+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-IV.054.8.2025
Warszawa, 01 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 10143 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie ograniczeń
budownictwa mieszkaniowego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10143 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie
ograniczeń budownictwa mieszkaniowego, przekazuję następujące wyjaśnienia.
Przede wszystkim podkreślić należy, że jedną z podstawowych kompetencji organów
gminy, wyrażającą jej szczególny status prawny jako podstawowej jednostki samorządu
terytorialnego, wykonującej istotną część zadań publicznych jest działalność
prawotwórcza gminy. Stanowienie przepisów powszechnie obowiązujących (w tym aktów
prawa miejscowego, takich jak plany ogólne) jest jednym z przejawów konstytucyjnej
zasady samodzielności gminy (art. 16 i 165 ust. 2 Konstytucji RP), dodatkowo zadania
realizowane przez gminę w zakresie planowania przestrzennego, należą do jej zadań
własnych.
Wprowadzone w art. 13f ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2024 poz.1130 ze zm., dalej upzp) przepisy
pozwalają, ale nie nakazują gminom posługiwać się narzędziem, którego celem jest
zagwarantowanie odpowiedniego standardu nowych inwestycji mieszkaniowych
w zakresie ich dostępu do niezbędnych usług publicznych.
Postępujące procesy suburbanizacji doprowadziły do dynamicznego rozrastania się
podmiejskich osiedli mieszkaniowych, którym nie towarzyszy wystarczająco wysokie
tempo wyposażania tych terenów w niezbędną infrastrukturę, zwłaszcza infrastrukturę
społeczną. W bezpośredni sposób wpływa to na transportochłonność nowej zabudowy
mieszkaniowej, jako że większość nawet najbardziej podstawowych potrzeb społecznych,
takich jak praca, edukacja, zakupy, rekreacja i spędzanie czasu wolnego, wymaga
przemieszczenia się mieszkańców, niekiedy na znaczne odległości. Prowadzi to do szeregu
niekorzystnych zjawisk, określanych w literaturze kosztami zewnętrznymi. Do tychże
kosztów zaliczyć należy:

-- 1 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
• negatywne oddziaływanie na środowisko przez zanieczyszczenia pochodzące
z transportu oraz fragmentację naturalnych ekosystemów, w tym przerywanie
korytarzy ekologicznych,
• koszty ekonomiczne ponoszone przez poszczególnych użytkowników związane
z eksploatacją pojazdów oraz koszty infrastruktury utrzymywanej przez podmioty
publiczne,
• koszty zdrowotne będące pochodną zanieczyszczenia środowiska, ale i niewielkiej
aktywności fizycznej i ograniczonego kontaktu z zielenią,
• czas kolektywnie tracony na dojazdy w coraz większej skali z uwagi na obciążenia
sieci transportowej wzrastające niewspółmiernie do możliwości rozwijania tejże
sieci,
• koszty społeczne, w tym osłabienie relacji społecznych wywołane mniejszą
aktywnością mieszkańców wyizolowanych osiedli, którzy rezygnują z zaspokojenia
potrzeb wyższego rzędu, uznając je za niewarte podróży do odległych lokalizacji,
gdzie można je zaspokajać.
Przepisy dotyczące standardów dostępności infrastruktury społecznej stanowią naturalną
kontynuację zmian w zasadach sytuowania zabudowy mieszkaniowej, rozpoczętą
w tzw. specustawie mieszkaniowej. W ustawie tej uzależniono możliwość lokalizacji
inwestycji mieszkaniowych od sąsiedztwa obiektów infrastruktury społecznej, mogących
obsłużyć przyszłych mieszkańców. Zastosowanie ich również w upzp daje gminom
możliwość, ale nie obowiązek wprowadzenia analogicznych wymogów w przypadku
realizacji wszystkich inwestycji mieszkaniowych w oparciu o bardziej upowszechnione
instrumenty, czyli plan miejscowy oraz decyzję o warunkach zabudowy, jednocześnie
pozostawiając dużą swobodę w możliwościach dopasowania tychże standardów
do lokalnych potrzeb i uwarunkowań, m.in.: w zakresie uwarunkowań przyrodniczych,
ekonomicznych, społecznych, kulturowych i historycznych.
Gminy mogą również, co wynika wprost z przepisów upzp, w ramach uchwały określić
inne wartości odległości obiektów infrastruktury społecznej od terenów mieszkaniowych,
a także inne wartości powierzchni terenów zielonych, od których liczone są standardy.
Większą elastyczność tego narzędzia zapewni także możliwość ustanowienia gminnych
standardów od innych obiektów infrastruktury społecznej, dla których gmina sama określi
zasady zapewnienia dostępu. Ponadto przewidziano możliwość ustanowienia różnych
standardów dla różnych obszarów gmin. Z uwagi na mniej intensywne zagospodarowanie
na wsiach, dopuszczono możliwość ustanowienia części standardów tylko dla obszarów
miast. Łatwiejszy dostęp do terenów aktywnych przyrodniczo, które stanowią alternatywę
dla terenów zieleni publicznej w zakresie funkcji wypoczynku i rekreacji, może podważać
celowość ustanowienia standardu dostępności terenów zieleni publicznej na większości
wsi. Jednak postępujące procesy suburbanizacji sprawiają, że wiele wsi podmiejskich,
podlegających silnej presji inwestycyjnej od strony metropolii, w coraz większym stopniu
cechuje zagospodarowanie o charakterze miejskim i typowo podmiejskie problemy, czyli
niewystarczające wyposażenie w podstawową infrastrukturę społeczną. Z uwagi na różne

-- 2 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
potrzeby wynikające z różnych uwarunkowań, zdecydowano o pozostawieniu gminom
dużej swobody decyzji w zakresie dopasowania standardów. Podobny tok rozumowania
prowadzi do umożliwienia odmiennego podejścia do spełnienia standardów dla zabudowy
zagrodowej, która nierzadko zlokalizowana jest także w granicach administracyjnych miast,
w ich strefie peryferyjnej. Pomimo, że w ramach zabudowy zagrodowej realizuje się także
funkcję mieszkaniową, z uwagi na jej specyficzny charakter, dopuszczono możliwość
zrezygnowania z części standardów dotyczących innych typów zabudowy mieszkaniowej.
Z uwagi na powyższe, tj. fakultatywność ustalenia standardów a także szerokie spektrum
możliwości ich modyfikowania w zależności od gminy niemożliwe było przeprowadzenie
analiz dotyczących wpływu regulacji na liczbę działek, których będzie lub nie będzie
możliwości lokalizowania zabudowy mieszkaniowej. Decyzje takie jak o przyjęciu
i modyfikacji standardów czy wyznaczenie stref dopuszczających taką zabudowę należą
do władztwa planistycznego gminy i jest niezależne od Ministerstwa.
Podkreślić jeszcze raz należy, że standardy są fakultatywnym elementem planu ogólnego
i decyzja o i ich ustaleniu należy wyłącznie do gminy. Żaden z przepisów ustawowych nie
wprowadza nakazu ich wprowadzenia, z żadnego przepisu nie wynika też automatyczne
obowiązywanie standardów zaproponowanych w ustawie od lipca 2026 r.
Jeśli chodzi o możliwość udziału społeczeństwa w sporządzaniu planu ogólnego
to wskazać należy, że z przepisów upzp wynika generalna zasada, że partycypacja
społeczna jest niezbędnym elementem działań władz publicznych w zakresie planowania
przestrzennego. Plan ogólny przygotowywany jest przez gminę w ramach władztwa
planistycznego w drodze bardzo zbliżonej do procedury sporządzania planu miejscowego.
Całość podejmowanych decyzji, w ramach możliwości dopuszczonych przepisami, jest
zależne od władztwa planistycznego gminy. Władztwo planistyczne gminy polega na tym,
że to właśnie gmina jest organem uprawnionym do rozstrzygania o planowanym sposobie
zagospodarowania terenu poprzez odpowiednie ustalenia aktów planowania
przestrzennego. Uchwalenie tych aktów zakłada szerokie spektrum działań m.in.
związanych z konsultacjami społecznymi. Tym samym organ działa jawnie i każdy może
wyrażać swój sprzeciw do podejmowanych decyzji.
Wskazać należy, że po 30 czerwca 2026 r. podstawą inwestycji nadal będą ustalenia
planów miejscowych oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy. Wszystkie uchwalone
plany miejscowe oraz wydane decyzje pozostają w mocy, więc żadna działka,
która uzyskała prawo do zabudowy jej nie straci, obojętnie czy w gminie uchwalono plan
ogólny zawierający standardy dostępności infrastruktury społecznej czy nie.
Wspomnieć należy także, że jeżeli jednak nastąpi ograniczenie prawa własności w związku
z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (ale nie planu
ogólnego) nie pozostaje ono bez rekompensaty. Zgodnie z art. 36 upzp, jeżeli w związku
z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej
części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się
niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty

-- 3 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę
albo wykupienia nieruchomości lub jej części.
Pragnę poinformować również, że kwestie związane ze szkolnictwem i edukacją tj. liczbą
szkół otwartych czy zlikwidowanych „w ostatnich 10 latach w zależności od regionu
Polski” oraz „czy planowane są likwidacje, w szczególności małych szkół wiejskich”, nie
leżą w kompetencjach Ministerstwa Rozwoju i Technologii.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /

-- 4 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r.,
z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii z siedzibą
w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel.
+48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych:
AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu
Planowania Przestrzennego.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych
w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora
(Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29
października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 49 uchwały
Senatu RP z dnia 23 listopada 1990 r. Regulamin Senatu (tekst ujednolicony opracowany na podstawie
Monitora Polskiego z 2024 r. poz. 10 ze zm.).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające
na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i Technologii (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym
zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych
przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju
i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych.

-- 5 of 5 --