Interpelacja w sprawie najbliższych planów ministra rolnictwa i rozwoju wsi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 102
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie najbliższych planów ministra rolnictwa i rozwoju wsi
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 30-11-2023
Gdańsk, dnia 30 listopada 2023 r.
Szanowna Pani Minister,
w miniony poniedziałek 27.11.2023 r. powołana została Pani na funkcję ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Zwracam się do Pani z szeregiem pytań dotyczących Pani planów jako ministra rolnictwa i rozwoju wsi, działań i priorytetów w nowym resorcie, który ma Pani zaszczyt reprezentować.
Wobec powyższego zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
Jakie działania podejmie Pani w celu wsparcia rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich?
Jak planuje Pani rozwiązać wyzwania związane z sektorem rolniczym?
Jakie kroki zamierza Pani podjąć w związku z nielegalnym napływem ukraińskiego zboża na teren Polski?
Minister Anna Gembicka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16189 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Anna Gembicka
Warszawa, 12 grudnia 2023 r.
znak sprawy: BM.zp.058.18.2023
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 102
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 102 złożoną przez Posła na Sejm RP Pana Jarosława
Wałęsę w sprawie najbliższych planów ministra rolnictwa i rozwoju wsi, przedstawiam
odpowiedzi na pytania zawarte w przedmiotowym piśmie.
1. Jakie działania podejmie Pani w celu wsparcia rolnictwa i rozwoju obszarów
wiejskich?
2. Jak planuje Pani rozwiązać wyzwania związane z sektorem rolniczym?
Aktualnie w Polsce wdrażane są dwa programu wspierające rolnictwo i rozwój
obszarów wiejskich współfinansowane ze środków Unii Europejskiej (PROW 2014-
2020: EFRROW - Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich +
współfinansowanie z budżetu krajowego), tj. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich
na lata 2014-2020 (wydłużony na lata 2021-2022) oraz Plan Strategiczny dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027: środki z II filar Wspólnej Polityki Rolnej
oraz współfinansowanie z budżetu krajowego (Europejski Fundusz Rolniczej Gwarancji
i z Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako Instytucja Zarządzająca jest odpowiedzialna za ich
prawidłowe i efektywne wdrażanie. Należy podkreślić, że oba programy zostały
opracowane na podstawie analiz potrzeb polskiego rolnictwa, wykorzystując
-- 1 of 10 --
str. 2
możliwości jakie oferuje Wspólna Polityka Rolna. Kolejne etapy wdrażania obu
programów, dają również możliwość Instytucji Zarządzającej dokonywania modyfikacji
programów, w taki sposób, aby środki w nich zaprogramowane wydatkowane były
w sposób jak najbardziej efektywny.
Dlatego też aktualnie procedowana jest kolejna (trzecia) zmiana PS WPR 2023-2027,
która kontynuuje uelastycznienie w ekoschematach oraz w interwencjach
dotyczących płatności obszarowych oraz wprowadza zmiany dotyczące
doprecyzowania opisów interwencji, w szczególności w zakresie doprecyzowania
warunków kwalifikowalności, metod opracowywania kryteriów selekcji,
doprecyzowania i w niektórych przypadkach poszerzenia kategorii beneficjentów, jak
również kategorii kosztów kwalifikowalnych. Kontynuowane są także prace w zakresie
opracowania lub zmian rozporządzeń wykonawczych oraz wytycznych szczegółowych
dla poszczególnych interwencji w PS WPR, tak aby rolnicy, przedsiębiorcy oraz
mieszkańcy obszarów wiejskich mogli korzystać ze wsparcia jakie oferuje Plan.
Wdrażanie PROW 2014-2020 (2021-2022) jest na końcowym etapie
i aktualnie prowadzone są prace analityczne w celu ewentualnego zgłoszenia zmiany
pod kątem realokacji środków między poszczególnymi działaniami. 16 stycznia 2024
roku zaplanowane jest również spotkanie z Komisją Europejską na temat wdrażania
PROW 2014-2020 w trakcie którego zostaną przedstawione szczegółowe informacji
nt. wdrażania Programu.
17 października 2023 r. rząd przyjął aktualizację Strategii zrównoważonego rozwoju
wsi, rolnictwa i rybactwa 2030. Aktualizacja związana jest ze zmianą uwarunkowań
zewnętrznych wywołanych skutkami pandemii COViD-19, wojną w Ukrainie i
planowanym rozszerzeniem UE.
Celem aktualizacji było wzmocnienie działań publicznych w obszarze zapewnienia
bezpieczeństwa żywnościowego i zwiększanie odporności sektora rolno-spożywczego
na kryzysy.
