Interpelacja w sprawie wysokości stypendiów dla aplikantów KSSiP
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10173
do ministra sprawiedliwości
w sprawie wysokości stypendiów dla aplikantów KSSiP
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz, Tomasz Zimoch
Data wpływu: 09-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnim czasie ponownie rozbrzmiewa apel o podniesienie przysługujących stypendiów dla aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP). Obecnie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie stypendium aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2497, z późn. zm.) stypendium wynosi 4 500 zł na pierwszym roku aplikacji oraz 5 100 zł od drugiego roku, co w praktyce plasuje je na poziomie zbliżonym do minimalnego wynagrodzenia (nie wliczając dodatku związanego z miejscem zamieszkania aplikanta).
Aplikanci KSSiP zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 217, z późn. zm.) nie mają w praktyce możliwości podejmowania dodatkowego zatrudnienia, natomiast koszty udziału w szkoleniu (w tym opłaty za pobyt w domu aplikanta oraz podstawowe koszty utrzymania) w ostatnich latach istotnie wzrosły.
Związku z tym:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje w najbliższym czasie podniesienie miesięcznego stypendium dla aplikantów KSSiP? Jeśli tak, w jakiej wysokości i od kiedy miałoby obowiązywać nowe stypendium?
Jakie działania w ocenie ministerstwa są niezbędne, aby zapewnić aplikantom KSSiP godne warunki życia oraz możliwość pełnego zaangażowania się w proces kształcenia?
Czy ministerstwo analizuje inne mechanizmy wsparcia?
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5007 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.224.2025
Warszawa, 08 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 10173 złożoną do Ministra Sprawiedliwości
przez Pana Posła Piotra Górnikiewicza i Pana Posła Tomasza Zimocha w sprawie wysokości
stypendiów dla aplikantów KSSiP.
Niezależnie od tego, że od 1 lipca 2024 roku aplikanci aplikacji sędziowskiej i aplikacji
prokuratorskiej otrzymali podwyżkę stypendiów średnio o około 10%, odpowiednio
o 400 zł (w przypadku aplikantów na I roku aplikacji) i o 600 zł (w odniesieniu
do wszystkich aplikantów po I roku aplikacji), w Ministerstwie Sprawiedliwości toczą się
prace nad zmianą rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2017 r.
w sprawie stypendium aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U.
z 2022 r. poz. 2497 ze zm.).
Z uwagi na fakt, że ww. prace legislacyjne są na wstępnym etapie, aktualnie nie można
określić daty wejścia w życie przedmiotowych zmian ani przedstawić szczegółowych
rozwiązań prawnych w tym obszarze.
W toku prac brane są pod uwagę z jednej strony uzasadnione potrzeby aplikantów,
a z drugiej możliwości budżetowe nie tylko Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury
(dalej: KSSiP), ale i budżetu państwa. Wzrost kwoty stypendium o każde 100 zł generuje
-- 1 of 3 --
2
mianowicie roczny wydatek po stronie KSSiP, a zatem i budżetu państwa, rzędu kolejnych
milionów złotych.
Zgodnie bowiem z art. 55a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole
Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2022 r. poz. 217 ze zm.), działalność ustawowa KSSiP
jest finansowana z dotacji podmiotowej, waloryzowanej corocznie, która obejmuje
wydatki budżetowe w części budżetu państwa, której dysponentem jest Minister
Sprawiedliwości. Z dotacji finansowane są właśnie stypendia aplikantów KSSiP.
Wyłącznie uprawnionym do wystąpienia o zwiększenie dotacji podmiotowej
z przeznaczeniem na wzrost kwoty stypendium jest Dyrektor KSSiP, jako organ kierujący
instytucją posiadającą osobowość prawną. Dyrektor KSSiP odpowiada nadto chociażby
za ukształtowanie kosztów zakwaterowania aplikantów, które stanowią istotny wydatek
wobec konieczności uczestniczenia przez nich w comiesięcznych zjazdach w Krakowie.
Uwzględniając potrzebę zabezpieczenia aplikantów KSSiP zarówno w sferze finansowej,
jak i chociażby opieki zdrowotnej związanej z podleganiem ubezpieczeniu zdrowotnemu,
ustawodawca zawarł w przepisach ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
normy o charakterze gwarancyjnym dotyczące przysługiwania im prawa do stypendium,
przyznawanego na ich wniosek.
Co istotne, stypendium umożliwia kształcenie aplikantom KSSiP i stabilizuje ich sytuację
materialną zgoła odmiennie od tej, która miała miejsce przed powstaniem KSSiP
i obecnego modelu aplikacji, kiedy to aplikanci – w większości pozaetatowi,
co w przypadku aplikantów prokuratorskich było regułą – nie otrzymywali żadnych
świadczeń w trakcie aplikacji, nie mieli zagwarantowanej pracy nawet przy uzyskaniu
bardzo dobrego wyniku z egzaminu sędziowskiego czy prokuratorskiego, a czasu
odbywania aplikacji nie wliczano im do okresów, od których zależą świadczenia
pracownicze.
-- 2 of 3 --
3
Obowiązujące przepisy gwarantują zaś aplikantom KSSiP nie tylko świadczenie socjalne
w postaci stypendium, ale i wliczenie okresu aplikacji do okresów zatrudnienia, od których
zależą uprawnienia pracownicze (pod warunkiem ukończenia aplikacji) pomimo tego,
że odbywanie aplikacji w KSSiP nie ma charakteru zatrudnienia. Aplikanci z KSSiP są
bowiem związani wyłącznie stosunkiem administracyjnoprawnym, a zatem
niepracowniczym.
Dodatkowo, aplikanci odbywają aplikacje w KSSiP, które są finansowane z budżetu
państwa, a po zdanym egzaminie sędziowskim albo prokuratorskim gwarantuje się im
zajmowanie stanowisk asesorskich w sądach i prokuraturze, zgodnie z ich wyborem.
Należy zatem odnotować, że aplikanci KSSiP – w odróżnieniu od aplikantów adwokackich
czy radcowskich – nie ponoszą kosztów związanych z kształceniem w trakcie odbywanej
aplikacji oraz przystępują do egzaminu sędziowskiego albo egzaminu prokuratorskiego
bez ponoszenia z tego tytułu jakichkolwiek opłat. Są nadto uprawnieni do bezpłatnego
korzystania z bazy dydaktycznej i informatycznej oraz wyposażenia i sprzętu KSSiP w celu
pogłębiania wiedzy i doskonalenia swoich umiejętności.
Warto podkreślić, że aplikantów KSSiP nie dotyczy też zakaz pracy zarobkowej. Zgodnie
bowiem z art. 47 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury aplikanci
mogą podejmować zatrudnienie na stanowisku dydaktycznym, naukowo-dydaktycznym
lub naukowym oraz zajęcia o charakterze naukowym, dydaktycznym lub publicystycznym,
jeżeli ich wykonywanie nie przeszkadza w wykonywaniu obowiązków aplikanta.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --