Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WPN.050.25.2025.AD
3852995.15448300.12534890
Warszawa, 17-07-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Posłanki Agnieszki Marii Kłopotek w sprawie nielegalnych
rajdów pojazdów silnikowych na terenach chronionych, parków krajobrazowych i ich otulin
(K10INT10125), przedstawiam poniższe informacje.
Przepisy dotyczące ochrony zasobów przyrodniczych w parkach narodowych i rezerwatach
przyrody wprost wskazują na brak możliwości poruszania się pojazdami poza wyznaczonymi
drogami. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 18 ustawy o ochronie przyrody w parkach narodowych
i rezerwatach przyrody zabrania się „ruchu pojazdów poza drogami publicznymi oraz poza
drogami położonymi na nieruchomościach stanowiących własność parków narodowych lub
będących w użytkowaniu wieczystym parków narodowych, wskazanymi przez dyrektora
parku narodowego, a w rezerwacie przyrody przez regionalnego dyrektora ochrony
środowiska”. Kierujący quadami, motorami crossowymi i skuterami śnieżnymi poruszający
się po obszarze parków narodowych lub rezerwatów przyrody bez zezwolenia naruszają nie
tylko ten zakaz, ale także zakazy wymienione w punktach 3, 5, 6, 9, 20, a czasem również
27 ww. artykułu. Powodują w ten sposób zniszczenia w ekosystemach parku czy rezerwatu,
płoszą zwierzęta, niszczą szlaki turystyczne, stwarzają zagrożenie dla turystów i
pracowników parków. Dlatego pojazdy te są dużym problemem w większości polskich
parków narodowych oraz rezerwatów przyrody. Co roku odnotowywane są przypadki
nieuprawnionego poruszania się pojazdami po obszarach parków narodowych, przy czym,
mimo wzmożonych patroli Straży Parku, ścisłej współpracy z policją, strażą leśną i strażą
graniczną, a także montowania szlabanów i zapór utrudniających wjazd na obszar parków
narodowych, zatrzymywanych jest zaledwie ok. 20-25% sprawców. Taki wynik jest
skutkiem mobilności pojazdów, braku ich oznakowania i anonimowości kierujących (kaski
zakrywające twarz). Często Straż Parku, szczególnie w parkach górskich, rezygnuje z pościgu
za sprawcą ze względów bezpieczeństwa sprawców i turystów, którzy mogą pojawić się na
drodze quada czy skutera. Najskuteczniejszym rozwiązaniem, które pozwoliłoby zwiększyć
wykrywalność sprawców, byłoby wprowadzenie obowiązku rejestracji pojazdów typu quad,
motor crossowy czy skuter śnieżny i wyraźne ich oznakowanie (tablice rejestracyjne, także
z przodu pojazdów). Inne wskazane działania to intensywne edukowanie społeczeństwa, a
także ułatwianie czy zachęcanie do tworzenia miejsc przeznaczonych do jazdy quadami i
motorami crossowymi w gminach. Wprowadzenie wyższych kar czy zmiana kwalifikacji
czynu z wykroczenia na przestępstwo, będzie miało sens tylko przy zwiększeniu
skuteczności w zatrzymywaniu sprawców i nieuchronności kary, dlatego powinny być
wprowadzane równolegle ze wspomnianymi wcześniej działaniami.
Jednocześnie parki narodowe prowadzą wiele działań, by przeciwdziałać nielegalnym
wjazdom takich pojazdów i niszczeniu zasobów przyrodniczych. Prowadzone są regularne
patrole, po kilka razy w tygodniu oraz w weekendy, także we współpracy ze Strażą Leśną,
Strażą Graniczną w parkach przygranicznych oraz Policją. Zatrzymani sprawcy są karani

-- 1 of 5 --

grzywną w drodze mandatu karnego, który wynosi maksymalnie 500 złotych. Parki
narodowe prowadzą także działania edukacyjne, w zakresie szkodliwości poruszania się
pojazdów off-road w obszarach chronionych. Powyższe działania wpływają na obniżenie
natężenia nielegalnych wjazdów pojazdami off road, jednak nie eliminują całkowicie
zjawiska. Parki narodowe sygnalizują problemy, utrudniające skuteczną identyfikację
sprawców oraz ich adekwatne ukaranie. Przede wszystkim w wielu przypadkach nie
dochodzi do zatrzymania sprawcy z uwagi na ignorowanie znaków wydawanych przez
Służbę Parku, wzywających do zatrzymania pojazdów. Parki podnoszą także adekwatność
wysokości nakładanej kary (grzywna w drodze mandatu do 500 zł) w kontekście jej
odstraszającego skutku. Można również założyć, że odstraszający skutek kary, przez jej
podwyższenie, wpłynąłby na skuteczniejszą ochronę bezcennych zasobów przyrody w
parkach narodowych oraz na bezpieczeństwo turystów i pracowników Służby Parku. W
rezerwatach przyrody działania dotyczące przeciwdziałania nielegalnemu wjazdowi
quadami są związane głównie z edukacją społeczeństwa, nasileniem kontroli i tworzeniem
barier, zapobiegających nielegalnym wjazdom. Przykładem rezerwatów, dla których
zaplanowano i prowadzone są działania, mające na celu zminimalizowanie zagrożeń
związanych z nielegalnym ruchem pojazdów typu quad są rezerwaty: Cisowa, Bielawa, Góra
Miedzianka, Kopce, Pilsko oraz Czantoria.
W obszarach Natura 2000, na terenie których działania realizuje się w oparciu o
przygotowane dokumenty planistyczne (plany zadań ochronnych, plany ochrony dla
obszarów Natura 2000 oraz plany urządzenia lasu, plany ochrony dla parków narodowych,
rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych z zakresem planów zadań ochronnych dla
obszarów Natura 2000) dość często były i są identyfikowane zagrożenia związane z
organizacją rajdów, czy częste przejazdy pojazdami off-road. Zagrożenia związane z ich
przejazdem są różnie kategoryzowane w dokumentach planistycznych dla obszarów Natura
2000, głównie w związku z występowaniem innych współoddziaływań i szczegółowością
planów, i można je znaleźć pod następującymi kodami zagrożeń:
G01 - Sporty i różne formy czynnego wypoczynku rekreacji, uprawiane w plenerze
G01.03 - Pojazdy zmotoryzowane
G01.03.01 - Regularne kierowanie pojazdami zmotoryzowanymi
G01.03.02 - Rajdowe kierowanie pojazdami zmotoryzowanymi
G01.08 - Inne rodzaje sportu i aktywnego wypoczynku
G05 - Inna ingerencja i zakłócenia powodowane przez działalność człowieka
G05.01 - Wydeptywanie, nadmierne użytkowanie
D01.01 - Ścieżki, szlaki piesze, szlaki rowerowe
Na zagrożenie związane z przejazdami pojazdów typu quad, motocyklami, czy autami
terenowymi wskazano wprost w co najmniej 117 dokumentach planistycznych
sporządzonych dla obszarów Natura 2000. Poruszanie się ww. pojazdów może powodować
m.in.:
1) rozjeżdżanie cennych okazów roślin i zwierząt;
2) niszczenie siedlisk przyrodniczych np. rozjeżdżanie wydm, czy muraw
napiaskowych, czy siedlisk gatunków;
3) płoszenie zwierząt, które może prowadzić m.in. do zmniejszenie sukcesu lęgowego,
czy utraty lęgów;
4) zaśmiecanie obszarów, po których odbywa się ruch, a także gromadzi się
publiczność;
5) fragmentaryzację lokalnych korytarzy ekologicznych.

-- 2 of 5 --

W ramach zaplanowanych i realizowanych działań, mających na celu przeciwdziałanie
negatywnemu oddziaływaniu w związku z poruszaniem się pojazdów terenowych po
obszarach chronionych należy wymienić:
1) montaż tablic informujących o wartościach przyrodniczych obszaru Natura 2000 z
informacją na temat biologii gatunków, znaczenia obszaru Natura 2000 dla ich
istnienia i zagrożeń;
2) prowadzenie działań informacyjno-edukacyjnych zwiększających wiedzę
społeczeństwa na temat chronionych gatunków i znaczenie obszaru Natura 2000
m.in. w ramach spotkań z lokalną społecznością;
3) patrolowanie i monitoring wizyjny zagrożonych obszarów w tym przez służby
parków narodowych i parków krajobrazowych (zwłaszcza w weekendy);
4) nawiązanie ścisłej współpracy z Policją, Strażą Graniczną, Państwowym
Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe w zakresie patrolowania i interwencji w
obszarze;
5) utrzymanie niezbędnej infrastruktury w szczególności szlabanów, znaków i tablic
informacyjnych;
6) wykonanie trwałych przeszkód naturalnych (np. w postaci pni drzew, żerdzi, kłód,
głazów) uniemożliwiających przejazd pojazdom silnikowym;
7) ogrodzenie najcenniejszych płatów siedlisk i siedlisk gatunków siatką
ogrodzeniową.
Zwalczanie zjawiska nielegalnych rajdów w Lasach Państwowych realizowane jest przez
patrolowanie obszarów szczególnie narażonych na tego typu incydenty oraz kontrolę
leśnych parkingów w ramach codziennej, stałej służby Straży Leśnej, a także podczas akcji
kontrolnych o charakterze doraźnym.
Istotną rolę odgrywają cykliczne akcje organizowane na szczeblu centralnym, regionalnym i
lokalnym, ukierunkowane na przeciwdziałanie nielegalnym wjazdom do lasów. W samym
tylko ubiegłym roku Straż Leśna przeprowadziła ponad 900 tego typu działań.
Znaczące wsparcie w tych działaniach stanowią nowoczesne narzędzia techniczne, takie jak
drony, kamery leśne oraz fotopułapki.
Straż Leśna posiada również dostęp do państwowych baz danych, w tym do Centralnej
Ewidencji Pojazdów, co umożliwia skuteczniejszą identyfikację sprawców wykroczeń.
Elementem systemu ochrony lasów jest również rozbudowana sieć szlabanów, tzw. rogatek
leśnych, które ograniczają możliwość nieuprawnionego wjazdu na teren lasów.
Straż Leśna jest wspierana przez pracowników administracji terenowej oraz służby
mundurowe, w szczególności Policję. W ramach działań policyjnych prowadzone są patrole
konne oraz z wykorzystaniem pojazdów typu quad, zwłaszcza na obszarach trudno
dostępnych.
Dodatkowo, funkcjonariusze Policji angażują się w działania edukacyjne i profilaktyczne,
organizując spotkania z lokalnymi społecznościami – m.in. debaty i prelekcje skierowane do
różnych grup wiekowych.
Problem nieuprawnionego wjazdu pojazdów silnikowych do lasów został również
uwzględniony w planach działań dzielnicowych, w szczególności na terenach, gdzie obszar
służbowy obejmuje kompleksy leśne. Efektem działań Straży Leśnej jest następująca
statystyka odnosząca się do zarejestrowanych interwencji – wykroczeń w obrębie
poszczególnych artykułów z Kodeksu wykroczeń:

-- 3 of 5 --

Ponadto nielegalne rajdy organizowane na terenach leśnych są zazwyczaj starannie
planowane, z uwzględnieniem potrzeby zachowania maksymalnej dyskrecji i uniknięcia
interwencji Straży Leśnej. Komunikacja między uczestnikami odbywa się za pośrednictwem
zamkniętych grup w mediach społecznościowych lub przy użyciu aplikacji mobilnych.
Termin i miejsce wydarzeń przekazywane są często w ostatniej chwili, co znacząco utrudnia
skuteczną reakcję Straży Leśnej oraz innych służb porządkowych.
W praktyce najczęściej spotykane są pojedyncze, incydentalne wjazdy pojazdów
silnikowych do lasów, które stanowią istotne wyzwanie dla służb leśnych. Zdarzenia te mają
miejsce nierzadko na obszarach trudno dostępnych, odludnych lub na terenach będących
własnością prywatną.
W odpowiedzi na narastający problem nielegalnych wjazdów do lasów oraz liczne sygnały
obywateli dotyczące hałasu i szkód wyrządzanych w środowisku naturalnym, Minister
Klimatu i Środowiska zwróciła się do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z prośbą
o rezygnację ze stosowania pouczeń na rzecz zdecydowanego i konsekwentnego karania
sprawców, w szczególności w przypadkach wjazdów poza wyznaczone drogi leśne.
Ponadto wystąpiono z wnioskiem do Ministra Sprawiedliwości o podjęcie inicjatywy
legislacyjnej mającej na celu zaostrzenie sankcji wobec sprawców tego rodzaju wykroczeń.
Na wniosek Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwo Sprawiedliwości zainicjowało
działania zmierzające do wprowadzenia zmian legislacyjnych, mających na celu
wzmocnienie ochrony przyrody oraz społecznych funkcji lasów – ze szczególnym
uwzględnieniem przeciwdziałania nielegalnym wjazdom w miejsca niedozwolone.
W ramach tych działań przygotowano wstępny projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks
karny oraz ustawy – Kodeks wykroczeń. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawiło
do projektu własne propozycje oraz opracowało wkład do uzasadnienia planowanych
rozwiązań.
Nawiązano również współpracę z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji
w celu zintensyfikowania działań Policji w tym zakresie. Działania te mają na celu
skuteczniejsze egzekwowanie obowiązujących przepisów. W związku z powyższym,
Komendant Stołeczny Policji i komendanci wojewódzcy zostali zobowiązani m.in. do:

-- 4 of 5 --

1) pogłębienia rozpoznania, mającego na celu typowanie potencjalnych miejsc
przejazdów osób korzystających z pojazdów typu quad, cross oraz samochodów
terenowych na terenach leśnych;
2) wnikliwego weryfikowania i sprawdzania zagrożeń naniesionych na Krajową Mapę
Zagrożeń Bezpieczeństwa, w szczególności dotyczących „Poruszania się
po terenach leśnych quadami”;
3) zadaniowania podczas odpraw do służby, w szczególności policjantów komórek
patrolowo-interwencyjnych, ruchu drogowego oraz dzielnicowych pełniących
służbę w rejonach przyległych do lasów, do zwracania szczególnej uwagi
na przypadki nieuprawnionego wjazdu pojazdami silnikowymi do lasu;
4) zintensyfikowania współpracy z innymi służbami, w szczególności z pracownikami
Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

-- 5 of 5 --