Zaktualizowana strategia zawiera kompleksowe rozwiązania na rzecz rozwoju polskiej
wsi i sektora rolno-spożywczego. Część z nich to są nowe działania i projekty
-- 2 of 10 --
str. 3
strategiczne, które będą dodatkowym impulsem do pozytywnych zmian rozwojowych
na obszarach wiejskich i w sektorze rolno-spożywczym.
Chcemy angażować dodatkowe źródła finansowania oraz kolejne rozwiązania prawne
i organizacyjne ułatwiające inwestycje, które poprawią jakość życia na wsi i wzmocnią
dochody jej mieszkańców.
W zaktualizowanym dokumencie podkreślona została konieczność budowy większej
odporności na zmiany klimatu (w szczególności niedobory wody), potrzebę odbudowy
łańcuchów dostaw zerwanych podczas pandemii i w wyniku wojny w Ukrainie,
wzmocnienie krajowych producentów i przetwórców rolno-spożywczych dla trwałej
zdolności do zapewniania bezpieczeństwa żywnościowego (w tym również
w odniesieniu do produkcji zwierzęcej) oraz zapewnienie uczciwych warunków
konkurencji w rozszerzonej UE i przy nowych uwarunkowaniach handlu
zagranicznego. Aktualizacja odwołuje się również do nowych inicjatyw, których celem
jest poprawa sytuacji demograficznej na obszarach wiejskich.
Wszystkie zmiany wprowadzone w dokumencie są również odzwierciedleniem
oczekiwań co do większego ukierunkowania funduszy UE po 2027 i ich celów na
potrzeby rozwojowe obszarów wiejskich i sektora rolno-spożywczego.
My chcemy, żeby Wieś była sercem Polski, żeby zapewniała bezpieczeństwo
żywnościowe wszystkim obywatelom.
Chcemy żeby model rozwoju kraju gwarantował wzrost dochodów mieszkańców wsi
przy minimalizacji rozwarstwienia ekonomicznego, społecznego i terytorialnego oraz
poprawie stanu środowiska naturalnego.
1 grudnia 2023 r. ogłosiłam zaplanowane do realizacji następujące systemowe
rozwiązania:
1. Ustawa o sprzedaży detalicznej produktów lokalnych – „Lokalna półka”.
Dzięki temu rozwiązaniu zostanie:
zapewniony konsumentom dostęp do lokalnych, polskich produktów
-- 3 of 10 --
str. 4
skrócony łańcuch dostaw żywności
zapewniona w jednostkach handlu detalicznego sprzedaż produktów lokalnych
takich jak: owoce i warzywa, mięso i produkty mięsne, mleko i produkty mleczne
oraz pieczywo, nie mniej niż 2/3 danej kategorii produktu rolno-spożywczego
w danym roku
Wprowadzone zobowiązanie sprzedawców żywności do prowadzenia w
jednostce handlu detalicznego lub hurtowego o powierzchni sprzedaży powyżej
250 m² kampanii edukacyjno-informacyjnych w zakresie produktów lokalnych co
najmniej raz w roku
wskazane umieszczanie na produktach lokalnych grafik przedstawiających flagę
Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Ustawa o zmianie ustawy o paszach.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o paszach ma na celu zagwarantowanie rolnikom
rynku zbytu dla polskiego białka do produkcji pasz oraz sukcesywne zwiększanie
suwerenności białkowej kraju.
3. Zmiana Ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa.
Gwarancja rekompensat producentom rolnym będącym członkami spółdzielni za
sprzedane produkty rolne spółdzielni w przypadku, gdy podmiot skupujący te
produkty od spółdzielni stał się niewypłacalny.
4. Ustawa o zmianie ustawy o związkach zawodowych rolników indywidualnych
oraz zmianie ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników.
Proponowane zmiany zakładają:
partycypację związków zawodowych rolników oraz związków branżowych
rolników w wyborze radców rolnych w polskich placówkach dyplomatycznych
za granicą;
możliwość zgłaszania do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi swoich kandydatur.
5. Ustawa o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu
przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi.
Proponowane zmiany w ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu
przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi zakładają:
-- 4 of 10 --
str. 5
zapewnienie rolnikom możliwości sprzedaży produktów za cenę nie niższą niż
koszty produkcji;
publikację przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej
rocznych zestawień kosztów produkcji produktów rolnych z podziałem
terytorialnym.
6. Ustawa o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii – opłacalność
uprawy konopi włóknistych.
