Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 02 lipca 2025 r.
znak sprawy: BM.zp.058.14.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 10172.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 10172 złożoną przez Posłów na Sejm RP Pana Rafała
Romanowskiego i Pana Krzysztofa Cieciórę w sprawie zarządzania bezpieczeństwem
państwa w obszarach: rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i rybołówstwa w latach
2024-2025 w obliczu zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych, przedstawiam
odpowiedzi na pytania zawarte w przedmiotowym pozostających we właściwości
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
1. Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
w odpowiedzi na ogniska pryszczycy wykryte w Niemczech, Słowacji i na Węgrzech
w 2025 roku, w szczególności:
czy wydano zakaz lub ograniczenie importu produktów pochodzenia zwierzęcego
z regionów objętych ogniskiem?
Czy opracowano i wdrożono procedury ochrony granicy sanitarnej RP?
Czy przewidziano wsparcie dla gospodarstw zagrożonych wtórnym rozprzestrzenieniem się
choroby?
W Polsce nie ma pryszczycy i nie ma podejrzeń ewentualnej transmisji wirusa na
terytorium RP. Bez nowych zakażeń pozostają także Niemcy, Słowacja i Węgry, gdzie
sytuacja epidemiologiczna została unormowana.

-- 1 of 20 --

str. 2
W związku z zagrożeniem pryszczycą spowodowanym wykryciem jej ognisk
na terytorium niektórych państw członkowskich UE w Ministerstwie Rolnictwa
i Rozwoju Wsi (MRiRW) niezwłocznie uruchomiono zespół zarządzania kryzysowego,
który koordynował działania prewencyjne oraz monitorował sytuację na granicach.
Temat pryszczycy był również wielokrotnie przedmiotem obrad na posiedzeniach
Rządowego Zespołu Zarzadzania Kryzysowego w Rządowym Centrum
Bezpieczeństwa, gdzie wypracowywano rozwiązania międzyresortowe.
Najważniejszymi działaniami zapobiegającymi pryszczycy (FMD) okazały
się wzmocnione kontrole, w szczególności na południowej i zachodniej granicy
państwa oraz szeroko pojęta bioasekuracja, a także edukacja i zintensyfikowane
kontrole zaangażowanych służb, inspekcji i straży. Dzięki podjętym i skoordynowanym
na poziomie rządowym działaniom Polska pozostaje państwem wolnym od pryszczycy,
a polscy hodowcy i producenci są bezpieczni.
Wszystkie pojazdy przewożące do Polski żywe zwierzęta parzystokopytne i ich
materiał biologiczny, produkty pochodzenia zwierzęcego pozyskane z tych lub od tych
zwierząt, produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, a także obornik, słomę i siano,
były do dnia 5 czerwca br. włącznie kierowane do siedmiu wyznaczonych przejść
na granicy z Czechami i Słowacją o następującej lokalizacji:
 województwo podkarpackie – przejście Barwinek;
 województwo małopolskie – przejście Chyżne;
 województwo śląskie – przejście Cieszyn-Boguszowice, autostrada A1 –
Gorzyczki (granica polsko-czeska) oraz przejście Zwardoń (granica polsko-
słowacka);
 województwo opolskie – przejście Trzebina;
 województwo dolnośląskie – przejście Kudowa Słone.
Na ww. przejściach odbywała się dezynfekcja i kontrola pojazdów, a pozostałe
przejścia były monitorowane w celu oceny przestrzegania zakazu wjazdu. W związku
z kanalizacją ruchu drogowego wszystkie przejścia zostały oznakowanie specjalnymi
drogowymi znakami informującymi o zakazie wjazdu i kierującymi samochody
na wyznaczone przejścia w celu poddania ich kontroli i dezynfekcji w dedykowanych
do tego, odpowiednio wyposażonych, miejscach.

-- 2 of 20 --

str. 3
Działania w zakresie prewencji dotyczące pryszczycy prowadzone przez polskie służby
weterynaryjne, w tym kontrole na granicach wykonywano we współpracy
z innymi instytucjami - Policją, Strażą Graniczną, Inspekcją Transportu Drogowego,
Krajową Administracją Skarbową i Strażą Pożarną.
W działania te zaangażowane zostały także inne resorty, w tym Ministerstwo Spraw
Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwo Infrastruktury i Ministerstwo Obrony
Narodowej.
Uruchomiono także działania edukacyjne i informacyjne dedykowane branżom
szczególnie zagrożonym (rolnicy, hodowcy, branża transportowa i handlowa, myśliwi).
Od stycznia 2025 r., tj. od momentu potwierdzenia ogniska pryszczycy w Niemczech,
przeprowadzono w Polsce: 849 szkoleń dla lekarzy weterynarii, 7 321 szkoleń dla
posiadaczy zwierząt wrażliwych, 1 083 szkolenia dla innych podmiotów (przewoźnicy,
członkowie kół łowieckich, pracownicy urzędów gmin, ARiMR, ODR, Policja, ITD).
Przedstawiciele Inspekcji Weterynaryjnej wzięli udział w 248 spotkaniach
informacyjnych (konferencje, spotkania on-line, wywiady), w trakcie których
informowali o zasadach bioasekuracji i najważniejszych kwestiach związanych
z pryszczycą. Dodatkowo Główny Lekarz Weterynarii współorganizował 3 duże
szkolenia przeznaczone dla sektora produkcji mleka, sektora mięsa czerwonego oraz
dla wojska.
Zrealizowana została także dystrybucja materiałów informacyjnych przygotowanych
w MRiRW (352 tys. ulotek, 20 700 plakatów, 30 tys. praktycznych poradników).
Materiały trafiły do wszystkich województw, a w wersjach elektronicznych dostępne
są poradniki i broszury pogłębiające tematy bioasekuracji oraz zasad postepowania
na wypadek wystąpienia zagrożenia1.
Przeprowadzono również kampanie edukacyjne dla hodowców, przemysłu
spożywczego i konsumentów. W mediach społecznościowych zrealizowana została
kampania „Pryszczyca – wspólne działanie, wspólne bezpieczeństwo” (treści wideo
i grafiki edukacyjne w Meta Ads /Facebook & Instagram/, reklamy graficzne
na portalach informacyjnych i lifestyle’owych /Google Display Network/ oraz
kampanie wideo Google Ads /YouTube/). W stacjach radiowych zrealizowano też
1 Dostępne pod adresem: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/pryszczyca

