Interpelacja w sprawie rozszerzenia kompetencji higienistek stomatologicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10144
do ministra zdrowia
w sprawie rozszerzenia kompetencji higienistek stomatologicznych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 09-06-2025
Szanowna Pani Minister,
prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wyraziło sprzeciw wobec nowych przepisów wynikających z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2022 roku w sprawie szczegółowego wykazu czynności zawodowych osób wykonujących niektóre zawody medyczne, które umożliwiają higienistkom stomatologicznym samodzielne wykonywanie wstępnych badań stomatologicznych oraz prowadzenie działań rehabilitacyjnych bez zlecenia lekarza dentysty. NRL argumentuje, że wiedza zdobyta w ramach dwuletniego kształcenia w szkole policealnej jest niewystarczająca do podejmowania samodzielnych decyzji terapeutycznych, a w Polsce pracuje ponad 43 tysiące lekarzy dentystów, co w ich ocenie w pełni zabezpiecza potrzeby społeczeństwa. Samorząd krytykuje m.in. zapisy dotyczące prowadzenia badań przesiewowych, sporządzania wycisków i modeli orientacyjnych uzębienia, organizowania ciągłości leczenia ortodontycznego oraz wykonywania zabiegów rehabilitacyjnych, wskazując, że powinny być one realizowane wyłącznie na zlecenie i pod nadzorem lekarza dentysty.
Z drugiej strony, można zauważyć, że NRL, reprezentując interesy lekarzy dentystów, może dążyć do ochrony ich zawodowych korzyści. Wykonywanie wycisków orientacyjnych nie jest czynnością wymagającą zaawansowanej wiedzy medycznej odpowiadającej poziomowi skomplikowanym procedurom medycznym wykonywanym przez lekarzy dentystów. Ponadto, skoro higienistki stomatologiczne otrzymały uprawnienia do wykonywania takich czynności, pojawia się pytanie o rolę techników dentystycznych, którzy również posiadają odpowiednie kompetencje do sporządzania wycisków, a ich przygotowanie zawodowe w tym zakresie jest porównywalne lub nawet bardziej specjalistyczne niż higienistek stomatologicznych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie przesłanki uzasadniały decyzję o przyznaniu higienistkom stomatologicznym uprawnień do samodzielnego wykonywania wstępnych badań stomatologicznych oraz działań rehabilitacyjnych, w tym wycisków orientacyjnych?
Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło analizę potencjalnego wpływu nowych uprawnień higienistek na jakość i bezpieczeństwo opieki stomatologicznej?
Czy Ministerstwo Zdrowia uwzględniło uwagi zgłoszone przez Naczelną Radę Lekarską w trakcie konsultacji projektu rozporządzenia, a jeśli nie, jakie były powody nieuwzględnienia tych uwag?
Czy planowana jest nowelizacja aktów prawnych regulujących zawód technika dentystycznego, który opiera się głównie na dekrecie z 5 lipca 1946 r. o wykonywaniu czynności techniczno-dentystycznych? Czy rozważane jest ponowne włączenie zawodu technika dentystycznego do grupy zawodów medycznych?
Czy planowane są działania mające na celu monitorowanie efektów wprowadzonych zmian, w szczególności w kontekście bezpieczeństwa pacjentów oraz potencjalnych korzyści płynących z większej dostępności usług stomatologicznych?
W jaki sposób zostanie uregulowana kwestia odpowiedzialności cywilnej i karnej w przypadku błędów popełnionych przez higienistki przy wykonywaniu nowych czynności?
Czy planowane jest wprowadzenie dodatkowych wymogów edukacyjnych dla higienistek stomatologicznych w związku z rozszerzonymi kompetencjami?
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10112 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKIK.050.8.2025.MF
Warszawa, 16 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W nawiązaniu do przesłanej do Ministerstwa Zdrowia interpelacji poselskiej nr 10144 Pana
Posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie rozszerzenia kompetencji higienistek
stomatologicznych, proszę o przyjęcie poniższego.
Zawód higienistki stomatologicznej został uregulowany ustawą z dnia z dnia 17 sierpnia
2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz. U. poz. 1972, z późn. zm.). Zgodnie z art. 13
ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wykonywanie zawodu higienistki stomatologicznej polega na
wykonywaniu czynności zawodowych w zakresie profilaktyki i promocji zdrowia jamy
ustnej oraz współuczestniczeniu w procesie leczenia. Natomiast szczegółowy zakres
czynności dla zawodu higienistka stomatologiczna został określony w rozporządzeniu
Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2025 r. w sprawie szczegółowego wykazu czynności
zawodowych osób wykonujących niektóre zawody medyczne (Dz. U. poz. 626).
W trakcie procedowania projekt ww. rozporządzenia został poddany uzgodnieniom,
konsultacjom publicznym i opiniowaniu, w ramach których wpłynęło szereg uwag
zgłoszonych przez liczne podmioty i organizacje, w tym przez Naczelną Radę Lekarską,
Radę do Spraw Rozwoju Stomatologii, konsultantów w ochronie zdrowia czy osoby
fizyczne. Wszystkie uwagi zostały przeanalizowane i rozważone. Odbywały się również
spotkania przedstawili resortu zdrowia z zainteresowanymi podmiotami czy organizacjami
reprezentującymi poszczególne grupy zawodowe.
W odniesieniu do higienistek stomatologicznych, informuję, że kwestie związane z
wykonywaniem przez tę grupę zawodową niektórych czynności były przedmiotem
posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. zawodów medycznych i terapeutycznych w dniu
10 lipca 2024 r., w którym brali udział m. in. osoby wykonujące zawód higienistki
stomatologicznej, przedstawiciele pracodawców, czy Naczelnej Rady Lekarskiej oraz Rady
do Spraw Rozwoju Stomatologii.
Ponadto w związku z licznymi uwagami zgłaszanymi przez przedstawicieli niektórych
zawodów medycznych, decyzją Minister Zdrowia odbyła się dyskusja na temat
przedmiotowego projektu rozporządzenia na forum Trójstronnego Zespołu do Spraw
Ochrony Zdrowia – spotkanie w tej sprawie odbyło się w dniu 5 marca 2025 r. oraz w dniu
19 marca 2025 r.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że ostateczny kształt przedmiotowego
rozporządzenia został wypracowany po przeprowadzeniu szerokich konsultacji i uzgodnień
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
ze środowiskami reprezentującymi poszczególne zawody medyczne. Jednocześnie
informuję, że aktualnie nie jest planowana nowelizacja ww. rozporządzenia.
Pragnę podkreślić, że poszczególne czynności zawodowe uwzględnione w ww.
rozporządzeniu wykazu czynności zawodowych osób wykonujących niektóre zawody
medyczne zostały opracowane głównie w oparciu o zakresy kształcenia prowadzonego w
tych zawodach, w tym o określone rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16
maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa
branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów
szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 991, z późn. zm.), jak również w oparciu o programy
studiów. Jednocześnie wyjaśniania wymaga, że osoby wykonujące zawody medyczne objęte
ustawą, w tym higienistki stomatologiczne, wykonują zawód zgodnie z umiejętnościami
zawodowymi uzyskanymi w toku kształcenia. W związku z powyższym określenie
poszczególnych czynności zawodowych higienistek stomatologicznych nastąpiło po
szczegółowej weryfikacji zarówno podstawy programowej kształcenia w tym zawodzie, jak
też programów studiów w zakresie higieny dentystycznej (stomatologicznej). Zgodnie z
podstawą programową dla tego zawodu, która stanowi załącznik nr 20 do rozporządzenia
Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych
kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności
zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego, higienistka
stomatologiczna nabywa kwalifikacje MED. 02. Wykonywanie świadczeń
stomatologicznych z zakresu profilaktyki i promocji zdrowia jamy ustnej oraz
współuczestniczenie w procesie leczenia.
Na podstawie ww. kwalifikacji, absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie
higienistka stomatologiczna przygotowany jest do wykonywania następujących zadań
zawodowych:
1) realizowania świadczeń z zakresu profilaktyki stomatologicznej;
2) organizowania prac związanych ze świadczeniem usług z zakresu stomatologii;
3) wykonywania czynności administracyjnych i prowadzenia dokumentacji związanej
z funkcjonowaniem gabinetu dentystycznego;
4) wykonywania wstępnych badań stomatologicznych, profilaktycznych,
diagnostycznych i zabiegów rehabilitujących jamę ustną;
5) prowadzenia stomatologicznej edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia w różnych
środowiskach.
W związku z powyższym odnosząc się zawartych w załączniku nr 3 do rozporządzenia w
sprawie szczegółowego wykazu czynności zawodowych osób wykonujących niektóre
zawody medyczne czynności higienistek stomatologicznych związanych z wykonywaniem
wstępnych badań stomatologicznych, profilaktycznych i diagnostycznych zabiegów
rehabilitujących jamę ustną należy zauważyć, iż zgodnie z ww. podstawą programową
absolwent jest przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w tym zakresie.
Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, że zgodnie z ww. rozporządzeniem sporządzanie
wycisków i modeli orientacyjnych uzębienia dla celów diagnostycznych higienistka
stomatologiczna wykonuje na zlecenie i pod nadzorem lekarza dentysty.
Odnosząc się do kwestii wpływu nowych uprawnień higienistek stomatologicznych na
jakość i bezpieczeństwo usług stomatologicznych i bezpieczeństwo pacjentów podkreślenia
wymaga, że ww. ustawa wprowadziła rozwiązania, które powinny zwiększyć
bezpieczeństwo pacjentów i zagwarantować wykonywanie uregulowanych w tym akcie
prawnym zawodów (w tym zawodu higienistki stomatologicznej) z należytą starannością,
zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej i umiejętnościami niezbędnymi do
wykonywania tego zawodu, z poszanowaniem praw pacjenta i dbałością o jego
bezpieczeństwo. Przykładem takich rozwiązań jest m.in. prawo i obowiązek ustawicznego
rozwoju zawodowego dla osób wykonujących ww. zawody medyczne poprzez aktualizację
przez nie wiedzy i umiejętności zawodowych.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ponadto ww. ustawa uregulowała kwestie dotyczące odpowiedzialności zawodowej osób
wykonujących zawód medyczny za naruszenie przepisów związanych z wykonywaniem
zawodu medycznego wprowadzając katalog kar za przewinienie zawodowe (poczynając od
upomnienia po pozbawienie uprawnienia do wykonywania zawodu medycznego), co
umożliwi skuteczne pociągnięcie do odpowiedzialności zawodowej w przypadku
nienależytego lub nierzetelnego przestrzegania obowiązków zawodowych. Przedmiotowe
regulacje powinny przyczynić się do osiągnięcia założonego celu interesu publicznego
polegającego na dopuszczeniu do realizacji świadczeń zdrowotnych i czynności
zawodowych w poszczególnych zawodach medycznych wysoko wykwalifikowanej i
kompetentnej kadry medycznej, co zwiększy bezpieczeństwo zdrowotne obywateli i
wpłynie na wysoki poziom tych świadczeń.
Ponadto pragnę zapewnić, że w resorcie zdrowia z uwagą monitorowane jest
funkcjonowanie w praktyce wprowadzonych ww. ustawą regulacji, jak również
rozporządzeń wykonawczych wydanych na jej podstawie, poprzez analizę wpływających do
Ministerstwa Zdrowia opinii i kierowanej w tej kwestii korespondencji przez podmioty
reprezentujące poszczególne środowiska zawodowe, jak i osoby fizyczne. Pozwoli to na
rozważenie ewentualnych zmian ww. przepisów w tym zakresie w przyszłości i reagowanie
na ich działanie w bieżącym czasie.
Odnosząc się natomiast do kwestii regulacji zawodu technika dentystycznego lub
ewentualnej nowelizacji przepisów, o których mowa w interpelacji uprzejmie informuję, że
obecnie w resorcie zdrowia nie są prowadzone prace w tym zakresie. Pragnę zauważyć, że
zawód ten był uwzględniony w katalogu przedmiotowym w ówczesnym projekcie ustawy o
niektórych zawodach medycznych, jednakże na etapie prac sejmowych został on
wykreślony.
W nawiązaniu do kwestii dotyczącej wprowadzenia dodatkowych wymogów edukacyjnych
dla higienistek stomatologicznych informuję, że aktualnie nie są planowane prace w tym
zakresie. Pragnę jednakże zauważyć, że zgodnie z art. 20 ustawy o niektórych zawodach
medycznych osoba wykonująca zawód medyczny ma prawo i obowiązek ustawicznego
rozwoju zawodowego przez aktualizację swojej wiedzy i umiejętności zawodowych.
Ustawiczny rozwój zawodowy może być realizowany przez kształcenie podyplomowe (m.in.
kursy kwalifikacyjne) lub doskonalenie zawodowe (kurs doskonalący oraz
samokształcenie). Powyższe uregulowania wpisują się w rozwiązania przewidziane dla
innych uregulowanych ustawowo zawodów medycznych w tym zakresie. Należy bowiem
podkreślić, iż system ochrony zdrowia charakteryzuje się dynamiką zmian związanych z
postępem nauk medycznych, czy też związanych z postępem technologicznym. Zmiany te
wymagają to od osób wykonujących zawód medyczny ciągłego doskonalenia posiadanych
już umiejętności, jak również gotowości do zdobywania nowych. Szczegółowe wymogi w
tym zakresie obok ww. ustawy reguluje wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra
Zdrowia z dnia 19 kwietnia 2024 r. w sprawie ustawicznego rozwoju zawodowego osób
wykonujących niektóre zawody medyczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 674) określające formy
samokształcenia, liczbę punktów edukacyjnych za realizację poszczególnych form
ustawicznego rozwoju zawodowego, jak również wzór karty rozwoju zawodowego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --