Interpelacja w sprawie karnej sankcji za promowanie nabycia lub objęcia udziałów w spółkach z o.o. - jako nieproporcjonalnej nadregulacji nieprzewidzianej w prawie UE
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10196
do ministra sprawiedliwości
w sprawie karnej sankcji za promowanie nabycia lub objęcia udziałów w spółkach z o.o. - jako nieproporcjonalnej nadregulacji nieprzewidzianej w prawie UE
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 09-06-2025
Interpelacja dotyczy kolejnego punktu wskazanego w raporcie Zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski i odnosi się do art. 5951 i 5952 Kodeksu spółek handlowych, które wprowadzają odpowiedzialność karną za naruszenie zakazu promowania nabycia lub objęcia udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Przepisy te są następstwem nowelizacji KSH mającej implementować rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1503 dotyczące usług finansowania społecznościowego (crowdfundingu udziałowego).
Rozporządzenie 2020/1503 wyraźnie dopuszcza możliwość oferowania udziałów spółek z o.o. w ramach crowdfundingu, pod warunkiem braku ograniczeń, które mogłyby skutecznie uniemożliwiać ich zbycie, w tym ograniczeń w promocji. Polskie przepisy nie tylko wprowadzają taki zakaz (art. 1821 KSH), ale dodatkowo penalizują jego naruszenie, co stanowi drastyczne zaostrzenie wymogów względem podmiotów, które chciałyby skorzystać z nowoczesnych form pozyskiwania kapitału.
W efekcie – mimo jednoznacznego brzmienia przepisów unijnych – ustawodawca krajowy:
zakazał publicznego promowania udziałów w spółkach z o.o.,
a następnie obłożył ten zakaz sankcją karną, tworząc ryzyko odpowiedzialności karnej dla przedsiębiorców i dostawców usług crowdfundingu działających w zgodzie z unijnym rozporządzeniem.
Jest to klasyczny przypadek nadregulacji (gold-platingu), w którym krajowy ustawodawca nie tylko wykracza poza unijne minimum, ale narusza unijne gwarancje swobody przedsiębiorczości i neutralności regulacyjnej, poprzez tworzenie zniechęcającego otoczenia prawnego dla innowacyjnych form inwestycji i finansowania MŚP.
W związku z wypowiedzią premiera Donalda Tuska z 22 maja 2025 roku, zapowiadającą przygotowanie ponad 100 ustaw deregulacyjnych do końca maja, zasadnym jest postawienie następujących pytań:
Czy rząd planuje uchylenie art. 5951 i 5952 Kodeksu spółek handlowych, jako przepisów stanowiących nieproporcjonalną sankcję karną względem naruszenia zakazu nieprzewidzianego przez prawo UE?
Czy w ramach przygotowywanego pakietu deregulacyjnego prowadzona była analiza zgodności tych przepisów z rozporządzeniem 2020/1503?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości lub Ministerstwo Rozwoju i Technologii zbadało wpływ karnych przepisów na rozwój rynku equity crowdfundingu i atrakcyjność inwestycyjną Polski?
Czy którykolwiek z przepisów rozporządzenia 2020/1503 zobowiązuje państwa członkowskie do penalizacji naruszeń tego rodzaju zakazów?
Wprowadzenie przepisów karnych za promowanie udziałów w spółce z o.o. to przejaw skrajnego przeregulowania, który hamuje rozwój nowoczesnych mechanizmów rynkowych i zagraża rozwojowi sektora MŚP. Takie działania wymagają natychmiastowego przeglądu i rewizji w duchu faktycznej deregulacji, a nie deklaratywnych zapowiedzi.
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5484 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.243.2025
Warszawa, 09 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 10196 Pana Posła Dariusza Mateckiego
w sprawie karnej sankcji za promowanie nabycia lub objęcia udziałów w spółkach z o.o. -
jako nieproporcjonalnej nadregulacji nieprzewidzianej w prawie UE, opracowaną
w porozumieniu z Ministerstwem Rozwoju i Technologii.
Art. 595¹ i 595² Kodeksu spółek handlowych (KSH) zostały wprowadzone ustawą z dnia
7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych
i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. z 2024 r. poz. 984).
W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, że sankcję karną wprowadza się w przypadku
naruszenia zakazu promowania objęcia lub nabycia udziałów w spółce z ograniczoną
odpowiedzialnością albo zakazu proponowania nabycia udziałów nieoznaczonemu
adresatowi. Rodzaj i wysokość kary są tożsame z konsekwencjami niestosowania się do
zakazu wystawiania dokumentów na okaziciela na udziały lub prawa do zysku, o których
mowa w art. 589 KSH.
Do Ministerstwa Rozwoju i Technologii nie zgłaszano zastrzeżeń dotyczących tych
przepisów.
-- 1 of 3 --
2
W zakresie projektu deregulacyjnego przygotowanego przez Ministerstwo
Sprawiedliwości (UDER45) informuję, że nie zakłada on zmian w zakresie przepisów
objętych interpelacją.
W resorcie nie toczą się też prace analityczno-legislacyjne w przedmiocie uchylenia art.
595¹ i 595² KSH. Nie prowadzono również analizy zgodności przywołanych przepisów
z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1503.
Zwracam uwagę na art. 1821 KSH, który stanowi, że oferta nabycia udziałów w spółce nie
może być składana nieoznaczonemu adresatowi oraz, że nabycie udziałów w spółce nie
może być promowane przez kierowanie reklamy lub innej formy promocji do
nieoznaczonego adresata. W uzasadnieniu projektu ustawy o finansowaniu
społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom
wyjaśniono, że „udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością w polskim systemie
spółek handlowych nie są przeznaczone do publicznego obrotu. Świadczą o tym m.in.
wymóg formalny związany ze zbyciem udziału, tj. poświadczenie podpisów zbywcy oraz
nabywcy przez notariusza, zawarty w art. 180 § 1 KSH, oraz zakaz wystawiania
dokumentów na okaziciela na udziały lub prawa do zysku w spółce z ograniczoną
odpowiedzialnością, zawarty w art. 174 § 6 KSH. (…) Udziały w spółkach z ograniczoną
odpowiedzialnością nie są instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy o obrocie
instrumentami finansowymi i nie podlegają nadzorowi Komisji. W przypadku
dopuszczenia tych udziałów do obrotu na potrzeby usług finansowania
społecznościowego nadzór nad obrotem nimi byłby ograniczony jedynie do tworzących
rynek pierwotny ofert odbywających się z udziałem platformy. W związku z powyższym
proponuje się nie korzystać z opcji narodowej, natomiast w celu zapewnienia równych
i sprawiedliwych zasad pozyskiwania kapitału przez spółki o różnych formach prawnych
proponuje się wprowadzenie do KSH zakazu publicznego promowania nabycia i objęcia
udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Wyłączy to możliwość zbywania
udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością przy wykorzystaniu usług
podmiotów nienadzorowanych, które mogłyby, działając w ramach swobody działalności
gospodarczej, publicznie promować nabycie takich udziałów za pomocą portali
internetowych, pełniących analogiczną funkcję do platform prowadzonych przez
dostawców usług finansowania społecznościowego. Pojęcie „promowania” powinno być
-- 2 of 3 --
3
przy tym rozumiane jako kierowanie reklam i innych form promocji do nieoznaczonego
adresata. Przepis obejmie więc także inne niż reklama formy zachęcania potencjalnych
inwestorów do dokonania inwestycji, jeżeli zachęty te mogą prowadzić do decyzji
inwestycyjnej.”.
Ponadto nie bez znaczenia jest również kwestia wpływu wspólników spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością na skład osobowy posiadaczy udziałów w spółce, np. poprzez
ograniczenia w zbywaniu udziałów (art. 182 KSH), która wyklucza bądź znacząco ogranicza
możliwość korzystania z crowdfundingu udziałowego.
W doktrynie w zakresie przyjętego rozwiązania prezentowane są rozbieżne stanowiska.
Wyrażono zarówno pogląd, że art. 1821 KSH nie jest prawidłowy i spowodował, że źródła
pozyskiwania finansowania kapitału przez spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
zostały ograniczone1, jak i pogląd przeciwny2.
Ponadto, PARP w 2024 r. opublikował raport „CROWDFUNDING. Diagnoza potrzeb
i uwarunkowań pod kątem projektowania instrumentu wsparcia”, w którym
przedstawiono praktyczne wykorzystanie crowdfundingu udziałowego na rynku polskim
i z którego wynika, że nie jest to zbyt popularne źródło pozyskiwania finansowania.
Informuję również, że nie prowadzono analiz skali stosowania ww. przepisów ani nie
badano ich wpływu „na rozwój rynku equity crowdfundingu i atrakcyjność inwestycyjną
Polski”.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
1 Zob. komentarz do art. 1821 KSH M. Stanik [w:] Komentarzu do Kodeksu spółek handlowych
pod red. Z. Jara 2025, wyd. 29/el.
2 Zob. R. Wojtaszko „Obrót prawami udziałowymi w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością
na platformach crowdfundingowych” Monitor Prawniczy 2025, Nr 6, s. 360-367.
-- 3 of 3 --