Zakładanie zwiększenia opłacalności przetwarzania konopi włóknistych w przemyśle
(zwiększenie dozwolonej zawartości THC z 0,2% do 0,3%)
7. Ustawa o rekompensatach za szkody wyrządzone przez ptaki.
Projekt ustawy zakłada wypłatę rekompensat za szkody wyrządzone przez:
łabędzie, gęsi lub żurawie – w uprawach na gruntach ornych;
kormorana – na gruntach pod stawami rybnymi.
8. Projekt ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Zaproponowane rozwiązania zakładają:
dywersyfikację źródeł dochodu w rolnictwie dzięki możliwości: łączenia pracy
w rolnictwie z pracą na etacie (do 3/4) i zwiększenia skali pozarolniczej
działalności gospodarczej prowadzonej przez rolnika;
wypłatę renty rolniczej w pełnej wysokości bez konieczności zaprzestawania
działalności rolniczej prowadzonej wspólnie ze współmałżonkiem emerytem.
Ponadto, 8 grudnia 2023 r. Rada UE zaakceptowała rewizję polskiego Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności. Tym samym Minister RiRW odpowiada za
inwestycje KPO, których budżet wynosi blisko 2 mld euro (1 989 529 667). W 2024 r.
MRiRW planuje uruchomić nabory wniosków w zakresie:
wsparcia rozwoju tzw. „małego przetwórstwa”
budowy/ modernizacji infrastruktury wod.-kan. na obszarach wiejskich
poprawy gospodarowania wodą na obszarach wiejskich
Ponadto będę realizowane również inwestycje KPO, za które odpowiadają inne
resorty, i które będą przyczyniać się do rozwoju obszarów wiejskich
-- 5 of 10 --
str. 6
Inwestycje KPO, za które odpowiadają inne resorty
A1.2.1 Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i
kompetencje pracowników oraz kadry związane z
dywersyfikacją działalności
319 939 476
A1.3.1 Wdrożenie reformy planowania i zagospodarowania
przestrzennego 200 000 000
A3.1.1 Wsparcie rozwoju nowoczesnego kształcenia
zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez
całe życie
400 000 000
A4.2.1 Wsparcie programów dofinansowania miejsc opieki
nad dziećmi 0-3 lat (żłobki, kluby dziecięce) w ramach
MALUCH+
609 957 103
A4.3.1 Programy wsparcia inwestycyjnego umożliwiające w
szczególności rozwój działalności, zwiększenie udziału w
realizacji usług społecznych oraz poprawę jakości
reintegracji w podmiotach ekonomii społecznej
45 000 000
A2.5.1 Program wspierania działalności podmiotów sektora
kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania
ich rozwoju
95 000 000
B1.1.1 Inwestycje w źródła ciepła w systemach
ciepłowniczych 300 000 000
B1.1.2 Wymiana źródeł ciepła i poprawa efektywności
energetycznej w budynkach mieszkalnych 3 201 000 000
B1.1.3 Wymiana źródeł ciepła i poprawa efektywności
energetycznej szkół 290 000 000
B1.1.4 Zwiększenie efektywności energetycznej obiektów
lokalnej aktywności społecznej 67 000 000
B2.2.2 (G1.1.2) Instalacje OZE realizowane przez
społeczności energetyczne 188 521 137
B3.5.1 Inwestycje w energooszczędne budownictwo
mieszkaniowe dla gospodarstw domowych o niskich i
średnich dochodach
582 418 335
C1.1.1 Zapewnienie dostępu do bardzo szybkiego internetu
na obszarach białych plam 1 430 636 426
C2.1.2 Równe szanse dla szkół z mobilnymi urządzeniami
multimedialnymi - inwestycje związane ze spełnieniem
minimalnych standardów wyposażenia
550 000 000
C2.1.3 E-kompetencje 184 000 000
C2.2.1 Wyposażenie szkół/instytucji w odpowiednie
urządzenia i infrastrukturę ICT w celu poprawy ogólnej
wydajności systemów edukacji
493 521 745
-- 6 of 10 --
str. 7
D1.1.1. Rozwój i modernizacja infrastruktury centrów
opieki wysokospecjalistycznej i innych podmiotów
leczniczych
2 119 000 000
D1.1.2. Przyspieszenie procesów transformacji cyfrowej
ochrony zdrowia poprzez dalszy rozwój usług cyfrowych w
ochronie zdrowia
1 000 000 000
D1.2.1 Rozwój opieki długoterminowej poprzez
modernizację infrastruktury podmiotów leczniczych na
poziomie powiatowym
150 000 000
E1.1.2 Zero i niskoemisyjny transport zbiorowy (autobusy)
- dedykowany wskaźnik dla terenów
podmiejskich/wiejskich
376 915 466
E2.1.1 Linie kolejowe 2 392 000 000
E2.1.2 Pasażerski tabor kolejowy 1 089 200 506
E2.1.3 Projekty intermodalne 175 000 000
G1.2.4 Budowa lub modernizacja sieci dystrybucyjnych
energii elektrycznej na obszarach wiejskich w celu
umożliwiania przyłączania nowych OZE
971 578 098
SUMA (INNE RESORTY) 17 230 688 292
W ramach programu Polski Ład oraz Polski Ład dla polskiej wsi opracowano szereg
ważnych dla rozwoju rolnictwa inicjatyw. Zawierają one korzystne rozwiązania dla
produkcji rolnej i obszarów wiejskich, w tym również rozwiązania dotyczące
zmniejszenia obciążeń administracyjnych. W ramach projektu pn. Deregulacje dla
rolników, wynikającego z programów Polski Ład i Polski Ład dla polskiej wsi (inicjatywa
pn. Radykalne uproszczenia dla rolników), podjęto działania w kierunku likwidacji
uciążliwych dla rolników procedur i przepisów prawa. Celem projektu było
zidentyfikowanie utrudnień, które napotykają w swojej pracy rolnicy oraz osoby
prowadzące bądź zakładające działalność gospodarczą na obszarach wiejskich.
W okresie styczeń-marzec 2022 r. za pośrednictwem formularza ankiety
(udostępnionego na stronie internetowej MRiRW) każdy mógł przekazać postulaty
uproszczeń lub wskazać problemy, które w jego ocenie wymagają usprawnień. MRiRW
otrzymało wiele propozycji, które zostały zweryfikowane oraz skonsultowane z innymi
ministerstwami oraz jednostkami podległymi i nadzorowanymi. W ramach weryfikacji
zgłoszonych postulatów wprowadzono lub proceduje się szereg zmian legislacyjnych.
-- 7 of 10 --
str. 8
3. Jakie kroki zamierza Pani podjąć w związku z nielegalnym napływem ukraińskiego
zboża na teren Polski?
Z punktu widzenia bezpieczeństwa żywności, pasz oraz zdrowia roślin można wyróżnić
trzy kategorie zbóż importowanych z państw trzecich:
1. Zboża przeznaczone do siewu (materiał siewny) - urzędową kontrolą takiego
materiału zajmuje się Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Celem
kontroli jest sprawdzenie, czy wwóz ziarna zbóż z przeznaczeniem do siewu (materiału
siewnego) na terytorium UE nie stanowi zagrożenia fitosanitarnego, oraz czy spełnia
ono wymogi przepisów UE w zakresie zdrowia roślin.
2. Zboża przeznaczone na cele spożywcze - urzędową kontrolę sprawują organy
Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Celem kontroli jest sprawdzenie, czy spełniają one
wymagania z zakresu jakości zdrowotnej i mogą być przeznaczone na cele spożywcze.
3. Zboża przeznaczone na cele paszowe - urzędową kontrolę realizują organy Inspekcji
Weterynaryjnej. Celem kontroli jest sprawdzenie, czy przesyłki tego rodzaju zbóż
spełniają wymagania z zakresu bezpieczeństwa pasz.
Kontrole graniczne zbóż paszowych oraz innych pasz przywożonych z krajów trzecich
(tzn. spoza Unii Europejskiej, m.in. Ukrainy) wykonywane są w oparciu o przepisy
krajowe – art. 46 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r o paszach(1) (przepisy unijne nie
uwzględniają konieczności takiej kontroli).
Częstotliwość kontroli na granicy wynika z przeprowadzanej przez Inspekcję
Weterynaryjną analizy ryzyka ustanawiającą zasady kontroli przesyłek pasz
niezawierających tkanek zwierząt zgodnie z art. 44 rozporządzenia 2017/625(2).
Reasumując, ww. służby podległe Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministrowi
Zdrowia, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, kontrolują import zbóż
z Ukrainy przeznaczony do siewu, na cele paszowe lub spożywcze. Planowana jest
także kontynuacja ograniczeń związanych z wwozem zbóż z terytorium Ukrainy na
terytorium Polski.
-- 8 of 10 --
str. 9
Z wyrazami szacunku
Anna Gembicka
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U z 2021 r. poz. 278, z późn. zm.).
(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 w sprawie
kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu
zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad
dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony
roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr
999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE)
nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031,
rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy
Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i
2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG,
89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i
97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie
kontroli urzędowych) (Dz.Urz.UE.L Nr 95, str. 1).
-- 9 of 10 --
str. 10
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 10 of 10 --