-- 3 of 20 --

str. 4
kampanię informacyjna na antenie 17 Regionalnych Rozgłośni Polskiego Radia
w ramach audycji „Forum Rolnika”.
Odnosząc się do kwestii zakazu lub ograniczenia importu produktów pochodzenia
zwierzęcego z regionów objętych ogniskiem informuje, że oprócz ogólnych wymogów,
w przypadku poważnego wybuchu choroby w państwach członkowskich UE mogą
zostać wprowadzone szczególne wymogi dotyczące handlu niektórymi żywymi
zwierzętami mające na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się choroby.
Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w odniesieniu do FMD. W związku z kolejnymi
ogniskami tej choroby Komisja Europejska wydawała kolejne decyzje wykonawcze
określające środki nadzwyczajne, w tym zakaz przemieszczania zwierząt wrażliwych,
produktów pochodzących od tych zwierząt oraz materiału biologicznego, a także pasz
i przedmiotów, które mogą przenosić wirusa.
Ponadto, w oczekiwaniu na decyzje unijne, czterokrotnie wydawałem akty prawne
zakazujące przemieszczania zwierząt wrażliwych na pryszczycę i określonych
produktów, które mogą przenosić tę chorobę z obszarów, na które oddziaływały
stwierdzone ogniska, które każdorazowo obowiązywały do czasu wydania przez KE
odpowiedniej decyzji.
Chronologia publikacji poszczególnych rozporządzeń MRiRW oraz decyzji
wykonawczych KE dostępna jest pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/pryszczyca
Odnosząc się do kwestii wsparcia hodowców uprzejmie wyjaśniam, że w Polsce
w przypadku zaistnienia konieczności likwidacji stada z powodu pryszczycy hodowcy
mogliby otrzymać odszkodowania ze środków budżetu państwa przewidziane
w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1075). Zgodnie z w art. 49 tej ustawy
za zwierzęta gospodarskie określonych gatunków zabite lub poddane ubojowi
z nakazu powiatowego lekarza weterynarii, przysługuje odszkodowanie ze środków
budżetu państwa w wysokości wartości rynkowej zwierzęcia. Odszkodowanie
dotyczyć będzie również zwierząt zabitych lub ubitych z nakazu Inspekcji
Weterynaryjnej w gospodarstwach kontaktowych.
Podjęte działania prewencyjne przyniosły wymierne efekty dzięki czemu Polska
pozostaje krajem nadal wolnym od pryszczycy, a nasi producenci są bezpieczni.

-- 4 of 20 --

str. 5
Jednocześnie Inspekcja Weterynaryjna nadal pozostaje w stanie gotowości
i monitoruje sytuację związaną z pryszczycą. Dodatkowo zarówno lekarze weterynarii,
jak i hodowcy są proszeni o kontynuację szczegółowych obserwacji zwierząt
i zwracanie uwagi na anomalie zdrowotne zwierząt parzystokopytnych, które mogłyby
sugerować wystąpienie pryszczycy. Każde podejrzenie w tym obszarze należy
natychmiast przekazywać powiatowym lekarzom weterynarii.
2. Dlaczego w obliczu protestów rolników w 2024 roku rząd nie przedstawił
kompleksowego pakietu działań osłonowych dla producentów z sektora zbóż i mleka,
w kontekście niekontrolowanego napływu towarów rolno-spożywczych spoza Unii
Europejskiej?
Odnosząc się do powyższego pytania uprzejmie informuję, iż producenci rolni
na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.
w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 z późn. zm.) w 2024 r. mogli
ubiegać się o:
 pomoc finansową dla producenta rolnego będącego producentem kukurydzy.
Pomoc udzielana była producentowi kukurydzy, który w 2023 r. złożył wniosek
o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023
r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, któremu
zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym
spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.
Stawka pomocy wynosiła:
a) 1 000 zł na 1 ha powierzchni upraw kukurydzy, z wyłączeniem kukurydzy
na kiszonkę, położonych na obszarze województwa lubelskiego
i podkarpackiego;
b) 700 zł na 1 ha powierzchni upraw kukurydzy, z wyłączeniem kukurydzy
na kiszonkę, położonych na obszarze województwa małopolskiego,
mazowieckiego, świętokrzyskiego i podlaskiego;
c) 500 zł na 1 ha powierzchni upraw kukurydzy, z wyłączeniem kukurydzy
na kiszonkę, położonych na obszarze województwa dolnośląskiego, kujawsko-

