Interpelacja w sprawie ustawy o podatku od towarów i usług
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10104
do ministra finansów
w sprawie ustawy o podatku od towarów i usług
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 06-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zwrócili się przedstawiciele firmy Seacall sp. z o.o., którzy prowadzą własną agencję celną. Dla niektórych klientów świadczą usługi odprawy z art. 33a ustawy o podatku od towarów i usług. Przedstawiciele ww. firmy są świadomymi przedsiębiorcami i zdają sobie sprawę z konsekwencji i ryzyka, jakie podejmują, decydując się na taką usługę dla klienta. W przypadku nieuiszczenia, zgodnie z art. 33a pkt 8 ustawy o podatku od towarów i usług, przez odbiorcę VAT odpowiadają jako płatnik solidarny.
Przedstawiciele spółki Seacall sp. z o.o. czują całkowitą bezradność i brak pomocy państwa z uwagi na fakt, że padli ofiarą oszustów. Odbiorca, dla którego ww. spółka świadczyła odprawę w takiej procedurze, nie opłaciła VAT, ww. spółka została wskazana przez urząd celny jako solidarny płatnik. Spółka złożyła odwołanie od decyzji, Pomorski Urząd Celno-Skarbowy w Gdyni, delegatura w Gdańsku, nie wydał jeszcze decyzji egzekucyjnej, jednak może to nastąpić w bardzo szybkim czasie, co dla spółki może oznaczać koniec działalności.
W tym wszystkim najgorsze jest to, że przedstawiciele spółki Seacall sp. z o.o. złożyli poł roku temu zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w Gdyni o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez odbiorcę. Zawiadomienie jest przerzucane pomiędzy jednostkami, tj. z Gdyni trafiło do Płocka, z Płocka do Warszawy i z Warszawy wróciło do Gdyni. Od momentu złożenia zawiadomienia nic się w sprawie nie wydarzyło, nikt nie został przesłuchany, a jedyną możliwością wstrzymania egzekucji wobec spółki przez urząd jest zgłoszenie podejrzenia popełnienia przestępstwa.
Przez ostatnie poł roku udało się zebrać przez pokrzywdzoną spółkę materiał dowodowy, który dowodzi zamiar popełnienia przestępstwa przez odbiorcę (przy udziale osób i firm w systemie karuzeli VAT), dla którego spółka świadczyła usługę celną. Materiał przekazany został zarówno do urzędu w Gdańsku, jak i Prokuratury Rejonowej w Gdyni.
Kwota, jaką ww. spółka będzie zobowiązana zapłacić jako solidarny płatnik, wynosi ponad 2 mln zł bez odsetek.
Spółka zdaje sobie sprawę z zapisów w art. 33a ustawy o podatku od towarów i usług oraz ryzyka, jakie podejmuje, jednak poprzez ryzyko rozumie niewypłacalność, upadłość klienta, małą częstotliwość przesyłek, małe niezweryfikowane firmy. Przedstawiciele spółki Seacall zanim rozpoczęli współpracę z odbiorcą, sprawdzili go, byli w siedzibie odbiorcy. Odbiorca jest dużym podmiotem ze sporą ilością towaru na placu, z ogromnym ruchem ciężarówek. Dodać należy, że dwie agencje celne z Pomorza w jednym roku zostały tak samo oszukane przez przedstawicieli odbiorcy i ponoszą odpowiedzialność finansową. Powyższa odpowiedzialność finansowa jest dla tych agencji olbrzymia i najprawdopodobniej uniemożliwi im dalsze funkcjonowanie, podczas gdy przedstawiciele odbiorcy funkcjonują nadal, pod innymi nazwami, pod tym samym adresem, posiadają ogromny majątek i nie ponoszą żadnych konsekwencji swoich działań – tj. przynajmniej dwukrotnie nieopłaconego podatku VAT.
W związku z takim działaniem Skarb Państwa może mieć problem z odzyskaniem należnej kwoty od odbiorcy, który jest zobowiązany ten podatek zapłacić. Mimo takiego wyłudzenia nie karze się oszusta, a doprowadza do bankructwa firmy, które działają od wielu lat na rynku i nigdy nie miały styczności z takim precedensem.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą
o odpowiedź na pytania:
Czy ministerstwu znany jest problem wynikający z zapisów art. 33a pkt 8 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. braku zabezpieczenia agencji celnych w przypadku, gdy padają ofiarą oszustów, tak jak w przypadku opisanym powyżej?
Czy ministerstwo planuje wprowadzić zmiany w tym zakresie, np. wstrzymanie egzekucji do czasu zakończenia postępowań wyjaśniających w powyższej sprawie?
Jaka jest w naszym kraju skala zgłaszanych przypadków oszustw popełnianych wobec agencji celnych, które muszą jako płatnik solidarny ponosić odpowiedzialność finansową?
Jaka jest liczba agencji celnych zamkniętych w latach 2023–2024 z powodu problemów finansowych?
Podsekretarz stanu Małgorzata Krok
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje poza zakresem” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6828 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 30 czerwca 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację poselską nr 10104
Znak sprawy: DC1.054.3.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10104 złożoną przez Pana Posła Jarosława Wałęsę
w sprawie ustawy o podatku od towarów i usług uprzejmie informuję, co następuje.
Ad pytania 1 i 3. Czy Ministerstwu znany jest problem wynikający z zapisów art. 33a
ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. braku zabezpieczenia agencji celnych
w przypadku, gdy padają ofiarom oszustów tak jak w przypadku opisanym powyżej?
Jaka jest skala w kraju zgłaszanych przypadków oszustw agencji celnych, które muszą jako
płatnik solidarny ponosić odpowiedzialność finansową?
Pytania dotyczą posiadania przez Ministerstwo Finansów wiedzy dotyczącej
problemu braku zabezpieczenia agencji celnych w przypadku, gdy padają
ofiarą oszustów oraz skali zgłaszanych przypadków oszustw agencji celnych, które
muszą jako płatnik solidarny ponosić odpowiedzialność finansową. Zatem chodzi o
wiedzę na temat przypadków zastosowania art. 33a ust. 8 ustawy z dnia 11 marca
2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ; dalej: Ustawa o
podatku od towarów i usług) wobec podmiotów takich jak spółka wskazana w
interpelacji – w sytuacji, gdy kontrahent takiego podmiotu dopuścił się oszustwa w
zakresie VAT, a także prowadzenia w związku z tym ewentualnych postępowań
egzekucyjnych wobec tych podmiotów.
Tym samym pytania odnoszą się do praktycznego stosowania w konkretnych
stanach faktycznych art. 33a ust. 8 Ustawy o podatku od towarów i usług przez
właściwe organy KAS w ramach wykonywania przez nie ustawowych obowiązków,
a także do ewentualnych postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec tego
rodzaju podmiotów.
Ministerstwo Finansów nie posiada informacji w tym zakresie ani też wiedzy
co do ewentualnej skali występowania takich sytuacji. Informacje w tym zakresie
mogą posiadać dyrektorzy izb administracji skarbowej, naczelnicy urzędów
-- 1 of 3 --
2/3
skarbowych i naczelnicy urzędów celno-skarbowych w zakresie swojej właściwości
merytorycznej i terytorialnej.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że art. 33a ust. 1 Ustawy o podatku
od towarów i usług umożliwia podatnikom rozliczenie podatku VAT z tytułu importu
bez konieczności jego natychmiastowej zapłaty po odprawie celnej – zamiast tego
mogą rozliczyć kwotę podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji
podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu
importu towarów.
Możliwość zastosowania tego przepisu wymaga spełnienia określonych warunków.
Jednym z nich jest dokonywanie zgłoszeń celnych przez przedstawiciela
bezpośredniego lub pośredniego w rozumieniu przepisów celnych (art. 33a ust. 2
pkt 3 Ustawy o podatku od towarów i usług). Warunek ten nie ma zastosowania
wobec podmiotów posiadających status upoważnionego przedsiębiorcy w
rozumieniu art. 38 unijnego kodeksu celnego lub posiadających pozwolenie na
stosowanie uproszczenia, o którym mowa w art. 166 oraz art. 182 unijnego kodeksu
celnego (art. 33a ust. 2d Ustawy o podatku od towarów i usług).
Gdy podatnik dokonuje zgłoszeń celnych przez przedstawiciela bezpośredniego
lub pośredniego, to zastosowanie ma art. 33a ust. 8 Ustawy o podatku od towarów
i usług, zgodnie z którym obowiązek zapłaty kwoty podatku wraz z odsetkami
ciąży solidarnie na podatniku oraz na działającym na jego rzecz przedstawicielu.
Zatem, jeśli importer nie rozliczy podatku, urząd skarbowy może żądać jego zapłaty
– wraz z odsetkami – od jego przedstawiciela.
Jednocześnie, przepis art. 33a ust. 8a Ustawy o podatku od towarów i usług
przewiduje wyłączenie odpowiedzialności solidarnej przedstawiciela
bezpośredniego lub pośredniego w przypadku, w którym przedstawiciel ten działa
na rzecz podatnika:
1) o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2, posiadającego status upoważnionego
przedsiębiorcy w rozumieniu art. 38 unijnego kodeksu celnego lub
2) który posiada pozwolenie na stosowanie uproszczenia, o którym mowa
w art. 166 oraz art. 182 unijnego kodeksu celnego.
Należy zauważyć, że odpowiedzialność solidarna przedstawiciela bezpośredniego
i pośredniego w przypadku rozliczania podatku VAT z tytułu importu towarów
przez podatnika bezpośrednio w deklaracji podatkowej ma na celu uszczelnienie
systemu. Celem tej regulacji jest zapobieganie występowaniu ewentualnych
nieprawidłowości związanych ze stosowaniem uproszczenia, o którym mowa w art.
33a Ustawy o podatku od towarów i usług, w postaci nierozliczenia kwoty podatku
należnego z tytułu importu towarów. Przepis ten ma zatem na celu ochronę interesu
publicznego i budżetu państwa.
Ad pytania 2. Czy Ministerstwo planuje wprowadzić zmiany w tym zakresie, wstrzymanie
np. egzekucji do czasu zakończenia postepowań wyjaśniających w powyższej sprawie?
Ministerstwo Finansów nie planuje prac legislacyjnych w zakresie art. 33a ust. 8 i 8a
Ustawy o podatku od towarów i usług, jak również w ustawie z dnia 17 czerwca
1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132)
-- 2 of 3 --
3/3
w zakresie wstrzymania egzekucji do czasu zakończenia postępowań
wyjaśniających w sprawach będących przedmiotem interpelacji.
Zgodnie z art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie
uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności
egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ.
Zatem ustawa zawiera już przepis, który pozwala zobowiązanemu wnioskować
o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, a organom sprawującym nadzór
nad organem egzekucyjnym takie wstrzymanie zastosować.
Podstawowe zasady wstrzymania wykonania decyzji na gruncie ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r . – Ordynacja Podatkowa (Dz. U z 2025 r. poz. 111, ze zm.)
uregulowane są w art. 239e-239i. Zgodnie z tymi przepisami decyzja ostateczna
podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji
Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.) nadzór nad działalnością naczelników
urzędów skarbowych sprawuje dyrektor izby administracji skarbowej.
Ad pytania 4. Jaka liczba agencji celnych została zamknięta w latach 2023-2024
z powodu problemów finansowych?
Odpowiedź na powyższe pytanie pozostaje poza zakresem właściwości Ministra
Finansów i Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Małgorzata Krok
Podsekretarz Stanu
Zastępca Szefa Krajowej Administracji
-- 3 of 3 --