Interpelacja w sprawie porozumienia dotyczącego transportu konnego do Morskiego Oka
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10174
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie porozumienia dotyczącego transportu konnego do Morskiego Oka
Zgłaszający: Daria Gosek-Popiołek, Katarzyna Maria Piekarska, Dorota Olko, Łukasz Litewka, Anita Kucharska-Dziedzic, Małgorzata Tracz, Monika Rosa, Klaudia Jachira, Joanna Wicha
Data wpływu: 09-06-2025
Szanowna Pani Ministro,
17 maja 2024 r. przedstawiciele wozaków, organizacji prozwierzęcych, weterynarzy, samorządowców, Tatrzańskiego Parku Narodowego (TPN) i Pani Ministra podpisali porozumienie dotyczące transportu konnego do Morskiego Oka. Od tego czasu minął już rok, a większość z punktów zawartych w tym porozumieniu nie zostało spełnionych.
W związku z powyższym prosimy o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Zgodnie z porozumieniem miało nastąpić ponowne przeliczenie obciążenia koni, przeprowadzić miał je ekspert/ekspertka wskazana wspólnie przez TPN, organizacje społeczne i fiakrów oraz samorząd. Ekspert miał zostać dodatkowo zaopiniowany przez Państwową Radę Ochrony Przyrody. Tymczasem TPN zaproponował eksperta, na którego nie zgodziła się strona społeczna, wskazując, że zaproponowana przez niego metoda jest nieadekwatna, a sam związany jest z uczelnią, która brała udział w badaniach z 2014 roku przeprowadzonych złymi metodami. Fundacja Viva! wskazała alternatywne rozwiązanie - zespół ekspertów z Warszawy (w tym osobę, która jako biegły sądowy opiniował w sprawie karnej dotyczącej Morskiego Oka). TPN w ogóle nie rozważył tej kandydatury, natomiast po podpisaniu porozumienia z 28 lutego 2025 roku z fiakrami uznał, co jest najlepsze dla koni na całej trasie i przystąpił do ponownego projektowania wozów, nie obliczając ile konie mogą bezpiecznie ciągnąć na wskazanym odcinku trasy. Czy i w jakim terminie odbędzie się zatem ponowne przeliczenie obciążenia koni na tej trasie i jak ma wyglądać wybór ekspertów i metody przeliczenia?
2. Zgodnie z porozumieniem TPN miał przystąpić do dalszych rozmów w sprawie zaprzestania wydawania nowych licencji dla fiakrów. Tymczasem wydawanie licencji zawieszono, a następnie przywrócono wydawanie licencji na podstawie porozumienia z 28 lutego 2025 roku z fiakrami. Czy i w jakim terminie odbędą się zapowiadane rozmowy?
3. Zgodnie z porozumieniem czujniki badające korelację temperatury i wilgotności zostaną zainstalowane przez TPN na Palenicy i na Włosienicy. TPN miał w ciągu 14 dni od podpisania porozumienia poinformować o szczegółach tego procesu, a komisja weterynaryjna wyznaczyć miała warunki bezpieczne dla pracy koni na trasie do Morskiego Oka (korelacja między temperaturą i wilgotnością). Po przekroczeniu tzw. czerwonej linii ruch koni miał zostać wstrzymany. TPN nie wprowadził w życie tych zasad, nie przedstawił zasad, kiedy transport będzie zatrzymywany, ani nawet nie zainstalował czujników mierzących temperaturę w korelacji z wilgotnością i nasłonecznieniem. Kiedy ten punkt porozumienia zostanie zrealizowany i dlaczego dotąd nie miało to miejsca?
4. Zgodnie z porozumieniem skład komisji weterynaryjnej miał zostać poszerzony o panią lek. wet. Martę Rykałę. Zgodnie z posiadanymi przez nas informacjami dotąd to nie nastąpiło. W czerwcu ubiegłego roku TPN tłumaczył, że miał zbyt mało czasu, by ustalić z panią doktor warunki jej udziału w badaniach 2024 r. Jesienią miały się odbyć dodatkowe badania, niestety TPN nie wywiązał się ze zobowiązania włączenia jej do komisji. Z tego powodu, na wniosek organizacji pozarządowych, badania te zostały odwołane. TPN ponownie zobowiązał się do włączenia pani lek. wet. do komisji - nadal jednak to nie nastąpiło. Dlaczego TPN i ministerstwo łamią warunki podpisanego porozumienia?
5. Zgodnie z porozumieniemm komisja weterynaryjna miała wydać rekomendację dot. podkuwania koni przez profesjonalnych podkuwaczy, co ograniczyć miało cierpienie koni. Nadal nie zostało to zrealizowane i fiakrzy od lat podkuwają konie sami i robią to źle, co znajduje odbicie w każdym protokole z badań z ostatnich 10 lat. Czemu ten punkt porozumienia nie został zrealizowany?
6. Zgodnie z porozumieniem TPN miał zorganizować rozmowy w sprawie możliwości rekreacyjnego wykorzystania koni na terenie TPN. Dlaczego do udziału w spotkaniu z przedsiębiorcami i samorządem nie zaproszono strony społecznej? Jaki jest efekt tych rozmów?
7. Zgodnie z porozumieniem komisja weterynaryjna miała zdecydować o ewentualnym rozszerzeniu katalogu badań dla koni. Tymczasem lekarz weterynarz wskazany przez TPN, hipolog TPN i lekarz weterynarz wskazany przez fiakrów chcą ograniczenia zakresu badań. Dlaczego decyzje podejmowane przez komisję stoją w sprzeczności z wcześniejszymi uzgodnieniami?
8. Zgodnie z porozumieniem ustalono obniżenie limitu osób na wozie – o dwie osoby dorosłe i dwójkę dzieci od 1 czerwca 2024 r. Robocze spotkanie po otrzymaniu wyników z punktu 1. posłuży do wypracowania dalszych rekomendacji w tej sprawie. Zgodnie z posiadanymi przez nas informacjami obniżenie liczby osób na wozie nie zmieniło sytuacji koni – wyniki badań koni po obniżeniu masy wozu były gorsze niż dwa i trzy lata wcześniej – ponieważ obniżenie to nie zostało oparte na obliczeniach, a na kompromisie politycznym z prawicowym samorządem lokalnym. W jaki sposób ministerstwo odnosi się do tych wyników?
9. Kiedy Tatrzański Park Narodowy i Ministerstwo Klimatu i Środowiska wywiążą się ze wszystkich ustaleń okrągłego stołu w sprawie przyszłości transportu konnego do Morskiego Oka z 17 maja 2024 roku?
10. Kiedy zostanie zwołane nowe spotkanie okrągłego stołu w składzie z 17 maja 2024 roku celem dalszej pracy nad likwidacją transportu konnego do Morskiego Oka, jak zapowiadało ministerstwo i sama Pani Ministra w 2024 roku?
11. Kiedy nastąpi włączenie Fundacji Międzynarodowy Ruch na Rzecz Zwierząt – Viva! i Tatrzańskiego Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami do prac nad zmianami na trasie, realizowanymi w ramach porozumienia z 28 lutego 2025 roku z Zakopanego podpisanego i wypracowanego bez udziału strony społecznej?
12. Przypominamy również, że zgodnie z umową koalicyjną, podpisaną przez wszystkie partie tworzące obecny rząd, wprowadzone miały być nowe standardy dotyczące współpracy z organizacjami pozarządowymi: „Strony Koalicji dostrzegają wielki potencjał i zaangażowanie w procesy społeczne organizacji pozarządowych. Organizacje Trzeciego Sektora nie mogą być pomijane i marginalizowane”. Czy tak powinno wyglądać realizowanie umowy koalicyjnej przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska?
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13486 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WPN.050.23.2025.RS
3852998.15613033.12549031
Warszawa, 18-07-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr K10INT10174 Pani Posłanki Darii Gosek-Popiołek
i ośmiu innych posłów w sprawie porozumienia dotyczącego transportu konnego do Morskiego
Oka, przedstawiam poniższe informacje.
Ad. 1 zgodnie z porozumieniem miało nastąpić ponowne przeliczenie obciążenia koni,
przeprowadzić miał je ekspert/ekspertka wskazana wspólnie przez TPN, organizacje społeczne i
fiakrów oraz samorząd. Ekspert miał zostać dodatkowo zaopiniowany przez Państwową Radę
Ochrony Przyrody". Tymczasem TPN zaproponował eksperta, na którego nie zgodziła się strona
społeczna, wskazując, że zaproponowana przez niego metoda jest nieadekwatna, a sam związany
jest z uczelnią, która brała udział w badaniach z 2014 roku, przeprowadzonych złymi metodami.
Fundacja Viva! wskazała alternatywne rozwiązanie - zespół ekspertów z Warszawy (w tym osobę,
która jako biegły sądowy opiniował w sprawie karnej dotyczącej Morskiego Oka). TPN w ogóle
nie rozważył tej kandydatury, natomiast po podpisaniu porozumienia z 28 lutego 2025 roku z
fiakrami uznał, że dla koni na całej trasie i przystąpił do ponownego projektowania wozów, nie
obliczając ile konie mogą bezpiecznie ciągnąć na wskazanym odcinku trasy. Czy i w jakim terminie
odbędzie się zatem ponowne przeliczenie obciążenia koni na tej trasie i jak ma wyglądać wybór
ekspertów i metody przeliczenia?
Zgodnie z punktem 1 ustaleń ze spotkania w dniu 17 maja 2024 r., w siedzibie Tatrzańskiego
Parku Narodowego, zainteresowane strony mają wskazać jednego wspólnego eksperta albo
zespół ekspertów, który dokona ponownego przeliczenia obciążenia koni pracujących na
trasie do Morskiego Oka. W ramach prowadzonych dotychczas rozmów między
zainteresowanymi stronami nie doszło do porozumienia. Konieczne są dalsze spotkania w
tym zakresie.
Ad. 2 zgodnie z porozumieniem TPN miał przystąpić do dalszych rozmów w sprawie zaprzestania
wydawania nowych licencji dla fiakrów. Tymczasem wydawanie licencji zawieszono, a następnie
przywrócono wydawanie licencji na podstawie porozumienia z 28 lutego 2025 roku z fiakrami.
Czy i w jakim terminie odbędą się zapowiadane rozmowy?
Spotkanie w sprawie zawieszenia licencji odbyło 29 maja 2024 r. w siedzibie Powiatu
Tatrzańskiego. Wzięli w nim udział przedstawiciele samorządów, fiakrów oraz TPN.
Ustalono, że po osiągnięciu przez fiakra wieku emerytalnego, “uwolniona” licencja nie
zostanie ponownie wydana nowemu wozakowi. Zgodnie z ustaleniami w 2024 r. nie wydano
nowych licencji po “fiakrach-emerytach”.
Ad.3 zgodnie z porozumieniem czujniki badające korelację temperatury i wilgotności zostaną
zainstalowane przez TPN na Palenicy i na Włosienicy. TPN miał w ciągu 14 dni od podpisania
porozumienia poinformować o szczegółach tego procesu, a Komisja weterynaryjna wyznaczyć
miała warunki bezpieczne dla pracy koni na trasie do Morskiego Oka (korelacja między
-- 1 of 4 --
temperaturą i wilgotnością). Po przekroczeniu tzw. czerwonej linii ruch koni miał zostać
wstrzymany. TPN nie wprowadził w życie tych zasad, nie przedstawił zasad kiedy transport
będzie zatrzymywany, ani nawet nie zainstalował czujników mierzących temperaturę w korelacji
z wilgotnością i nasłonecznieniem. Kiedy ten punkt porozumienia zostanie zrealizowany i
dlaczego dotąd nie miało to miejsca?
Urządzenie do pomiaru wskaźnika WBGT określającego korelację między temperaturą
i wilgotnością powietrza (termohigrometr TC100 Trotec) Tatrzański Park Narodowy zakupił
11 lipca 2024 r. i wdrożył wykonywanie pomiarów. Początkowo na Palenicy Białczańskiej
(w trzech punktach: w miejscach oczekiwania wozów konnych na turystów za punktem
wejścia na szlak, przy drodze powiatowej i na parkingu), a następnie również na Włosienicy
(w trzech punktach: w miejscu wysiadania turystów przy przyjeździe na Włosienicę, przy
wodopoju i w miejscu oczekiwania na turystów). Pomiary są wykonywane trzykrotnie
w ciągu dnia o godz. 9:00, 12:00 i 15:00 i odnotowywane. Urządzenia, które posiada TPN,
są obsługiwane przez pracowników parku i wolontariuszy. Czujnik nie jest zainstalowany na
stałe, ponieważ nie znaleziono na rynku bezobsługowego rozwiązania, które mogłoby być
zamontowane na stałe w warunkach terenowych tak, aby dawało wiarygodne wyniki.
Komisja weterynaryjna badająca konie dopuszcza wykorzystanie przenośnego urządzenia.
Po przedsezonowych badaniach koni w 2024 r. członkowie komisji w protokole z tych
badań (z dnia 16 czerwca 2024 r.) wskazali, że aktualne jest ich stanowisko, które przyjęli w
2022 r. po ówczesnych badaniach przedsezonowych. Oznacza to, że wartością graniczną
wskaźnika WBGT, której osiągnięcie powoduje zatrzymanie transportu wozami konnymi,
jest wartość powyżej 28oC. Od tej pory nie zanotowano odczytów, które zbliżałyby się do
wartości granicznej lub ją przekraczały.
Ad.4.(3) zgodnie z porozumieniem skład komisji weterynaryjnej miał zostać poszerzony o panią
lek. wet. Martę Rykałę. Zgodnie z posiadanymi przez nas informacjami dotąd to nie nastąpiło. W
czerwcu ubiegłego roku TPN tłumaczył, że miał zbyt mało czasu by ustalić z panią doktor warunki
jej udziału w badaniach 2024. Jesienią miały się odbyć dodatkowe badania, niestety TPN nie
wywiązał się ze zobowiązania włączenia jej do komisji. Z tego powodu, na wniosek organizacji
pozarządowych, badania te zostały odwołane. TPN ponownie zobowiązał się do włączenia pani
lek. wet. Rykały do komisji - nadal jednak to nie nastąpiło. Dlaczego TPN i Ministerstwo łamie
podpisane porozumienie?
Pani Marta Rykała podczas spotkania, które odbyło się 17 maja 2024 r., wyraziła ustną
zgodę na dołączenie do komisji. Dlatego też jej nazwisko znalazło się w treści ustaleń. Pani
Rykała nie weszła jednak w skład komisji ze względu na brak porozumienia co do warunków
finansowych jej pracy. Pani M. Rykała wskazała kwotę znacząco wyższą niż kwoty
w umowach z pozostałymi ekspertami. TPN proponował pani M. Rykale wynagrodzenie na
analogicznym poziomie jak pozostałym członkom komisji działającym z ramienia TPN,
jednak propozycja pozostała bez odpowiedzi z jej strony.
Ad. 5. (4) zgodnie z porozumieniem komisja weterynaryjna miała wydać rekomendację dot.
podkuwania koni przez profesjonalnych podkuwaczy, co ograniczyć miało cierpienie koni. Nadal
nie zostało to zrealizowane i fiakrzy od lat podkuwają konie sami i robią to źle, co znajduje odbicie
w każdym protokole z badań z ostatnich 10 lat. Czemu ten punkt porozumienia nie został
zrealizowany?
Dr inż. Maciej Dobrowolski, członek komisji weterynaryjnej, w przygotowanym przez siebie
raporcie szczegółowo opisał aspekty, na które fiakrzy mają zwrócić uwagę m. in. w
kontekście utrzymania kopyt.
Członkowie komisji zgodnie w podsumowaniu badań wskazują, aby fiakrzy korzystali z usług
profesjonalnego podkuwacza. Niezależnie od zaleceń komisji TPN zleci przygotowanie
instrukcji lub wytycznych dla fiakrów w tym zakresie oraz wdroży procedury kontrolne.
-- 2 of 4 --
Ad. 6. (5) zgodnie z porozumieniem TPN miał zorganizować rozmowy w sprawie możliwości
rekreacyjnego wykorzystania koni na terenie TPN. Dlaczego do udziału w spotkaniu
z przedsiębiorcami i samorządem nie zaproszono strony społecznej? Jaki jest efekt tych rozmów?
Spotkanie w sprawie rekreacyjnego wykorzystania koni odbyło się 29 maja 2024 r. w siedzibie
Powiatu Tatrzańskiego. Wzięli w nim udział przedstawiciele samorządów, fiakrów oraz TPN.
Podczas spotkania podano przykłady już funkcjonujących rozwiązań (kuligi, obsługa
uroczystości rodzinnych, wycieczek zorganizowanych) i rozważano, jakie jeszcze aktywności
z udziałem koni można zaproponować na Podhalu. Spotkania dotyczące tych zagadnień
powinny być kontynuowane w przyszłości. Pozwoli to na przygotowanie propozycji
rekreacyjnego wykorzystywania koni aprobowanych przez wszystkie zainteresowane
strony.
Ad. 7. (6) zgodnie z porozumieniem komisja weterynaryjna miała zdecydować o ewentualnym
rozszerzeniu katalogu badań dla koni. Tymczasem lekarz weterynarz wskazany przez TPN,
hipolog TPN i lekarz weterynarz wskazany przez fiakrów chcą ograniczenia zakresu badań.
Dlaczego decyzje podejmowane przez komisję stoją w sprzeczności z wcześniejszymi
uzgodnieniami?
Członkowie komisji badającej konie wypowiedzieli się w zakresie ewentualnego
rozszerzenia badań koni. Każdy ze specjalistów przekazał swoje rekomendacje, które
wskazywały na dodatkowe badania, ale również na rezygnację z ich części. Ze względu na
głosy opowiadające się za zmniejszeniem zakresu badań punkt wymaga ponownego
omówienia, aby wyjaśnić powstałe wątpliwości.
Ad. 8. (7) zgodnie z porozumieniem ustalono obniżenie limitu osób na wozie – o dwie osoby
dorosłe i dwójkę dzieci od 1 czerwca 2024. Robocze spotkanie po otrzymaniu wyników z punktu
1. posłuży do wypracowania dalszych rekomendacji w tej sprawie". Zgodnie z posiadanymi przez
nas informacjami obniżenie liczby osób na wozie nie zmieniło sytuacji koni – wyniki badań koni
po obniżeniu masy wozu były gorsze niż dwa i trzy lata wcześniej – ponieważ obniżenie to nie
zostało oparte na obliczeniach a kompromisie politycznym z prawicowym samorządem lokalnym.
W jaki sposób Ministerstwo odnosi się do tych wyników?
Zmianę w zakresie ograniczenia liczby osób na wozie wprowadzono po spotkaniu 17 maja
2024 r. zarządzeniem dyrektora TPN nr 23/2024 z 29 maja 2024 r. w sprawie regulaminu
świadczenia usług przewozowych pojazdem parokonnym na terenie Tatrzańskiego Parku
Narodowego na trasie Palenica Białczańska – Włosienica. Ograniczenie to obowiązuje do
dziś.
Od wprowadzenia zmiany do pierwszej tury badań w 2024 r. minęły dwa tygodnie, a drugą
turę przeprowadzono nieco ponad miesiąc od korekty. Komisja podsumowując wyniki
przedsezonowych badań koni pracujących na drodze do Morskiego Oka nie wskazała na
pogorszenie kondycji koni.
Przeliczenie przeciążeń, a przede wszystkim procedura wyłaniania specjalisty, który
podejmie się tego zadania, wymaga ponownego omówienia. Po otrzymaniu wyników
pomiarów przeciążeń zostanie zorganizowane spotkanie robocze w sprawie rekomendacji
co do liczby osób na wozie.
Ad. 9. (8) kiedy Tatrzański Park Narodowy i Ministerstwo Klimatu i Środowiska wywiąże ze
wszystkich ustaleń okrągłego stołu w sprawie przyszłości transportu konnego do Morskiego Oka
z 17 maja 2024 roku?
Tatrzański Park Narodowy sukcesywnie wywiązuje się z ustaleń z 17 maja 2024 r. Część
postanowień wymaga zawierania kompromisów przez wszystkich interesariuszy, co wpływa
na tempo realizacji poszczególnych punktów ustaleń.
-- 3 of 4 --
Ad. 10. (9) kiedy zostanie zwołane nowe spotkanie okrągłego stołu w składzie z 17 maja 2024
roku celem dalszej pracy nad likwidacją transportu konnego do Morskiego Oka, jak zapowiadało
Ministerstwo i sama Pani Ministra w 2024 roku?
Podjęto już działania mające na celu ustalenie terminu kolejnego spotkania „okrągłego
stołu”, na którym omówione zostaną zrealizowane dotychczas postulaty oraz trudności,
z jakimi mierzą się zainteresowane strony podejmując działania związane z realizacją
porozumienia. Omówione zostaną także dalsze kroki konieczne do pełnej realizacji ustaleń
z 17 maja 2024 r. Należy zaznaczyć, że celem spotkania 17 maja 2024 r. było zainicjowanie
procesu zmian w organizacji transportu konnego, co znalazło odzwierciedlenie w postaci
konkretnych postanowień.
Ad. 11 (10) kiedy nastąpi włączenie Fundacji Międzynarodowy Ruch na Rzecz Zwierząt – Viva!
i Tatrzańskiego Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami do prac nad zmianami na trasie,
realizowanymi w ramach porozumienia z 28 lutego 2025 roku z Zakopanego, podpisanym
i wypracowanymi bez udziału strony społecznej?
Kwestia włączenia organizacji pozarządowych do prac związanych z realizacją listu
intencyjnego podpisanego 28 lutego 2025 r. zostanie omówiona na spotkaniu „okrągłego
stołu”.
Ad,12 (11) przypominamy również, że zgodnie z umową koalicyjną, podpisaną przez wszystkie
partie tworzące obecny rząd, wprowadzone miały być nowe standardy dotyczące współpracy z
organizacjami pozarządowymi: „Strony Koalicji dostrzegają wielki potencjał i zaangażowanie w
procesy społeczne organizacji pozarządowych. Organizacje Trzeciego Sektora nie mogą być
pomijane i marginalizowane” . Czy tak powinno wyglądać realizowanie umowy koalicyjnej przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi działania z uwzględnieniem udziału strony
społecznej. Prace prowadzone w tematach dotyczących szeroko pojętej ochrony przyrody
muszą wypełniać zobowiązania ustawowe organów państwa powołanych w tym celu, a przy
tym uwzględniać prawa i potrzeby zarówno lokalnych społeczności, reprezentowanych
przez np. jednostki samorządu terytorialnego, grupy zawodowe itp., stronę społeczną
reprezentowaną przez organizacje pozarządowe. Ministerstwu Klimatu i Środowiska zależy
na wypracowaniu optymalnych rozwiązań w przypadku transportu konnego do Morskiego
Oka. Organizowane są spotkania „okrągłego stołu”, wdrażane są kolejne rozwiązania z
perspektywą wypracowania modelu, który będzie akceptowany przez wszystkich
zaangażowanych interesariuszy.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --