Interpelacja nr 10191
Interpelacja w sprawie nadregulacyjnego rozszerzenia "exit tax" na osoby fizyczne w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie nadregulacyjnego rozszerzenia "exit tax" na osoby fizyczne w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych
Interpelacja nr 10191
do ministra finansów
w sprawie nadregulacyjnego rozszerzenia "exit tax" na osoby fizyczne w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 09-06-2025
Interpelacja dotyczy kolejnego przypadku nadregulacji, wskazanego w raporcie Zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski, a odnoszącego się do implementacji dyrektywy Rady (UE) 2016/1164 ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania.
W polskim porządku prawnym przepisy dotyczące tzw. exit tax zostały wprowadzone ustawą z dnia 23 października 2018 r. i obecnie znajdują się w art. 30da-30di ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 163, 340 i 348). Regulacja ta obejmuje osoby fizyczne i przewiduje opodatkowanie niezrealizowanych zysków kapitałowych w sytuacji zmiany rezydencji podatkowej oraz przeniesienia aktywów o wartości przekraczającej 4 mln zł poza granice Polski.
Problem polega na tym, że dyrektywa 2016/1164 wyraźnie odnosi się do podatników objętych podatkiem od osób prawnych. W motywie 4 preambuły wskazano jednoznacznie, że nie jest wskazane rozszerzenie zakresu działania dyrektywy na podmioty niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od osób prawnych. Mimo to, polski ustawodawca wdrożył regulację w szerszym zakresie niż wymaga tego prawo unijne, obejmując również osoby fizyczne – co jest klasycznym przykładem nadregulacji (gold-platingu).
Skutki tej regulacji są nieproporcjonalne:
obciąża ona osoby fizyczne obowiązkiem podatkowym od hipotetycznych zysków, które nie zostały zrealizowane i nie stanowią jeszcze faktycznego dochodu,
ogranicza swobodę przepływu osób i kapitału w ramach Unii Europejskiej,
może zniechęcać osoby prywatne do inwestowania lub lokowania kapitału w Polsce,
podważa zasadę równego traktowania podatników w kontekście prawa unijnego.
W związku z zapowiedzią Donalda Tuska z dnia 22 maja 2025 r. dotyczącą przygotowania ponad 100 ustaw deregulacyjnych, należy uzyskać odpowiedzi:
Czy rząd planuje nowelizację ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie przepisów art. 30da-30di, w celu ograniczenia ich wyłącznie do podmiotów objętych podatkiem od osób prawnych, zgodnie z zakresem dyrektywy 2016/1164?
Czy została przeprowadzona analiza skutków gospodarczych rozszerzenia „exit tax” na osoby fizyczne – w tym skutków dla mobilności podatników i atrakcyjności inwestycyjnej Polski?
Czy rząd uznał rozszerzenie tej regulacji na osoby fizyczne za przypadek nadregulacji i objął ją planem deregulacyjnym?
Czy planowane jest zniesienie lub istotne złagodzenie tego obowiązku podatkowego wobec osób fizycznych w ramach ustawy deregulacyjnej?
Wprowadzenie „exit tax” dla osób fizycznych wbrew literalnemu brzmieniu i duchowi unijnej dyrektywy to przykład niepotrzebnego fiskalizmu i nadmiarowej ingerencji państwa w prawa majątkowe obywateli.
Interpelacja nr 10191
do ministra finansów
w sprawie nadregulacyjnego rozszerzenia "exit tax" na osoby fizyczne w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 09-06-2025
Interpelacja dotyczy kolejnego przypadku nadregulacji, wskazanego w raporcie Zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski, a odnoszącego się do implementacji dyrektywy Rady (UE) 2016/1164 ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania.
W polskim porządku prawnym przepisy dotyczące tzw. exit tax zostały wprowadzone ustawą z dnia 23 października 2018 r. i obecnie znajdują się w art. 30da-30di ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 163, 340 i 348). Regulacja ta obejmuje osoby fizyczne i przewiduje opodatkowanie niezrealizowanych zysków kapitałowych w sytuacji zmiany rezydencji podatkowej oraz przeniesienia aktywów o wartości przekraczającej 4 mln zł poza granice Polski.
