Interpelacja nr 10182
Interpelacja w sprawie zamkniętego katalogu naruszeń w ustawie o ochronie sygnalistów jako formy nadregulacji (gold-platingu)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zamkniętego katalogu naruszeń w ustawie o ochronie sygnalistów jako formy nadregulacji (gold-platingu)
Interpelacja nr 10182
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zamkniętego katalogu naruszeń w ustawie o ochronie sygnalistów jako formy nadregulacji (gold-platingu)
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 09-06-2025
Interpelacja dotyczy jednego z przypadków nadregulacji wskazanych w raporcie zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski.
Chodzi o ustawę z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. poz. 928), a dokładnie o art. 3 ust. 2, który ogranicza możliwość rozszerzania katalogu naruszeń możliwych do zgłoszenia przez sygnalistów. Zgodnie z przyjętymi przepisami podmioty prywatne mogą w procedurze wewnętrznej uwzględniać wyłącznie naruszenia regulacji wewnętrznych i standardów etycznych zgodnych z obowiązującym prawem. Skutkuje to przyjęciem katalogu zamkniętego – co potwierdza interpretacja przedstawiona przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w trakcie prac sejmowych.
Takie podejście stanowi istotne odstępstwo od dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937, która nie tylko nie wymaga przyjęcia katalogu zamkniętego, ale wręcz zachęca do szerszego zakresu ochrony dla sygnalistów. W efekcie osoby zgłaszające niektóre naruszenia prawa mogą nie podlegać ochronie przewidzianej w ustawie, mimo że dyrektywa dopuszcza ich objęcie.
Rozwiązanie to jest przykładem nieuzasadnionego gold-platingu – nadregulacji, która może skutkować pogorszeniem warunków funkcjonowania przedsiębiorstw i osłabieniem ochrony pracowników. Ogranicza ono możliwość kształtowania skutecznych mechanizmów sygnalizowania naruszeń w sektorze prywatnym oraz zmniejsza zgodność ustawy z realiami funkcjonowania podmiotów na wspólnym rynku UE.
W związku z deklaracją złożoną 22 maja 2025 roku, zgodnie z którą do końca maja rząd ma przygotować ponad 100 ustaw deregulacyjnych, konieczne jest wyjaśnienie:
Czy została przygotowana ustawa deregulacyjna likwidująca wskazany przypadek nadregulacji w ustawie o ochronie sygnalistów?
Czy rząd przewiduje nowelizację art. 3 ust. 2 ustawy, tak aby umożliwić przedsiębiorcom objęcie ochroną także innych naruszeń prawa, zgodnie z celem dyrektywy 2019/1937?
Czy została przeprowadzona ocena skutków gospodarczych oraz społecznych obowiązywania zamkniętego katalogu naruszeń zawartego w obecnie obowiązującej ustawie?
Czy w ramach planowanych działań deregulacyjnych przewidziano zmiany legislacyjne, które dostosują przepisy do standardów funkcjonujących w większości państw UE, gdzie sygnaliści objęci są szerszą ochroną?
Interpelacja nr 10182
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zamkniętego katalogu naruszeń w ustawie o ochronie sygnalistów jako formy nadregulacji (gold-platingu)
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 09-06-2025
Interpelacja dotyczy jednego z przypadków nadregulacji wskazanych w raporcie zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski.
Chodzi o ustawę z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. poz. 928), a dokładnie o art. 3 ust. 2, który ogranicza możliwość rozszerzania katalogu naruszeń możliwych do zgłoszenia przez sygnalistów. Zgodnie z przyjętymi przepisami podmioty prywatne mogą w procedurze wewnętrznej uwzględniać wyłącznie naruszenia regulacji wewnętrznych i standardów etycznych zgodnych z obowiązującym prawem. Skutkuje to przyjęciem katalogu zamkniętego – co potwierdza interpretacja przedstawiona przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w trakcie prac sejmowych.
Takie podejście stanowi istotne odstępstwo od dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937, która nie tylko nie wymaga przyjęcia katalogu zamkniętego, ale wręcz zachęca do szerszego zakresu ochrony dla sygnalistów. W efekcie osoby zgłaszające niektóre naruszenia prawa mogą nie podlegać ochronie przewidzianej w ustawie, mimo że dyrektywa dopuszcza ich objęcie.
Rozwiązanie to jest przykładem nieuzasadnionego gold-platingu – nadregulacji, która może skutkować pogorszeniem warunków funkcjonowania przedsiębiorstw i osłabieniem ochrony pracowników. Ogranicza ono możliwość kształtowania skutecznych mechanizmów sygnalizowania naruszeń w sektorze prywatnym oraz zmniejsza zgodność ustawy z realiami funkcjonowania podmiotów na wspólnym rynku UE.
W związku z deklaracją złożoną 22 maja 2025 roku, zgodnie z którą do końca maja rząd ma przygotować ponad 100 ustaw deregulacyjnych, konieczne jest wyjaśnienie:
Czy została przygotowana ustawa deregulacyjna likwidująca wskazany przypadek nadregulacji w ustawie o ochronie sygnalistów?
Czy rząd przewiduje nowelizację art. 3 ust. 2 ustawy, tak aby umożliwić przedsiębiorcom objęcie ochroną także innych naruszeń prawa, zgodnie z celem dyrektywy 2019/1937?
Czy została przeprowadzona ocena skutków gospodarczych oraz społecznych obowiązywania zamkniętego katalogu naruszeń zawartego w obecnie obowiązującej ustawie?
Czy w ramach planowanych działań deregulacyjnych przewidziano zmiany legislacyjne, które dostosują przepisy do standardów funkcjonujących w większości państw UE, gdzie sygnaliści objęci są szerszą ochroną?
Odpowiedź urzędowa
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2646 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.294.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10182 Pana Posła Dariusza Mateckiego, „w sprawie
zamkniętego katalogu naruszeń w ustawie o ochronie sygnalistów jako formy nadregulacji
(gold platingu)”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W ocenie Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej brzmienia art. 3
ust. 2 ustawy o ochronie sygnalistów nie można uznać za nadregulację. Przepis wprowadził
możliwość rozszerzenia procedury zgłoszeń wewnętrznych o opcję zgłaszania naruszeń
obowiązujących w danym podmiocie prawnym regulacji wewnętrznych lub standardów
etycznych, które podmiot prawny ustanowił na podstawie przepisów prawa powszechnie
obowiązującego i które pozostają z nimi zgodne. Rozszerzenie zakresu przedmiotowego
procedury zgłoszeń wewnętrznych nie może zostać uznane za nadregulację, gdyż jest
nieobowiązkowe.
Nie jest planowana nowelizacja art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie sygnalistów. Dwa lata po
wejściu tego aktu w życie zostanie przygotowany dokument OSR EX-POST, zawierający
ewentualne postulaty zmian legislacyjnych. Zgodnie z pkt 12 OSR do projektu ustawy
w dokumencie OSR EX-POST zostanie zawarta ocena:
sposobu uwzględnienia przepisów dotyczących przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych
przez organy publiczne;
rodzajów działań następczych podjętych przez organy publiczne;
liczby zgłoszeń zewnętrznych w podziale na poszczególne dziedziny;
rodzajów działań odwetowych najczęściej podejmowanych wobec sygnalistów;
wzrostu obciążenia sądów powszechnych w związku z wejściem w życie ustawy.
Ocenę skutków gospodarczych oraz społecznych zamkniętego katalogu naruszeń
w obowiązującej ustawie zawiera ocena skutków regulacji do jej projektu.
Podstawą ewentualnej, przyszłej decyzji o nowelizacji ustawy może być podsumowanie
wniosków z OSR EX-POST. Należy zauważyć, iż wdrożenie dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób
zgłaszających naruszenia prawa Unii jest obowiązkiem wszystkich państw członkowskich
UE, natomiast forma tego wdrożenia jest ustalana przez dane państwo członkowskie.
Dyrektywa wyznacza jedynie minimalne ramy wdrożenia, o których poszerzeniu mogą, we
własnym zakresie, decydować państwa członkowskie.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 1 of 1 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.294.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10182 Pana Posła Dariusza Mateckiego, „w sprawie
zamkniętego katalogu naruszeń w ustawie o ochronie sygnalistów jako formy nadregulacji
(gold platingu)”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W ocenie Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej brzmienia art. 3
ust. 2 ustawy o ochronie sygnalistów nie można uznać za nadregulację. Przepis wprowadził
możliwość rozszerzenia procedury zgłoszeń wewnętrznych o opcję zgłaszania naruszeń
obowiązujących w danym podmiocie prawnym regulacji wewnętrznych lub standardów
etycznych, które podmiot prawny ustanowił na podstawie przepisów prawa powszechnie
obowiązującego i które pozostają z nimi zgodne. Rozszerzenie zakresu przedmiotowego
procedury zgłoszeń wewnętrznych nie może zostać uznane za nadregulację, gdyż jest
nieobowiązkowe.
Nie jest planowana nowelizacja art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie sygnalistów. Dwa lata po
wejściu tego aktu w życie zostanie przygotowany dokument OSR EX-POST, zawierający
ewentualne postulaty zmian legislacyjnych. Zgodnie z pkt 12 OSR do projektu ustawy
w dokumencie OSR EX-POST zostanie zawarta ocena:
sposobu uwzględnienia przepisów dotyczących przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych
przez organy publiczne;
rodzajów działań następczych podjętych przez organy publiczne;
liczby zgłoszeń zewnętrznych w podziale na poszczególne dziedziny;
rodzajów działań odwetowych najczęściej podejmowanych wobec sygnalistów;
wzrostu obciążenia sądów powszechnych w związku z wejściem w życie ustawy.
Ocenę skutków gospodarczych oraz społecznych zamkniętego katalogu naruszeń
w obowiązującej ustawie zawiera ocena skutków regulacji do jej projektu.
Podstawą ewentualnej, przyszłej decyzji o nowelizacji ustawy może być podsumowanie
wniosków z OSR EX-POST. Należy zauważyć, iż wdrożenie dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób
zgłaszających naruszenia prawa Unii jest obowiązkiem wszystkich państw członkowskich
UE, natomiast forma tego wdrożenia jest ustalana przez dane państwo członkowskie.
Dyrektywa wyznacza jedynie minimalne ramy wdrożenia, o których poszerzeniu mogą, we
własnym zakresie, decydować państwa członkowskie.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 1 of 1 --