Interpelacja w sprawie procedury uznawania dostawców ICT za wysokiego ryzyka (HRV) jako formy nadregulacji w projekcie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UC32)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10187
do ministra cyfryzacji
w sprawie procedury uznawania dostawców ICT za wysokiego ryzyka (HRV) jako formy nadregulacji w projekcie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UC32)
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 09-06-2025
Interpelacja dotyczy kolejnego przykładu nadregulacji wskazanego w raporcie Zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski.
Przedmiotem interwencji jest projekt ustawy rządowej UC32, w szczególności projektowane artykuły 67b-67f ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, które przewidują procedurę uznawania dostawców komponentów ICT za tzw. dostawców wysokiego ryzyka (HRV – High Risk Vendor). Przepisy te mają charakter nadregulacyjny, ponieważ nie wynikają bezpośrednio z dyrektywy NIS2, a jedynie z niewiążących rekomendacji zawartych w EU 5G Toolbox. Co istotne, nawet sam Toolbox nie przewiduje kształtu tak szerokiej i obligatoryjnej procedury, jaką planuje wdrożyć polski rząd.
Projektowana regulacja znacząco rozszerza zakres stosowania tych zasad – nie ogranicza się do sieci 5G ani do infrastruktury krytycznej, lecz obejmuje wszystkie komponenty ICT, używane przez podmioty działające w 18 sektorach gospodarki (m.in. energetyka, transport, bankowość, ochrona zdrowia, przemysł chemiczny, górnictwo). Co więcej, procedura wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co rodzi ryzyko braku skutecznych gwarancji proceduralnych dla przedsiębiorców, których decyzje te mogą dotknąć.
Wprowadzenie takiej procedury skutkuje:
koniecznością wycofania komponentów ICT, które zostały już wdrożone w systemach przedsiębiorstw,
zakazem nabywania określonych komponentów od danego dostawcy w przyszłości,
obowiązkiem kosztownej wymiany sprzętu i przebudowy systemów informatycznych,
brakiem odniesienia do realnej krytyczności tych komponentów w kontekście bezpieczeństwa sieci,
ryzykiem pogorszenia warunków inwestycyjnych w Polsce oraz ograniczeniem dostępności technologii,
stworzeniem najbardziej restrykcyjnego reżimu w Europie, bez przewidzianych dyrektywnie podstaw.
Według szacunków, nowe przepisy mogą objąć nawet 38 tysięcy przedsiębiorców, w tym większość średnich i dużych firm działających w sektorach objętych ustawą.
W związku z zapowiedzią z 22 maja 2025 roku dotyczącą przygotowania ponad 100 ustaw deregulacyjnych, konieczne jest uzyskanie odpowiedzi:
Czy projekt UC32, zawierający przepisy o HRV, został ujęty na liście ustaw deregulacyjnych przygotowanych przez rząd?
Czy planowane jest wycofanie lub ograniczenie procedury HRV do faktycznie krytycznych elementów sieci 5G, zgodnie z pierwotnym zakresem EU 5G Toolbox?
Czy przeprowadzono ocenę kosztów wdrożenia tej procedury dla przedsiębiorców objętych obowiązkiem, w tym kosztów wymiany sprzętu ICT i reorganizacji systemów?
Czy rząd przewiduje wprowadzenie pełnych gwarancji proceduralnych (np. stosowanie K.p.a., prawo do odwołania), które umożliwią przedsiębiorcom skuteczne kwestionowanie decyzji ministra cyfryzacji?
Czy rząd przeanalizował wpływ tak skonstruowanej regulacji na konkurencyjność polskiego rynku w relacji do innych państw członkowskich UE?
Projektowana procedura HRV wykracza poza standardy europejskie i stawia polskich przedsiębiorców w gorszej sytuacji niż ich zagranicznych konkurentów, co stoi w sprzeczności z zasadami wspólnego rynku i unijną polityką cyfrową.
Sekretarz stanu Paweł Olszewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9137 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Paweł Olszewski
BM.WP.057.105.2025
Warszawa, 07 lipca 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 13 czerwca br. Posła na Sejm RP Pana Dariusza Mateckiego w sprawie
procedury uznawania dostawców ICT za wysokiego ryzyka (HRV) jako formy nadregulacji
w projekcie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UC 32) (interpelacja nr
10187)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania.
Ad 1) Czy projekt UC32, zawierający przepisy o HRV, został ujęty na liście ustaw
deregulacyjnych przygotowywanych przez rząd?
Nie. Projekt stanowi wdrożenie dyrektywy NIS 2 do krajowego porządku prawnego.
Ad 2) Czy planowane jest wycofanie lub ograniczenie procedury HRV do faktycznie
krytycznych elementów sieci 5G, zgodnie z pierwotnym zakresem EU 5G Toolbox?
Nie ma w planach ograniczania procedury HRV do wybranych sektorów. W ocenie
Ministerstwa Cyfryzacji zasadne i niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa i
podmiotów krajowego systemu cyberbezpieczeństwa, w tym łańcuchów dostaw, jest
objęcie skutkami uznania dostawcy za dostawcę wysokiego ryzyka wszystkie sektory
wymienione w projekcie ustawy o zmianie ustawy o krajowym systemie
cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw. Projekt ustawy i sama dyrektywa NIS
2 obejmuje swoim zakresem wiele istotnych z punktu widzenia funkcjonowania państwa i
jego gospodarki sektorów, które nie powinny być różnicowane pod kątem zapewnienia
bezpieczeństwa związanego z koniecznością wycofania sprzętu, oprogramowania czy
usług ICT dostarczanych przez dostawcę wysokiego ryzyka. Stałoby to w sprzeczności z
nadrzędnym celem dyrektywy.
Zgodnie z NIS2 wszystkie podmioty kluczowe i podmioty ważne mają obowiązek wdrożyć
środki zapewniające bezpieczeństwo łańcuchów dostaw - tak więc obowiązek ten nie
dotyczy tylko sektora telekomunikacyjnego. Ponadto podmioty kluczowe i podmioty
ważne mają uwzględnić wyniki skoordynowanego szacowania ryzyka przeprowadzone
wobec konkretnego dostawcy przez Grupę Współpracy NIS - pierwowzorem tego
postępowania był unijna ocena cyberbezpieczeństwa sieci 5G, na podstawie której
powstał Toolbox 5G. Tak więc aspekt bezpieczeństwa łańcuchów dostaw już jest
w dyrektywie NIS 2.
Ryzykowni dostawcy mogą występować nie tylko w sektorze telekomunikacyjnym ale
także i w innych. W jednym ze swoich raportów Grupa współpracy NIS wskazała, że
czynnikiem sprzyjającym atakom w łańcuchu dostaw w sektorze energetycznym mogą być
zależności przedsiębiorstw energetycznych od dostawców sprzętu lub oprogramowania,
którzy mogą być uznawani za stwarzający wysokie ryzyko1. Dlatego cyberzagrożenia
1 A closely related issue and potentially enabling factor for supply chain attacks is the growing material dependencies
on third country suppliers, as many suppliers of the often highly specific software and hardware in the electricity sector
-- 1 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
w obszarze łańcuchów dostaw należy ujmować holistycznie i uwzględnić zagrożenia
potencjalnie występujące nie tylko w jednym z sektorów, ale również w pozostałych. Stąd
postępowanie w sprawie uznania dostawcy za dostawcę wysokiego ryzyka może dotyczyć
dostawcy sprzętu lub oprogramowania dla różnych sektorów.
Za niezasadne należy uznać twierdzenie, że w jednym z sektorów mogą występować
dostawcy wysokiego ryzyka, a w innym sektorze z pewnością nie. Prawna niemożliwość
identyfikacji zagrożeń oraz ich mitygacji negatywnie wpływa na bezpieczeństwo państwa.
Polska będzie wtedy państwem bezbronnym w jednym z obszarów. Oczywiście, każdy
przypadek należy rozpatrywać z osobna i decyzja o uznaniu dostawcy za dostawcę
wysokiego ryzyka obowiązkowo musi być poprzedzona szczegółową analizą ryzyka
stwarzanego przez tego dostawcę.
Zwrócić należy uwagę również na fakt, że Komisja Europejska podkreśla konieczność
zapewnienia odporności łańcuchów dostaw w Europie. Kwestia ta nie dotyczy wyłącznie
jednego sektora gospodarki. Wyraźnie wskazano to w Komunikacie Komisji do Parlamentu
Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego o Komitetu Regionów
w sprawie ProtectEU: europejska strategia bezpieczeństwa wewnętrznego (COM/2025/148
final)2.
Mając powyższe na uwadze, procedura dostawcy wysokiego ryzyka powinna odnosić się
do wszystkich sektorów objętych zakresem ustawy.
Ad 3) Czy przeprowadzono ocenę kosztów wdrożenia tej procedury dla przedsiębiorców
objętych obowiązkiem, w tym kosztów wymiany sprzętu ICT i reorganizacji systemów?
Nie przeprowadzono oceny kosztów wdrożenia tej procedury dla przedsiębiorców, w tym
kosztów wymiany sprzętu ICT i reorganizacji systemów. Wynika to z faktu braku
rzetelnych danych. Jest to zupełnie nowa instytucja w związku z czym nie zostały do tej
pory wydane żadne decyzje. Na obecnym etapie nie jest nawet wiadome, czy kiedykolwiek
decyzja o uznaniu jakiegoś dostawcy za dostawcę wysokiego ryzyka zostanie wydana.
Procedura ta będzie stosowana w razie zaistnienia takiej potrzeby. Jakakolwiek próba
ustalenia potencjalnych kosztów wdrożenia procedury dostawcy wysokiego ryzyka
musiałaby odbyć się ze z góry założoną tezą, że jakiś dostawca, za dostawcę wysokiego
ryzyka, może zostać uznany. Stałoby to w sprzeczności z wieloaspektową, szczegółową
procedurą przewidzianą w projekcie.
Jednocześnie, w projektowanych przepisach nie przewidziano mechanizmu nakazującego
natychmiastowe wycofanie sprzętu lub oprogramowania wskazanego w ocenie ryzyka
dostawców. Podmioty kluczowe i podmioty ważne zostaną zobowiązane do wycofania
sprzętu bądź oprogramowania w określonym czasie, który najczęściej równy jest cyklowi
życia tego sprzętu i oprogramowania.
are not EU-based and may be judged high risk. The number of dependencies for the electricity sector is rising sharply,
driven by the increasing digitalisation of existing electricity infrastructures and the rapid growth of renewable energy
plants. This requires novel and increasingly complex constellations of technologies developed and/or manufactured
outside of the EU, making security controls difficult. Such suppliers may be susceptible to interference by the
government of a non-EU country without adequate legal or judicial constraints. This includes states that may be able to
exert enough influence over their private sector to force them into implementing backdoors or malicious components or
code into their products at a large scale. Following similar dynamics, critical electricity infrastructures dependencies on
foreign cloud-hosted services can be exploited by countries hosting those cloud infrastructure.
NIS Cooperation Group, EU cybersecurity risk evaluation and scenarios for the telecommunications and electricity
sectors, 2024, str. 18 https://ec.europa.eu/newsroom/dae/redirection/document/107357 .
2 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:52025DC0148
-- 2 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ad 4) Czy rząd przewiduje wprowadzenie pełnych gwarancji proceduralnych (np.
stosowanie KPA, prawo do odwołania), które umożliwią przedsiębiorcom skuteczne
kwestionowanie decyzji Ministra Cyfryzacji?
W projekcie ustawy przewidziana została szczegółowa procedura uznawania dostawcę za
dostawcę wysokiego ryzyka. Zapewnione zostały przy tym wszelkie niezbędne gwarancje
dla przedsiębiorców, w tym m.in. możliwość wniesienia skargi na decyzję o uznaniu za
dostawcę wysokiego ryzyka. W związku z tym nie przewiduje się zmian w procedurze
uznawania dostawcy za dostawcę wysokiego ryzyka.
Ad. 5) Czy rząd przeanalizował wpływ tak skonstruowanej regulacji na konkurencyjność
polskiego rynku w relacji do innych państw członkowskich UE?
Przedmiotowa regulacja wynika z obowiązku wdrożenia zaleceń z tzw. 5G toolbox.
Projektodawca dokonał analizy porównawczej rozwiązań prawno-organizacyjnych
zaimplementowanych lub zaproponowanych mechanizmów w innych państwach UE.
Wyniki analizy zostały zaprezentowane w załączniku nr 1 do OSR Dostawca wysokiego
ryzyka (high risk vendor) i bezpieczeństwo sieci 5G w Europie.
W większości państw Unii Europejskiej wprowadzone zostały przepisy umożliwiające
wyłączenie z budowy sieci 5G dostawcy uznanego za potencjalne zagrożenie dla
bezpieczeństwa narodowego. Obowiązujące regulacje przewidują dokonanie takiego
wyłączenia w drodze władczego rozstrzygnięcia dokonywanego przez jeden z organów
władzy wykonawczej np. w drodze decyzji administracyjnej. W wielu państwach w tego
rodzaju postępowaniach istotną rolę odgrywa również organ doradczy składający się
z przedstawicieli administracji, wojska oraz służb specjalnych.
Polska jest jednym z ostatnich państw UE, która nie wdrożyła do tej pory podobnych
regulacji.
Z wyrazami szacunku
Paweł Olszewski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
Kancelaria Sejmu
-- 3 of 3 --