Problem polega na tym, że dyrektywa 2016/1164 wyraźnie odnosi się do podatników objętych podatkiem od osób prawnych. W motywie 4 preambuły wskazano jednoznacznie, że nie jest wskazane rozszerzenie zakresu działania dyrektywy na podmioty niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od osób prawnych. Mimo to, polski ustawodawca wdrożył regulację w szerszym zakresie niż wymaga tego prawo unijne, obejmując również osoby fizyczne – co jest klasycznym przykładem nadregulacji (gold-platingu).
Skutki tej regulacji są nieproporcjonalne:
obciąża ona osoby fizyczne obowiązkiem podatkowym od hipotetycznych zysków, które nie zostały zrealizowane i nie stanowią jeszcze faktycznego dochodu,
ogranicza swobodę przepływu osób i kapitału w ramach Unii Europejskiej,
może zniechęcać osoby prywatne do inwestowania lub lokowania kapitału w Polsce,
podważa zasadę równego traktowania podatników w kontekście prawa unijnego.
W związku z zapowiedzią Donalda Tuska z dnia 22 maja 2025 r. dotyczącą przygotowania ponad 100 ustaw deregulacyjnych, należy uzyskać odpowiedzi:
Czy rząd planuje nowelizację ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie przepisów art. 30da-30di, w celu ograniczenia ich wyłącznie do podmiotów objętych podatkiem od osób prawnych, zgodnie z zakresem dyrektywy 2016/1164?
Czy została przeprowadzona analiza skutków gospodarczych rozszerzenia „exit tax” na osoby fizyczne – w tym skutków dla mobilności podatników i atrakcyjności inwestycyjnej Polski?
Czy rząd uznał rozszerzenie tej regulacji na osoby fizyczne za przypadek nadregulacji i objął ją planem deregulacyjnym?
Czy planowane jest zniesienie lub istotne złagodzenie tego obowiązku podatkowego wobec osób fizycznych w ramach ustawy deregulacyjnej?
Wprowadzenie „exit tax” dla osób fizycznych wbrew literalnemu brzmieniu i duchowi unijnej dyrektywy to przykład niepotrzebnego fiskalizmu i nadmiarowej ingerencji państwa w prawa majątkowe obywateli.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5253 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 10 lipca 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 10191
Znak sprawy: DD11.054.5.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10191 Pana Posła Dariusza Mateckiego z 23 czerwca 2025 r.
w sprawie nadregulacyjnego rozszerzenia „exit tax” na osoby fizyczne w ustawie o podatku
dochodowym od osób fizycznych, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Od 1 stycznia 2019 r. zostały wprowadzone do ustawy o podatku dochodowym od
osób prawnych1 przepisy regulujące opodatkowanie dochodów z niezrealizowanych
zysków. Dotyczą one podmiotów będących podatnikami podatku dochodowego od
osób prawnych. Przepisy te stanowiły implementację Dyrektywy ATAD2.
Natomiast w tym samym czasie zostały wprowadzone w ustawie PIT przepisy
dotyczące opodatkowania dochodów z niezrealizowanych zysków, w odniesieniu do
podmiotów będących podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych. W
1Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 278, z późn. zm.), zwana dalej „ustawą CIT”.
2Dyrektywa Rady (UE) 2016 /1164 z dnia 12 lipca 2016 r. ustanawiająca przepisy mające na
celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ
na funkcjonowanie rynku wewnętrznego (Dz. Urz. L 193/1 z 19.07.2016 r., z późn. zm.),
zwana dalej „Dyrektywą ATAD”.
-- 1 of 3 --
2/3
tym zakresie nie można mówić o implementacji do ustawy PIT3 jakiejkolwiek
dyrektywy, w tym Dyrektywy ATAD. Wprowadzenie podatku „exit tax” również w
ustawie PIT, w przypadku, gdy w związku z implementacją Dyrektywy ATAD został
wprowadzony w ustawie CIT, wynikało m.in. z systematyki przepisów prawa
dotyczących zasad opodatkowania podatkiem dochodowym, realizującej
konstytucyjną równość podmiotów w prawie, która nakazuje stosowanie
analogicznych rozwiązań dotyczących osób prawnych oraz fizycznych.
Dlatego też dla zachowania symetrii w prawie podatkowym, w ustawie PIT
wprowadzono zmiany, które umożliwią także opodatkowanie niezrealizowanych
zysków kapitałowych osiąganych przez osoby fizyczne zarówno prowadzące
działalność gospodarczą, jak i nieprowadzące działalności gospodarczej, w
przypadku przeniesienia składników majątku, w tym związanych z prowadzeniem
działalności gospodarczej, lub zmianą rezydencji podatkowej.
Tak więc w przypadku objęcia osób fizycznych podatkiem od dochodów z
niezrealizowanych zysków nie można mówić o nadregulacji w implementowaniu do
porządku krajowego przepisów Dyrektywy ATAD, gdyż wobec osób fizycznych
regulacje takie zostały wprowadzone w ramach swobody kreowania przez państwa
członkowskie Unii Europejskiej przepisów dotyczących opodatkowania dochodów
osób fizycznych (w stosunku do tego podatku nie ma harmonizacji na poziomie UE).
Podkreślić należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych w Polsce również
jednoznacznie stwierdza, że prawo unijne reguluje „exit tax” w podatku CIT, ale
polskie przepisy dotyczące „exit tax” mogą obejmować również osoby fizyczne4.
3 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowy od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 163, z późn. zm.), zwana dalej „ustawa PIT”.
4 Np. NSA w orzeczeniu z 14 stycznia 2022 r. sygn. akt II FSK 12/21, stwierdził, że obciążenie
osób fizycznych podatkiem „exit tax” nie jest harmonizowane na poziomie unijnym, a tym
samym wprowadzanie unormowań takiego rodzaju należy do wyłącznej kompetencji
krajów członkowskich. W związku z tym nie można mówić, że przepisy o podatku „exit tax”
są niezgodne z dyrektywą ATAD, skoro nie dotyczy ona osób fizycznych. NSA zauważył, że
w orzecznictwie TSUE dopuszcza się możliwość wprowadzenia przez kraje członkowskie
Unii Europejskiej opodatkowania niezrealizowanych zysków kapitałowych osiąganych
przez osoby fizyczne zarówno prowadzące działalność gospodarczą, jak i nieprowadzące
działalności gospodarczej, w przypadku przeniesienia składników majątku lub zmiany
rezydencji podatkowej. Podobnie WSA w Poznaniu w wyroku z 12 maja 2023 r. sygn. akt
ISA/Po 178/23 (wyrok nieprawomocny) uznał, że polskie przepisy o podatku „exit tax”
dotyczące osób fizycznych nie są niezgodne z prawem unijnym, co uargumentował tym, że
Dyrektywa ATAD, nie dotyczy osób fizycznych, lecz w swoim zakresie podmiotowym
dotyczy wyłącznie podatników, którzy podlegają opodatkowaniu podatkiem od osób
prawnych, w co najmniej jednym państwie członkowskim. W związku z tym nałożenie
podatku „exit tax” na osoby fizyczne należy uznać za suwerenną decyzję danego państwa
nie wynikającą z Dyrektywy ATAD, a motyw 4 preambuły dyrektywy ATAD nie może być
odczytywany jako negujący funkcjonowanie tych rozwiązań.
-- 2 of 3 --
3/3
Jednocześnie pragnę zapewnić, że w Ministerstwie Finansów stale monitorowane
jest orzecznictwo TSUE w zakresie norm dotyczących „exit tax” i podejmowane są
wszelkie środki, żeby nie dopuścić do obowiązywania norm, które mogłyby zostać
uznane za naruszające prawo unijne.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 10 lipca 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 10191
Znak sprawy: DD11.054.5.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10191 Pana Posła Dariusza Mateckiego z 23 czerwca 2025 r.
w sprawie nadregulacyjnego rozszerzenia „exit tax” na osoby fizyczne w ustawie o podatku
dochodowym od osób fizycznych, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Od 1 stycznia 2019 r. zostały wprowadzone do ustawy o podatku dochodowym od
osób prawnych1 przepisy regulujące opodatkowanie dochodów z niezrealizowanych
zysków. Dotyczą one podmiotów będących podatnikami podatku dochodowego od
osób prawnych. Przepisy te stanowiły implementację Dyrektywy ATAD2.
Natomiast w tym samym czasie zostały wprowadzone w ustawie PIT przepisy
dotyczące opodatkowania dochodów z niezrealizowanych zysków, w odniesieniu do
podmiotów będących podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych. W
1Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 278, z późn. zm.), zwana dalej „ustawą CIT”.
2Dyrektywa Rady (UE) 2016 /1164 z dnia 12 lipca 2016 r. ustanawiająca przepisy mające na
celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ
na funkcjonowanie rynku wewnętrznego (Dz. Urz. L 193/1 z 19.07.2016 r., z późn. zm.),
zwana dalej „Dyrektywą ATAD”.
-- 1 of 3 --
2/3
tym zakresie nie można mówić o implementacji do ustawy PIT3 jakiejkolwiek
dyrektywy, w tym Dyrektywy ATAD. Wprowadzenie podatku „exit tax” również w
ustawie PIT, w przypadku, gdy w związku z implementacją Dyrektywy ATAD został
wprowadzony w ustawie CIT, wynikało m.in. z systematyki przepisów prawa
dotyczących zasad opodatkowania podatkiem dochodowym, realizującej
konstytucyjną równość podmiotów w prawie, która nakazuje stosowanie
analogicznych rozwiązań dotyczących osób prawnych oraz fizycznych.
Dlatego też dla zachowania symetrii w prawie podatkowym, w ustawie PIT
wprowadzono zmiany, które umożliwią także opodatkowanie niezrealizowanych
zysków kapitałowych osiąganych przez osoby fizyczne zarówno prowadzące
działalność gospodarczą, jak i nieprowadzące działalności gospodarczej, w
przypadku przeniesienia składników majątku, w tym związanych z prowadzeniem
działalności gospodarczej, lub zmianą rezydencji podatkowej.
Tak więc w przypadku objęcia osób fizycznych podatkiem od dochodów z
niezrealizowanych zysków nie można mówić o nadregulacji w implementowaniu do
porządku krajowego przepisów Dyrektywy ATAD, gdyż wobec osób fizycznych
regulacje takie zostały wprowadzone w ramach swobody kreowania przez państwa
członkowskie Unii Europejskiej przepisów dotyczących opodatkowania dochodów
osób fizycznych (w stosunku do tego podatku nie ma harmonizacji na poziomie UE).
Podkreślić należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych w Polsce również
jednoznacznie stwierdza, że prawo unijne reguluje „exit tax” w podatku CIT, ale
polskie przepisy dotyczące „exit tax” mogą obejmować również osoby fizyczne4.
3 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowy od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 163, z późn. zm.), zwana dalej „ustawa PIT”.
4 Np. NSA w orzeczeniu z 14 stycznia 2022 r. sygn. akt II FSK 12/21, stwierdził, że obciążenie
osób fizycznych podatkiem „exit tax” nie jest harmonizowane na poziomie unijnym, a tym
samym wprowadzanie unormowań takiego rodzaju należy do wyłącznej kompetencji
krajów członkowskich. W związku z tym nie można mówić, że przepisy o podatku „exit tax”
są niezgodne z dyrektywą ATAD, skoro nie dotyczy ona osób fizycznych. NSA zauważył, że
w orzecznictwie TSUE dopuszcza się możliwość wprowadzenia przez kraje członkowskie
Unii Europejskiej opodatkowania niezrealizowanych zysków kapitałowych osiąganych
przez osoby fizyczne zarówno prowadzące działalność gospodarczą, jak i nieprowadzące
działalności gospodarczej, w przypadku przeniesienia składników majątku lub zmiany
rezydencji podatkowej. Podobnie WSA w Poznaniu w wyroku z 12 maja 2023 r. sygn. akt
ISA/Po 178/23 (wyrok nieprawomocny) uznał, że polskie przepisy o podatku „exit tax”
dotyczące osób fizycznych nie są niezgodne z prawem unijnym, co uargumentował tym, że
Dyrektywa ATAD, nie dotyczy osób fizycznych, lecz w swoim zakresie podmiotowym
dotyczy wyłącznie podatników, którzy podlegają opodatkowaniu podatkiem od osób
prawnych, w co najmniej jednym państwie członkowskim. W związku z tym nałożenie
podatku „exit tax” na osoby fizyczne należy uznać za suwerenną decyzję danego państwa
nie wynikającą z Dyrektywy ATAD, a motyw 4 preambuły dyrektywy ATAD nie może być
odczytywany jako negujący funkcjonowanie tych rozwiązań.
-- 2 of 3 --
3/3
Jednocześnie pragnę zapewnić, że w Ministerstwie Finansów stale monitorowane
jest orzecznictwo TSUE w zakresie norm dotyczących „exit tax” i podejmowane są
wszelkie środki, żeby nie dopuścić do obowiązywania norm, które mogłyby zostać
uznane za naruszające prawo unijne.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --