Interpelacja w sprawie stosowania Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia (IOWISZ) przy realizacji projektów finansowanych z KPO
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10207
do ministra zdrowia
w sprawie stosowania Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia (IOWISZ) przy realizacji projektów finansowanych z KPO
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 09-06-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z funkcjonowaniem Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia (IOWISZ) oraz jego kluczową rolą w zapewnianiu przejrzystości i racjonalności inwestycji w systemie ochrony zdrowia, zwłaszcza w kontekście wykorzystania środków unijnych, w tym z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
Przypomnę, że IOWISZ został wprowadzony ustawą podpisaną przez prezydenta RP w 2016 roku. Jego celem była eliminacja nieefektywnego i nietransparentnego wydatkowania środków przeznaczonych na inwestycje zdrowotne – problemu, który był przedmiotem poważnych zarzutów Komisji Europejskiej przed rokiem 2015. IOWISZ, jako narzędzie wielokryterialnej analizy decyzji (MCDA), zawierał pierwotnie 34 pytania odzwierciedlające priorytety zdrowotne krajowe, regionalne i europejskie, a także wspierał realizację patriotyzmu gospodarczego poprzez promowanie inwestycji korzystnych z punktu widzenia interesu publicznego.
IOWISZ umożliwił uratowanie 12 mld zł środków unijnych wynegocjowanych w 2015 roku, które były zagrożone utratą. Obowiązek jego stosowania obejmował zarówno inwestycje finansowane z budżetu krajowego, jak i unijnego, dotyczące m.in. infrastruktury, kosztownych wyrobów medycznych i modernizacji istniejących zasobów. System przewiduje kaskadowy proces oceny: od urzędów marszałkowskich, przez wojewodów, po Ministerstwo Zdrowia. Przy każdej modyfikacji konieczne jest merytoryczne uzasadnienie, co zapewnia transparentność i pełną dokumentację procesu decyzyjnego.
W kontekście obecnie planowanego wykorzystania funduszy z KPO na sektor zdrowia, a w tym na rozwój infrastruktury i zakup wysokokosztowych technologii medycznych, rola systemu IOWISZ wydaje się jeszcze bardziej istotna. Doświadczenia sprzed 2015 roku pokazują, że niewłaściwe wykorzystanie funduszy może nie tylko prowadzić do ich zwrotu, ale przede wszystkim szkodzić pacjentom i destabilizować system opieki zdrowotnej poprzez nieracjonalne inwestycje.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy stosowanie Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia (IOWISZ) zostało ograniczone w kontekście realizacji projektów finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy?
Czy kryteria oceny inwestycji zawarte w systemie IOWISZ są w pełni stosowane przy podziale środków z KPO?
Które pytania w formularzu IOWISZ obowiązującym od 2016 roku zostały usunięte, zmienione lub zastąpione nowymi i w jakich latach dokonano tych zmian?
Czy wagi przypisane poszczególnym pytaniom w systemie IOWISZ uległy zmianie od momentu jego wprowadzenia w 2016 roku? Jeżeli tak, to w jakim zakresie?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje dalsze modyfikacje systemu IOWISZ w związku z realizacją inwestycji zdrowotnych finansowanych ze środków unijnych, w tym z KPO?
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5456 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASO.050.2.2025.JGB
Warszawa, 30 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10207 w sprawie stosowania Instrumentu Oceny
Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia (IOWISZ) przy realizacji projektów
finansowanych z KPO poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytania Pana Posła.
1. Czy stosowanie Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze
Zdrowia (IOWISZ) zostało ograniczone w kontekście realizacji projektów
finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy?
Zgodnie z art. 95d ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 2024 r. poz. 146
z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o świadczeniach, wojewoda albo minister
właściwy do spraw zdrowia wydaje opinię o celowości inwestycji polegającej na
utworzeniu na obszarze województwa nowego podmiotu leczniczego, nowych
jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego
lub innej inwestycji dotyczącej wykonywania działalności leczniczej polegającej na
udzielaniu świadczeń zdrowotnych - której wartość kosztorysowa na dzień
złożenia wniosku przekracza 2 mln zł. Ocena wniosków w systemie IOWISZ nie jest
zależna od źródła finansowania inwestycji, zatem stosowanie IOWISZ nie zostało
ograniczone w kontekście realizacji projektów finansowanych z Krajowego Planu
Odbudowy.
2. Czy kryteria oceny inwestycji zawarte w systemie IOWISZ są w pełni stosowane
przy podziale środków z KPO?
Kryteria konkursowe dotyczące naborów wniosków w ramach KPO nie są tożsame
z kryteriami oceny inwestycji zawartymi w systemie IOWISZ. W systemie IOWISZ
oceniana jest celowość inwestycji, służy on do zracjonalizowania wydawania
publicznych pieniędzy i wyeliminowania zjawiska nadpodaży usług medycznych,
niezależnie od źródła finansowania inwestycji, a także dostosowaniu inwestycji
w sektorze zdrowia do rzeczywistych potrzeb społeczeństwa. Zatem realizacja
inwestycji zdrowotnych finansowanych ze środków unijnych, w tym z KPO nie
stanowi podstawy wprowadzenia modyfikacji systemu IOWISZ.
3. Które pytania w formularzu IOWISZ obowiązującym od 2016 roku zostały
usunięte, zmienione lub zastąpione nowymi i w jakich latach dokonano tych zmian?
Pierwsza wersja formularza IOWISZ wprowadzona została Rozporządzeniem
Ministra Zdrowia z dnia 15 września 2016 r. w sprawie formularza Instrumentu
Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia (Dz. U. z 2016 r. poz. 1539).
Rozporządzenie określało:
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
1) wzór wniosku zawierającego formularz Instrumentu Oceny Wniosków
Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia wraz ze wskazaniem kryteriów oceny
inwestycji, przypisaniem im wagi oraz określeniem skali punktów możliwych
do uzyskania w zakresie poszczególnych kryteriów;
2) sposób wyliczania całkowitego wyniku punktowego w zakresie dokonywania
oceny celowości;
3) minimalną liczbę punktów wymaganą do uzyskania pozytywnej opinii.
Rozporządzenie zawierało 34 kryteria, w oparciu o które dokonywana była ocena
wniosku.
W roku 2018 w miejsce rozporządzenia z 2016 r. wprowadzone zostały dwa
rozporządzenia (Dz. U. z 2018 r. poz. 1347 oraz Dz.U. z 2018 r. poz. 1348)
na podstawie których wyodrębniono formularz Instrumentu Oceny Wniosków
Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia dla inwestycji pozostających bez wpływu
na zakres udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, jak również formularz
Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia dla inwestycji
skutkujących zmianą zakresu udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej.
Formularze różniły się liczbą kryteriów, treścią kryteriów, jak również minimalną
liczbą punktów niezbędnych do uzyskania pozytywnej opinii celowości inwestycji.
Zmienione zostały także uzasadnienia do kryteriów oraz instrukcje wypełniania
wniosku.
Następnie rozporządzeniami z dnia 1 lutego 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 252 oraz
Dz. U. z 2021 r. poz. 249) wprowadzone zostały m.in. zmiany
w ww. rozporządzeniach w zakresie odstąpienia od oceny kryterialnej
poszczególnych dziedzin, których dotyczyła dana inwestycja.
W aktualnie obowiązujących wersjach formularzy Instrumentu Oceny Wniosków
Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia z dnia 28 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2021 r.
poz. 2487 oraz Dz. U. z 2021 poz. 2488) wprowadzone zostały zmiany w kryteriach
oceny inwestycji polegające na aktualizacji nazewnictwa dokumentów
strategicznych.
4. Czy wagi przypisane poszczególnym pytaniom w systemie IOWISZ uległy zmianie
od momentu jego wprowadzenia w 2016 roku. Jeżeli tak, to w jakim zakresie?
Wprowadzone pierwotnie wagi przypisane poszczególnym kryteriom, w obu
formularzach Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia,
nie ulegały zmianie.
5. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje dalsze modyfikacje systemu IOWISZ w związku
z realizacją inwestycji zdrowotnych finansowanych ze środków unijnych, w tym
z KPO?
W resorcie zdrowia prowadzone są analizy nad zakresem zmian Instrumentu
Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia, jednak źródła finansowania
inwestycji, np. środki unijne w tym z KPO, nie stanowią przesłanki wprowadzenia
modyfikacji w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --