Interpelacja w sprawie wprowadzenia autobusów wodorowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10132
do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska
w sprawie wprowadzenia autobusów wodorowych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 08-06-2025
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
w nawiązaniu do wprowadzenia autobusów wodorowych do floty Chełmskich Linii Autobusowych, proszę o przedstawienie informacji na temat stanowiska Ministerstwa Klimatu i Środowiska wobec wykorzystania tej technologii w transporcie publicznym. Do Chełma dostarczono pierwsze 5 autobusów wodorowych NesoBus produkowanych przez spółkę PAK-PCE Polski Autobus Wodorowy z Grupy Polsat Plus i ZE PAK, a docelowo flota ta ma liczyć 26 pojazdów. Autobusy są napędzane wodorem produkowanym w Koninie i są promowane jako zeroemisyjne rozwiązanie emitujące jedynie parę wodną, co ma przyczynić się do poprawy jakości powietrza w miastach.
Jednocześnie w debacie publicznej pojawiają się głosy wskazujące na wyzwania związane z technologią wodorową. Eksperci, w tym Michał Hetmański z Fundacji Instrat, zwracają uwagę na wysokie koszty zakupu i eksploatacji autobusów wodorowych, trudności związane z magazynowaniem i transportem wodoru oraz straty energii w procesie jego produkcji, sięgające 30-40%. W Polsce brakuje nadwyżek energii z odnawialnych źródeł energii (OZE), co uniemożliwia ekonomiczną produkcję zielonego wodoru przez większość roku. Zdaniem pana Michała Hetmańskiego ma to oznaczać, że “Jest to więc kwestia czasu, kiedy powszechnie okaże się, że wykorzystywanie wodoru w transporcie nie ma sensu”. W listopadzie 2024 roku samorządowcy z 21 miast zaapelowali do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o opracowanie programu wsparcia finansowego dla użytkowników paliwa wodorowego, wskazując na bariery ekonomiczne w jego wdrażaniu.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie jest stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska wobec wykorzystania autobusów wodorowych w transporcie publicznym, uwzględniając ich korzyści ekologiczne oraz wyzwania związane z wysokimi kosztami produkcji, magazynowania i eksploatacji wodoru?
2. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań zmierzających do opracowania i wdrożenia programu wsparcia finansowego dla samorządów i operatorów transportu publicznego korzystających z pojazdów wodorowych, zgodnie z apelem samorządowców z listopada 2024 roku?
4. Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące opłacalności ekonomicznej i efektywności energetycznej technologii wodorowych w transporcie publicznym w porównaniu z alternatywnymi rozwiązaniami, takimi jak pojazdy elektryczne z bateriami?
5. Czy ministerstwo planuje działania mające na celu wsparcie rozwoju technologii wodorowych w innych sektorach, takich jak przemysł nawozowy czy produkcja zielonej stali, w których wodór może być bardziej efektywny, zgodnie z opiniami ekspertów?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14805 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DEI-WE.050.10.2025.JD
3852997.15507673.12451643
Warszawa, 04-07-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację Pana Posła Janusza Cieszyńskiego z dnia 13 czerwca 2025 r.
w sprawie wprowadzenia autobusów wodorowych, K10INT10132, proszę o przyjęcie
poniższej odpowiedzi.
1. Jakie jest stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska wobec wykorzystania autobusów
wodorowych w transporcie publicznym, uwzględniając ich korzyści ekologiczne oraz wyzwania
związane z wysokimi kosztami produkcji, magazynowania i eksploatacji wodoru?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmuje działania legislacyjne i finansowe sprzyjające
wdrażaniu nisko- i zeroemisyjnych technologii w komunikacji publicznej. Fundamentem
prawnym tych działań jest ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach
alternatywnych oraz jej nowelizacje, które określają m.in. obowiązki dotyczące udziału
nisko- i zeroemisyjnych pojazdów w transporcie zbiorowym.
Należy podkreślić, że zgodnie z aktualnymi przepisami, w miastach liczących od 50 000 do
100 000 mieszkańców samorządy są zobowiązane do częściowego wykorzystania
w komunikacji miejskiej autobusów zeroemisyjnych lub pojazdów napędzanych gazem
ziemnym pochodzącym z biometanu. Nowelizacja ustawy z grudnia 2024 r. zniosła
wcześniej planowane minimalne progi udziału tych pojazdów (20% od 2025 r., 30% od 2028
r.), wprowadzając jednocześnie elastyczny obowiązek stopniowego włączania
ekologicznych autobusów do floty. Zmiana ta uwzględnia ograniczone możliwości
finansowe mniejszych samorządów i umożliwia im bardziej efektywne planowanie
inwestycji bez konieczności ponoszenia jednorazowych, wysokich wydatków.
Jednocześnie, w miastach powyżej 100 000 mieszkańców, od 1 stycznia 2026 r. operatorzy
i organizatorzy transportu publicznego będą zobowiązani do nabywania wyłącznie
autobusów zeroemisyjnych do realizacji zadań w zakresie komunikacji miejskiej. Obowiązek
ten będzie miał istotne znaczenie nie tylko dla polityki transportowej największych
aglomeracji, ale również dla rozwoju krajowego rynku producentów pojazdów nisko-
i zeroemisyjnych.
Dodatkowo, niezależnie od liczby mieszkańców, w przypadku zamówień na realizację usług
transportu publicznego przekraczających progi określone w rozporządzeniu (WE)
nr 1370/2007 (1 mln euro dla dużych przedsiębiorstw lub 2 mln euro dla MŚP) lub zakupu
autobusów o wartości przekraczającej 221 tys. euro, obowiązują wskaźniki minimalnego
udziału pojazdów niskoemisyjnych. W latach 2021–2025 powinien on wynosić co najmniej
32%, a w latach 2026–2030 – 46%, z czego połowę mają stanowić autobusy zeroemisyjne.
-- 1 of 4 --
2. Czy Ministerstwo planuje podjęcie działań zmierzających do opracowania i wdrożenia
programu wsparcia finansowego dla samorządów i operatorów transportu publicznego
korzystających z pojazdów wodorowych, zgodnie z apelem samorządowców z listopada
2024 roku?
Ministerstwo już wspiera samorządy w zakresie zakupów autobusów elektrycznych
napędzanych ogniwami wodorowymi. To wsparcie jest wyjątkowo wysokie w całym
łańcuchu wartości.
W ramach programu wsparcia Zielony transport publiczny, można było uzyskać
dofinansowanie aż do 90% kosztów kwalifikowalnych zakupu lub leasingu nowych
autobusów wykorzystujących do napędu wodór. Wsparcie objęło również szkolenie
kierowców/mechaników z zakresu obsługi tych autobusów. Udzielone wsparcie w ramach
3 naborów dla elektrycznych autobusów bateryjnych i wodorowych, to prawie 4 mld zł.
Program miał na celu m.in. ułatwienie wprowadzania transportu zeroemisyjnego przez
samorządy. Samodzielny zakup floty wodorowej wiązałby się z dużym obciążeniem
budżetów lokalnych, często przekraczającym ich możliwości, dlatego intensywność pomocy
publicznej w tym przypadku wynosiła aż 90% kosztów kwalifikowalnych. Program cieszył
się bardzo dużym zainteresowaniem i wiele samorządów skorzystało ze wsparcia.
Drugi program, to program wsparcia infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych
i infrastruktury tankowania wodoru – w którym można było uzyskać wsparcie na budowę
lub przebudowę ogólnodostępnej stacji wodoru (budżet programu to 870 mln zł pomocy
bezzwrotnej). Program ten jest komplementarny do Zielonego transportu publicznego, gdyż
zapewnia dofinansowanie dla kolejnego elementu łańcucha wartości wodorowych
umożliwiającego efektywne wdrażanie transportu wodorowego. Dzięki wsparciu
z programu powstanie w sumie ponad kilkanaście stacji tankowania wodoru w Polsce.
Rząd zapewnił zatem finansowanie zarówno do zakupu autobusów wodorowych,
jak i do infrastruktury ich tankowania, w ramach powyżej opisanych dwóch programów
wsparcia.
Produkcja wodoru odnawialnego, a więc trzeciego elementu łańcucha wartości
wodorowych, jest wspierana przez Ministerstwo wspólnie z Bankiem Gospodarstwa
Krajowego ze środków Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Program wsparcia budowy
instalacji do produkcji wodoru niskoemisyjnego i wodoru RFNBO opiewa na ponad 2,8 mld
zł pomocy bezzwrotnej. Nabór wniosków w tym programie rozpoczął się 20 grudnia 2024
r. i trwał do 28 lutego 2025 r. Dzięki powstającym instalacjom będziemy w Polsce
produkowali ok. 45 tys. ton wodoru niskoemisyjnego i wodoru RFNBO, który będzie mógł
zostać wykorzystany także w publicznym transporcie wodorowym.
Podsumowując, dzięki programom realizowanym ze środków KPO oraz środków krajowych
zostało zapewnione wsparcie dla kompletnego łańcucha wartości technologii wodorowych,
umożliwiających realizację zeroemisyjnego transportu publicznego w Polsce. Wspieramy
bowiem bezzwrotnymi środkami publicznymi produkcję wodoru w Polsce (dzięki wsparciu
producenci wodoru będą mogli oferować konkurencyjne ceny wodoru także tego dla
transportu) i jego wykorzystanie w transporcie, dofinansowując budowę stacji tankowania
wodoru jak i zakup samych pojazdów wodorowych – autobusów wodorowych.
-- 2 of 4 --
3. Czy Ministerstwo prowadzi analizy dotyczące opłacalności ekonomicznej i efektywności
energetycznej technologii wodorowych w transporcie publicznym w porównaniu
z alternatywnymi rozwiązaniami, takimi jak pojazdy elektryczne z bateriami?
Przy projektowaniu systemów wsparcia autobusów zeroemisyjnych Ministerstwo Klimatu i
Środowiska kierowało się wynikami Analizy rozwoju zeroemisyjnego, zbiorowego transportu
drogowego (autobusy, trolejbusy, tramwaje) w Polsce wraz z rekomendacjami działań
legislacyjnych i pozalegislacyjnych dla administracji publicznej i samorządowej, które będą
dostosowane do krajowych warunków ekonomiczno-społecznych. Celem sporządzenia
ekspertyzy było wypracowanie wielokryterialnej prognozy rozwoju transportu
zeroemisyjnego, a prace analityczno-prognostyczne koncentrowały się na pojazdach
wykorzystujących energię elektryczną oraz wodór.
Projektowanie kolejnych programów wsparcia opierać będziemy o bieżące analizy
opłacalności ekonomicznej dostępnych technologii w transporcie publicznym, w tym
opartych o doświadczenie samorządów w stosowaniu taboru pozyskanego z
wykorzystaniem środków z budżetu państwa.
4. Czy Ministerstwo planuje działania mające na celu wsparcie rozwoju technologii
wodorowych w innych sektorach, takich jak przemysł nawozowy czy produkcja zielonej stali,
w których wodór może być bardziej efektywny, zgodnie z opiniami ekspertów?
Produkcja wodoru odnawialnego m.in. na potrzeby wykorzystania go w przemyśle (w tym
przemyśle nawozowym czy stalowym), jest obecnie wspierana ze środków unijnych w
ramach Europejskiego Banku Wodoru (EHB). W programie wsparcia mogą uczestniczyć
przedsiębiorcy produkujący wodór. W ramach programu można uzyskać przez 10 lat
wsparcie w formie stałej dopłaty do kilograma wyprodukowanego wodoru. Wsparcie ze
środków unijnych okazało się jednak trudno dostępne dla polskich producentów wodoru
odnawialnego, dlatego Ministerstwo bardzo aktywnie działa na rzecz wprowadzenia przez
Komisję Europejską zmian zasad wsparcia z EHB na takie, które zapewnią równy dostęp
wszystkich regionów UE do tego wsparcia.
W związku ze wspomnianymi trudnościami uzyskania dofinansowania produkcji wodoru
z EHB, Ministerstwo wspólnie w Bankiem Gospodarstwa Krajowego opracowało
wspomniany powyżej krajowy program wsparcia budowy instalacji do produkcji wodoru
niskoemisyjnego i wodoru odnawialnego pochodzenia nie-biologicznego, ze środków
Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Program ten realizuje trzecią cześć inwestycji B2.1.1.
Inwestycje w technologie wodorowe, wytwarzanie, magazynowanie i transport wodoru. W
ramach programu możliwe jest uzyskanie bezzwrotnej pomocy na budowę instalacji do
produkcji wodoru wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz instalacją odnawialnego źródła
energii. Budżet programu to 2,8 mld zł. Celem Programu jest powstanie instalacji do
produkcji wodoru niskoemisyjnego i wodoru odnawialnego pochodzenia nie-biologicznego
o łączonej mocy min. 315 MW. Wodór produkowany w dofinansowanych instalacjach
powinien zasilić m.in. wspomniane gałęzie przemysłu. Obecnie BGK ogłosił listę projektów
rekomendowanych do dofinansowania, a w najbliższym czasie zostaną przez BGK
podpisane umowy dofinansowania realizacji tych projektów z beneficjentami pomocy.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
-- 3 of 4 --
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.18.2025
Warszawa, 07 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10132 Posła na Sejm RP Janusza Cieszyńskiego,
w sprawie wprowadzenia autobusów wodorowych, przedstawiam następujące
stanowisko w zakresie pytania pozostającego we właściwości ministra właściwego do
spraw transportu.
Rolą państwa jest kreowanie i realizacja polityki we wszystkich obszarach społecznych
i gospodarczych, w tym również tych, które mają na celu zmniejszenie emisji powstających
w trakcie przemieszczania osób i ładunków z użyciem środków transportu.
Środki na dofinansowanie samorządów w zakresie wprowadzania lokalnych rozwiązań
(rozumianych również jako regionalne, miejskie i aglomeracyjne) niskoemisyjnego bądź
zeroemisyjnego transportu zostały przewidziane w programach realizowanych
ze środków europejskich.
Działania w powyżej wskazanym obszarze są obsługiwane przez jednostkę podległą
Ministerstwu Infrastruktury - Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT).
Dotyczą one Krajowego Planu Odbudowy i programu Fundusze Europejskie na
Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027. Wsparcie dla inwestycji transportowych
zostało również uwzględnione w poszczególnych programach regionalnych, jednak
Ministerstwo Infrastruktury nie pełni roli instytucjonalnej w ich wdrażaniu,
oraz w programie Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027, a CUPT
nie obsługuje zawartego w nim działania FEPW.03.01 dotyczącego Zrównoważonej
mobilności miejskiej. Resortem wiodącym dla programów realizowanych z środków
unijnych jest Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.
W Krajowym Planie Odbudowy (KPO) inwestycje polegające na budowie i modernizacji
infrastruktury transportowej oraz zakupie nowoczesnego taboru niskoemisyjnego bądź
zeroemisyjnego dotyczą komponentu E Zielona, inteligentna mobilność. W tym obszarze
Ministerstwo Infrastruktury nadzoruje następujące zadania, które adresowane są między
innymi do jednostek samorządu terytorialnego: E1.1.2 Zero i niskoemisyjny transport
zbiorowy (autobusy), E1.2.1 Zeroemisyjny transport zbiorowy w miastach (tramwaje).
Poniżej przedstawiam opis wskazanych inwestycji. Termin zakończenia realizacji zadań
objętych Krajowym Planem Odbudowy został wyznaczony na połowę 2026 r., dlatego
wybór odbiorców wsparcia dla powyższych inwestycji jest już niemal zakończony.
-- 1 of 2 --
2
E1.1.2 Zero i niskoemisyjny transport zbiorowy (autobusy) - w zakresie komunikacji
pozamiejskiej.
Celem inwestycji jest zwiększenie liczby oraz udziału taboru autobusowego zasilanego
paliwami alternatywnymi, co skutkować będzie redukcją rocznej emisji CO2. Zakupione
pojazdy będą realizowały zadania w zakresie zapewnienia transportu zbiorowego
na terenach pozamiejskich, dotychczas wykluczonych komunikacyjnie. Zakłada się zakup
579 autobusów zero i niskoemisyjnych. Dopuszczone są różne rodzaje technologii
zasilania autobusów: zeroemisyjnych - elektryczne na baterie oraz niskoemisyjnych -
hybrydowe typu „plug-in”, na gaz (w tym LNG, LPG, CNG) oraz spełniających normę EURO
VI. Kryteria stosowane w ramach naborów obejmują m.in. wsparcie dla obszarów
wykluczonych komunikacyjnie, promowanie projektów wspierających integrację
transportową (połączenia z transportem kolejowym, miejskim, podmiejskim)
oraz preferowanie taboru obsługującego nowo utworzone linie autobusowe wsparte
ze środków Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności
publicznej. Alokacja środków europejskich dla inwestycji wynosi około 377 mln euro
(1,7 mld zł). W ramach inwestycji przeprowadzono i rozstrzygnięto cztery nabory.
W KPO jest realizowana również komplementarna inwestycja dotycząca zakupu taboru
autobusowego na potrzeby transportu publicznego - G1.3.2 Zeroemisyjny transport
zbiorowy (autobusy). Jest ona nadzorowana przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
i zakłada zakup 1 159 autobusów bezemisyjnych (elektrycznych).
E1.2.1 Zeroemisyjny transport zbiorowy w miastach (tramwaje).
Inwestycja polega na poprawie jakości transportu szynowego oraz jego udziału
w przewozach, w miastach, poprzez wsparcie tego segmentu transportu miejskiego.
Wskaźnik dla inwestycji zakłada zakup 88 sztuk nowoczesnego, zeroemisyjnego taboru
szynowego (tramwajowego) w miastach. Odbiorcami wsparcia mogą być gminy
lub operatorzy świadczący usługi publiczne. Kryteria wyboru podmiotów będących
odbiorcami wsparcia odzwierciedlają w szczególności potrzeby czystego transportu
publicznego oraz wpływ na zmniejszenie emisji zanieczyszczeń, przeciwdziałanie zatorom
komunikacyjnym, a także będą uwzględniać dojrzałość projektów. Alokacja środków
europejskich dla inwestycji wynosi 200 mln euro (866 mln zł). Nabór został już
rozstrzygnięty i zawarto umowy o objęcie przedsięwzięć wsparciem.
Deklaruję szczególne wsparcie dla rozwoju regionalnych pozamiejskich połączeń
autobusowych, co przyczynia się do poprawy dostępności komunikacyjnej dotychczas
wykluczonych obszarów wiejskich i małych miast.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 2 of 2 --