Interpelacja w sprawie sytuacji PKP Cargo SA
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10124
do ministra infrastruktury
w sprawie sytuacji PKP Cargo SA
Zgłaszający: Marcin Gwóźdź
Data wpływu: 08-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z prośbą o udzielenie informacji i zajęcie stanowiska w sprawie aktualnej sytuacji spółki PKP Cargo SA, której znaczenie dla funkcjonowania transportu towarowego w Polsce ma charakter strategiczny.
W 2024 roku PKP Cargo SA zanotowało stratę przekraczającą 2 miliardy złotych, co budzi poważne obawy co do dalszego funkcjonowania spółki i jej wpływu na bezpieczeństwo logistyczne kraju. Dodatkowo, struktura organizacyjna PKP Cargo SA pozostaje bardzo rozdrobniona – według dostępnych informacji grupa składa się z około 20 spółek zależnych i powiązanych, co może znacząco utrudniać skuteczne zarządzanie.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaka jest obecna sytuacja finansowa PKP Cargo SA i jakie działania naprawcze są podejmowane w związku z dużą stratą za 2024 rok?
2. Ile dokładnie spółek funkcjonuje w ramach grupy PKP Cargo SA i czy resort planuje ich konsolidację lub uproszczenie struktury?
3. Czy prowadzone są jakiekolwiek prace zmierzające do prywatyzacji PKP Cargo SA, w całości lub w części?
4. Czy ministerstwo uznaje PKP Cargo SA za spółkę o strategicznym znaczeniu dla gospodarki i bezpieczeństwa narodowego?
PKP Cargo SA jest największym kolejowym przewoźnikiem towarowym w Polsce i jednym z największych w Unii Europejskiej. Jego stabilne funkcjonowanie ma kluczowe znaczenie dla przemysłu, energetyki oraz zapewnienia bezpieczeństwa infrastruktury transportowej państwa.
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7433 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.21.2025
Warszawa, 13 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10124 posła na Sejm RP Pana Marcina Gwóździa,
w sprawie sytuacji PKP Cargo, poniżej pozwalam sobie odnieść się do jej treści.
Sytuacja w jakiej znalazło się PKP CARGO SA i niezbędne działania restrukturyzacyjne są
następstwem szeregu błędnych decyzji biznesowych i nieefektywnego zarządzania Spółką
na przestrzeni ostatnich lat, jak również tzw. „decyzji węglowej” byłego Premiera
i sposobu jej realizacji przez ówczesny Zarząd Spółki, co dobitnie wskazuje na chaotyczne
zarządzanie i niedostateczny nadzór nad narodowym przewoźnikiem towarowym
w tamtym okresie. Konsekwencje powyższego uderzają obecnie bezpośrednio
w pracowników całej grupy kapitałowej Spółki. Wykonana przez Spółkę decyzja węglowa
doprowadziła do utraty klientów i rentownych kontraktów aby bez zabezpieczenia ryzyk
realizować polityczne zlecenie.
Wobec obecnej sytuacji PKP CARGO nie sposób nie odnieść się do lat 2015-2024. Spółka,
działająca z powodzeniem na stabilnym wówczas rynku przewozów towarowych, w latach
2015-2024 straciła ok 43% wolumenu przewożonej masy towarowej, ze 108 mln ton
w 2015 r., stanowiących 48% udział w rynku do 62 mln ton w 2024 r., tj. 26,3% udziału
w rynku.
Utracony przez PKP CARGO udział w rynku przewozów towarowych został przejęty przez
konkurencyjne podmioty, co bezpośrednio wynikało z nieudolnego zarządzania, działań
realizujących decyzje polityczne oraz nacisków części partnerów społecznych.
Ten okres zarządzania PKP CARGO był prowadzony bez jakichkolwiek przemyśleń co do
przyszłości Spółki i funkcjonowania na trudnym rynku przewozu towarów, na którym
oprócz dotychczasowych podmiotów pojawiają się ciągle nowi przewoźnicy, bardziej
elastyczni i wykorzystujący w maksymalny sposób czas pracy oraz posiadany tabor.
PKP CARGO od dłuższego czasu była w trudnej sytuacji płynnościowej, a zadłużenie
systematycznie rosło. W ciągu 5 lat - pomiędzy 2018 a 2023 rokiem zobowiązania urosły
o około 2 mld zł (z 2,67 mld zł do 4,63 mld zł).
Spółka wydawała środki, których nie posiadała, a pod koniec 2023 roku ówczesny zarząd
uzgodnił z partnerami społecznymi podwyżki wynagrodzeń, w kwocie ok. 170 mln zł, które
zostały sfinansowane leasingiem zwrotnym najlepszych lokomotyw (umowa leasingu
zwrotnego na 200 mln zł z września 2023 roku).
Już w 2023 r. Spółka była poważnie zadłużona, jej bieżąca płynność finansowa
systematycznie spadała - wskaźnik płynności na koniec 2019 roku wynosił 0,86 aby w 2023
-- 1 of 3 --
2
r. osiągnąć poziom 0,36. Tymczasem optymalna płynność spółki powinna plasować
wskaźnik na poziomie od 1,2 do 2. Co istotne, ten wskaźnik pokazuje, że majątek obrotowy
firmy jest od 1,2 do 2 razy większy niż jej zobowiązania krótkoterminowe, co świadczy
o dobrej zdolności do regulowania bieżących należności. Tymczasem ówczesny zarząd nie
podjął żadnych, skutecznych działań, żeby zatrzymać tak niepokojący, spadkowy trend.
Zadłużenie się pogłębiało; w połowie 2024 roku, przed złożeniem przez PKP CARGO
wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego, Spółka miała 3 mld zł zobowiązań
handlowych i finansowych. Tylko od momentu złożenia wniosku o otwarcie sanacji do dziś
spłacono już blisko 200 mln zł zobowiązań zabezpieczonych rzeczowo oraz leasingów.
Wszelkie podejmowane od 2024 roku działania, zmierzające do odzyskania przez PKP
CARGO utraconego rynku przewozów towarowych, pozostające w gestii Zarządu Spółki,
są dodatkowo determinowane ogólną sytuacją na rynku przewozów towarowych,
spadkiem wolumenu przewozów i zmniejszeniem zapotrzebowania na pracę
przewozową.
Niewątpliwy wpływ na sytuację PKP CARGO w najbliższych latach będzie miał Plan
Restrukturyzacyjny, który w dniu 30 czerwca 2025 r. zarządca masy sanacyjnej złożył
do właściwego sądu, a opinia rady wierzycieli dla sędziego komisarza ma być wyrażona do
15 września 2025 roku. Integralną część Planu Restrukturyzacyjnego stanowią propozycje
układowe dla wierzycieli. Należy wyraźnie podkreślić, że plan jest dokumentem poufnym
i dostępnym tylko dla wierzycieli. Natomiast można zapoznać się z założeniami zarówno
planu restrukturyzacyjnego, jak i propozycji układowych, które są opublikowane na
stronie internetowej PKP CARGO.
Jak wynika z opublikowanych informacji, trwają rozmowy ze związkami zawodowymi
w zakresie założonych w Programie Restrukturyzacyjnym kwestii pracowniczych.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom związków zawodowych i pracowników w zakresie
ochrony miejsc pracy Zarząd PKP CARGO S.A. w restrukturyzacji przedstawił także
alternatywne, względem pierwotnych, rozwiązania.
Tak jak dotychczas w toku procesu restrukturyzacji Zarząd PKP CARGO podejmuje wszelkie
możliwe działania łagodzące ewentualne negatywne skutki społeczne, w tym obejmujące
zapewnienie kontynuacji zatrudnienia, m.in. dzięki porozumieniom z innymi podmiotami
gotowymi oferować pokrewny profil pracowniczy. Pomoc ze strony Spółki obejmie także
szerokie działania ułatwiające dostęp do informacji i dostępnych na rynku innych narzędzi
zabezpieczenia społecznego, pozostających w gestii właściwych podmiotów i organów
państwa.
Odnośnie obecnej sytuacji finansowej PKP CARGO informuję, że spółka na swej stronie
internetowej zamieściła oficjalny komunikat, z którego wynika, że firma audytorska
powołana do badania sprawozdań finansowej całej Grupy PKP CARGO, wydała pozytywna
opinię do sprawozdania finansowego za ubiegły rok. Ponadto informuję,
że Spółka w swych raportach opublikowała treści uchwał Zwyczajnego Walnego
Zgromadzenia dotyczących sprawozdań finansowych zarówno PKP CXARGO jak i jej Grupy
Kapitałowej.
Zgodnie z danymi prezentowanymi na stronie internetowej, Grupa PKP CARGO łączy
w ramach jednej organizacji spółki z wyspecjalizowanymi obszarami działań. Struktura
całej Grupy PKP CARGO obejmuje 20 spółek zależnych, z których 10 jest bezpośrednio
-- 2 of 3 --
3
kontrolowanych przez PKP CARGO, 10 jest kontrolowanych pośrednio, a jedna
jest współkontrolowana przez spółkę w pełni kontrolowaną przez PKP CARGO. Kolejne
trzy spółki to takie, w których PKP CARGO lub spółki kontrolowane posiadają udział
mniejszy niż 50%, ale większy niż 20%. Ostatnią grupę stanowi pięć spółek, w których PKP
CARGO lub spółki bezpośrednio kontrolowane posiadają udział mniejszościowy.
Prywatyzacja PKP CARGO miała miejsce w momencie zaoferowania jej akcji w publicznym
trybie na Giełdzie Papierów Wartościowych.
Obecnie, zarówno Zarząd PKP CARGO jak i przedstawiciele Ministra Infrastruktury,
wielokrotnie podkreślali, że Spółka ma szczególne, strategiczne znaczenie i wszystkie
podejmowane działania zmierzają do utrzymania jej roli i funkcjonowania na rynku
przewozów kolejowych.
Jednocześnie podsumowując powyższe oraz zastaną na początku 2024 roku sytuację
Spółki, a w konsekwencji całej grupy kapitałowej, pozwolę sobie wyrazić poważne
wątpliwości czy poprzedni zarządzający w ogóle brali pod uwagę fakt, że stabilne
funkcjonowanie PKP CARGO SA ma kluczowe znaczenie dla przemysłu, energetyki oraz
zapewnienia bezpieczeństwa w polityce transportowej państwa, o czym wspomina Pan
Poseł.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --