Interpelacja w sprawie nieproporcjonalnego terminu zapłaty "exit tax" w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przejawu nadregulacji
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10193
do ministra finansów
w sprawie nieproporcjonalnego terminu zapłaty "exit tax" w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przejawu nadregulacji
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 09-06-2025
Interpelacja dotyczy kolejnego przypadku nadregulacji zidentyfikowanego przez Zespół SprawdzaMY Rafała Brzoski – tym razem w zakresie art. 30da ust. 14 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 163, 340 i 348), implementującego dyrektywę Rady (UE) 2016/1164.
W przepisach tych przyjęto zasadę, że obowiązek zapłaty podatku od niezrealizowanych zysków („exit tax”) powstaje w ciągu zaledwie 7 dni od zakończenia miesiąca, w którym doszło do powstania tego dochodu. Choć ustawa przewiduje możliwość rozłożenia płatności na raty bądź jej zwrotu przy spełnieniu ściśle określonych warunków, sama brak podstawowego mechanizmu odroczenia płatności podatku stanowi przykład nadmiarowego obciążenia, które nie wynika z dyrektywy i może być niezgodne z prawem UE.
Dyrektywa 2016/1164 w ogóle nie reguluje szczegółowo terminu zapłaty, pozostawiając państwom członkowskim swobodę jego określenia – jednak przy poszanowaniu zasad proporcjonalności i swobody przedsiębiorczości.
W wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 26 lutego 2019 r. w sprawie C-581/17 TSUE uznał, że natychmiastowa zapłata podatku od niezrealizowanych zysków narusza zasadę proporcjonalności, może nadmiernie uderzać w płynność finansową podatnika i ograniczać swobodę prowadzenia działalności gospodarczej oraz swobodę przemieszczania się w ramach UE.
Mimo to Polska przyjęła jeden z najbardziej rygorystycznych reżimów płatniczych w całej unii, który może zniechęcać zarówno inwestorów krajowych, jak i zagranicznych, a także prowadzić do negatywnych konsekwencji finansowych dla osób przenoszących swoją rezydencję podatkową.
W związku z deklaracją Donalda Tuska z dnia 22 maja 2025 r. o przygotowaniu ponad 100 ustaw deregulacyjnych, konieczne jest uzyskanie odpowiedzi:
Czy rząd planuje nowelizację art. 30da ust. 14 ustawy o PIT, w szczególności poprzez wprowadzenie ustawowego mechanizmu odroczenia zapłaty „exit tax” na czas rzeczywistej realizacji zysków?
Czy rząd przeanalizował zgodność obecnego brzmienia przepisu z wyrokiem TSUE z 26 lutego 2019 r. w sprawie C-581/17?
Czy obowiązujący termin 7 dni od zakończenia miesiąca powstania dochodu nie narusza zasady proporcjonalności i nie stanowi przeszkody w korzystaniu z unijnych swobód gospodarczych?
Czy rząd uznał ten przepis za przykład nadregulacji i objął go planowanymi zmianami w ramach pakietu deregulacyjnego?
Brak możliwości odroczenia płatności podatku od zysków, które nie zostały jeszcze zrealizowane, jest sprzeczny z elementarnymi zasadami logiki gospodarczej i sprawiedliwości podatkowej. Wprowadzenie racjonalnych terminów płatności powinno być jednym z priorytetów w zapowiadanym procesie legislacyjnym.
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3467 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 3 lipca 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 10193
Znak sprawy: DD11.054.4.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10193 Pana Posła Dariusza Mateckiego z 17 czerwca 2025 r.
w sprawie „nieproporcjonalnego terminu zapłaty „exit tax” w ustawie o podatku
dochodowym od osób fizycznych jako przejawu nadregulacji”, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
W interpelacji wskazana została możliwość naruszenia prawa wspólnotowego
w zakresie swobodnego przepływu osób, przez określenie w art. 30da ust. 14 ustawy
PIT obowiązku zapłaty podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków, do 7.
dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło przeniesienie
składników majątku za granicę Polski lub zmiana rezydencji podatkowej przez
podatnika.
W świetle istniejącej linii orzeczniczej TSUE1 (w stosunku do przepisów polskiej
ustawy PIT w zakresie tzw. exit tax nie ma orzeczeń sądów europejskich) przepisy
dotyczące exit tax od osób fizycznych stanowią naruszenie zasady swobodnego
przepływu osób, jeżeli przewidują pobranie tego podatku w chwili zmiany rezydencji
podatkowej, podczas gdy w przypadku zachowania rezydencji podatkowej w tym
samym państwie członkowskim pobór podatku następuje dopiero w chwili
zrealizowania zysków kapitałowych, czyli zbycia danych składników majątku.
1 Np. wyroki: z 29 listopada 2011 r. w sprawie C-371/10, z 25 kwietnia 2013 r. w sprawie C-
64/11, z 26 lutego 2019 r. w sprawie C-581/17 (dot. Szwajcarii), z 23 listopada 2017 r.
w sprawie C-292/16 oraz z 14 września 2017 r. w sprawie C-646/15,
-- 1 of 2 --
2/2
Biorąc pod uwagę wnioski wypływające z analizy orzecznictwa (ETS i TSUE), od
czasu wprowadzenia tego podatku, czyli od 1 stycznia 2019 r., termin do wpłaty
przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych podatku od dochodów
z niezrealizowanych zysków jest przedłużony rozporządzeniami Ministra Finansów2
do końca 2025 r., natomiast gdy nastąpi zbycie przez podatnika przeniesionego
składnika majątku – do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym
nastąpiło to zbycie. Taka regulacja jest zbieżna z orzecznictwem TSUE. Odroczenie
terminu płatności podatku, pozwoliło na analizę funkcjonowania podatku
dochodowego od osób fizycznych od dochodów z niezrealizowanych zysków oraz
wypracowanie koncepcji ewentualnych zmian w ustawie PIT w tym zakresie.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że w Ministerstwie Finansów stale monitorowane
jest orzecznictwo TSUE w zakresie norm dotyczących exit tax i podejmowane są
wszelkie środki, żeby nie dopuścić do obowiązywania norm, które mogłyby zostać
uznane za naruszające prawo unijne.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
2 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2019 r. w sprawie przedłużenia
niektórych terminów w zakresie podatku od dochodów w zakresie podatku od dochodów z
niezrealizowanych zysków (Dz. U. poz. 197) oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia
27 czerwca 2019 r. w sprawie przedłużenia terminu do wpłaty przez podatników podatku
dochodowego od osób fizycznych podatku należnego od dochodów z niezrealizowanych
zysków (Dz. U. z 2025 r. poz. 260).
-- 2 of 2 --