-- 5 of 20 --

str. 6
pomorskiego, lubuskiego, łódzkiego, opolskiego, pomorskiego, śląskiego,
wielkopolskiego, warmińsko-mazurskiego i zachodniopomorskiego.
Kwota przyznanej pomocy w 2024 r. – 717 373 094,33 zł.
 Pomoc finansowa dla producentów pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub
mieszanek zbożowych.
Pomoc skierowana była do producenta rolnego, który w okresie od dnia 1 stycznia
2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia,
pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie
obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym
zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą oraz któremu
zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym
spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.
Wysokość stawki pomocy w zależności od daty sprzedaży zbóż przez producentów
rolnych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub
przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku
z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą wynosi:
1) od 1 stycznia do dnia 10 marca 2024 r.:
a) 1080 zł na 1 ha powierzchni upraw pszenicy,
b) 740 zł na 1 ha powierzchni upraw żyta, jęczmienia, pszenżyta lub
mieszanek zbożowych;
2) od 11 marca 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r.:
a) 1620 zł na 1 ha powierzchni upraw pszenicy,
b) 1110 zł na 1 ha powierzchni upraw żyta, jęczmienia, pszenżyta lub
mieszanek zbożowych.
Kwota przyznanej pomocy w 2024 r. – 2 056 992 921,79 zł;
Ponadto uprzejmie informuję, że w 2024 r. nie rejestrowano niekontrolowanego
napływu zbóż do Polski. Przypominam, że od połowy kwietnia 2023 r. obowiązuje
krajowy zakaz importu do Polski z Ukrainy najbardziej wrażliwych produktów,
tj. pszenicy, kukurydzy, rzepaku i słonecznika, a od połowy września 2023 r., również
niektórych produktów ich przetwórstwa takich jak otręby, śruty, makuchy czy mąka
pszenna.

-- 6 of 20 --

str. 7
Przepisy obowiązują bezterminowo (rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii
z dnia 15 września 2023 r. w sprawie zakazu przywozu z Ukrainy produktów rolnych,
Dz. U. poz. 1898). Szczegółowy wykaz towarów objęty zakazem jest określony
w załączniku do rozporządzenia. Możliwy jest jedynie tranzyt ww. produktów
z Ukrainy przez terytorium naszego kraju, który kończy się poza terytorium Polski lub
w portach bałtyckich.
Jednocześnie pragnę wskazać, że w 2024 r. MRiRW było zaangażowane w dyskusję
w sprawie przedłużenia autonomicznych środków handlowych (ATM)(1) o kolejny rok.
W ciągu kilkumiesięcznych prac na forum unijnym Polska zabiegała o jak
najkorzystniejsze rozwiązania dla polskiego sektora rolnego.
W rezultacie ww. działań, w obowiązującym od 6 czerwca 2024 r.
do 5 czerwca 2025 r. rozporządzeniu 2024/1392 przedłużającym środki ATM
o kolejny rok zawarto korzystniejsze postanowienia dot. mechanizmów ochronnych
niż w latach poprzednich. Przewidziano m.in. automatyczny mechanizm ochronny
uruchamiany po przekroczeniu określonych wielkości progowych przez import
z Ukrainy do UE następujących towarów: mięso drobiowe, jaja, cukier, owies, niektóre
produkty przetwórstwa zbóż, miód. Uruchomienie tego mechanizmu spowodowało
przywrócenie unijnych ceł na import przekraczający poziom bezcłowych
kontyngentów taryfowych (tzw. TRQ) wynikających z Układu
o stowarzyszeniu UE-Ukraina. Dzięki m.in. staraniom Polski okres referencyjny służący
wyliczeniu wielkości progowych, których przekroczenie uruchamia ten mechanizm,
został zmieniony i uwzględniał II połowę 2021 oraz całe lata 2022 i 2023 (pierwotnie
KE proponowała tylko lata 2022-2023). Obecnie handel UE z UA powrócił do zasad
sprzed wybuchu wojny (umowa DCFTA).
Mając na uwadze konieczność ścisłego monitorowania i analizowana sytuacji na rynku
zbóż m.in. w kontekście relacji handlowych z Ukrainą, w lipcu 2024 r. został powołany
Zespół ds. monitorowania rynku zbóż. W spotkaniach Zespołu uczestniczą zarówno
przedstawiciele administracji, jak i uczestnicy rynku (CDR, KOWR, GUS, IERiGŻ, KRIR,
ELEWARR), stąd możliwość regularnej wymiany informacji na temat oceny sytuacji
na rynku z różnych perspektyw. Podczas prac Zespołu poza kwestiami związanymi

-- 7 of 20 --

str. 8
z funkcjonowaniem krajowego rynku zbóż omawiane są kwestie relacji z Ukrainą oraz
wymiany handlowej pomiędzy Ukrainą a Unią Europejską.
Odnosząc się do rynku mleka należy zaznaczyć, że jego produkcja w Polsce
charakteryzuje znacząca strukturalna nadwyżka podaży nad konsumpcją krajową.
Oznacza to, że dla zachowania równowagi pomiędzy podażą i popytem na rynku
wewnętrznym, każdego roku około 30% wyprodukowanego surowca mlecznego musi
zostać z Polski wyeksportowane w postaci przetworów mlecznych. Poziom
dochodowości branży mleczarskiej warunkowany jest zatem między innymi bieżącą
sytuacją cenową na światowym rynku mleka.
W 2024 r. polski handel zagraniczny artykułami mleczarskimi był determinowany
z jednej strony poprawą koniunktury na międzynarodowym rynku wynikającą głównie
ze wzrostu światowych cen masła i serów dojrzewających, z drugiej strony
umocnieniem kursu złotówki zarówno wobec euro, jak i dolara. Uwzględniając
powyższe uwarunkowania, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej
– Państwowy Instytut Badawczy ocenia, że w 2024 r. eksport wyrażony
w ekwiwalencie mleka surowego spadł o 0,2% do 4,79 mln ton, ale jego wartość
wzrosła o 8,6% do 3,56 mld EUR. Udział branży mleczarskiej w polskim eksporcie
rolno-spożywczym zwiększył się do 6,6% wobec 6,3% w 2023 r. Import produktów
mlecznych wyrażony w ekwiwalencie surowca pozostaje niewielki w porównaniu
z poziome polskiego eksportu. W 2024 r. wzrósł on o 5,3% do 2,38 mln ton,
a wartościowo o 7,9% do 1,85 mld EUR. W rezultacie polska branża mleczarska
pozostała dużym eksporterem netto, gdyż dodatnie saldo handlu zagranicznego
wyniosło 2,41 mln ton w ekwiwalencie surowca, a nadwyżka eksportu nad importem
w ujęciu wartościowym wzrosła o 9,4% do 1,71 mld EUR.
Odnosząc się do stwierdzenia o niekontrolowanym napływie towarów rolno-
spożywczych spoza Unii Europejskiej należy zauważyć, że według danych
Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej, zdecydowana większość
importu artykułów mleczarskich do Polski w 2024 r. (ok. 97% w ujęciu wartościowym)
została zrealizowana z obszaru innych p.cz. UE, głównie Niemiec (32,5%), Litwy
(11,7%) i Niderlandów (9,4%), podczas gdy import z Ukrainy wyniósł 23,2 mln EUR,
tj. 1,4% wartości polskiego importu ogółem. Dla porównania, w tym samym czasie

-- 8 of 20 --

str. 9
wartość wywozu przetworów mlecznych z Polski do Ukrainy wyniosła 113,6 mln EUR,
tj. 3,6% wartości polskiego eksportu ogółem.
Dobra koniunktura na rynku światowym stymulowała zarówno wzrost produkcji mleka
w Polsce jak i wzrost cen płaconych rolnikom za produkowane przez nich mleko.
W 2024 r. produkcja mleka surowego w Polsce wyniosła ok. 15,6 mld l i była o 3,6%
większa niż przed rokiem, a średnie ceny skupu mleka wzrosły pomiędzy styczniem
i grudniem 2024 r. z poziomu 207,92 zł/100 kg do 263,37 zł/100kg, tj. o 26,7%.
W kontekście cen płaconych rolnikom za surowiec mleczny wartym podkreślenia jest,
iż od listopada 2023 r. średnia miesięczna cena mleka w skupie w Polsce, z kilkoma
wyjątkami, utrzymuje się powyżej średniej ceny za mleko w UE-27.
3. Czy w zarządzeniu nr 7 MRiRW z dnia 28 marca 2025 roku zniesiono lub ograniczono
możliwość anonimowego zgłaszania nieprawidłowości? Jeśli tak:
- kto był autorem wniosku o zmianę procedur?
- czy przeprowadzono ocenę ryzyk dla transparentności działań resortu?
Zarządzenie nr 34 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 września 2024 r.
w sprawie zasad zgłaszania wewnętrznych i zewnętrznych naruszeń prawa
w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. Urz. MRiRW z 2024 r. poz. 52) nie
przewidywało możliwości rozpatrywania zgłoszeń anonimowych. Zatem zarządzenie
nr 7 MRiRW z dnia 28 marca 2025 r. zmieniające ww. zarządzenie (Dz. Urz. MRiRW
z 2025 r. poz. 9) nie znosiło, ani nie ograniczało możliwości dokonywania takich
zgłoszeń.
Obowiązujące w MRiRW uregulowania są zgodne z postanowieniami art. 7 ustawy
o ochronie sygnalistów z dnia 14 czerwca 2024 r. (Dz. U. poz. 928), który stanowi, że:
„Podmiot prawny, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organ publiczny mogą
przyjmować zgłoszenia dokonywane anonimowo.” Przepis ten nie nakazuje, ani nie
zakazuje przyjmowania takich zgłoszeń, czyniąc ich przyjmowanie dobrowolnym, a nie
obligatoryjnym.

-- 9 of 20 --

str. 10
4. W jaki sposób resort monitorował realizację planów bioasekuracji
w gospodarstwach zagrożonych ASF i HPAI?
Jakie kwoty zostały przeznaczone na refundacje dla rolników w latach 2024 i 2025?
Dlaczego mimo wieloletniego kryzysu nadal brakuje spójnej strategii zapobiegania i walki
z chorobami zakaźnymi zwierząt?
Działania w zakresie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej realizuje Inspekcja Weterynaryjna (IW) w oparciu
o obowiązujące przepisy unijne i krajowe, w tym w szczególności:
 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia
9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające
i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu
zwierząt”) (Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2016, str. 1, z późn. zm.) wraz
z rozporządzeniami wykonawczymi i delegowanymi UE do tego
rozporządzenia;
 rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/687 z dnia 17 grudnia 2019 r.
uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429
w odniesieniu do przepisów dotyczących zapobiegania niektórym chorobom
umieszczonym w wykazie oraz ich zwalczania (Dz. Urz. UE L 174 z 03.06.2020,
str. 64, z późn. zm.);
 ustawę z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 1421) oraz akty wykonawcze
wydane na jej podstawie;
 krajowe plany gotowości.
W przypadku podejrzenia lub wyznaczenia ognisk choroby zakaźnej zwierząt objętej
obowiązkiem zwalczania na terytorium Polski (np. ASF2 lub HPAI3) działania
podejmowane są przez organy Inspekcji Weterynaryjnej (IW), która wdraża
odpowiednie środki administracyjne przewidziane podczas zwalczania danej choroby,
wynikające z przepisów prawa. Powiatowy lekarz weterynarii (PLW) lub wojewoda,
w sytuacji, gdy występuje niebezpieczeństwo rozprzestrzeniania się choroby posiadają
możliwość wprowadzenia w drodze aktu prawa miejscowego (rozporządzenia)
2 Afrykański pomór świń
3 Wysoce zjadliwa grypa ptaków

-- 10 of 20 --

str. 11
konkretnych środków administracyjnych, a ich dobór uzależniony jest od analizy
ryzyka związanej z oceną aktualnej sytuacji epizootycznej na danym terenie.
Koordynacja działań IW odbywa się na poziomie Głównego Lekarza Weterynarii.
Z kolei kluczowe działania w terenie realizowane są na poziomie lokalnym tj. powiatów
i, w zależności od stopnia nasilenia epizoocji, województw. Działania różnych służb na
szczeblu powiatowym i wojewódzkim są koordynowane przez gminne, powiatowe
i wojewódzkie zespoły zarządzania kryzysowego.
W realizowanych działaniach duży nacisk jest położony także na bioasekurację
gospodarstw.
W tym zakresie Inspekcja Weterynaryjna planowo wykonuje kontrole gospodarstw
utrzymujących świnie w zakresie spełniania wymagań bioasekuracji. Kontrolne
bioasekuracji stanowią istotny element zapobiegający zawleczeniu choroby
do gospodarstw utrzymujących świnie. Właściwa bioasekuracja gospodarstw
i stosowanie się do wynikających z niej zasad, stanowią bowiem kluczowy element
minimalizujący ryzyka przeniesienia wirusa na teren takich gospodarstw, zwłaszcza w
sezonie intensyfikacji prac polowych oraz zbiorów runa leśnego.
Jednym z powyższych wymagań jest posiadanie planu bioasekuracji:
 dla gospodarstw utrzymujących świnie – w przypadku kiedy przemieszcza się
świnie z gospodarstw znajdujących się na obszarach objętych ograniczeniami I,
II lub III lub materiał biologiczny pozyskany na obszarach objętych
ograniczeniami II lub III w obrębie tych obszarów objętych ograniczeniami
i poza nimi;
 dla gospodarstw utrzymujących drób - gdy w tym gospodarstwie utrzymuje się
więcej niż 350 sztuk drobiu średniorocznie.
Inspekcja Weterynaryjna monitoruje realizację planów bioasekuracji w ramach
bieżących kontroli gospodarstw. Przykładowo od 1 stycznia do 31 maja br.
skontrolowano 30 348 gospodarstw utrzymujących świnie, w tym w kontekście
bioasekuracji i planów bioasekuracji. Natomiast w przypadku drobiu w 2025 r.

-- 11 of 20 --

str. 12
przeprowadzono 783 takich kontroli. Kontrolowane są również gospodarstwa
niekomercyjne.
Etap kontroli gospodarstw to nie tylko moment do wykonywania uprawnień
władczych przez organy Inspekcji Weterynaryjnej, ale okazja do edukacji hodowców
w kwestii obowiązujących wymagań, ich roli w ochronie gospodarstw przed
wnikaniem czynnika zakaźnego, a także potrzeby ich stosowania.
Odnosząc się do części pytania w zakresie refundacji kosztów uprzejmie informuje,
iż producenci świń, którzy ponieśli straty w związku z ograniczeniami związanymi
ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń (ASF) mogą ubiegać się o:
 pomoc finansową w związku z zaprzestaniem produkcji z powodu
obowiązującego zakazu utrzymywania w gospodarstwie świń lub ich
wprowadzenia do gospodarstwa wydanym w związku z wystąpieniem
afrykańskiego pomoru świń.
Pomoc jest skierowana do producenta rolnego, który w związku z obowiązującym
zakazem utrzymywania w gospodarstwie świń lub ich wprowadzenia
do gospodarstwa, wydanym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń na
podstawie art. 44 ust. 1 pkt 9, art. 45 ust. 1 pkt 3a, art. 46 ust. 3 pkt 3a, art. 47 ust. 1
lub art. 48b ust. 1 pkt 2 lub ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, zaprzestał
produkcji świń.
Kwota zaplanowanej pomocy w 2025 r. – 11 000 000,00 zł
Kwota przyznanej pomocy w 2024 r. – 8 419 909,00 zł
 Preferencyjny kredyt na ponowne uruchomienie produkcji świń zaprzestanej
w związku z ASF.
Pomoc polega na stosowaniu przez okres nie dłuższy niż 10 lat dopłat
do oprocentowania kredytów bankowych zaciągniętych w celu ponownego
uruchomienia produkcji świń po zaprzestaniu produkcji, na zakup:
 nawozów mineralnych, środków ochrony roślin lub pasz;

-- 12 of 20 --

str. 13
 kwalifikowanego materiału siewnego zbóż, rzepaku, kukurydzy, lnu, roślin
motylkowych grubonasiennych i drobnonasiennych, rzepiku ozimego, gorczycy, traw,
buraków cukrowych i pastewnych, sadzeniaków ziemniaka;
 loszek, knurów lub warchlaków, z wyłączeniem zakupu na eksport;
 maszyn i urządzeń stanowiących wyposażenie chlewni;
 innych maszyn służących do prowadzenia produkcji świń.
Wysokość kredytu nie może przekroczyć:
 50 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok wprowadzenia
zakazu było utrzymywanych średniorocznie do 50 sztuk świń;
 100 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok wprowadzenia
zakazu, było utrzymywanych średniorocznie powyżej 50 do 100 sztuk świń;
 500 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok wprowadzenia
zakazu, było utrzymywanych średniorocznie powyżej 100 do 500 sztuk świń;
 800 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok wprowadzenia
zakazu, było utrzymywanych średniorocznie powyżej 500 do 1000 sztuk świń;
 1 500 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok wprowadzenia
zakazu, było utrzymywanych średniorocznie powyżej 1000 sztuk świń.
Kredytobiorca płaci oprocentowanie należne bankowi w wysokości
0,3 oprocentowania, jednak nie mniej niż 1%. Pomoc ma charakter pomocy de minimis
w rolnictwie.
Ponadto, na podstawie przepisów ww. rozporządzenia producenci trzody chlewnej
mogą ubiegać się również o:
 refundację do 100% wydatków poniesionych na działania związane
z bioasekuracją.
Pomoc skierowana jest do producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo
w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz który utrzymuje w gospodarstwie,
o którym mowa powyżej zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa).
Pomoc udzielana jest w formie refundacji wydatków na:
a) zakup mat dezynfekcyjnych;

-- 13 of 20 --

str. 14
b) zakup sprzętu do wykonywania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych
lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych
lub deratyzacyjnych;
c) zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego;
d) zabezpieczenie budynków, w których utrzymywane są świnie, przed dostępem
zwierząt domowych;
e) przebudowę lub remont pomieszczeń w celu utrzymywania świń
w gospodarstwie w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach mających
oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych
pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne –
w przypadku gospodarstwa, w którym utrzymuje się średniorocznie nie więcej
niż 50 sztuk świń.
Kwota zaplanowanej pomocy w 2025 r. – 30 000 000,00 zł
Kwota przyznanej pomocy w 2024 r. – 111 857 815,46 zł
Dodatkowo, w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-
2027 (PS WPR), przewidziano interwencję I.10.3 Inwestycje zapobiegające
rozprzestrzenianiu się ASF.
Rolnicy mogą uzyskać wsparcie na inwestycje dotyczące bioasekuracji, w tym
wykonanie ogrodzenia chlewni i zakup urządzeń służących bioasekuracji.
O wsparcie może się ubiegać gospodarstwo, w którym minimalna średnioroczna liczba
świń w stadzie wynosi co najmniej 50 sztuk albo co najmniej 27 sztuk
zarejestrowanych na terenie nieruchomości, na której będzie realizowana inwestycja
w przypadku prowadzenia produkcji metodami ekologicznymi.
W przypadku prowadzenia chowu lub hodowli świń ras rodzimych: puławska,
złotnicka biała, złotnicka pstra, objętych programami ochrony zasobów genetycznych
lub świń czystych ras - warunek dotyczący liczby świń w stadzie nie obowiązuje.
Pomocą mogą być objęte w szczególności inwestycje związane z:

-- 14 of 20 --

str. 15
 budową, przebudową, remontem budynków lub budowli służących
bioasekuracji, takich jak np.: niecki dezynfekcyjne, magazyny
do przechowywania słomy dla świń;
 wykonaniem ogrodzenia spełniającego warunki bioasekuracji, które będzie
posiadać zamykane bramy wjazdowe i furtki;
 zakupem urządzeń służących bioasekuracji, takich jak np.: brama, kurtyna lub
tunel;
 zakupem i posadowieniem silosu na paszę gotową do bezpośredniego spożycia
przez świnie lub silosu na zboże przeznaczone na paszę;
 wykonaniem inwestycji umożliwiającej utrzymywanie świń w gospodarstwie
rolnym w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach, mających oddzielne
wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń,
w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne.
Maksymalna wysokość pomocy udzielonej beneficjentowi w ramach tego instrumentu
wsparcia, nie może przekroczyć 100 tys. zł. Pomoc przyznaje się na operację
o planowanej wysokości kosztów kwalifikowalnych powyżej 20 tys. zł.
Intensywność pomocy wynosi do 80% kosztów kwalifikowalnych operacji lub do 80%
ustalonych stawek.
Łączny budżet przewidziany w PS WPR na tę interwencję wynosi 70 mln euro.
Dodatkowe informacje znajdują się na stronie: https://www.gov.pl/web/arimr/nabor-
27-czerwiec---25-sierpien-2024-r i zostaną zaktualizowane przed kolejnym naborem.
W naborze w 2025 r. będą obowiązywać wyższe stawki kosztów jednostkowych
w stosunku do stawek z naboru w 2024 r.
W ramach I.10.3 Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF,
przeprowadzono dwa nabory wniosków o przyznanie pomocy, w ramach których
złożono łącznie 2750 wniosków na kwotę 185,5 mln zł:
 nabór 2023 (07.09.2023 r. - 20.10.2023 r.) - złożono 1291 wniosków
o przyznanie pomocy na kwotę ok. 85 mln zł;

-- 15 of 20 --

str. 16
 nabór 2024 (27.06.2024 r. - 25.08.2024 r.) - złożono 1459 wniosków
o przyznanie pomocy na kwotę ok. 100 mln zł.
Maksymalny okres realizacji operacji wynosi 24 miesiące od dnia zawarcia umowy,
w związku z tym wnioski złożone w ramach obu naborów są obecnie w trakcie
realizacji i trudno jednoznacznie określić poziom płatności dokonanych odrębnie dla
każdego naboru wniosku o przyznanie pomocy.
Kolejny nabór na interwencję I.10.3 jest planowany od 2 września do 1 października
2025 r.
5. Jakie środki zostały zabezpieczone w budżecie MRiRW na ochronę rybołówstwa
przybrzeżnego i śródlądowego w kontekście zagrożeń ekologicznych oraz przemytu?
W 2023 r. na podstawie § 13zzb rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia
2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (2), w związku z wystąpieniem
incydentu na rzece Odra. Podmiotom została udzielona pomoc w wysokości:
 armatorom – na kwotę 2 501 730 zł (90 umów),
 uprawnionym do rybactwa – na kwotę 78 553 zł (1 umowa).
W ramach programu Fundusze Europejskie dla Rybactwa to program służący
wdrażaniu w Polsce środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Morskiego,
Rybackiego i Akwakultury alokacja przeznaczona dla Polski wynosi 732 mln euro (w
tym 512,4 mln euro wkładu EFMRA i 219,6 mln euro z budżetu krajowego).
Wsparcie dla sektora rybołówstwa morskiego (w tym segmentu łodziowego
rybołówstwa przybrzeżnego) oraz rybołówstwa śródlądowego udzielane jest
w ramach Priorytetu 1. Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy
i ochrony żywych zasobów wodnych. Priorytet ten tematycznie obejmuje również
kontrolę rybołówstwa oraz gromadzenie danych rybackich. Całkowita alokacja
zaplanowana na jego realizację tego priorytetu w trakcie całego okresu
programowania wynosi 314 161 700 euro.

-- 16 of 20 --

str. 17
Ramy prawne systemu wdrażania środków funduszowych (w tym katalog działań
objętych pomocą oraz grupy potencjalnych beneficjentów) zostały określone
odpowiednio w ustawie z dnia 26 maja 2023 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju
sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego
i Akwakultury na lata 2021–2027(3) oraz uzupełniającym je w zakresie Priorytetu 1.
rozporządzeniu wykonawczym (4).
 Ochrona w zakresie zagrożeń ekologicznych.
Mając na uwadze fakt, iż Europejski Fundusz Morski, Rybacki i Akwakultury został
ustanowiony jako narzędzie realizacji wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb), co do
zasady pomoc finansowa udzielana beneficjentom w ramach programu FER powinna
przyczyniać się również do realizacji celów WPRyb. Jednym z celów WPRyb jest
natomiast zapewnienie, aby działalność połowowa i w zakresie akwakultury była
zrównoważona środowiskowo w perspektywie długoterminowej oraz zarządzana
w sposób spójny z celami w zakresie osiągania korzyści ekonomicznych, społecznych
i w dziedzinie zatrudnienia oraz przyczyniania się do dostępności dostaw żywności.
Zatem pomoc udzielana w ramach programu poprzez wspieranie zrównoważonego
rybołówstwa i akwakultury, ochrony ekosystemów wodnych czy poprawy dobrostanu
ryb przyczynia się do budowania odporności sektora rybackiego również w kontekście
możliwości wystąpienia ewentualnych zagrożeń i kryzysów.
Pomoc w ramach działania 1.1 Kapitał ludzki przyznaje się miedzy innymi
na organizację szkoleń oraz konferencji dla podmiotów wykonujących rybołówstwo
morskie, podmiotów uprawnionych do rybactwa oraz rybaków prowadzących
działalność na wodach śródlądowych na rzecz uprawnionych do rybactwa. Ujęcie
w tematyce szkolenia zagadnień obejmujących ograniczenie wpływu rybołówstwa
morskiego lub rybactwa śródlądowego na środowisko czy sprzyjających nabywaniu
wiedzy na temat zrównoważonego rybołówstwa morskiego lub rybactwa
śródlądowego jest dodatkowo punktowane.
Pomoc w ramach działania 1.2 Innowacje przyznaje się miedzy innymi na realizację
operacji przyczyniających się do:
 zmniejszenia negatywnego lub wzmocnienia pozytywnego wpływu
rybołówstwa morskiego lub rybactwa śródlądowego na środowisko;

-- 17 of 20 --

str. 18
 zrównoważonego wykorzystania żywych zasobów wodnych;
 poprawy istniejących lub opracowania nowych metod, technik lub technologii
połowu lub przetwarzania produktów rybnych;
 poprawy energooszczędności prowadzonej działalności połowowej;
 przywracania naturalnej równowagi ekosystemów morskich przez
eksperymentalne zarybianie zgodnie z zasadami bioróżnorodności i restytucji,
a także zarybianie w ramach biomanipulacji oraz z wykorzystaniem znakowania
i telemetrii;
 opracowania nowych metod, technik lub technologii chowu lub hodowli ryb
na obszarach morskich.
Pomoc w ramach działania 1.4 Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy przyznaje
się armatorom statków rybackich oraz podmiotom uprawnionym do rybactwa
na wodach śródlądowych na realizację operacji przyczyniających się do poprawy
bezpieczeństwa i warunków pracy (w tym w zakresie higieny pracy). Osiągnięcie
w ramach operacji kryterium dotyczącego przyczynia się do stosowania
unowocześnionych rozwiązań ograniczających negatywny wpływ rybołówstwa
morskiego na środowisko jest dodatkowo punktowane.
Pomoc w ramach działania 1.11 Ochrona środowiska naturalnego i zmniejszenie
wpływu działalności rybackiej na środowisko przyznaje się miedzy innymi na realizację
operacji przyczyniających się do ochrony i odbudowy wodnej różnorodności
biologicznej lub ekosystemów wodnych związanych na przykład z:
 wymianą narzędzi połowowych na bardziej selektywne;
 przywracaniem ekologicznych ciągłości rzek i odbudową naturalnych tarlisk;
 projektami analityczno-badawczymi (przyczyniającymi się do poprawy stanu
wiedzy na temat ekosystemów wodnych).
 Ochrona w kontekście przemytu.
Pomoc w ramach działania 1.9 Kontrola i egzekwowanie przepisów WPRyb jest
udzielana m.in. organom kontroli i inspekcji rybackiej. Głównym celem tego działania
jest zapewnienie efektywnego systemu kontroli i egzekwowania przestrzegania
przepisów wspólnej polityki rybołówstwa. Jednocześnie mając na uwadze, iż Główny
Inspektor Rybołówstwa Morskiego przy realizacji swoich zadań współdziała

-- 18 of 20 --

str. 19
z organami i jednostkami organizacyjnymi m.in. tj. Krajowa Administracja Skarbowa,
Straż Graniczna, podmiotami zarządzającymi portami i przystaniami morskimi czy
z terenowymi organami administracji morskiej – wsparcie udzielane w celu
wzmocnienia skuteczności jego działań będzie przyczyniać się również w sposób
pośredni do niwelowania zagrożeń związanych z przemytem w sektorze rybackim.
Pomoc udzielana w ramach powyższego działania udzielana jest m.in. na:
 zakup i modernizację środków technicznych służących poprawie efektywności
działań inspekcyjnych;
 zakup, modernizację i wyposażenie statków kontrolnych oraz zakup dronów;
 zakup i modernizację sprzętu do zdalnego monitorowania floty oraz
zapewniającego monitorowanie operacji portowych;
 testowanie i wdrażanie nowych technologii w obszarze zdalnego monitoringu
elektronicznego REM;
 zakup kamer CCTV i czujników;
 zakup urządzeń umożliwiających śledzenie ruchu statków należących
do łodziowego segmentu przybrzeżnego, w tym urządzeń umożliwiających
elektroniczne raportowanie ich aktywności i działalności połowowej (GPS, AIS,
VMS).
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa Prawna:
1) Środki ATM wprowadzone po raz pierwszy w czerwcu 2022 r. polegają na
czasowym zawieszeniu w imporcie z Ukrainy do UE ceł możliwych jeszcze do
zastosowania na podstawie Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina.
2) Dz. U. poz. 187, z późn. zm.

-- 19 of 20 --

str. 20
3) Dz. U. poz. 1273.
4) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 września 2023 r.
w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i wypłaty pomocy
finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. Wspieranie
zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy i ochrony żywych zasobów
wodnych objętego programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata
2021-2027 oraz wysokości tej pomocy (Dz. U. poz. 2128, z późn. zm.).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych

-- 20 of 20 --

www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.464.2025/In-193-25/SW
Warszawa, 15.07.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Rafała Romanowskiego i Pana Posła Krzysztofa Ciecióry nr 10172 w
sprawie zarządzania bezpieczeństwem państwa w obszarach: rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i
rybołówstwa w latach 2024-2025 w obliczu zagrożeń wewnętrznych
i zewnętrznych
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pana Posła Rafała
Romanowskiego i Pana Posła Krzysztofa Ciecióry nr 10172 w sprawie zarządzania bezpieczeństwem
państwa w obszarach: rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i rybołówstwa w latach 2024-2025 w
obliczu zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych informacji, pozostających w zakresie właściwości MON.
Siły Zbrojne RP nie prowadziły ćwiczeń z reagowania kryzysowego z Ministerstwem Rolnictwa
i Rozwoju Wsi oraz Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Niemniej jednak, poszczególne
brygady Wojsk Obrony Terytorialnej (WOT) prowadzą ćwiczenia z reagowania kryzysowego w
obszarach zagrożeń biologicznych jako pododdziały zabezpieczające przed przedostaniem się osób
trzecich na skażony teren – izolacja terenu.
W pojedynczych przypadkach, w rejonach, w których WOT uczestniczyły w działaniach podczas
wystąpienia zagrożeń biologicznych lub kryzysów w sektorze rolno-spożywczym (np. ogniska
chorobowe wykryte na fermach czy śnięte ryby w Odrze), żołnierze zostali przeszkoleni przez właściwe
służby w Stałych Rejonach Odpowiedzialności.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/

-- 1 of 1 --