Interpelacja w sprawie zniesienia ekonomicznej bariery w ubieganiu się o służbę sędziego oraz podwyższenia wysokości stypendium aplikanta aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10171
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zniesienia ekonomicznej bariery w ubieganiu się o służbę sędziego oraz podwyższenia wysokości stypendium aplikanta aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej
Zgłaszający: Krzysztof Szczucki
Data wpływu: 09-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z petycją wniesioną do Pana przez aplikanta sędziowskiego proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:
W jaki sposób rząd zamierza odpowiedzieć na petycję i rozwiązać zgłaszane w niej problemy?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Szczucki
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5888 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.225.2025
Warszawa, 11 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 10171 złożoną do Ministra Sprawiedliwości
przez Pana Posła Krzysztofa Szczuckiego w sprawie zniesienia ekonomicznej bariery
w ubieganiu się o służbę sędziego oraz podwyższenia wysokości stypendium aplikanta
aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej.
Ministerstwo Sprawiedliwości, pod kierunkiem Ministra Adama Bodnara, w 2024 roku
podwyższyło stypendium dla aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury
(dalej: KSSiP). Od 1 lipca 2024 roku aplikacji otrzymali wyższe stypendium odpowiednio
o 400 zł (w przypadku aplikantów I roku aplikacji) i o 600 zł (w odniesieniu do wszystkich
aplikantów po I aplikacji). Mamy świadomość, że ta zmiana nie wyczerpuje wszystkich
oczekiwań aplikantów. Z tego powodu, w ministerstwie trwają prace nad kolejną zmianą
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie stypendium
aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2022 r. poz. 2497 zm.).
Prace znajdują się jeszcze na wstępnym etapie, dlatego aktualnie nie można określić daty
wejścia w życie przedmiotowych zmian ani przedstawić szczegółowych rozwiązań
prawnych w tym obszarze.
-- 1 of 4 --
2
W toku prac brane są pod uwagę z jednej strony uzasadnione potrzeby aplikantów,
a z drugiej możliwości budżetowe nie tylko Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury,
ale i budżetu państwa. Wzrost kwoty stypendium o każde 100 zł generuje mianowicie
roczny wydatek po stronie KSSiP, a zatem i budżetu państwa, rzędu kolejnych milionów
złotych.
Zgodnie bowiem z art. 55a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole
Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2022 r. poz. 217 ze zm.), działalność ustawowa KSSiP
jest finansowana z dotacji podmiotowej, waloryzowanej corocznie, która obejmuje
wydatki budżetowe w części budżetu państwa, której dysponentem jest Minister
Sprawiedliwości. Z dotacji finansowane są właśnie stypendia aplikantów KSSiP.
Uprawnionym do wystąpienia o zwiększenie dotacji podmiotowej z przeznaczeniem
na wzrost kwoty stypendium jest wyłącznie Dyrektor KSSiP, jako organ kierujący instytucją
posiadającą osobowość prawną. Dyrektor KSSiP odpowiada nadto chociażby
za ukształtowanie kosztów zakwaterowania aplikantów, które stanowią istotny wydatek
wobec konieczności uczestniczenia przez nich w comiesięcznych zjazdach w Krakowie.
Uwzględniając potrzebę zabezpieczenia aplikantów KSSiP zarówno w sferze finansowej,
jak i chociażby opieki zdrowotnej związanej z podleganiem ubezpieczeniu zdrowotnemu,
ustawodawca zawarł w przepisach ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
normy o charakterze gwarancyjnym dotyczące przysługiwania im prawa do stypendium,
przyznawanego na ich wniosek.
Co istotne, stypendium umożliwia kształcenie aplikantom KSSiP i stabilizuje ich sytuację
materialną zgoła odmiennie od tej, która miała miejsce przed powstaniem KSSiP
i obecnego modelu aplikacji, kiedy to aplikanci – w większości pozaetatowi,
co w przypadku aplikantów prokuratorskich było regułą – nie otrzymywali żadnych
świadczeń w trakcie aplikacji, nie mieli zagwarantowanej pracy nawet przy uzyskaniu
bardzo dobrego wyniku z egzaminu sędziowskiego czy prokuratorskiego, a czasu
-- 2 of 4 --
3
odbywania aplikacji nie wliczano im do okresów, od których zależą świadczenia
pracownicze.
Obowiązujące przepisy gwarantują zaś aplikantom KSSiP nie tylko świadczenie socjalne
w postaci stypendium, ale i wliczenie okresu aplikacji do okresów zatrudnienia, od których
zależą uprawnienia pracownicze (pod warunkiem ukończenia aplikacji) pomimo tego,
że odbywanie aplikacji w KSSiP nie ma charakteru zatrudnienia. Aplikanci z KSSiP są
bowiem związani wyłącznie stosunkiem administracyjnoprawnym, a zatem
niepracowniczym.
Dodatkowo, aplikanci odbywają aplikacje w KSSiP, które są finansowane z budżetu
państwa, a po zdanym egzaminie sędziowskim albo prokuratorskim gwarantuje się im
zajmowanie stanowisk asesorskich w sądach i prokuraturze, zgodnie z ich wyborem.
Należy zatem odnotować, że aplikanci KSSiP – w odróżnieniu od aplikantów adwokackich
czy radcowskich – nie ponoszą kosztów związanych z kształceniem w trakcie odbywanej
aplikacji oraz przystępują do egzaminu sędziowskiego albo egzaminu prokuratorskiego
bez ponoszenia z tego tytułu jakichkolwiek opłat. Są nadto uprawnieni do bezpłatnego
korzystania z bazy dydaktycznej i informatycznej oraz wyposażenia i sprzętu KSSiP w celu
pogłębiania wiedzy i doskonalenia swoich umiejętności.
Warto podkreślić, że aplikantów KSSiP nie dotyczy też zakaz pracy zarobkowej. Zgodnie
bowiem z art. 47 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury aplikanci
mogą podejmować zatrudnienie na stanowisku dydaktycznym, naukowo-dydaktycznym
lub naukowym oraz zajęcia o charakterze naukowym, dydaktycznym lub publicystycznym,
jeżeli ich wykonywanie nie przeszkadza w wykonywaniu obowiązków aplikanta.
Reasumując, nie można zgodzić się z tezą zawartą w tytule interpelacji o istnieniu
„ekonomicznej bariery” w ubieganiu się o służbę sędziego. Prace, które prowadzi
ministerstwo w ramach sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości nadzoru nad KSSiP
-- 3 of 4 --
4
zmierzają tak do poprawy warunków ekonomiczno-bytowych aplikantów, jak i do
zapewnienia polskiemu wymiarowi sprawiedliwości wysoko wykwalifikowanych kadr.
W odniesieniu do pytania o wniesioną do Ministra Sprawiedliwości petycję, wyjaśniam,
że podlega ona rozpatrzeniu. Odpowiedź zostanie udzielona w terminie zgodnym z art.
10 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2024 r. o petycjach (Dz. U. z 2018 r. poz. 870).
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --