrzymywane w ramach udzielania wzajemnej pomocy mogą
być wykorzystane do dochodzenia lub zabezpieczenia należności pieniężnych,
1 Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2010 r., str. 1.
2 Dz.U. z 2023 r. poz. 2009.
-- 1 of 3 --
2/3
o których mowa w art. 2, oraz do obliczenia i dochodzenia obowiązkowych
składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z odrębnymi przepisami.
Art. 28. 1. Wierzyciel lub organ egzekucyjny może wystąpić do państwa
członkowskiego o wyrażenie zgody na wykorzystanie informacji pochodzących
od tego państwa do celów innych niż określone w art. 25, podając cel, któremu
informacje te mają służyć.
2. W przypadku uzyskania zgody, o której mowa w ust. 1, informacje pochodzące
od państwa członkowskiego wykorzystuje się do celów wskazanych we wniosku.
Art. 29. 1. W przypadku wniosku państwa członkowskiego o wyrażenie zgody
na wykorzystanie informacji do celów innych niż określone w art. 25, wierzyciel
lub organ egzekucyjny:
1) zgłasza sprzeciw, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących
w Rzeczypospolitej Polskiej informacje nie mogą być wykorzystane do celów
podobnych do celów wskazanych przez to państwo;
2) wyraża zgodę, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących
w Rzeczypospolitej Polskiej informacje mogą być wykorzystane do celów
podobnych do celów wskazanych przez to państwo.
2. Centralne biuro łącznikowe przekazuje sprzeciw lub zgodę wierzyciela
lub organu egzekucyjnego w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania
wniosku od państwa członkowskiego.
Powyższe przepisy implementują art. 23 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 2010/24/UE,
które stanowią:
1. Informacje przekazywane w dowolnej formie na mocy niniejszej dyrektywy
są objęte obowiązkiem zachowania tajemnicy służbowej i korzystają z takiej
ochrony, jaką objęte są podobne informacje na mocy prawa krajowego państwa
członkowskiego, które je otrzymało.
Informacje te mogą zostać wykorzystane do celów egzekucji lub zastosowania
środków zabezpieczających w odniesieniu do wierzytelności objętych niniejszą
dyrektywą. Mogą być również wykorzystane do obliczenia i wyegzekwowania
obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne.
3. Państwo członkowskie udzielające informacji zezwala na ich wykorzystanie
w państwie członkowskim otrzymującym informacje do celów innych niż cele,
o których mowa w ust. 1, jeżeli na mocy ustawodawstwa państwa
członkowskiego udzielającego informacji dane informacje mogą być
wykorzystane do podobnych celów.
Z powyższego wynika, że art. 25 ustawy o wzajemnej pomocy implementuje art. 23
ust. 1 akapit drugi dyrektywy Rady 2010/24/UE, natomiast art. 28 i 29 ustawy
o wzajemnej pomocy implementują art. 23 ust. 3 dyrektywy Rady 2010/24/UE.
Wykorzystanie informacji uzyskanych od państwa członkowskiego przez inne
państwo członkowskie do obliczenia i wyegzekwowania obowiązkowych składek
na ubezpieczenie społeczne nie wymaga zgody państwa udzielającego pomocy.
Zgody wymaga użycie tych informacji do celów innych niż egzekucja
lub zastosowanie środków zabezpieczających w odniesieniu do wierzytelności
objętych dyrektywą Rady 2010/24/UE oraz innych niż obliczenie
i wyegzekwowanie obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne. Innym
celem niż ten, o którym mowa w art. 23 ust. 1 Rady 2010/24/UE, mogłaby być
np. egzekucja należności innej niż należności objęte dyrektywą (egzekucja
-- 2 of 3 --
3/3
pieniężnej kary administracyjnej czy opłaty administracyjnej). Przepisy ustawy
o wzajemnej pomocy nie stanowią zatem nadregulacji.
Dyrektywa Rady 2010/24/UE w art. 23 ust. 3 dopuszcza wykorzystanie informacji
do celów innych niż cele, o których mowa w ust. 1 tego artykułu. Jeżeli zatem
na mocy ustawodawstwa państwa członkowskiego udzielającego informacji
(np. Polski) dane informacje mogą być wykorzystane do celów innych niż cele,
o których mowa w art. 23 ust. 1 dyrektywy Rady 2010/24/UE, a państwo
otrzymujące informacje (inne państwo członkowskie) chce wykorzystać
je do podobnych celów, to brak jest podstaw do nieudzielenia zgody na takie
wykorzystanie informacji. Art. 28 ustawy o wzajemnej pomocy pozwala zatem
polskim organom wystąpić do innego państwa członkowskiego o udzielenie zgody
na wykorzystanie informacji do celów innych niż cele, o których mowa w art. 23
ust. 1 dyrektywy Rady 2010/24/UE, a art. 29 tej ustawy pozwala polskim organom
rozpatrzyć wniosek innego państwa członkowskiego o udzielenie takiej zgody.
Przepisy te nie rozszerzają zakresu regulacji dyrektywy Rady 2010/24/UE, nie ma
zatem podstaw, by dokonywać ich zmiany.
Regulacje zawarte w art. 28 i 29 ustawy o wzajemnej pomocy nie były konsultowane
z Komisją Europejską pod kątem zgodności z zakresem i celem dyrektywy Rady
2010/24/UE. Polskie procedury legislacyjne nie przewidują takiego wymogu.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Finansów nie odnotowało przypadków
spraw, w których informacje objęte dyrektywą Rady 2010/24/UE wykorzystywane
byłyby do innych celów niż wskazane w dyrektywie. Nie odnotowano również spraw
dotyczących zastosowania art. 28 i 29 ustawy o wzajemnej pomocy.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 2 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10215 dotycząca celów przetwarzania
informacji w ustawie o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu
podatków, ceł i innych należności pieniężnych
Znak sprawy: DTS8.054.4.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 10215
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na złożoną przez Pana Posła Dariusza Mateckiego interpelację
nr 10215 w sprawie prawidłowości implementacji przepisów dotyczących celów
wykorzystywania informacji przekazywanych w ramach wzajemnej pomocy,
zawartych w dyrektywie Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie
wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł
i innych obciążeń1, proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Dyrektywa Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie wzajemnej pomocy
przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń,
zwana dalej „dyrektywą Rady 2010/24/UE”, została zaimplementowana
do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej
pomocy przy dochodzeniu podatków, ceł i innych należności pieniężnych2, zwaną
dalej „ustawą o wzajemnej pomocy”.
Przepisy art. 24 ust. 1, 25, 28 i 29 ustawy o wzajemnej pomocy stanowią:
Art. 24. 1. Informacje otrzymywane w ramach wzajemnej pomocy podlegają
ochronie przewidzianej dla podobnych informacji na podstawie odrębnych
przepisów.
Art. 25. Informacje otrzymywane w ramach udzielania wzajemnej pomocy mogą
być wykorzystane do dochodzenia lub zabezpieczenia należności pieniężnych,
1 Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2010 r., str. 1.
2 Dz.U. z 2023 r. poz. 2009.
-- 1 of 3 --
2/3
o których mowa w art. 2, oraz do obliczenia i dochodzenia obowiązkowych
składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z odrębnymi przepisami.
Art. 28. 1. Wierzyciel lub organ egzekucyjny może wystąpić do państwa
członkowskiego o wyrażenie zgody na wykorzystanie informacji pochodzących
od tego państwa do celów innych niż określone w art. 25, podając cel, któremu
informacje te mają służyć.
2. W przypadku uzyskania zgody, o której mowa w ust. 1, informacje pochodzące
od państwa członkowskiego wykorzystuje się do celów wskazanych we wniosku.
Art. 29. 1. W przypadku wniosku państwa członkowskiego o wyrażenie zgody
na wykorzystanie informacji do celów innych niż określone w art. 25, wierzyciel
lub organ egzekucyjny:
1) zgłasza sprzeciw, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących
w Rzeczypospolitej Polskiej informacje nie mogą być wykorzystane do celów
podobnych do celów wskazanych przez to państwo;
2) wyraża zgodę, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących
w Rzeczypospolitej Polskiej informacje mogą być wykorzystane do celów
podobnych do celów wskazanych przez to państwo.
2. Centralne biuro łącznikowe przekazuje sprzeciw lub zgodę wierzyciela
lub organu egzekucyjnego w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania
wniosku od państwa członkowskiego.
Powyższe przepisy implementują art. 23 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 2010/24/UE,
które stanowią:
1. Informacje przekazywane w dowolnej formie na mocy niniejszej dyrektywy
są objęte obowiązkiem zachowania tajemnicy służbowej i korzystają z takiej
ochrony, jaką objęte są podobne informacje na mocy prawa krajowego państwa
członkowskiego, które je otrzymało.
Informacje te mogą zostać wykorzystane do celów egzekucji lub zastosowania
środków zabezpieczających w odniesieniu do wierzytelności objętych niniejszą
dyrektywą. Mogą być również wykorzystane do obliczenia i wyegzekwowania
obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne.
3. Państwo członkowskie udzielające informacji zezwala na ich wykorzystanie
w państwie członkowskim otrzymującym informacje do celów innych niż cele,
o których mowa w ust. 1, jeżeli na mocy ustawodawstwa państwa
członkowskiego udzielającego informacji dane informacje mogą być
wykorzystane do podobnych celów.
Z powyższego wynika, że art. 25 ustawy o wzajemnej pomocy implementuje art. 23
ust. 1 akapit drugi dyrektywy Rady 2010/24/UE, natomiast art. 28 i 29 ustawy
o wzajemnej pomocy implementują art. 23 ust. 3 dyrektywy Rady 2010/24/UE.
Wykorzystanie informacji uzyskanych od państwa członkowskiego przez inne
państwo członkowskie do obliczenia i wyegzekwowania obowiązkowych składek
na ubezpieczenie społeczne nie wymaga zgody państwa udzielającego pomocy.
Zgody wymaga użycie tych informacji do celów innych niż egzekucja
lub zastosowanie środków zabezpieczających w odniesieniu do wierzytelności
objętych dyrektywą Rady 2010/24/UE oraz innych niż obliczenie
i wyegzekwowanie obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne. Innym
celem niż ten, o którym mowa w art. 23 ust. 1 Rady 2010/24/UE, mogłaby być
np. egzekucja należności innej niż należności objęte dyrektywą (egzekucja
-- 2 of 3 --
3/3
pieniężnej kary administracyjnej czy opłaty administracyjnej). Przepisy ustawy
o wzajemnej pomocy nie stanowią zatem nadregulacji.
Dyrektywa Rady 2010/24/UE w art. 23 ust. 3 dopuszcza wykorzystanie informacji
do celów innych niż cele, o których mowa w ust. 1 tego artykułu. Jeżeli zatem
na mocy ustawodawstwa państwa członkowskiego udzielającego informacji
(np. Polski) dane informacje mogą być wykorzystane do celów innych niż cele,
o których mowa w art. 23 ust. 1 dyrektywy Rady 2010/24/UE, a państwo
otrzymujące informacje (inne państwo członkowskie) chce wykorzystać
je do podobnych celów, to brak jest podstaw do nieudzielenia zgody na takie
wykorzystanie informacji. Art. 28 ustawy o wzajemnej pomocy pozwala zatem
polskim organom wystąpić do innego państwa członkowskiego o udzielenie zgody
na wykorzystanie informacji do celów innych niż cele, o których mowa w art. 23
ust. 1 dyrektywy Rady 2010/24/UE, a art. 29 tej ustawy pozwala polskim organom
rozpatrzyć wniosek innego państwa członkowskiego o udzielenie takiej zgody.
Przepisy te nie rozszerzają zakresu regulacji dyrektywy Rady 2010/24/UE, nie ma
zatem podstaw, by dokonywać ich zmiany.
Regulacje zawarte w art. 28 i 29 ustawy o wzajemnej pomocy nie były konsultowane
z Komisją Europejską pod kątem zgodności z zakresem i celem dyrektywy Rady
2010/24/UE. Polskie procedury legislacyjne nie przewidują takiego wymogu.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Finansów nie odnotowało przypadków
spraw, w których informacje objęte dyrektywą Rady 2010/24/UE wykorzystywane
byłyby do innych celów niż wskazane w dyrektywie. Nie odnotowano również spraw
dotyczących zastosowania art. 28 i 29 ustawy o wzajemnej pomocy.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --